Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Maximilian II, Constantinople, 23 November 1573 Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Maximilian II., Konstantinopel, 23. November 1573 Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Maximilian’e mektubu, Kostantiniyye, 23 Kasım 1573 Sokollu Mehmed Pasha Edition Nilab Saeedi Michael Vogelsberger Datenmodellierung data modeling Jakob Sonnberger Stephan Kurz Korrektur der lat. Transkription Proofreading of Latin transcription Patrik Paštrnák Austrian Science Fund Fonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung https://ror.org/013tf3c58 https://d-nb.info/gnd/2054142-9 P36216 10.55776/P36216
Austria Vienna Österreichischer Wissenschaftsfonds FWF Georg-Coch-Platz 2 1010 Wien
Austrian Academy of Sciences, Institute for Habsburg and Balkan Studies Institut für Digitale Geisteswissenschaften, Universität Graz GAMS – Geisteswissenschaftliches Asset Management System Vienna 2025 Metadata in //teiHeader (except //abstract) is under public domain CC0. Abstracts, transcriptions and annotations in //abstract and //text are licensed under the terms of the Creative-Commons-License CC BY 4.0

Project partners have granted the Institute for Habsburg and Balkan Studies of the Austrian Academy of Sciences permission to publish facsimile data within the QhoD project. Employees of this publically funded institution took images of archival sources or collected digitized items, and created descriptive metadata. The contents of the archival sources are not subject to copyright restrictions under Austrian law (Urheberrechtsgesetz), as the creators both of their ideal contents and their documentary material objects passed away more than 70 years ago (§§60-61 UrhG), and these materials are considered documents for official use (§7 UrhG). However, QhoD cannot grant any licence on the image data. You may contact the archives listed in tei:sourceDesc for further information.

Die Partner des Projekts haben dem Institute for Habsburg and Balkan Studies der Österreichischen Akademie der Wissenschaften die Erlaubnis erteilt, Faksimiledaten im Rahmen des QhoD-Projekts zu veröffentlichen. Angestellte dieser öffentlich finanzierten Institution haben Bilder der Archivquellen erstellt oder gesammelt sowie deskriptive Metadaten erstellt. Die Inhalte der Quellen sind nach dem österreichischen Urheberrechtsgesetz nicht geschützt, nachdem die SchöpferInnen der Werke wie auch ihrer materiellen Träger jedenfalls vor mehr als 70 Jahren verstorben sind (§§60-61 UrhG); weiters sind diese Quellen überwiegend zum amtlichen Gebrauch hergestellt und genießen damit keinen urheberrechtlichen Schutz (§7 UrhG). QhoD kann jedoch keine Lizenz auf die Bilddaten erteilen. Kontaktieren Sie die im tei:sourceDesc-Element gelisteten Archive für weitere Auskünfte.

 o:graviz.smp.l.15731123 The Ottoman Grand Vizierate 1560s to 1760s GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760) Projektleitung project lead Yasir Yılmaz Digitale Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie 1500–1918 Digital Scholarly Edition of Habsburg-Ottoman Diplomatic Sources 1500–1918 Habsburg-Osmanlı Diplomasisi Kaynakları Dijital Edisyonu 1500–1918 Projektleitung project lead Arno Strohmeyer AT-OeStA/HHStA Haus-, Hof- und Staatsarchiv AT-OeStA/HHStA UR TUK 150 R

Türkische Urkunden (outside boxes) 2

Latin (TUK (outside boxes) 2; pp. 15-17)

 Petritsch, Ernst: Regesten der Osmanischen Dokumente im Österreichischen Staatsarchiv, Bd.1 1480-1574, Wien 1991 (=Mitteilungen des Österreichischen Staatsarchivs Ergänzungsband 10/1)

Sokollu Mehmet Pasha confirms to Maximilian II the arrival of the honorary gifts presented by the new orator David Ungnad together with the previous resident ambassador Karl Rijm. However, despite Maximilian’s wish to extend the peace by ten years, the border violations by his subjects continue unabated. The grand vizier once again demands the release of the prisoners, including Emin Hasan and Ibrahim Aga. On the Ottoman side, troublemakers are severely punished. For example, the sultan deposed sanjak-bey Mehmed Bey of Bosnia and released all the prisoners. If the Ottoman demands are not met, retaliatory measures are threatened. The construction of a palanke in Nack faluck (Nagykálló) was unlawful, as this place was entered in the Ottoman tax registers; the site must therefore be razed.

 Sokollu Mehmed Pasha 981.07.28 1573.11.23 Maximilian II Latin tribute prisoner border incident punishment palanka

Transcription follows the rules of the vipa project available at https://qhod.net/o:vipa.trns.

 GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760) Letters Letters from the Sokollu Mehmed Pasha (1565-1579) period Online Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie (1500-1918)

Project description

[Inter valde] magnos et maximos principes religionis Christi maior et de maioribus pricipibus Christianis serenissimus et maximus imperator Romanorum et Germanorum rex Maximilianus etc. cuius finis sit cum omni prosperitate et felicitate sicuti ad dignitatem serenitatis vestri attinet, honestissimeque quam plurimum salutamus, et amicabiliter significamus qualiter secundum amiciciam confirmatam ad felicissimam et potentissimam curiam imperatoriae nostrae dominis nostri clementissimis spectabilem et magnificum nobilem David Ungenad oratorem suum una cum constituto novum honoracio misistis et simul cum priore vestro oratore Carolo Rim qui hactenus hic in ista felicissima curia permansit prefata munera honestissime presentaverunt, et secundo constante amicabilis amicicia facta est iustamque sanctam amiciciam et felicem pacem deinceps quosque constanter observandam, et ultra ad decennium prefatam amiciciam et felicem pacem denuo confirmandam serenitatem vestram optans et iamque orator Carolus Rim ut cum isto novo vestro oratore per aliquod menses permanere debeat et preter ista ea quae ad firmam felicem pacem spectant omnia quicumque narraverunt ad felicissimam imperialem sedem imperatoriae diligenter et favorabiliter declaravimus omnia, postquam sua potentissima maiestas hec omnia plane intellexit, ideo suas amicabiles litteras serenitate vestre misit in quibus litteris eandem voluntatem significavit serenitate vestre procul dubium certificamus quod invictissimus imperator noster contra sua provilegia et capitulaciones vobis data nihil sit facturus immo constanter observaturus donec ex parte vestra aliquid contrarium sit eventurum.

Alias vos in syncera amicicia et caritate nostri imperatoris eritis et quod imperatoria maiestas confirmatam amiciciam et felicem pacem constanter observare velit non est quod dubitetis. Ego quoque erga subditos summam misericordiam habeo ne coram Deo peccati rei fiam, hanc ob rem istam sanctam amiciciam et felicem pacem de die in diem ut magis atque magis amicabilior et firmior fiat ne omnibus modis studiositer operam prestare diligenterque tractare absque dubio scitis, et presertim ne hac sancta amicicia ledatur omni exercitui et ministris ac officialibus in confinibus firmiter mandavimus ut hanc felicem pacem colant et honorant et in subditos domini vestri impediant aut damni quicquam inferrent, et malefactores eiicientur et in loco ipsorum qui amiciciam et pacem honorant et fideliter observabunt substituent. Itaque si et vos ex parte vestro hanc pacem et amiciciam constanter observare optatis quemadmodo in serenitatem vestram confidimus, quod et vos quoque in vestris confinibus malefactores qui istam felicem pacem non observant immo potius perturbare sitis eiecturi, et probos ac honestos ministros ex officiales in loco eorum collocaturi, qui prefatam pacem et amiciciam honorent et omnibus modis constanter observent, serenitate vestre notum sit quod contra amiciciam et pacem constitutum ab vestris ministris et militis captus est Hasan Emini et in partibus Bosna Ibrahim Aga et nonnulli alii qui infra ista pace sunt capti in favoribus predictorum ut liberi dimittentur potentissimus imperator in hac re ad serenitatem vestram litteras miserat, sed an sint dimissi vel non a vobis hactenus nulla relatio pervenit. Itaque desiderium et voluntas imperatorie maiestatis hoc est ut iste Hasan Emini et Ibrahim Aga ac ceteri captivi qui infra ista pace a vestris capti sunt liberi dimittantur et preterea ne ex parte vestrae subditos imperatorie maiestatis molestare aut damnum inferre concedatis.

Ego vero istam confirmatam amiciciam et felicem pacem constanter remansurum opto, eciamque maxime procuro ne causa tumultus bellici contingat ne miseri subditi sub pedibus conculcentur. Propterea non omnes disturbaciones ad felicissimas aures potentissimi imperatorie maiestatis pervenire concedo et precaveo sed in confinibus predictorum captivorum parentes ad curiam potentissimi imperatoris venerunt et magnopere conquesti sunt, quod vestri milites et ministri non cesserint contra fedus et pacem multa mala facere. Preter istud octennium adhuc ad decennium pacem et amiciciam denuo confirmare optastis, cum ex parte vestrorum pax et amicicia ac nocienti capitulacionis iuste non observantur, quid prodest si eciam ad quadraginta annos concederentur et darentur privilegia et capitulaciones nihil valet, sed cum ex parte vestra amicicia et pax constanter observabitur et amicicie contrarium a vestris nihil eveniet sive ad decem aut viginti vel triginta annos et ultra ut(?) fine, nam ex parte potentissimi imperatoris nostri nunquam quicquam aliquid contrariter eveniet, et isti qui articulis capitulacionis pacis contrarium agent volente Deo punirentur, nam felicissimus et invictissimus coruscabilis ensis potenciaque summa potentissimi imperatoris nostri in toto orbe terrarum situi serena dies cognita est, milites et ministri vestri in confinia Bosna unam palancham devastaverunt et combusserunt homines qui illinc fuerunt aliquos interfecerunt et aliquos captivos abduxerunt. Istud peractum negocium omnibus hominibus clarissimum est.

