Cantus Network

libri ordinarii of the Salzburg metropolitan province (Beta-Version)

Feedback

[INCIPIT LIBER ORDINARIUS ECCLESIAE SALISBURGENSIS]

1. INCIPIT ORDO ANTIPHONARII PER ANNI CIRCULUM

Secundum sex aetates saeculi disponitur ordo historiarum per circulum anni incipiens a septuagesima. In ipsa enim agitur de primordiis mundi et gestis primae aetatis. Secunda aetas notatur per diluvium et arcam Noe, tertia per fidelia facta Abrahae et ducatum Moysi. Mox interrumpitur aetatum distinctio propter annuum recursum dominicae passionis et paschalis festi, quo aetas ultima et futurae resurrectionis gloria praesignatur. Finitis sollemnitatibus designatur quarta aetas per David, quinta per transmigrationem Babylonis. Quae, quia usque ad adventum domini protenditur, notabilis efficitur patrum *prius scriptis, deinde prophetarum, qui tunc leguntur vaticiniis, qui eundem adventum domini designant, licet quaedam etiam secundum eius adventum praefigurent. Ideo et pars eius ultima, id est ebdomada proxima ante adventum domini, a sanctis patribus praeparatio domini vocatur. Quod dispositor lectionarii ostendit et excitat nos ad colendum domini adventum dicens: [CIT] Ecce dies veniunt.

Sexta aetas incipit in adventu domini. Quem nullus ante quintas kalendas decembris nec post tertiam nonam decembris debet inchoare, sed in his septem diebus secundum auctoritatem Bedae et aliorum patrum, ubicumque dominicus dies venerit, nec ultra quattuor ebdomadas protendetur umquam adventus domini minus saepe erit.

Ab adventu domini usque ad nativitatem eius Te deum laudamus, Gloria in excelsis, Ite missa est dimittimus, quia maior est gloria novi testamenti quam veteris, cuius typum infra adventum domini observamus. Aliquanto etiam festivius nativitatem domini suscipimus, si huiusmodi glorificationes aliquamdiu suppressas quasi de novo die illa incipimus. In nataliciis apostolorum et sancti Nicolai dedicatione ecclesiae praedictas glorificationes non omittimus. Hinc usque post octavam pentecosten solitam mentionem sanctae crucis ad vesperam sive ad matutinum, et in sexta feria, et de sancta trinitate in dominicis diebus reticere solemus. Nam quod quidam illo brevissimo spatio, quod purificationem sanctae Mariae et septuagesimam aliquando disiungit, mentionem sanctae [crucis] assumunt, non adeo congruum videtur, cum eo tempore de infantia Christi potius quam de eius passione cantetur atque legatur.

Item alio modo. In dominica prima de adventu domini quidam legunt EV Erunt signa, eo quod sanctus Gregorius in libro homiliarum in primis illud posuerit. Sed parum attendunt, quia idem apostolicus in eodem libro huiusmodi ordinem non attendit, in quo plura evangelia penitus non tetigit. Insuper et quae exposuit multotiens posteriora prioribus anteponere consuevit. Alii evangelium initii Marci evangelistae legunt, sed quia inusitatum est, pauci assentiunt. Nos autem ex antiqua traditione Cum appropinquaret legimus, non utique sedi apostolicae, si aliter iusserit, praeiudicantes, sed interim auctoritatem sanctorum patrum sec tantes. Nam sanctus Hieronymus in libro comitis ita ordinavit, cuius libri ordinem et sanctus Gregorius diligentissime observavit, sive autem lectionibus et evangeliis missales orationes in sacramentario adaptaret, sive dum antiphonas ex eisdem evangeliis quam plurimis diebus in antiphonario attitularet. Ipsum quoque evangelium Cum appropinquaret, etsi de itinere domini ad passionem historialiter videatur, non tamen istius adventus omnino obliviscitur, cum pueri Hebraeorum in laude eius illud psalmistae in altum proclament: Benedictus qui venit. Quod auctor antiphonarii de hoc adventu procul dubio intellexit, cum inde responsorium in historiam dominicae nativitatis composuerit.

2. [DOMINICA PRIMA ADVENTUS]

2.1. In adventum domini Ad vesperam

RP Ecce dies veniunt. Post [RV] Gloria patri iteratur responsorium, quod quidam contra auctoritatem in priori sabbato anticipent. [HY] Conditor alme siderum. Rorate caeli desuper. Ecce nomen domini 1-a. Hac nocte et in secunda vespera dicetur tantum una oratio. Sed deinceps secunda oratio de sancta Maria [ORC] Deus qui de beatae Mariae. Tertia oratio de omnibus sanctis [ORC] Conscientias nostras. Versus ad collectas Ave Maria gratia plena. VS Spiritus sanctus superveniet in te. Egredietur virga de radice Iesse. Egredietur dominus. De omnibus sanctis Ex Sion species. Ad matutinum AC *Angelus. Ad vesperas *Spiritus sanctus. Angelus domini 1-a. AC Ne timeas. Antequam convenirent. Missus est Gabriel angelus 8-c, differtur, dum idem evangelium legitur. De omnibus sanctis Ecce dominus veniet. Sed ideo hac dominica eaedem antiphonae vitantur, quia nondum sunt cantatae in historiis.

