Cambridge, Corpus Christi College, MS 29 (C2)
| Manuscript: | Cambridge, Corpus Christi College, MS 29 |
|---|---|
| Date: | Cent, xiii early [James, p. 60] |
| Format and material: | codex, parchment |
| Dimensions: | 348 x 250 mm |
| Selected contents: | Texts:
|
Compendium historiae
| Folio range: | vir-xir |
|---|---|
| Incipit: | Considerans hystorie sacre prolixitatem |
| Text language: | Latin |
| Text Version: | |
| Graph Version: | |
| Manuscript Group: | |
| Graph: | Orientation: vertical |
| Medaillons: | |
| Diagrams: | |
| Secundo folio: | Tha [vir] |
| External links: |
Further literature in our Zotero bibliography Further literature in our Zotero bibliography Further literature in our Zotero bibliography |
Considerans hystorie sacre prolixitatem necnon et difficultatem. scolarium quoque circa studium sacre lectionis maxime illius que in hystorie fundamento uersatur ne|gligentiam. quorundam quoque ex inopia librorum imperitie sua solatia querentium. uolentium quasi in saculo quodam memoriter tenere narrationes hysto|riarum. temptaui seriem sanctorum patrum. a quibus per leuiticam et regalem tribum. christus originem habuit. cum eorum operibus in unum opusculum redigere. quod et fas|tidientibus prolixitatem propter subiactam oculis formam. animi sit oblactatio. et a studiosis facile possint pre oculis habita memorie commendari. et omnibus legen|tibus utilitas conferri. In quo quidem non facilem laborem. immo negatium plenum uigiliarum assumpsi. cum breuitati secundum datam formam ita studuj. ut| nichil de ueritate hystorie detruncarem. sed ab adam inchoans. per patriarchas. iudices. reges. prophetas. et sacerdotes eis contemporaneos. usque ad christum | finem nostrum. ordinem perduxi.
Adam in agro damasceno formatus. et in para|dysum unde .iiiior. flumina oriuntur translatus | cum femine de costa dormientis facte no|mine sicut et ceteris rebus imposita de christo et ecclesia| prophetasset. et eidem de comedendo pomo acquie|uisset. pro disconuenientia nuditatis factis perizom|atibus a domino de paradyso collocatis cherubym et flam |meo gladio post increpationem abiectus. de terra maledicta | in sudore uultus panem acquirit.
Chaim agricola dolens sua munera. et non fratris | fuisse reprobata. licet a domino increpatus | fratrem septiformi peccato interfecit. | postea uagus et instabilis | super terram factus postquam | a domino etiam male|dictus.
Istum Seth genuit adam .cc(o).xxx anno ettis sue quorum | tamen .c. pretermittit moyses. quibus adam luxit abel.
Iste enoch placens deo translatus est in paradysum uiuit cum | helia . qui quibusdam litteris inuentis. librum etiam ut in epistula | iude continetur scripsit. Sub quo adam creditur mortuus.
Iste Lamech pri |mus introdu|cens bigamiam. | cum uirum in uul|nus. et adolescen|tem in liuore oc|cidisset. uxoribus | ob hoc sibi penam | in septuplum de|beri predixit.
Vxores Lamech
Iste Jabel adinuentis | portatilibus pastorum ten|torijs. primus greges | secundum qualitatum ge|nus et etatem distinxit.
Iste Jubal pater canentium in cy|thara et organo idest musice ar|tis inuentor. in columpna | latericia. et altera | marmorea contra in|cendium. et diluui|um sculpsit.
Iste tubalchaim ferrarie ar|tis inuentor sculpture operum | in metallis fabricator. cuius mal|leorum sonitu iubal delectatus | proportiones ex eis prius perpendit.
Hic terminatur prima etas habens secundum hebreos .m.dc.l.vi. secundum | Lxx .mm.cc.xl.iiij.
Sexcentesimo anno uite sue inundante diluuio. noe | archam cum .vii. animabus intrauit. quam spacio annorum .c. | loquente sibi domino .xx. annis prius fecerat. et excrescentibus aquis | super terram .c.l. diebus domino pluente xl. diebus et noctibus .xxa. vij. | die .vii. mensis cum stetisset archa super montes armenie . et post | xl dies. coruum emisisset. et postea columbam ferentem ra|mum oliue. xx.vij. die secundi mensis egressus de archa. eadem scilicet die | qua intrauerat anno reuoluto. cum .xxvija. luna secundi mensis | intrasset. et accepto sacrificio suo. cum concessionem carnis come|dende sine sanguine suscepisset. et in signum diluuij preteritj | non futurj. incendijque uenturj. yris posita fuisset. uino quod primus | excoluerat inebriatus. et acham irrisus. huic maledicens. | et reliquis filijs benedicens obijt.
Post diluuium exor|ta sunt .iiij. princi|palia regna. Assyriorum | ab oriente ubi primus | regnauit belus. Syci|oniorum ab occidente ubi egialeus. Scitharum ab aquilone. | ubi ninus. Egiptiorum a meridie. ubi nuneus. Belo succes|sit Semiramis uxor sua . que babyloniam caput regni con|stituit. Cuj ninus. qui inuentor ydolorum fuit faciens ym|aginem patri. Tandem sardanapallus. a quo arbaces | regnum ad medos transtulit. Super quos tandem astiagies reg|nans data filia sua principi persarum . de quo cyrus ortus | ab eo est superatus. Quo mortuo. regno ad persas translato. | darius filius astiagis. cum eodem cyro conregnauit.
Ab his tribus filijs noe. texuntur | generationes .lxx.ij. xv. de | iaffeth .xxx. de cham .xx.vii de | Sem. Qui disseminati sunt per orbem | Sem obtinuit asiam. Cham af|fricam. Jaffeth europam. Gener|ationi sem tantum hic insistemus nam | de alijs duobus fuerunt gentiles.
Tempore huius phalech facta est linguarum di|uisio. in edificatione turris babel in | agro sennaar . in cuius familia quia reman |sit hebrea lingua omnium antiquissima | dictus est ipse phalech idest ab alijs diuisus.
Iste thare non ualens ferre iniurias sibi illatas de ad|orando igne in chaldea . ubi et filium suum primogenitum | aram extinxerunt. peregrinatus est. cum abram et nachor . | et familia aram. in charram mesopothamie. ubi completis .cc. | .v. annis. mortuus est.
Hic terminatur secunda etas habens secundum hebreos annos.| m.cc.xx.ij. secundum. Lxx .m.lxx.vij.
Iste nachor cum exisset de chaldea. ducta in uxorem melcha | filia fratris sui aram extincti. moratus in charran mesopota|mie. mortuo ibi suo patre. et abram in terram chanaan peregri|nante. hos tres fratres. hus. buz. batuel. cum alijs .v. genuit. | de quorum uno scilicet buz descendit balaam. qui secundum | hebreos dicitur in iob eliud buzites .
