Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Maximilian II, Constantinople, 25 March-3 April 1573 Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Maximilian II., Konstantinopel, 25. März bis 3. April 1573 Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Maximilian’e mektubu, Kostantiniyye, 25 Mart-3 Nisan 1573 Sokollu Mehmed Pasha Edition Nilab Saeedi Michael Vogelsberger Datenmodellierung data modeling Jakob Sonnberger Stephan Kurz Korrektur der lat. Transkription Proofreading of Latin transcription Patrik Paštrnák Austrian Science Fund Fonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung https://ror.org/013tf3c58 https://d-nb.info/gnd/2054142-9 P36216 10.55776/P36216
Austria Vienna Österreichischer Wissenschaftsfonds FWF Georg-Coch-Platz 2 1010 Wien
Austrian Academy of Sciences, Institute for Habsburg and Balkan Studies Institut für Digitale Geisteswissenschaften, Universität Graz GAMS – Geisteswissenschaftliches Asset Management System Vienna 2025 Metadata in //teiHeader (except //abstract) is under public domain CC0. Abstracts, transcriptions and annotations in //abstract and //text are licensed under the terms of the Creative-Commons-License CC BY 4.0

Project partners have granted the Institute for Habsburg and Balkan Studies of the Austrian Academy of Sciences permission to publish facsimile data within the QhoD project. Employees of this publically funded institution took images of archival sources or collected digitized items, and created descriptive metadata. The contents of the archival sources are not subject to copyright restrictions under Austrian law (Urheberrechtsgesetz), as the creators both of their ideal contents and their documentary material objects passed away more than 70 years ago (§§60-61 UrhG), and these materials are considered documents for official use (§7 UrhG). However, QhoD cannot grant any licence on the image data. You may contact the archives listed in tei:sourceDesc for further information.

Die Partner des Projekts haben dem Institute for Habsburg and Balkan Studies der Österreichischen Akademie der Wissenschaften die Erlaubnis erteilt, Faksimiledaten im Rahmen des QhoD-Projekts zu veröffentlichen. Angestellte dieser öffentlich finanzierten Institution haben Bilder der Archivquellen erstellt oder gesammelt sowie deskriptive Metadaten erstellt. Die Inhalte der Quellen sind nach dem österreichischen Urheberrechtsgesetz nicht geschützt, nachdem die SchöpferInnen der Werke wie auch ihrer materiellen Träger jedenfalls vor mehr als 70 Jahren verstorben sind (§§60-61 UrhG); weiters sind diese Quellen überwiegend zum amtlichen Gebrauch hergestellt und genießen damit keinen urheberrechtlichen Schutz (§7 UrhG). QhoD kann jedoch keine Lizenz auf die Bilddaten erteilen. Kontaktieren Sie die im tei:sourceDesc-Element gelisteten Archive für weitere Auskünfte.

 o:graviz.smp.l.15730325 The Ottoman Grand Vizierate 1560s to 1760s GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760) Projektleitung project lead Yasir Yılmaz Digitale Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie 1500–1918 Digital Scholarly Edition of Habsburg-Ottoman Diplomatic Sources 1500–1918 Habsburg-Osmanlı Diplomasisi Kaynakları Dijital Edisyonu 1500–1918 Projektleitung project lead Arno Strohmeyer AT-OeStA/HHStA Haus-, Hof- und Staatsarchiv AT-OeStA/HHStA UR TUK 145 R

Türkische Urkunden (outside boxes) 2; incomplete (!!!)

Latin (TUK (outside boxes) 2; pp. 2f.

 Petritsch, Ernst: Regesten der Osmanischen Dokumente im Österreichischen Staatsarchiv, Bd.1 1480-1574, Wien 1991 (=Mitteilungen des Österreichischen Staatsarchivs Ergänzungsband 10/1)

Sokollu Mehmed Pasha protests against continuing border incidents and threatens retaliatory measures if the raids by the border commanders are not stopped. He recalls that the sanjak-beys of Szolnok, Szigetvár and Bosnia were dismissed in response to complaints. He demands the extradition of the deposed voivode Bogdan, who had initially fled to Poland but was abducted by horsemen from Szatmár on his further flight to Transylvania; rumor has it that he is currently in Košice. He finally protests against the refusal of entry to a messenger who was supposed to deliver a letter on this matter; conversely, the Porte is always open to friend and foe.

 Sokollu Mehmed Pasha 980.11.21-30 1573.03.25-04.03/03.29? Maximilian II Latin border incident extradition courier

Transcription follows the rules of the vipa project available at https://qhod.net/o:vipa.trns.

 GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760) Letters Letters from the Sokollu Mehmed Pasha (1565-1579) period Online Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie (1500-1918)

Project description
Par literarum illustrissimi domini Muhammed Passe primarii consiliaris potentissimi imperatoris Musulmanorum scriptarum ad serenissimum principem imperatorem Cristianorum Maximilianum etc. Gloria magnanimorum dominorum Jesum sequencium. Electus et complacitus magnatorum personarum in plebe Christiana fidelium. Correctorque negociorum omnium populorum Christicolorum. Fons et rivus fluiorum splendoris et honestatis. Heres signorum glorie et felicitatis. Imperator Romanorum et Germanie, Austrie et ceterorum Cristianorum, cuius finalis status prosperetur.

Postquam precibus et salutacione personam imperiatoriam maiestatis vestre congruentibus sincere honore et digna exaltacione maiestatem vestram remuneravissemus. Amicabiliter annuimus ut litere sincera amicitia plene nuper allate que a maiestate vestra ad curiam excelsam potentissimi imperatoris feliciori hora et prosperiori tempore presentatae sunt, quarum tenore annuistis ut aliquantulum prolongacio transmissionis munerum honorariorum ne suspicaretur propter segniciam vel negligenciam vel conditionum pacis contrarietatem. Transmittenda namque breviori tempore sunt, item quecunque scriptum seu dictu significata sint de pertinentis ad istam invicem sitam mutuam pacem. Prolixe omnino summa amicabili animadversione et cogitacione perspecta sunt vicissitudineque omnium verborum vestrorum ea que augmentacionis de die in diem amicicie cause sint. Eodem modo ad presenciam cesarie altitudinis revelata et in scienciam suam prudentem allocata sunt. Verum namque et certum est ut prudentibus et rerum capacibus bene notum est ut concordia inter principes magnanimos et reges, causa quietis et tranquillitatis miserorum colonorum et subditorum est et occasio ne sub pedibus calceantur. Quicunque igitur hoc summum donum Dei et beneficium precipuum eius cognoverit, hanc pacem huiusmodi maximi momenti concordiam non ut minima quadam re violari paciatur. Immo neque effusionem unius hominis sanguinis patiuntur, itaque ergo secundum modum predictum, si quis effusionem sanguinis hominis qui precipuus et prestancior omnium creaturarum est minime paciatur. Ipse est qui coram Deum mercedes celestes nihilque aliud quam omnia bona lucraturus est. Hic ergo amicus maiestatis vestre sincerus in cunctis minutis horarum in mente repeto nec unquam dimoveo quin quietem et tranquillitatem miserorum colonorum desiderio desiderare desim divinum complacitum cum sit in hac cura semper totam vim et potenciam meam in confortacione huius pacis et amicicie adhibeo.

Veruntamen interea obtigit ut milites vestrates finitimi cum licencia prefectorum et capitaneorum suorum in diciones cesarie altitudinis excurrentes multa inferunt damna et insolencias. Nos autem illorum contra hanc pacem contumeliarum et iniuriarum omnino ignari, multorum cedulas querelosas ad pedes equi cesarea altitudinis datas ne ista pax violaretur semper penes suam altitudinem denego et falsas esse affirmo nec verba confirmatoria huius pacis et amicicie loqui penes suam altitudinem desisto neque deinceps etiam Deo annuente deero, in hac via sum firmissime constans. Cum equidem invictissimus ac potentissimus imperator cuius adiutorium Deus adaugeat, clemencia favente divina habuerit potestatem occupandi plurima adhuc regna, tamen effusionem sanguinis et calculatum sub pedibus colonorum nullo modo patitur. Ipsum autem diviciis non indigeremus regnorum multiplicacioni appertum habere notum omnibus est. Tamen domini finitimi vestrates non tantisper habentes in compescencia militum diligenciam mittunt enim contra istam amiciciam et vota pacis milites in diciones sue altitudinis excurrentes neque damna inferendi desinunt. Si autem inquirerentur, respondent quosdam latrones vel fures vel eiusmodi condicionis malignos fuisse neque sub potestate vel compescencia eorum fuisse. Itaque speramus ergo ut quemadmodum hic amicus vester ad istam nostram advigilo partem eo modo maiestas eciam vestras prefectos con finium vestrorum firmissime prohibeat perferreque faciat, namque enim quandorunque quicquam nocumenti infertum a vestratibus fuerit. Statim miseri cum literis querelosis sub pedes equi cesarie altitudinis succurrunt, inscito nostro, cum frequenter querelis autem res in scienciam sue altitudinis recognita nullum dubium est quin sua altitudo subditos suos quicquam molestie pati ullatenus paciatur.