2.2. Ad completorium

CP Patientes estote. *vel [CP] Tu in nobis es domine propter collectam. HY Veni redemptor gentium. Qui venturus est veniet 4-a.

2.3. [Ad matutinum]

Ecce venit rex. PS Venite exultemus. HY Verbum supernum.

In primo nocturno Scientes quia hora 4-a. PS Beatus vir. Egredietur virga. Ab adventu domini usque ad nativitatem eius legatur Isaias propheta. Aspiciens a longe. Quod et sola hac nocte *dicitur cum tribus versibus. Infra ebdomadam repetitur tantum cum uno versu. Tres dicimus versus, ut monstremus Christum venturum esse omnium salvatorem et eorum, qui in naturali lege fuerant, quos et terrige nas vocat dicens Quique terrigenae. [REP] Ite. Quia adhuc tales erant, quales eos terra genuerat: nec lege informati, nec plena fide. Unde et nationes nominantur, qui manent, sicut nati sunt, et gentes, ut geniti sunt. Qui tamen aliqui credebant et optabant adventum domini, ut Moyses, qui dixit [CIT] Mitte quem missurus es, et eorum, qui erant sub lege: quos significat versus Qui regis Israel. [REP] Nuntia nobis. Et eorum iustorum, qui discesserant a saeculo, qui etiam eum etiam expectabant apud inferos: quos significat versus Tollite portas. [REP] Qui regnaturus. [RV] Gloria patri gratias agit pro eis, qui sub gratia iam sunt. Post [RV] Gloria patri iteratur responsorium. Aspiciebam. Ecce dominator. Missus est Gabriel. Ave Maria.

In secundo nocturno Nox praecessit 4-a. Egredietur dominus. Hic legantur sermones de adventu domini. Ave Maria. Tollite portas. Salvatorem expectamus. Praeoccupemus. Audite verbum. A solis ortu.

In tertio nocturno Hora est iam 8-c. Ex Sion species. EV Cum appropinquaret Iesus Bethaniam. Ecce virgo concipiet. Tollite portas. Obsecro domine. A solis ortu. Laetentur caeli. Ecce dominator. Quod et post [RV] Gloria patri iterabitur, quia infra adventum domini et nativitatem eius [TD] Te deum laudamus non canitur, nisi in sollemnitatibus sanctorum Sed ad matutinum sanctae Mariae nec tunc quidem dicitur.

2.4. Ad laudes

In illa die stillabunt montes 8-a. Iucundare filia Sion 8-c. Ecce dominus veniet et omnes sancti 5-a. Omnes sitientes venite ad 7-c. Ecce veniet propheta magnus 4-b. HY Vox clara. Vox clamantis in deserto. Spiritus sanctus 8-a.

2.5. Ad primam

Bethlehem non es minima 4-b. CP Regi saeculorum immortali. Responsorium ad primam mutamus secundum reliqua responsoria cursuum. Christe fili dei vivi miserere nobis. Qui sedes ad dexteram patris omnipotentis usque in vigiliam nativitatis domini, exceptis festivitatibus sanctorum.

2.6. Ad tertiam

Dicite filiae Sion 8-c. Veni ad liberandum nos. Et ostende faciem. Timebunt gentes.

2.7. Ad sextam

Tuam domine excita potentiam. Ostende nobis domine misericordiam. Et salutare. Memento nostri domine.

2.8. Ad nonam

In tuo adventu erue 1-a. Super te Hierusalem. Et gloria eius. Domine deus virtutum.

2.9. Ipso die Ad processionem

dicatur Missus est Gabriel. In reditu nonum responsorium.

2.10. [Ad missam]

Usum etiam dalmaticarum et subtilium omittimus in praesentiam eius, cuius adventum expectamus, ut tanto gloriosior appareat. Praefationes etiam de sancta trinitate *et de sancta Maria reticemus, sed tantum cottidianam dicere solemus cum una tantum collecta ad missam. [CR] Credo in unum dicitur. Missa cum [BD] Benedicamus domino clauditur.

2.11. In secunda vespera

Festina ne tardaveris. Veni domine. RV Gloria patri. Festina. HY Conditor alme. Rorate caeli desuper. Ne timeas Maria 8-a.

3. [COMMENTARIUS]

Si festum sancti Andreae in dominicam adventus domini evenerit, de adventu domini per omnia cantetur. De sancto Andrea vero antiphona [AC] Mox ut vocem domini et oratio ad vesperas et ad matutinum et ad missam dicatur. In secunda vespera dominici adventus de ipso festo plenarie cantetur. Idem observandum erit de festis Nicolai, Luciae virginis, Thomae apostoli.