Abraham suffocato aram. adoptans filium eius loth. ducta | in uxorem sarai. cum patre peregrinatus est in charran. Inde mor|tuo patre. uenit in sychem . et inde pentapolim . postea collo|cans tabernaculum inter bethel et ahy . cum in egipto uxorem simu|lasset sororem. rediens in conualle mambre habitauit. confedera|tus tribus fratribus Qui cum de occisione .v. regum ueniens. a melchi|sedech decimas accipiente honoratus fuisset. signum dande | prolis. in pecudibus et auibus suscepit.
uxor
Iste Loth cum exisset | de sodomis . submer |sis .v. ciuitatibus | genuit hos du|os moab et a|mon de filiabus suis ebrius | factus.
uxor
concubina
uxor.
Hanc cethuram abraham duxit in uxorem mor|tua sara. Quidam t ame n dicunt eam fuisse agar | que de concubina facta est uxor. Quod sonat| interpretatio. | Nam ce|thra dicitur | copula|ta.
uxor ysaac
Hanc Rebeccam adduxit heliezer seruus abrahe | ysaac de mesopothamia. sororem laban filiam | bathuelis.
Ysaac cum | laborante in | partu rebecca. | et oraculum de esau | seruitu|ro iacob audiente. | apud abimelech in| geraris cum uxorem dix|isset sororem. de semi|ne centuplum colligens | tribus puteis erudera|tis. et iiiito. facto in| bersabee . ibidem | federe inito cum | abimelech et phi|col esau reprobato. iacob ignarus benedixit.
Esau hyspidus uenator. uenditis primogeni|tis a lenticula fulua dictus edom . ductis uxori|bus chananeis iudith et bethsamath supplantatus a | fratre in benedictione. redeunti iacob de mesopotha|mia. cum .cccc. uiris pacificus occurrit.
Iacob a fratre tum in primogenitura. tum in benedictione sup|plantato. in mesopotamiam proficiens. cum prouisione iux|ta luzam titulum erexisset. et pro rachel et lya. seruitium .xiiij. | annorum labam complesset. pacto de alijs .vii. annis. muta|tione uirgarum uix completo. cum uxoribus et filijs .xi. a laban | furto sublatis ydolis a rachel recedens. in galaad est comprehensus.| Inde cum laban federe inito in lapidibus ad manaym ubi castra | angelorum uidit proficiens ordinatis turmis uadum iaboc | transiens. matutina lucta leso neruo cum angelo completa | mutatione nominis facta. premissis muneribus fratri suo treme|bundus occurrit. Cuius filia dina. a sychem oppressa. et sychi|mitis in dolo occisis iussu dei ipse in bethel altare erexit. et do|mum purgauit. In effratha eo ueniente. et rachel in par|tu bennoym exspirante. cum trans turrim gregis tabernaculum | fixisset. postea tempore famis in egiptum descendit. ubi a filio | ioseph honorifice suseptus. respondens pharaoni de etate | benedictis per ordinem filijs. uitam terminauit.
libera
ancilla
ancilla
libera
De filijs iacob numerosa proles | descendit. sed de leuj et iuda suf|ficiat. quia de his descendit christus.
uxor Jude
Isti sunt duo | filij ioseph | quorum uterque facit tribum per se. remota | tribu leuj a sorte hereditatis.
Iste Job ut tradunt quidam. fuit secundus rex post bale in | edom . qui. et in genesi dicitur iobab . pronepos esau. sed | hebrei dicunt eum descendisse de hus primogenito | nachor.
Iste balaam. qui in iob dicitur eliud. descendit de buz | qui a balach conductus. ut malediceret israel. ej| benedixit. loquente prius sibi asina. et de ortu stelle | et saluatoris prophetauit.
[part 1] Istam thamar cum dedisset iudas | duobus filijs her et onam | et illi ob ignominiosum | scelus perissent. remisit ui [*]
Duo filij ca|hath. de altero tantum dicere| sufficiat quia de eo fue|runt sacerdotes.
[part 2] [*] duam in domum paternam. timens eam tradere sela. quod fieri debebat secundum | legem suscitandi seminis. de qua postea sedente in biuio. | mutato habitu. uadens iudas. uxore sua sue mortua. cum | yram opilione ad tondendas oues phares et zaram ad u|num concubitum genuit. suspicans esse scortum. que postea ad | patibulum ducta. tamquam in adulterio deprehensa. per arrabonem | anuli. baculi et armille. se liberauit.
Isti dathan et abiron paucis mediantibus | de ruben descendentes ratione primogeniture | pro moyse ducatum populi uolentes ha|bere. propter seditionem quam mouerunt | suggestione chore absorti sunt.
Pontifices
Judices
Iste chore liti|gauit contra aar|on de sacerdotio | eo quod ipse fuerat | de primogeni|to scilicet ysuar. et | ideo cum .cc.l. igne | diuino periit. | dathan quoque et| abyron. tunc sunt | absortj.
De eleazar | fuerunt sacerdo|tes qui po|nuntur in hac | linea descen|dentes usque | ad tempora christi. secundum | ordinem iudi|cum. regum | et prophetarum.
[part 1] Iste Josue mo|ysi succedens | in ducatum lo|quente sibi domino du|obus explorato|ribus missis in | iericho de se|thim. post .vii di|es iordanem sic|cis pedibus cum omni| populo transiuit. | xij. lapides de | alueo in siccum | tulit. alijs. xij | de sicco in aluevm | reportatis. po|pulum in galga|la secunda circumcisi|one innouauit | ciuitatem ierico | vii. diebus clan|gentibus sacerdo|tibus bucinis. in vijo septies | destruxit. achar | qui de anathem|ate regulam | auream et cla|midem coccineam | tulerat. propter quod| dominus iratus in a|hy .xxx.vi. ui|ros occiderat. | lapidauit. ci|uitatem ahy per | insidias incendit | gabaonitas in | seruos lignarios | et aquarios recepit | .v. reges qui obse|derant gabaon | producto spacio | diei sol et luna| stantibus peremit. | xxiiijor. reges qui | erant cum iabyn | interfecit. alta|ri. constructo in | ebal. benedictio|nes et maledic|tiones accla|mari fecit terram [*]
Post | mortem | iosue | ante otho|niel. tra |dunt quidam fu|isse factum. quod | legitur de ydolo | miche et de ux|ore leuite.
Iste Othoniel percussit cariat | sepher. unde ha|buit uxorem ax|am que petijt ir|riguum superius | cum irriguo | inferiori.
Iste Naason egressus de egipto princeps in tribu iuda . et ita | uerum est quod dixit dominus ad abraham in genesi. quod quinta generati|one exierunt filij israel de egipto. facta computatione. secundum tribum regi|am. ut generationes uocemus non personas. sed successiones. | quod potes uidere computare a iuda ad naason. Nam quinquies | dicitur ibi genuit. Si uero in littera illa contineatur. iiija. generatione | in tribu sacerdotali sumendus est ordo. computantibus a leuj ad eleazar.
Iste Salmon in uxorem duxit raab meretricem. que recepit ex|ploratores in ierico. et abscondit in stipula lini supra murum. | et liberauit domum suam per filum coccineum positum in fenestra. | cum destrueretur iericho.