Similis res est contra capita et pacta pacis, si eciam ad decennium denuo privilegia et capitulaciones pacis darentur cum ex parte vestris pax non observatur datas capitulaciones nihil proderunt, ex parte potentissimi imperatoris nostri suo sencziakbegi vel conteri milites qui partes vestras impediant de officio eorundem eiecemus et puniremus, alteros fideles in loco eorum substituemus et ex vestris qui capiantur iterum liberos dimittemus, nempe nonnulli levanti et malefactores Mehemmet Begi senziakbegis Bosniensis qui partes vestras devastaverant et aliquos subditos vestros captivaverunt propterea prefatus Mehemmet Begus de suo officio eiectus est ac prefati captivi liberi dimissi sunt, et ut omnes captivos libere dimittere debeat nostro sencziakbego Bosniense firmiter mandatum est, et similiter in partibus et confine Budense et aliorumque in omnibus confinibus commissum est, ut similes captivos sine ulla excusacione libere dimittere debeant, et cum ita factum est ministri vestri se laudaverunt et dixerunt nos propter timorem vestros captivos libere dimissimus et quod Turci timent et nos ex timore ita facturos cogitant, ignorant tamen quod nos et ceteri nostri ab nemini nisi ab solo Deo Maximo timemus, ergo tales captivos liberi dimittemus, nam enim omnes nostri iuramentum potentissimi imperatoris nostri in respectu habent, quia capitulaciones vobis datas nihil contrariter facere potentissimus imperator noster ad Deum iuravisse clarissimum est.

Aliud quoque est quod non libenter occasionem daremus, ut […] subditi perirent, propterea nostri ministri iuxta caput et voluntatem suum non audent facere immo […] et mandato imperatorie maiestatis fideliter obediunt, vestri autem ministri et milites unusquilibet […] suum agunt nec ab Deo neque ab suis superioribus timente. Istud est causa quod contrariter paci […] non desinent. Igitur si supra dicti captivi liberi non dimittentur et malefactores non punirentur […] erit bonum, ex talibus causis oritur tumultus bellicus et pauperi subditi priventur igitur in confinia Bosna […] Granice illos malefactores punire et captivi libere dimitti debentur, si istam amiciciam […] fieri optatis, in iis rebus vestram summam amiciciam et voluntatem ostendere ape […] prefati captivi omnino liberi dimitti debent quia infra ista pace sunt capti ille Ibrahim […] hominibus pro solutione ad arcem Gradiscam iuerat ex arce Fischa milites vestri per aquam […] venerunt et Ibrahim Agai cum prefatis hominibus captivaverunt eciamque prenominata palancha sub ista pace combusta est, omnes supradictos captivos simul et fratrem Emini de Solnuck liberos dimittite s. serenitas vestra huiusmodi felicem pacem constanter observare et honorare operam prestabit, similiter a potentissimo imperatore nostro summam honorem et amiciciam serenitas vestra expectit.

Item in senczacko Solnock in villa Nak Faluck quae in librum imperatorie maiestatis inscribtum est vos nunc sub ista pace in illa villa palancham aedificare fecistis. Istud est contra amicicia fedus, nec imperator noster hoc concedet nisi si breve tempore spacio destruere curabitis, alio quin inter omnes causas hec est precipua quae dat occasionem ut amicicia destruatur. Postea discordiam huius rei ne ab me evenisse credatis et ne dicatis me vobis non indicasse.

Identidem quae spectant ad subditorum salutem et tranquillitatem et ad felicem pacem prudenter considerate et in prefatis rebus puram amiciciam exhibite quandocunque nova privilegia et capitulaciones amicicie habere optabitis eo tunc fratri et filii illustrissimi eiusdem serenitati vestri benevolenter et amicabiliter iustu dicatur in hac re nullum erit dubium. Felicissima et potentissima Porta invictissimi imperatorie maiestatis semper est aperta ex amicis et confederatis serenitati vestre qui amiciciam optaret libere et secure venire et redire possunt.

Item prius quoque ea quae ad bonam amiciciam et felicem pacem pertinent, serenitate vestra amicabiliter scribsi sed responsum non habui, speramus tamen a serenitate vestra absque ulla dilacione responsum synceram vestram amiciciam in supra scribtis. Interim serenitatem vestram felicissime valere optamus.

Datum Constantinopoli anno profeti nostris noningentesimo octogesimo primo vigesimo tertio die mensis Novembris etc. Gracia Dei Omnipotentis Mehemmet Passa supremus consiliarius locumtenens et gubernator etc.