4. FERIA SECUNDA PRIVATIS DIEBUS

4.1. [Ad matutinum]

Regem venturum dominum. [PS] Venite exultemus. *Ab hinc flectamus genua in inchoationem horarum usque ad nativitatem domini exceptis festis diebus. Una nocte versus Egredietur virga, alia Egredietur dominus, tertia Ex Sion species. Sed ad laudes non mutatur Vox clamantis. Angelus domini 1-a. Post primam collectam hic de sancta Maria et de omnibus sanctis, ut supra dictum est.

4.2. Ad primam

Veni domine visitare nos 7-a. Quidam dicunt hoc CP Domine miserere nostri de Isaia propheta, quia satis congruum videtur esse tempori adventus et nativitatis domini.

4.3. Ad tertiam

Veni et libera nos deus 8-c. Responsoria cum versibus suis, sicut praenotata sunt, dicantur usque in vigiliam nativitatis domini.

4.4. Ad sextam

Tuam domine 4-b.

4.5. Ad nonam

In tuo adventu erue 1-a.

4.6. Ad vesperas

Hierusalem respice 7-a.

5. FERIA TERTIA

5.1. [Ad laudes]

Antequam convenirent 1-a.

5.2. [Ad vesperas]

Quaerite dominum 4-a.

6. FERIA QUARTA

6.1. [Ad laudes]

De Sion exibit lex et verbum 2-a.

6.2. [Ad vesperas]

Veniet fortior me 8-g.

7. FERIA QUINTA

7.1. [Ad laudes]

Benedicta tu in mulieribus 4-b.

7.2. [Ad vesperas]

Expectabo dominum 4-b.

8. FERIA SEXTA

8.1. [Ad laudes]

Ecce veniet deus et homo 1-d.

8.2. [Ad vesperas]

Ex Aegypto vocavi filium meum 4-c.

9. SABBATO

9.1. [Ad laudes]

Sion noli timere ecce deus tuus veniet 4-c.

9.2. [Ad vesperas]

Ecce in nubibus caeli filius 1-a.

10. [COMMENTARIUS]

Ubi plures antiphonae fuerint in feriis, memento, ut ad horas dicantur. Si festum aliquod inciderit, de quo cantandum sit, tamen in fine dicatur ferialis antiphona et oratio dominicalis ad vesperam et matutinum. Et si plenum officium erit, dicantur sollemniter hymni ad cursus, et responsoria ad primam secundum reliqua responsoria cursuum.

11. DE SANCTO NICOLAO

11.1. [Ad vesperas]

Super psalmos *Sancte Nicolae 4-a. PS Laudate pueri. Beatus Nicolaus. HY Plaudat. Gloria et honore. O pastor aeterne 1-a.

11.2. [Ad matutinum]

Confessorum regem. PS Venite exultemus. HY Iste confessor.

In prima nocturna Nobilissimis 1-a. PS Beatus vir. Postquam domi 2-a. PS Quare fremuerunt. Pudore bono 3-a. PS Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Confessor dei. Erat enim. Operibus sanctis. Vocem quippe. Quadam die. Mox illis clamantibus.

In secundo nocturno Auro virginum 4-a. PS Cum invocarem. Innocenter puerilia 5-b. PS Verba mea. Gloriam mundi 6-a. PS Domine dominus noster. Posuisti domine. Audiens Christi confessor. Statimque. Qui cum audissent. Clara quippe voce. Beatus Nicolaus. Ut apud Christum.

In tertio nocturno Pontifices almi divina 7-a. PS Domine quis habitabit. Sanctus quidem triticum 8-a. PS Domine in virtute. Muneribus datis 1-a. PS Domini est terra. Magna est gloria eius. Ex eius tumbae. Catervatim. Summe dei praesul. Qui tres pueros. Dum mirensium. Tam diu quippe.

11.3. Ad laudes

Beatus Nicolaus 8-a. Ecclesiae sic sanctae frequentans limina 8-a. Infantia teneriori decursa corpus 8-a. Sancte et iuste vivendo ad honorem 8-a. Sancte Nicolae 4-d. HY Iesu redemptor. Iustus ut palma. O per omnia 8-a.

11.4. Ad horas

laudes dicantur et

11.5. In secunda vespera

HY Plaudat laetitia. Iustus ut palma. O Christi pietas 6-a.

12. [COMMENTARIUS]

Memento etiam, quod in festo hoc et in festis apostolorum ad primum completorium cantes super canticum Nunc dimittis Pa cem tuam quaesumus 4-a, ad secundum vero *Vigila super nos 4-d. In mediocribus vero festis novem lectionum, verbi gratia Luciae, ad primum completorium dicatur AD *Vigila, ad secundum vero Qui venturus est 4-a.

13. DOMINICA SECUNDA

13.1. Ad vesperas

Rex noster. HY Conditor alme. Rorate caeli desuper. Leva Hierusalem 1-d.

13.2. [Ad matutinum]

Rex noster. PS Venite. HY Verbum supernum.