Ista Delbora | uxor barach | uel lapidoth oc|ciso sysara per | iabel uxorem ab|er cinej dato | poculo lactis.| tandem iabyn | interfecit cuius prin|ceps fuit sy|sara. et canticum | cecinit.
Iste gedeon sa|lutatus ab an|gelo cui supra | petram carnes | obtulit. ab a|ra baal destru|cta. dictus ie|robal. suscep|to signo in uel|lere .ccc. aquam | more canum | lambentibus la|ternis fractis. | et tubis clangen |tibus iiiior. reges | oreb et zeb. et ze|bee et salmana | strauit.
[part 1] Iste abimelec | filius ieroboal | de concubina in | sychem factus rex | super sychimitas | lxx fratres suos | interfecit super [*]
[§] Hee sunt xl.ii. mansiones israelitici populj per tres annos.
MANSIONES .Imi.ANNI.
xij
- Ra|masse
- Soch|oth
- Ethan.
- Phiai|roth
- Mara
- Elim
- Jam|suph
- Desertum | syn
- Dephe|tha
- halus
- Raphi|dim
- Desertum | synaj.
MANSIONES .IIdi.ANNI.
xxi
- Sepul|cra concup|iscentie
- asse|roth
- Reth|ma
- Remon | phares
- Lebna
- Ressa
- Chela|tha
- Mons | sephet
- Aracla
- Mache|loth
- Taacht
- Thare
- Metha
- Esmo|na.
- Mese|roth
- Bene|iachan
- Gadgad
- Jethe|batha
- hebro|na
- asion|gaber
- Cades
MANSIONES .XLmi. ANNI.
viiij
- Mons|hor
- Salmo|na
- Phi|non
- Oboth
- Jeabarim
- Dibun|gad
- helmon | deblatajm
- Abarim.
- Campestria | moab.
Hec figura ualet ad intelligendum quod dicitur in numeris. de dispositione | tribuum et leuitarum per iiijor climata circa tabernaculum. Plus etiam | ualet ad intelligendum difficilem transitum adamantij in iosue | ubi ostenditur. Qui leuite quot ciuitates. in quibus tribubus | sorte pro decimis habita|culorum acceperunt
tabernaculum
Meridies
- ciuita|tes chaa|thite | .x.
- Ruben
- Syme|on.
- Gad
Oc|ci |dens
- ciuita|tes ger|sonite | xiij
- efra|ym
- Benia|myn
- Manas|ses
Septentrio
- ciuita|tes mera|rite | xij
- Nepta|lim.
- Aser
- Dan
Ori|ens
- ciuita|tes sacer|dotum | xiij
- Zabulon
- Ysa|char.
- Judas
[part 2] [*] stite ionathan | qui parabolam | de oliua et ficu | et ramno syci|mitis proposuit | eandem etiam sy|chem cum principe | suo gaal per ze|bul destruxit | et fragmine mo|le per manumm | mulieris in | opido thesbe | perijt.
[part 2] [*] alijs secundum concessio|nem. alijs secundum tradi|tionem distribuit | duas tribus et dimi|diam que in reditu| suo post xiiij an|nos altare iux|ta tumulos io|rdanis construx|erat liberans di|misit. fedus a po|pulo de colendo deo per aque effusi|onem initum in | hoc uolumine | scripsit.
Iste Elimelech tempore famis. cum uxore sua noemi de beth|leem peregrinatus est in moab. ibi acceptis uxoribus filijs suis | scilicet ruth et orpha. et mortuis filijs et patre. redijt noemi cum | ruth moabitide. de qua booz genuit obeth suscitans | semen propinquo defuncto.
Judi|ces.
Iste Jepte a fi|lijs ut spurius | abiectus in regio|ne tob commo|rans. postea| super eos princeps | factus. superatis a|monitis. uoto| alligatus. filiam | post planctum | uirginitatis | lx dierum immo|lauit .xl.iimilia. de | effraym per seth|boleth et thesbo|leth diiudicans | ad uada iorda|nis trucidauit.
Ponti|fices.
Ab isto Ozi | translatum | est sacerdotium | de eleazar | ad heli. quj | fuit de y|thamar. et | priuati sunt | sacerdotio | hij .iiijor. ex|teriores.
coniuges.
Iste abiel per multas successiones. quas fuperfluum fuisset | hic ponere descendit de beniamyn. de cuius filio cys natus | est saul rex. cuius cys frater fuit ner. In paralipomenon| tamen legitur. quod fuit eius pater.
Iste Sampson | natus manue | cuj natiuitas | eius per angelum| predicta. naza|reus uxore | ducta in tham|pnatha. parab|ola de leone con|uiuis proposita| et per dolum mu|lieris soluta. | cum segetes hos|tium ligatis | uulpibus incen|disset. et mille | uiros mandi|bula asini aquam | dante in ram|oth lesbi tru|cidasset. et por|tas gaze in| montem tulis|set. tandem do|lo dalile rasis| crinibus a phili|steis excecatus. | mole deputa|tus. in templo | dagon rena|scentibus capil|lis plures stra |uit mortuus | quam uiuus.
fratres
Iste heli sacer |dos et iudex in | arguendis fi|lijs tepidus | et ideo a domino re|probatus cum | samuelem sibi | oblatum nutris|set. audita | strage filiorum et archa a phi|listeis capta | de sella cadens | fractis cerui|cibus expira|uit.
Iste helcana | de ysuar per cho|re descendit. et| duas habuit uxo|res. fenennam fecundam. et an|nam sterilem. Qui | uotum faciens | de masculo si deus | daret. quod faceret | nazareum pepe|rit samuelem. quem | obtulit hely | in sylo.
Vxores helca|ne
[part 1] Iste Samuel | iudex et propheta | cum liberasset fi|lios israel a philisteis per agnum immola|tum in lapide adiutorij. in terminis posito. ad peticionem israel. saulem sibi a do|mino missum in regem inunxit. tribus | signis confirmans unctionem. preceptum [*]
primus rex | in israel
Saul diu quesitis asinabus patris sui a samuele quem | consulebat in egressu ramatha lenticula olej unctus tria | signa in sepulcro rachel. in quercu thabor. in cuneo| prophetarum inter quos psallebat accipiens. in masphath | iterum sortibus temperatis. electus est inunctus. Qui diuisis in | frusta bobus cum iabitas a naas li|berasset. signum ire dei in tonitruo | samuele inuocante audiuit | Qui non expectato. vij. diebus sa|muele sacrificans. et ideo ab eo | redargutus fuit. sine ense et| lancea prereptante ionatha | cum armigero philisteos terri|tos strauit. et ionathan qui | fauum contra maledictum come|dit. uix a se eripi susti|nuit. Quem dominus quia agag | amalechite pepercerat. | licet eum samuel luge|ret electo dauid repro |bauit.
In Saul terminatur iija | etas. habens annos .dcccc.|xl.duos secundum hebreos.| secundum lxx. duos minus.
prima uxor dauid.