Orator nuper maiestatis vestre hic existens conquestus fuit aliquantulum de begibus sangyaki Szolnok et Sigetwar. Statim de suis officiis privati loco alieno missi sunt, postquam autem de bego sangyaki Bosnensi conquestus fuisset, ille etiam incontinenti privatus sangyakato est, item exercitibus Bosnensibus cum Chanoso firmissima mandata missa sunt prout provideantur et quales homines mancipaverint, qualiaque damna seu nocumenta intulerint, homines eliberentur et rapine absque ulla diminucione suis restituantur nunc vero sunt in examinacione et cura circacionis. Item rursum denuo pro custodia huius pacis et condicionum priivilegii ut sit suo superstes statu omnibus beglerbegibus et sangyakis commandamenta minaciter et firmiter exhibita et missa sunt. Speramus ergo ut ab illa eciam vestratum parte amplius adhibeatur diligencia.

Item cum equidem in privilegio sue altitudinis inscripta sint hec ut nullus ab utrisque partibus profugorum isthunc illac vel illanc isthuc advenientium acceptetur, immo rursum remittatur propter eam igitur racionem hactenus nullus ad hanc partem obediendi et inserviendi volencium est adhuc acceptatus. Deo teste sunt repulsi. Veruntamen Bugdanus Vaywoda qui variis contumeliis et iniuriis colonos et bularos affligebat, plurimaque eius iniuria apparuerant, propterea ergo postque de suo officio palatinatu privatus fuisset, ipse negligens consequendi vestigia parentum suorum videlicet rursum in curiam sui domini spe denuo in graciam acceptandi inservire non venit. Immo versus regem Polonie profectus est quiquidem fretus est sincera principis nostri antiqua amicicia et pace. Literas autem sue altitudinis pro transmissione eiusdem missas eum secundum amiciciam acceptas obediens cum transmittere decreverit, interim rex ipse morte obitus est. Ceteri senatores autem eiusdem regni cum viderint ipsum ibi in regno illo restare, contra condiciones pacis esse, prefatus Bugdanus profugit in Transsylvaniam.

Interim capitaneus Sathmariensis de manibus Transsilvanorum capiens, nunc contra istas pacis condiciones penes se observante, iam illo nonnullos malignantes ventro obedientes, fures, latrones eorum similes predones congregare conantem aiunt. Itaque hanc amiciciam diminuendi conantes huiusmodi insani et inertes sunt, presertim cum predictus Bugdanus, more prefato, quamprimum se privatum fore et delicta comisisse palam fuerat. Rex quoque Polonie pro eius peccato dimissionem impetraverat recta ad curiam excelsam adveniendi advocatum se intellexerat. Frater etiam eius huc adventu hononorificatus fuerat. Tamen ipse postea ad illas partes profectus, nunc aiunt eius animum malignum et cogitacionem inanem. De tumultiferis malignitatibus defici non esse. Igitur reservacio illius in partibus vestris valde contrarium est condicionibus pacis, distatque plurimum voluntati sue altitudinis. Igitur optamus et expectamus a maiestate vestra in ipsum Bugdamum sub dicionibus vestris murari paciemini. Immo benigne ipsum seu delicta eius deprecacione seu vero alio modo idoneo viso ad curiam excelsam transmittendi curam adhibere digmenini. Ipsum namque ibi amplius tardare huic paci valde contrarium est. Preteritis eciam diebus pro isto negocio litere cesarie altitudinis et eciam nostre ad passam Budensem missae fuerant ut per hominem suum ad partes maiestatis vestre mitteret. Tamen ut intellegitur fortassis iter transeundi non sit concessa. Cum equidem inter amicos via alligari sit contra vota pacis. Homines namque vestri quociescunque ad curiam istam venire voluerint, contigit ne ut via illorum aliquando ligaretur? Nunque hoc factum est. Namque enim tam per amiciciam quam per hostilitatem quicunque venerit semper absque dubio porta sue altitudinis aperta est.

Presertim in re istius Bugdani qualem habeamus diligenciam et instanciam, non solummodo erit causa constancie huius amicicie et pacis, verum eciam erit racio adaugmentacionis eius. Nunc autem ipse est in Cassovia, conans viam malignitatis sequi. Itaque si ille nunc huc non transmittebitur, malignitasque eius appareat, nullum est dubium quin ad hanc firmam amiciciam violencia obtigat. Postea nos quoque coram cesarem altitudinem quicquam respondere minime possumus, sic notum sit maiestati vestre speramus ergo ut ipsum brevi tempore seu per successionem deprecacionem delictarum eius seu vero vi et suo invito huc transmitti iubere dignemini. Namque enim quicunque causa fuerit ut ista pax violetur, coloni subditique calceantur, a quacunque parte sit nullam habet coram Deo racionem solvendi, hoc verum est, a maiestate igitur vestre speratur ut in ista re pro cura regni et confortacionis huius pacis plurisquam speraretur diligenciam et curam adhibere dignemini, omniaque nomini honesto imperatorie licitum sit et deceat manifestandi providere dignemini.