In primo nocturno Scientes 4-a. Tres lectiones legantur de Isaia . Hierusalem cito. Israel si me. Ecce dominus. A solis ortu. Hierusalem. Leva in circuitu.

In secundo nocturno Nox praecessit 4-a. Quarta Superiore dominica capitulum evangelicum. Civitas Hierusalem. Ecce dominator. Ecce veniet dominus. Ecce dominator. Sicut mater consolatur. Deus a Libano.

In tertio nocturno Hora est 8-c. EV Erunt signa in sole et luna. Hierusalem plantabis. Deus a Libano. Egredietur dominus. Deus a Libano. Rex noster. Ecce agnus.

13.3. Ad laudes

Ecce in nubibus caeli 1-a. Urbs fortitudinis nostrae Sion 7-d. Ecce apparebit dominus et 7-a. Montes et colles cantabant coram 1-a. Ecce dominus noster 3-b. HY Vox clara. Vox clamantis. Super solium David 8-a.

13.4. Ad primam

Bethlehem non es minima 4-d.

13.5. Ad tertiam

Dicite filiae 8-d.

13.6. Ad processionem

Hierusalem cito. Israel. In reditu Rex noster.

13.7. Ad sextam

Tuam domine excita 4-b.

13.8. Ad nonam

In tuo adventu erue 1-a.

13.9. In secundas vesperas

Festina ne tardaveris. Beata es Maria quae credidisti 8-a.

14. FERIA SECUNDA

14.1. [Ad laudes]

De caelo veniet dominator 7-a.

14.2. [Ad vesperas]

Ecce rex veniet dominus terrae 4-b.

15. FERIA TERTIA

15.1. [Ad laudes]

Super te Hierusalem orietur dominus et gloria 4-b.

15.2. [Ad vesperas]

Vox clamantis in deserto 5-b.

16. FERIA QUARTA

16.1. [Ad laudes]

Ecce mitto angelum meum qui 7-a.

16.2. [Ad vesperas]

Sion renovaberis 4-c.

17. FERIA QUINTA

17.1. [Ad laudes]

Tu es qui venturus es domine quem 7-c.

17.2. [Ad vesperas]

Qui post me venit 4-b.

18. FERIA SEXTA

18.1. [Ad laudes]

Cantate domino canticum novum 7-a.

18.2. [Ad vesperas]

Erumpent montes 7-a.

19. SABBATO

19.1. [Ad laudes]

Dicite pusillanimes 1-b.

19.2. Ad tertiam

Levabit dominus 1-a.

20. DE SANCTA LUCIA

20.1. [Ad vesperas]

Grata facta est. Adiuvabit. HY Iesu corona. Specie tua. In tua patientia 1-a.

20.2. Ad completorium

CP Tu in nobis es domine et nomen tuum. AD *Vigila.

20.3. [Ad matutinum]

Regem virginum. HY Iesu corona.

In primo nocturno O quam pulchra 7-c. PS Domine dominus. Sicut myrra electa 4-b. PS Caeli enarrant. Nigra sum sed formosa 3-b. PS Domini est terra. Specie tua. Veni sponsa. Veni electa. Concupivit rex. Specie tua. Haec est virgo. Media.

In secundo nocturno Specie tua et pulchritudine 7-c. PS Eructavit. Adiuvabit eam 7-c. PS Deus noster refugium. Sicut laetantium 7-c. PS Fundamenta. Diffusa est gratia. Propter veritatem. Dilexisti. *Induit me dominus. *. Veni electa. Specie tua et.

In tertio nocturno Surge aquilo 7-c. PS Cantate i. Vulnerasti cor meum 8-a. PS Dominus regnavit exultet. Aquae multae 8-g. PS Cantate domino ii. Audi filia et vide. Lucia virgo. Sicut per me. Rogavi dominum. Pro eo ut me. Grata facta. Post [RV] Gloria patri iterabitur.

20.4. Ad laudes

Orante sancta Lucia 7-d. Lucia virgo quid a me petis 7-a. Per te Lucia virgo civitas Syracusana 8-a. Benedico te pater domini mei Iesu 8-a. Tanto pondere eam fixit 7-c. HY Virginis proles. Adiuvabit eam dominus. Columna es immobilis 1-a.

20.5. Ad horas

dicimus laudes.

20.6. In secunda vespera

Orante sancta 7-d. PS Dixit dominus. Lucia virgo 7-a. PS Laudate pueri. Per te Lucia virgo 8-b. PS Laetatus sum. Tanto pondere 7-c. PS Nisi dominus. Columna es immobilis 1-a. PS Lauda Hierusalem. HY Virginis proles. Soror mea Lucia virgo deo 8-b.