[part 2] [*] ei dans quod quia postea transgressus est reprobatus a domino in tan |tis angustijs est positus. ut samuelem mortuum ma|gica arte suscitaret per phitonissam. hic etiam postea | dauid regem inunxit.
Pontifi|ces.
fratres | dauid
David minimus fratrum in regem electus a domino per | samuelem et inunctus in bethleem in signum | regis. postea in ebron in regem super tribum iuda | vij. annis. et vi. mensibus tercio super totum israel | xxx.iij. annis. saulem psallendo mi|tigans. morte golie animam ionathe sibi conglutinans. gener regis factus. cuius | inuidia ob laudem uirginum | erga se suscitata. cum eius cau|telam .c. preputia dando fru|strasset. ictum lancee dum| psalleret. insidiasque satellitum | astucia micol statuam in lecto ponentis euasit. | Saulem cum lictoribus in nabaioth prophetantem be|neficio samuelis illesus uidit. Jonathe exercenti | se sagittis fedus iurauit. In nobe panes sacerdo|tales comedit. simulato furore apud achis | recepto abiathar solo de sacerdotibus a doech per|emptis erepto ceila liberauit. In cyph a ma|nu saul irruentibus philisteis. liberatus eius |dem postea persequentis oram clamidis precidit. | nabal stulto mortuo abigail duxit. | hastam et uas aque de capite saulis persequentis| clam tulit. ab achis in sychelech redi|ens amalechitas percussit. nuntium | mortuis saulis occidens. carmen lu|gubre plangens. mortuo hisbo|seth solus regnans. de ierusalem. ie|buseum eiecit. et amello edifi|cauit. stratis philisteis in ba|alpharasyn. archa in ierusalem | reducta. a micol irrisus. pro |missa prole. domum domino pro |hibitus edificare. moab | funiculis metiens. percus|sit philisteos. ydumeos | in ualle salinarum offi|ciales dignitates dis|tribuit. uriam ma|nu amonitarum | occidit. absalon | prius sibi reconcili|atum. postea | se persequentem | fugit. Quo | perempto et a|chithophel suspenso. ierusalem redijt. populo nume|rato. iram dei sibi acciuit. uncto salomone da|to ei de uindicta hostium precepto! obijt.
Sorores dauid
Hic re|dit sacerdo|tium ad he|leazar | tempore sa|lomonis. | qui abiecto| abiathar | qui fuit de | ythamar | restituit | sadoch de| heleazar.
Salomon occiso iaab | et semej et adonia. accepta | a deo post immolationem | sapientia. et in iudicio de me|retricibus cognita. templum | ope yram condidit .vij. | annis et totidem mensibus | decima die septembris con|secrauit. domum saltus| cum domo regia fecit. | reginam saba honori|fice suscepit. preceden|tem uitam amore mu|lierum. et cultu ydolo|rum maculauit.
Iste Nathan non | fuit nathan pro |pheta. quem mor|tuo patre ad|optauit da|uid in filium.
Pontifi|ces
Prophete contempora|nej regibus iuda.
Reges | Juda
Iste Roboam spreto se|niorum consilio pro adolescen|tum. temeritate sua con |turbans populum. duas tribus | cum leuitica retinuit. et | dictum est regnum illud iuda | Qui peccatis suis exigenti|bus impetum susac regis | egipti infestantis eum | sustinuit. Qui pro scutis | aureis sublatis. scuta| erea substituit.
In hac linea a dextera par|te ponuntur reges iuda | regnantes super duas tribus | Quorum fuit primus Ro|boam. nam tres reges su|periores. Saul et dauid et Sa|lomon uniuerso israelj pre|fuerunt. Ponuntur etiam prophete | eis contemporanej ex oppo|sito contra ipsos.
Contrarieta|tes.
Reges is|rael
συνοδικια
xvij.
iij
συνοδικος
ii. syned.
Iste Jeroboam .x. scissuras pallij. ab achia sylonite | accipiens. et in egiptum fugienns. mortuo salomone | in sichem a .x. tribubus electus in regem. uitulos | conflatiles in dan et bethel posuit. qui | comminatione abdo prophete audita. | manu arefacta et sanata. altari quoque | scisso. et propheta abdo a leone ob conuiui|um falsi prophete occiso. ad eius persuasio|nem uias prauas non deserens. Achiam | sylonitem per uxorem de salute puerj | consulens. triste nuntium sue desola|tionis audiens. obijt.
Hec sunt nomina regum. quj post salomonem | regnauerunt super israel idest super .x. tribus a primo ieroboam | qui regnauit contra roboam. usque ad osee sub quo capti|uate sunt .x. tribus a salmanasar rege assyriorum quj | posuit eas iuxta fluuium gozam. ultra montes medorum | et persarum idest ultra caspios montes. Legitur in hystoria ale|xandri macedonis. quod in eodem loco duas gentes | inmundas gog et magog inclusit alexander. ne to|ta terra ab eis contaminaretur. hos autem antichristus liberabit | et inde educet. et hunc iudei expectant. et credunt esse messiam.
Prophete contempora|nej regibus | israel.
ii. | syn.
xxiiij | syn.
Iste baasa licet corrrectus a iehu propheta. cum contra | asa edificasset rama . impeditus per | bennadab mortuus est.
Iste asa munitis gaba|a et masphat ciuitati|bus de lapidibus et lignis | que collegerat baasa | in rama. redargutus | a iehu. quia spem in be|nadab posuerat. dolo|re pedum quem intule|rat prophete ponendo eum | in neruum obijt.
ij. syn.
Iste hela temulentus. a zamri est | interfectus. Qui obsessus ab amri. suc|census est in thersa .
vij. diebus
xij syn.
Iste amri tribus annis antequam solus regnaret| contendit cum thebnj . et edificata samaria. obijt.
Iste Josaphat irruen|tibus in terram iuda ho|stibus consolationem ac|cepit in templo ab >Oziele propheta. dicente | sibj. O iuda et ierusalem | nolite timere. etcetera. Et | locum direptionis | israel. uocauit conual|lem benedictionis .| Cuius classes predicente | sibi eliezer propheta. in | asyon gaber sunt con |fracte.
iiij
xviij syned.
Tempore achab regis israel. edificata est iericho. | ab abiel. et helias siccitatem inducens. pastus | a coruo et uidua. cuius filium suscitauit. | achab per abdiam uocato .cccc.L. prophetas ba|al interfecit. pluuia data. timore ieza|bel in desertum fugit. ubi comesto pa|ne sub cinericio. post ieiunium xl. dierum in | iiijor signis preceptum de inungendo aza|hel .iehu. heliseo suscepit. per pedissequos| principum exercitum syrorum fugauit. be|nadab in affec campestri capto parcens | micheam a quo redargutus fuit inclu|sit. naboth | propter uineam | occiso. ab | helia incre|patus et hu|miliatus. sedechia falso suadente. mi|chea dissuadente. ramoth galaad obse|dit. ubi sagittatus. obijt.