21. [ANTIPHONAE MAIORES]

Hic incipe has antiphonas O sapientia. O adonai et dux domus Israel. O radix Iesse qui stas in signum. O clavis David et sceptrum. O oriens splendor lucis aeternae. O rex gentium et desideratus. O Emmanuel rex et legifer. O virgo virginum quomodo fiet istud quia nec primam 2-a. O Gabriel nuntius caelorum qui ianuis clausis ad me intrasti 2-a. O rex pacifice tu ante saecula nate per auream egredere portam 2-a. O Hierusalem civitas regis summi leva in circuitu oculos tuos 2-a. O mundi domina regio ex semine orta ex tua iam Christus processit alvo 2-a. O Thoma Didyme per Christum quem meruisti tangere te precibus 2-a. Has antiphonas solemus initiare quintas decimas kalendas ianuarii. Quae autem restant, si placet, ad horas cantare poteris.

22. DOMINICA TERTIA

22.1. Ad vesperas

Ecce radix Iesse. Deus a Libano. HY Conditor alme. Rorate caeli. Ante me non est formatus 1-a.

22.2. [Ad matutinum]

Dominum qui venturus. PS Venite. Hymnum et antiphonas super nocturnos cum versibus suis ut in prima dominica.

[In primo nocturno] Ecce apparebit. Ecce dominator. Bethlehem civitas. Deus a Libano. Qui venturus est. Ex Sion species.

[In secundo nocturno] Suscipe verbum. Ave Maria. Aegypte noli flere. Ecce dominator. Prope est ut veniat. Qui venturus est.

[In tertio nocturno] EV Cum audisset Ioannes in vinculis. Descendet dominus. A solis ortu. Docebit nos dominus. Ex Sion species. Ecce radix Iesse. Deus a Libano.

22.3. Laudes

Veniet dominus et non tardabit 1-e. Hierusalem gaude gaudio magno 8-a. Dabo in Sion salutem et in Hierusalem 8-a. Montes et omnes colles humiliabuntur 5-a. Iuste et pie vivamus 2-a. HY Vox clara. Vox clamantis. Ioannes autem cum audisset 1-a.

22.4. Ad primam

Bethlehem.

22.5. Ad tertiam

Dicite filiae.

22.6. Ad processionem

Suscipe verbum. Si non suffecerit, cantat *Ecce radix. In reditu *Veni domine.

22.7. Ad sextam

Ite dicite Ioanni 1-e.

22.8. Ad nonam

In tuo adventu 1-a.

22.9. Ad [secundas] vesperas

Tu es qui venturus es 8-c.

23. FERIA SECUNDA

23.1. [Ad laudes]

Dicit dominus paenitentiam 8-a.

23.2. [Ad vesperas]

Beatam me dicent 8-a.

24. FERIA TERTIA

24.1. [Ad laudes]

Consurge consurge induere 2-a.

24.2. [Ad vesperas]

Elevare elevare consurge 8-a.

25. FERIA QUARTA

25.1. [Ad laudes]

Ponam in Sion salutem et in Hierusalem 8-c.

25.2. [Ad vesperas]

Ponent domino gloriam et laudem 5-a.

26. FERIA QUINTA

26.1. [Ad laudes]

Consolamini consolamini popule 2-a.

26.2. [Ad vesperas]

Laetamini cum Hierusalem 5-a.

27. FERIA SEXTA

27.1. [Ad laudes]

Dies domini sicut fur ita in nocte 1-f.

27.2. [Ad vesperas]

Hoc est testimonium quod perhibuit 1-a.

28. SABBATO

28.1. [Ad laudes]

Quomodo fiet istud 7-a.

28.2. [Ad vesperas]

Dabit illi dominus 1-a.

29. DE IEIUNIO HIEMALI IN EBDOMADA TERTIA ADVENTUS DOMINI SEMPER CELEBRANDO

In hiemali ieiunio, quod in proximo sabbato ante vigiliam nativitatis dominicae semper est observandum, nihil in officiis variatur. Et notandum omnes apostolicos, a beato Petro usque ad Simplicium papam, ordinationes tantum in ieiunio decembris celebrasse, ut in romano pontificali legitur. Unde et istud ieiunium non immerito plenius quam reliqua suum habet officium. Nam reliqua aliunde nunc ex toto, nunc ex magna parte per suas ferias inofficiantur. In omni ieiunio quattuor temporum, nisi infra pentecosten, genua flectimus, in quarta quidem feria ad priorem tantum orationem sine salutatione prolatam, nam secunda sine genuflexione recitatur. In sabbato autem omnes orationes genuflexio sine salutatione praecedit, praeter illam de camino, ubi etiam salutatio praemittitur absque flexione genuum, more trium puerorum, qui statuam adorare noluerunt cum gentibus. Ordo etiam praecipit, ut infra hymnum trium puerorum non sedeamus, ne illis in camino laborantibus nos inertiae sessionis dediti esse videamur contrarii.

30. CUR SABBATUM DUODECIM LECTIONUM DICATUR

Hoc autem sabbatum, quamvis sex lectiones habeat tantum, dicitur tamen duodecim lectionum, eo quod antiquitus eaedem lectiones bis legebantur graeca lingua videlicet et latina. Sciendum autem secundum Callistum papam et martyrem huiusmodi ieiunia quater in anno celebrari constituisse, quae prius ter in anno tantum celebrata sunt. Sicut idem apostolicus ad Benedictum episcopum scribens testatur.

Observandum etiam est, ut in hoc ieiunio ad nocturnos evangelia legantur. Quarta quidem feria [EV] Missus est Gabriel cum antiphona super Benedictus Missus est Gabriel 8-d. Sexta vero feria EV Exurgens Maria cum antiphona super Benedictus Ex quo facta 1-a. Sabbato autem EV Anno quintodecimo cum antiphona ex eo sumpta super Benedictus Omnis vallis implebitur 5-b.

31. [DE FESTO SANCTI THOMAE APOSTOLI]

Si festum sancti Thomae apostoli in quamlibet harum feriarum inciderit, de ipso per omnia dicatur. Verbi gratia: Si secunda vel tertia vel quinta feria vigilia eius fuerit, de vigilia ad nonam missa celebretur. Si vero in diem ieiuniorum occurrerit, recitata prima collecta de ieiunio, secunda de vigilia dicatur. Dicta itaque collecta de festo ad vesperam, antiphona dicatur de adventu domini O clavis David. Ad matutinum legatur EV Thomas unus ex duodecim usque ad illum locum Beati qui non viderunt et crediderunt. Homiliam ab eo loco incipe, ubi dicitur [LH] Iste unus discipulus defuit. Lege tres lectiones usque ad illum locum, ubi Gregorius de pascha loquitur. In evangelio Thomas qui dicitur Didymus 1-a. Post collectam de festo omni anno memor esto, ut semper cantes Nolite timere quinta enim die 8-a. Cavendum vero est, ne haec sola antiphona usquam transponatur, quia haec dies est quinta a nativitate domini. In secunda vespera Quia vidisti 8-a. *Notandum et diligenter est observandum, quod in die sancti Thomae debet fieri sollemnis processio per ambitum cum his responsoriis beati Thomae cum reliquis. In reditu vero [RPP] Sancte Thoma sine statione.

Notandum quoque et observandum diligenter, ut, cum feriales antiphonae inciderint super Magnificat vel Benedictus cantandae, quae videntur sonare de sancta Maria, adventum domini pertinere, verbi gratia: Angelus domini. Antequam convenirent. Beatam me dicent. AE Beata es Maria. Ideoque collectam de adventu domini recipere, qua dicta nihilominus de sancta Maria una quaelibet ex ipsis dici debere.

32. DOMINICA QUARTA

32.1. Ad vesperas

Non auferetur. HY Conditor alme. Rorate caeli desuper.

32.2. [Ad matutinum]

Vigilate animo. PS Venite exultemus. Hymnum et antiphonas super nocturnas cum versibus ut in prima dominica.

[In primo nocturno] Canite tuba. A solis ortu. Vicesima quarta die. Ego sum. Non auferetur sceptrum. Pulchriores sunt oculi eius vino.

[In secundo nocturno] sermo Augustini Vos inquam convenio o Iudaei. Me oportet minui. Hoc est testimonium. Ecce iam venit plenitudo. Prope est ut veniat. Virgo Israel revertere. A solis et occasu.

[In tertio nocturno] EV Miserunt Iudaei. Iuravi dicit dominus. A solis ortu. Non discedimus. Domine. Intuemini quantus. Et dominabitur.

32.3. Matutinales laudes

Canite tuba in Sion 1-a. Ecce veniet desideratus cunctis 1-a. Erunt prava in directa et aspera 1-f. Dominus veniet occurrite illi 1-a. Omnipotens sermo tuus 2-a. HY Vox clara. Vox clamantis. Ave Maria gratia plena 1-a.

32.4. Ad primam

Bethlehem non es minima 4-d.

32.5. Ad tertiam

Dicite filiae Sion 8-c.

32.6. Ad processionem

Ecce iam venit vel Virgo Israel. In reditu Intuemini quantus.

32.7. Ad sextam

Ecce deus noster et expectabamus 8-a.

32.8. Ad nonam

In tuo adventu 1-a.

33. [DE HISTORIA CLAMA]