[§] Hij sunt | reges sy|rie anti|quiores| qui infe|stauerunt | regnum | israhel.
Iste Joram duxit in | uxorem filiam achab | regis israel sub quo desi|it edom. esse tributarius | iuda. Ab isto Joram | pretermittit matheus in | narratione sua usque | ad oziam.
ij
Iste Ochozias. quia de lapsu suo consulebat| deum accaron . adustis duobus quinquage|narijs. et tercio illeso relicto ab helia. | [§] obijt.
Iste Occhozias in ob|sidione ramoth gala|ad interfectus fuit cum | ioram genero suo cuj | prebebat auxilium a | iehu recenter inunc|to per prophetam in regem | israhel.
v
vii syn.
i.
Iste Joram. michea | precipitio occiso. aquam in deserto| dante heliseo. cum iuuante iosaphath | et rege edom. regem moabitarum ad oc|cisionem filij compulisset fa|memque samarie cum gla|dio syrorum nuntiantibus | leprosis euasisset. in obsidio|ne ramoth uulneratus. | postea a iehu sagitatus. obijt.
Pontifi|ces
Reges Ju|da.
Ista Athalia omni semine regio interfecto preter | ioas paruulum. quem iochabeth uxor ioiade | pontificis filia ioram in pastophorijs .vi. | annis absconsum nutrierat. post .vi. annos a | ioiada ignominiose est interfecta.
Contrarietates
Reges israel
vj
xxij
Iehu a puero helisej in re|gem inunctus. cum ioram et aa|ziam occidisset iezabel precipitasset .lxx. filios achab | capitibus truncasset. et xl.|duos fratres aazie occidisset | benedicente sibi benedab . pro |phetas et sacerdotes baal in sa|maria sub dolo interfecit. | et templo eius destructo. pro | eo latrinas fecit.
Iste Joas statutis gazophilatijs. ad reparan|da sarta tecta templi. occiso zacharia filio io|iade. qui eum regem fecerat. cum diuinos hono|res sibi sustinuisset impendi. a seruis inter |fectus occubuit.
xvij.
Reges sy|rie
Iste amasias per parabolam de carduo a | ioas rege israel non correctus. uictus ab eo. | ierusalem ei diripendam. et uasa domus domini as|portanda. et murum interrumpendum tradidit.
.i.
xv
Ioas cum uisitasset helisevm | ad eius preceptum iacta sagit|ta. et ter percussa terra. ama|sia uicto. ierusalem sibi tradite | thesauros tulit.
His xiij. annis fuit regnum iuda sine rege | quod probatur per litteram libri regum. et collatio|nem annorum regum iuda. et regum israel.
xiiij
xiij
xiiij
Prophete
xx|iij
vi | mensi|bus
Prophete
Iste Ozias amator agriculture. cum sacerdotium | sibi sub azaria usurpasset. percussus est le|pra. et media pars montis scissa. ortos re|gales oppressit. Sub eo cepit prophetare ysaias | et >osee. et ioel. et abdias secundum quosdam.
.i. mense
x
Manaen datis .m. talen|tis agenti phul ut ab | eo recederet. dono falsorum | uitulorum iram eius in se pro |uocauit.
Post sardanapallum | regem assyriorum ul|timum monarchum. reg|nauerunt in assyria phul | et alij sequentes per ordinem [*]
ii
Iste Joathan edificauit portam domus domini| que speciosa dicitur. ab hebreis porta ioathan | ab alijs turris gregis. Sub quo ysaias uidit | dominum sedentem. et naum cum michea cepit pro |phetare.
ii
xv
iij
Facee non restitit tegla|phalasar. quin capti|uaret duas tribus et dimidi|am. et de tribu zabulon et | nepthalim equipollens | dimidie tribuj.
Iste achaz filium suum per ignem beennon | traiecit. obsessus a rasim et facee. ysaie cre|dere nolentj. signum querere contempsit. qui | relicto deo spe posita in teglaphalasar orna|menta templj diruit. Sub eo roma condita. et | ysaias onus babylonis uidit.
viij
Iste Ezechias reparatis his que pater dispo|suerat. comminuto serpente eneo. celebrato | sollempni phase. cum contumeliam rapsace | audisset. coram domino humiliatus. per ysaiam sig|na liberationis a sennacherib post tercium annum | facta strage per angelum suscepit et credidit. Qui | laudibus non solutis egrotans. signo sanitatis | in regressu solis ab ysaia ostenso credidit. et sanatus canticum cecinit. Qui ostensis thes|auris dei babylonijs. ab ysaia redargutus. | in pace obijt.
iiii
vi
Sub Osee licet dedisset li|centiam eunditer in ie|rusalem. captiuate sunt .x. tribus | a salmanasar. inter quas | thobias . cuius hystoria no|ta est captiuatas obsessa | tribus annis samaria. scute|is uel iacobitis. uel samarita|nis impleta. Qui ob ti|morem leonum lege recep|ta non abiecerunt | ydola.
In | hac | media columpna | huius numerj ponuntur | contrarietates. de col|latione annorum | regum iuda. et regum israel . que contrarietas est ex diuer |sis prophetarum dictis. ex quibus li|ber regum collectus est. Vnde | secundum diuersitates rationum fit. quod | alius aliud initium inchoatio|nis regni regum tam | iuda quam | israel assignauerunt.
coniuges
coniuges
Reges babylonis.
Hic est primus | rex babilonis fa|mosus qui honora|uit ezechiam. cv|ius nuntijs ost|endit thesauros| domini. pro quo peccato reges babylonis infestauerunt regnum | iuda. ut nabucodonosor et et alij sequentes| usque ad ultimum balthasar. tunc. enim translatum | est regnum ad medos et persas.
Iste manasses cum ysaiam serra lignea di|uinis exhibitis miraculis secuisset. et plateas | ierusalem prophetarum sanguine purpurasset. tan|dem intelligens nequitiam suam. non sine gran|di admiratione uitam in melius mutauit.
coniuges
Iste Josias inuento deuteromio in ar|cha. perterritus. ad responsionem Olde humili|atus. ydolatriam cum excelsis destruxit. | ossa pseudo prophetarum et sacerdotum in bethel | combussit. Qui celebrato incomparabilj phase| cum pharaoni occurrisset in magedon. sagitatus! ab adremon rege insolabiliter | plangebatur. et a ieremia super morte eius | scribente lamentationes. qui xiijo. regni eius | anno ceperat prophetare. per tria signa. uirgam | uigilantem. ollam succensam. et lumbare.
Iste primus iechonias uria occiso ieremia | incluso. libro prophetie baruch scisso. cum nec | exemplo rechabitarum fuisset commonitus | soluto tribus annis nabucodonosor tributo ab | eo tandem interfectus est. et extra muros proiec|[§]tus.
[part 1] Iste nabucodonosor | captiuatis duabus | tribubus reliquias | israel godolia mor|tuo in consummati [*]
[part 2] [*] Qui recuperande dignitatis causa bella | finitimis inferentes .x. tribus captiuantes. usque ad ezechiam regnauerunt. | quando sennacherib a iuda in assyriam | destructo exercitu profugus a filijs in | templo est interfectus.