Regula de feriis quomodo vel quando cantandae sint, quas quidam aestimant propter hiemale ieiunium esse institutas, sed falluntur propter rationem subiectam. Si romana auctoritas illas ferias, scilicet Clama in fortitudine, cum sequentibus feriis ad hoc instituisset, ante dominicam vacantem, id est Canite tuba, has quoque sicut diurnalia eiusdem ieiunii officia collocaret. Nam hoc quoque in omnibus eiusmodi ieiuniis observatur, ut officia eorum semper dominicam vacantem praecedant, quae etiam semper post ipsa observatur iuxta statuta sanctorum patrum, aut penitus praetermittitur. Nec utique aliqua dominica vacans proprie dicitur, nisi quae huiusmodi ieiunii officia indivise sequitur, a quibus etiam ipsa inofficiatur, si necesse fuerit, ut observetur. Praeterea si eaedem feriae pro ieiunio institutae essent, secundam, tertiam, quintam feriam eodem modo ut quartam et sextam et sabbatum inofficiatis haberet, dum tamen nihil ad illas praedictum ieiunium pertineret. Patet igitur has ferias non pro ieiunio, sed potius ad hoc esse institutas, ut proxima ebdomada ante nativitatem domini sicut et ante pascha tanto plus in officiis habeat, quanto vicinior dominicae sollemnitati existit. Nam et antiphonarius hoc innuere videtur, qui historiam Canite tuba proximam dominicam ante nativitatem domini vocat et hanc, id est Clama in fortitudine, infra ebdomadam eiusdem dominicae canendam subsequenter insinuat, singulis feriis singulas matutinales laudes attribuens. Sunt autem ita descriptae, ut eo anno observantur, cum nativitas domini in dominica et vigilia in sabbato occurrit, quod et sic habet antiphonarius Nolite timere in quarta praece denti feria descripta, et AN Expectetur sicut pluvia de cantico sabbati vigiliae ascripta demonstratur. Unde et ipsum sabbatum speciali matutinali laude insigniri non necesse habuit. Nam omni anno aut eiusdem vigiliae officium obtinebit aut alterius feriae, quam eadem vigilia eo anno occupaverit, illo non negligenter observato, ut sabbatum semper de vigilia ferialem psalmum et canticum cum antiphona possideat. Et vigilia ipsius feriae, quam sibi vindicavit, ferialem psalmum et canticum cum antiphona obtineat.

Item sciendum autem in antiquis antiphonariis ante nativitatem domini nonnisi septem officia continuari, videlicet vacantis dominicae et quinque feriarum, atque vigiliae. Unde et annuatim eadem officia ab octava die, quae nativitatem domini praecedit, congrue incipimus, ut totam illam septimanam statutis officiis celebrem habeamus, nec tamen aliquam diem praeter sanctorum patrum institutionem huic celebritati ex parte nostra applicemus. Et hoc quoque non otiose notandum, quia huius septimanae officia, etsi specialiter pro ieiu nio, ut probatum est, non sint instituta, numquam tamen illud omnino reliquunt, nisi eo anno, dum nativitas domini in dominica occurrit. Tunc enim vigilia in sabbato evenit, et hoc ieiunium extra hanc septimanam in praecedenti sabbato celebrari compellit. Nam officium vigiliae et ieiunii simul in una die competenter nequeunt observari. In omnibus autem aliis annis idem ieiunium aut ex integro aut ex alia parte praedictae septimanae includitur et per legitimas ferias eius celebratur. Unde et antiphonae de evangeliis huius ieiunii, quamvis multotiens cum ipso anticipentur, merito tamen quarta et sexta feria et sabbato eiusdem septimanae describuntur, quia easdem ferias idem ieiunium adeo frequentat, ut vix uno anno illas ex integro derelinquat.

Item de eodem. Sciendum est septem ferias ante vigiliam domini cum matutinalibus laudibus antiphonarii celebrari debere, septimaeque feriae antiphonas deesse, nisi a praecedentibus colligantur, sicut in ipsis feriis annotabimus. Quaecumque autem feriae in proxima ebdomada propter missam sancti Thomae apostoli aut festos dies natalis impediuntur, ne suo in loco celebrentur, in tertia ebdomada adventus domini celebrentur, in easdem antecedentis septimanae ferias transponantur. Verbi gratia: Festum sancti Thomae, si sit in secunda vel tertia feria proximae ebdomadae, matutinale officium illarum feriarum in prioris septimanae feriam secundam vel tertiam transponatur, ceterae omnes feriae, nisi a diebus natalis fiat impeditio, in eadem videlicet proxima natali ebdomada agentur. Item, si vigilia natalis domini tertia vel quarta feria extiterit, praecedentis feriae, hoc est secunda ac tertia, cum antiphonis suis celebrabuntur. Ceterae vero in priori, ut dictum est, ebdomada observabuntur. Observandum est etiam, ut, quotienscumque vacantis ebdomadae feriae in ebdomadam praecedentem transferuntur, feriales antiphonae eiusdem ebdomadae ad horas dicantur.

His annectendum congruum videtur, ut quotienscumque festa sanctorum, de quibus agitur plenum officium, verbi gratia sancti Nicolai, sanctae Luciae, sancti Thomae, infra adventum et nativitatem domini sabbato occurrerint, secundam non de ipsis, sed de adventu domini esse celebrandam.

34. FERIA SECUNDA

34.1. [Ad matutinum]

Surgite vigilemus venite adoremus. PS Venite exultemus domino. Clama in fortitudine. Supra montem. Orietur stella ex Iacob. Et adorabunt. Modo veniet dominator. Orietur in.