Pontifi|ces
Prophete
Reges | Juda
Iste Jechonias secundus consilio iere|mie. tradidit se in manus na|bucodonosor redeuntis. cum quo circiter | x.milia transmigrauerunt. in quo|rum numero fuit ezechiel. cum dani|ele et tribus pueris.
Reges ba|byloniorum
[part 2] [*] onem regni tulit de egi|pto. qui postea cum feris | habitans vij. mensibus prece | danielis in pristinam formam. vij. annis penitens| est restitutus.
Prophete
Visio prima. Secunda. Tercia
Prophetans Daniel in caldea sub nabucodonosor tempore cap|tiuitatis. uidit .x. uisiones. quarum tres uidit sub | nabucodonosor. primam de statua quadripartita. et la|pide minimo crescente. significante iiijor. regna | a chisto comminuenda. Secunda de angelo qui liberauit tres pueros a | fornace. qui non adorauerant statuam campi duran. Tercia que est epistula regis. qua narrat se sub specie arboris uisum. ob superbiam suam | in bouem et leonem non corporaliter. sed alienatione mentis. mutatum | sed post prece danielis sanatum.
Visio Quarta. Quinta. et Sexta.
Quartam uisionem uidit sub balthasar. de iiijor. uentis idest angelis. | et quatuor bestijs. leone. urso. pardo. apro. idest iiijor regnis. et x. cor|nibus idest x. regnis de quarta bestia procedentibus a modico cornu. | idest antichristo subiciendis. positis in aduentu christi bestijs interfectis.
Qvintam uidit uisionem sub eodem de ariete habente cornua impa|ria idest regno medorum et persarum et hyrco idest alexandro in eum effe|rato. cui succrescebant. iiijor. cornua idest successores. de quorum u|no modicum cornu idest antiochus epiphanes.
Sextam uidit sub eodem de destructione babylonis per cyrum et da|rium. exposita. scriptura in conuiuio. que continebat .Mane. the|chel. phares.
Visio Septima Octaua.
Septimam uidit sub dario de angelo. qui eum de| lacu leonum liberauit. ubi preter uolunatem regis | positus fuerat. quia decreto principum inuidia dato | de peticionibus non faciendis nisi arege. ter orando in | die contradixerat.
Octauam uidit sub eodem. gabriele eum certificante de aduen|tu christi. post lxx ebdomades annorum lunarium. et captiuita|te finalj futura per romanos post edificationem ciuitatis per| neemiam. et alios.
Visio Nona Decima.
Nonam uidit sub cyro. cum ieiunans iuxta tygrim. uidit| uirum indutum balthidi. cuius corpus crisolitus. oculj lampa|des. facies ut fulgur.
Decimam audiuit. cum idem uir. de successione regum persarum et | alexandro cum suijs successoribus iiij. maxime regibus egiptj | et syrie. et seuitia antiochi epiphanes. et antichristo per tempora et | tempus. et dimidium temporis regnaturo. eum certificauit.
Iste Sedechias quj prius matha|nias uase figuli non instructus | morte ananie in retortis perter |ritus. audita epistula contra ieremi|am directa. uisione ficuum | nec contricione laguncule terre factus nono | anno a nabucodonosor est obsessus. Quo redeunte et | regem egipti superante. ieremias irrisus. et de | asino in carcerem detrusus. redeunte ad | obsidionem nabuzardan. agro uendito. dum | mala solutus regi prophetaret. in lacum missus | ab eunucho liberatus. mala regi prophetare non | cessat. Qui nocte fugiens. in campis iericon |tinis comprehensus. capta ciuitate .xio. anno | ieremia relicto libero. et godolia reliquis prefecto in babylonem cecus ductus ignominiosa | laxatione. ibi mortuus est et sepultus.
Terminatur | iiija etas | cccc. trium | annorum. | et | Lxx trium | secundum heb|reos secundum | Lxx cccc | Lxxx iiij.
In eodem Sedechia terminatum est regnum| iudeorum. in quo secundum iosephum regnatum est. an|nis .d. et xiiij. et mensibus vij. et diebus .x. secundum librum | uero regum. non plene .d. ab edificatione tem |plj. fluxerant annj cccc. et lxxx. et menses .vi. | et dies .x. ab egressu populi de egipto. anni .m. et | lx. duo. et menses. vi. et dies .x. Deinceps cu|ra rerum gerendarum sub sacerdotibus fuit in redi|tu a captiuitate. nisi quod circa tempora christi. pauci | fuere reges. qui inferius post sacerdotes sunt | annotatj.
Iste Nabucodonosor hortum qui suspensilis dice|batur plantauit propter uxorem suam. que medi|am unde orta erat uidere uolebat.
Iste Euilmerodach frater minoris nabucodo|nosor. timens ne pater reuiuiscens ut | prius a regno eum expelleret. ad consilium ioachim | quem de carcere eleuauerat. cadauer patris suj | in ccctas partes diuisum. trecentis uulturibus | dedit.
Iste salatiel non sedechias sed iechonias | minor genuit post transmigrationem babylo|[§]nis.
Sub baltasar liberata est susanna a calump|nia sacerdotum per danielem. et illi lapidatj. | sub eodem daniel lxx. sacerdotes furtim ob|lationes belis comedentes occidit. bel et templum eius subuertit. Draconem massa picea | ex adipe et pilis cocta suffocauit. propter quod in | lacum missus. abacuc de iudea in baby|lonem translato. uisitatus et liberatus.
Reges persa|rum.
Cyrus occiso balthasar regno babylonis | ad persas translato. primo anno excitatus | scriptura ysaie. licentiam dedit iudeis re|deundj. cuius tercio anno egressi sunt. L. | milia. hortante aggeo et zacharia. sub | ihesu et zorobabel. qui .xxx. annis cyri im |pedientibus finitimis. uix usque ad appodia|tionem muros templj edificauerunt.
Cambises qui et nabucodonosor dictus. vij | annis quibus monarchiam orientis obtinu|it. sub patre enim uiuente .xij. annis prius reg|nauerat. templum prohibuit edificari. hic cvm | uellet se in israel sicut et ubique pro deo adorari. Judith cum | abra holoferne eius principe in obsidione betulie ca|pite truncate. achior proselito facto. israel liberauit. canti|[§]cum cecinit.
Iste darius filius ydaspis. zorobabel | soluenti parabolam. de uino et rege et muliere. et ueritate. mu|neribus datis. secundo anno regni concessit templum consummarj. quod vijo | eius anno consummatum .xxa.iija die xij mensis est dedicatum.
Tempore artaxersis esdras byblioteca reparata. rediens in ierusalem | cum .m. dcc. absoluendi leuitas a tributo. sumptus a princibus ac|cipiendi. potestatem quoque principes amouendi et substituendj a rege accepit. Idem alienigenas mulieres a consortio iudeorum eiecit.
Sub artaxerse etiam neemias. accep|ta epistula de legatione in ierusalem | redijt. muros cum. vj portis hic | annotatis in angustia construxit. | populum ab usuris liberauit. ignem no|uum de stipitibus absconsis a ieremia suscepit. legente esdra | in scenophegia. ieiunio xxa. iija. die statuto. populum ad audien|dam legem. quater in die. et quarter in nocte conuenire fecit. | Decimo capite in ierusalem retento. ad celebrationem sabbatj. populum | induxit.
fratres
- habitatio | regis et sa|cerdotum.
- habitatio nobilium ciuium et prophetarum
- habitatio uulgi.
- Porta | sterqui |linii
- Porta uetus. | uel iudiciaria.
- Porta piscium | uel dauid.
- Porta | fontis | syloe | uel aqua |rum.
- Porta gregis uel pro |batice piscine. uel | offel. uel negotiatorum
- Porta uallis | iosaphat. uel geon
Reges persarum
Assuerus post conuium deliciarum uasthi | expulsa. hester introducta. mardo|cheo honorato. aman suspenso. de|cretum de cede iudeorum dolose datum.| nouis litteris in capita hostium conuertit| propter quod adhuc festum purim celebrant | in memoriam cedis facte. xiij. die xij mensis. et conui|uij celebrati .xiiija. uel xva. die in susa. ubi duobus die|bus uacauerunt occisionj. Quo tempore aristotiles audi|uit platonem.
Ochus suggestione uagosi prefecti. cuius familia|rem ihesum iohannes interfecerat. tributa per esdram | dimissa repetijt.
Dario ab alexandro deuicto. saraballa prefectus | darij in partes alexandri transiens templum | in monte garizim edificari. manasse fratrj iadj | summi pontificis qui eius filiam duxerat impetrauit.
Pontifi|ces
fratres
Regnum grecorum
Alexander translato ad se regno persarum. captis | tyro et gaza. ierusalem iratus festinans. iadum | et ceteros sacerdotes eum honorifice suscipientes ue|neratus est. quibus post sacrificium lecto daniele tribu|tum. septimi anni dimisit. quod iudeis concessit. | samaritanis negauit .x. tribus oratione sua inclu|sit. Cui ueneno obeunti .iiijor. hic annotati suc|cesserunt in regno. De quorum duobus plenius agit | scriptura propter iudeos quos afflixerunt.
Reges egi|phti.
Iste ptholomeus filius lagi sub simulatione| sacrificandi intrans ierusalem. mul|tos de iudea et garizim captiuos uendidit.
Regnum | macedonie
Regnum asie
Reges syrie.
Iste ptho. philadelfus cupidus librorum | consilio demetrij et aristej. solutis c.xx. milia | iudeorum singulis .pro. c.xx. dragmis argenti | missis in muneribus ad oblationes in tem |plum. lxx interpretes ab heleazaro mis|sos in alexandria honorifice | suscepit. et post interpretationem lxx | diebus factam muneribus hono|ratos remisit.
Sub Symone ihesus librum | sapientie. qui ecclesiasticus dicitur| uel panarethos composuit. de quo ibj | mentionem facit.
Post hos | reges fuerunt | alij in egipto | qui hic non po|nuntur. usque | ad cleopatram | qua cum antho|nio qui eam ama|bat in actio | superata. trans|ijt egiptus | in partem romanorum.
Iste antiochus magnus | tributa .vij. anni mi|nistrorum templj a phi|ladelpho relaxata. sub|iugata sibi iudea. phi|lopatore deuicto re|uocauit. Ob cuius seuj|tiam pater symonis | in egiptum fugiens | ad ptholomeum epi|phanem. templum in | regione eliopoleos | ysaie prophetiam complens | construxit.
Alchimus a demetrio pontifex factus | iude semper infestus. dum | muros domus sancte et opera pro |phetarum destrueret. para|lysi percussus decessit.
Seleuchus filius antiochj | magni heliodorum missum | in ierusalem ad spoliandum tem |plj erarium. a duobus iuueni|bus interfectum. ad preces onie | resuscitatum recepit.
Mathathias sacerdos modym inter|emptis nuntijs antiochi epipha|nes. cum .v. filijs et alijs deum diligen|tibus in antris latens. iudeos diebus sab|batorum pugnare docens. leges pater|nas restituit.
Iste antiochus e|piphanes audita | morte patris. et in|ercia fratris. cum esset | obses rome clam | egressus. receptus est | in quibusdam ciuitati|bus syrie. quia liberalita|tem pretendebat unde | et nomen accepit epi|phanes. Qui mortuo | fratre pro eo regna|uit. Qui uendito | sacerdotio primum ia|soni. post menealo | gentium sibi nomina | imponentibus preputia | et ephebeia ierusalem | facientibus Onia ab | andronico | suasu me|nelaj occiso| egipto dolo | percussa. ie|rusalem quoque | percussit. De | egiptho iterum | per nuntios | romanorum | expulsus. [*]
filij matathi|e
Iste antiochus eu|pator bethsura | capta. ierusalem ob|sessa. et dextera iu|deis data de eorum | legibus obseruandis | philippum de anti|ochia eiecit. tandem | ipse et lysias a suo | excercitu ligati pre |cepto demetrij fili|j seleuci sunt inter|fectj.
Demetrius sother filius | seleucj roma rediens| antiochum. cum lisia occidit | alchimum pontificem consti|tuit. cum quo bachides in | iudeam missus. in circui|tu ierusalem multos strauit. | nicanorem manu iude oc|cisum amisit. Per bachidem | iudam occidit. negante | sibi ionatha auxilium. li|cet ei multa promitteret. con |grediente cum eo alexan|dro filio epiphanes | occubuit.
Reges iudeorum
[part 2] [*] gorgia et lysia superatis templum tribus annis| prophanatum .xxa. .va. die decembris factus sacerdos en|ceniauit viij. diebus Qui per se et ionathan galadi|tides. et per symonem galileos liberans. sub iosepho | et azaria custodibus ierusalem duobus milibus cadenti|bus postquam eupathori dextram dedit. accusationem | alchimi tolerans. caput nicanoris truncans | postquam fedus cum romanis inijt a bachide occi|sus interijt.
Ionathas percussis nabuteis in ultionem fratris | et post uictoriam cum bachide inito federe| alexandro ei sacerdotium conferenti opem ferens post | etiam demetrio et antiocho adolescentj. a triphone | in dolo ligatus est et occisus.
Symon cum .c. talenta argenti et duos filios | ionathe triphoni pro ionatha tradidisset. | spe frustratus. demetrio federatus. arecm syon | eiectis custodibus mundauit. tandem a ptholo|meo duce in iericho dolo occisus. iohannem hyrca|num successorem habuit.
[part 2] [*] in tem|plo ydo|lum io|uis olim | piadis | posuit. | ad ritus | gentium | iudeos | coegit. | Qui post | ab heli|maide | turpiter | expulsus | contra ie|rusalem | tendens | confractus | licet sero pe|niteret. mi|serabiliter est| mortuus.
Reges syrie.
Alexander | filius epipha|nes ope io|nathe occi|dens deme|trium duo|bus insignibus | regijs iona|than honor|ans. captis | ciuitatibus | suis a ptho|lomeo in do|lo. et uxore | sua filia pto|lomej deme|trio data a | rege arabie | ad quem confu|gerat. capite | truncatus est.
Demetrius ab antiocho | adolescente per tripho|nem ab arabia reducto | est deuictus.
coniuges prius
coniuges posterius
carnalis filius
filius
vterini | fratres
carnalis filius
filius
Antiochus | adolescens | Jonathe sacer|dotium dans. a | triphone uolen |te regnare in | dolo est occisus.
Iste antiochus fuit ulti|mus rex | syrie quj | in cano|ne uete|ris testa|menti con|tinetur | facta est | enim syria | romanis | tributaria| missusque | est pompe|ius contra | tygranem | regem ar|menie qui | scaurum fe|cit presidem syrie | et tunc dissidentibus | aristobolo et hyrcano. a fau|toribus hyrcani in ierusalem re|ceptus. templum in quo se fau|tores aristoboli receperant diru|pit. propter quod numquam postea | fortunatus fuit. quia| equos in porticibus sta|bulauit. hyrcanoque | pontifice declarato. | aristobolum cum fili|is romam uinctum | duxit.
Pontifices.
Iohannes duobus de viij. loculis dauid apertis. et anti|ocho ut ab obsidione ierusalem decederet datis. de | reliqua pecunia xenodochia instituit.
presides | syrie
Aristobolus matre uinculata. et tribus fratribus | diadema sibi imposuit. suggestione uxo|ris antigonum fratrem suum interfecit. et decur|sis .cccc.lxx.v. annis. a sedechia. quando regnum inter |ruptum fuit. mortuus est.
Iste crassus omne fere aurum templj quo | pompeius abstinuerat insumptum partice | militie tulit. unde auro in os infuso interijt.
Alexandra uxor alexandri. regnum pollicens| hyrcano filio suo. aristobolum alterum suum filium | cum coniuge et filijs uinculauit accipiens eos | obsides ne regnum sibi usurparent.
adoptiuus filius secundum legem
Imperatores | romanorum
Tempore cassij pug|nauit Julius cum | pompeio. et post uic|toriam habitam tribus | annis et mensibus vij. te|nuit principatum. Nam | ante eum sub consulibus | res acta fuit annis | cccc.lx.iiij. et a tempore ro|muli sub regibus vij.|cc.xl. annis fuerat impera|tum. Quibus exactis. suc|cesserunt consules usque | ad iulium cesarem.
fratres
Hyrcanus a fratre suo aristobolo | deceptus ope arabum ad quos | confugerat destitutus. a pom|peio in sacerdotio confirmatus | et a iulio cesare rex sine nomine| constitutus. tandem gladio | parthorum opem antigono fe|rentium. auribus mu|tilatus interijt.
Reges iu|deorum.
Hic hero|des qui in|fantes oc|cidit filius | antipatrj | sacerdotium | in ierusalem | uendidit | qui iuxta se h abe t fra|tres subtus uxores | inferius filios.
Iiste gentilis antipater ydumeus natione | iiijor filios habuit. quorum unus nomine herodes as|calonita rex fuit in iudea. cui data fuit in ux|orem neptis hyrcani mariamne. propter quam | regnum habuit. et se circumcidit. qui post in|fantes occisos .vi. annis tantum regnauit quibus | dominus in egipto latuit.
Iste herodes proselitus rex constitutus iudee ab an|thonio et augusto. per sosium .iiijto. anno post in | regnum introductus. de iiiior uxoribus suis hos habuit | filios qui hic notantur. Qui uxore mariamne oc|cisa. innocentibus quoque trucidatis. filijs quoque suis | antipatro. Alexandro. aristobolo interfectis. tan|dem miserabiliter moriens archelaum substituit.
Natvs
Natus est dominus xlo.iio. anno regni augusto .xxxo | anno regni hehodis nocte dominice diej.
Terminatur | .v. etas .d.|lxxx.v. an|norum.
Imperato|res ro|manorum
Tempore annij rufi mortuus est augustus | postquam regnauerat annis. L.vij. et mensibus | vi. diebus x. ex quibus xiiij. uel xij. annis antho|nius cum eo regnauit.
Vxores herodis Quatuor
Soro|res
[§] Anna uiros habuit. iohachim. cleopham salomeque | vnde soh dici. tres concepisse marias ; | Quas duxere uiri. Joseph. alpheus. que zebedeus.
[§] hij sunt filij herodis | de iiij. uxoribus
[§] Sub hoc | archelao | redijt io|seph de e|gipto in | iudeam.
[§] filius | mata|che
Archelaus post longa | certamina cum fratribus | dyarchus ydumee et | iudee factus. promissione regni elatus. ob tyran|nidem apud cesarem accusatus. uiennam est in | exilium religatus. cuius finibus in prouintiam re|dactis. procurator missus est iudee componius.
filij | ma|riam|ne
filius | dosidis
filij | cleopatre
Herodes antipas sub quo dominus passus et iohannes de|collatus tetrarcha galilee factus. post longam | concertationem cum archelao de regno. inuidens | herodi agrippe regi iudee. post passionem domini| facto suasu uxoris romam tendens. accusatione | herodis agrippe. in exilium lugduni est| detrusus.
Puer
tres uiri anne
Iste herodes agrippa uarietatem fortune sepe| expertus. datis sibi tetrarchijs philippj. ly|sanie herodis antipe. et quarta in iudea in | regem agagio promotus. ad uoluntatem iude|orum occiso iacobo. honores diuinos sibi pas|sus exhiberi. tristem mortis nuntium| bubonem uidit.
presules | Jerusalem
coniuges
coniuges
coniuges.
[§] prima ihesum. joseph. que iacobum. peperisse secunda? | Credita. que preter illos cum symone iudam .| tercia maiorem iacobum. fratrem. que iohannem.
Passus
Augusto successit tyberius. Qui ualerium misit | procuratorem iudee . qui palam uendebat | sacerdotium. primo annam amouens ys|mahelem constituit. postea heleazarum anne | filium. deinde symonem. tandem iosippum. quj | et caiphas dictus. sub quo dominus passus.
Resurgens
Iste mathias loco iude | est substitutus super | quem cecidit sors | cum ipse cum | ioseph fuit ele|ctus inter dies | ascensionis et | pentecosten;
Paulus et barnabas in antiochia a spiritu sancto sunt | segregati .xiijo. anno a passione domini. et ascen|dentes in ierusalem. ad petrum et iacobum qui eis ma|nus imposuerunt xiiijo anno ad predicandum profec|ti sunt. Quibus postea separatis. paulus post lon|gam predicationem. romam ueniens. postquam xij | annis in libera custodia sub nerone manse|rat. xiiij anno neronis est passus. eodem die | quo et petrus.