34.2. Ad laudes

Ecce veniet dominus princeps regum terrae 4-b. Dum venerit filius hominis 8-g. Ecce iam veniet plenitudo temporis 5-a. Haurietis aquas in gaudio de 5-b. Egredietur dominus de loco 4-a. Egredietur virga de radice 1-a.

35. FERIA TERTIA

35.1. [Ad matutinum]

Invitatorium ut supra. Egredietur dominus. Ex Sion. Praecursor pro nobis ingreditur. Ecce dominator dominus. Videbunt gentes iustum. Et eris corona.

35.2. Ad laudes

Rorate caeli desuper et nubes pluant 4-a. Emitte agnum domine dominatorem 4-a. Ut cognoscamus domine in 4-a. Da mercedem domine sustinentibus 4-b. Lex per Moysen data est 1-a. Tu Bethlehem terra Iuda 3-b. [De sancta Maria] Ecce ancilla domini 8-e.

36. FERIA QUARTA

36.1. [Ad matutinum]

Surgite vigilemus. PS Venite. Emitte agnum domine. Ex Sion species. Rorate caeli desuper. Emitte agnum. Germinaverunt. Ecce dominator.

36.2. Ad laudes

Propter Sion 4-b. Prophetae praedicaverunt nasci 1-a. Spiritus domini super me evangelizare 1-a. Ecce veniet dominus ut sedeat 4-b. Annuntiate populis et dicite 4-a. Missus est Gabriel 8-c.

37. FERIA QUINTA

37.1. [Ad matutinum]

Ecce venit plenitudo. PS Venite exultemus. Egredietur virga. Rorate caeli. Annuntiatum est. RV Descendit. Nascetur nobis. Ecce advenit.

37.2. Ad laudes

De Sion veniet dominus omnipotens ut salvum faciat 1-b. Convertere domine aliquantulum 8-a. De Sion veniet qui regnaturus est 1-b. Ecce deus meus et honorabo eum 8-a. Dominus legifer noster dominus 3-b. Intuemini quantus sit 4-b.

38. FERIA SEXTA

38.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion ecce. PS Venite exultemus. Radix Iesse. Ex Sion species decoris. Montes Israel ramos. Rorate. Ecce dominus veniet. Ecce dominus.

38.2. Ad laudes

Constantes estote 2-a. Ad te domine levavi animam meam 4-b. Veni domine et noli tardare relaxa 4-b. Deus a Libano veniet et splendor 1-a. Ego autem ad dominum 4-b. Ex quo facta est 1-a.

39. SABBATO

39.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion ecce. PS Venite exultemus. Egredietur virga. Rorate. Annuntiatum est. RV Descendit. Nascetur nobis. Ecce advenit.

39.2. Ad laudes

Ponam in Sion 8-c. Ponent domino gloriam et laudem eius 5-a. Consolamini consolamini popule meus 2-a. Expectetur sicut pluvia eloquium 4-b. Laetamini cum Hierusalem 5-a. Omnis vallis implebitur 5-b.

40. IN VIGILIA NATALIS DOMINI

40.1. Ad vesperam

De illa occulta. Ex Sion species. HY Conditor. Rorate caeli. O Emmanuel 2-a. Preces omittimus ab hinc usque post octavam epiphaniae Necnon cursum sanctae Mariae, et quindecim gradus

40.2. Ad completorium

CP Propter Sion. HY Veni redemptor. Qui venturus est veniet 4-a. Preces dicantur usque Sacerdotes, sequente versu Constantes estote cum oratione ad vesperas dicta.

Hoc quoque providendum est, quod vigilia domini, cum in dominicam evenerit, sex sibi responsoria de dominicali historia Canite tuba in Sion cum dominicalibus psalmis assumat et tria de vigilia domini, tria vero ultima historiae et matutinales laudes et invitatorium Vigilate cum ferialibus psalmis sabbato concedat.

40.3. [Ad matutinum]

Hodie scietis quia. PS Venite. HY Verbum supernum.

In prima nocturna Scientes 4-a. Hodie scietis. Tres lectiones legantur de Isaia propheta.

In secundo nocturno Nox praecessit 4-a. Crastina die delebitur iniquitas terrae. Hic legantur tres lectiones de sermonibus patrum [LS] Legimus .

In tertio nocturno Hora est 8-b. Expectetur sicut pluvia. EV Cum esset desponsata mater. Haec ita peragantur, cum vigilia domini in dominicam venerit. Quando vero in secundam vel aliam quamcumque feriam occurrerit, legatur tantum evangelium praedictum. Sanctificamini. Hodie scietis. Constantes estote. Vos qui in pulvere. Sanctificamini filii. Ecce.

40.4. Ad laudes

Iudaea et Hierusalem nolite 8-a. *PS Miserere cum reliquis. Hodie scietis quia veniet dominus 8-e. Crastina die delebitur iniquitas 4-a. In quacumque feria vigilia natalis domini evenerit, antiphona congrua eiusdem feriae super canticum de supradictis ferialibus imponatur, verbi gratia: Si dominica fuerit, dicatur Dominus veniet occurrite illi dicentes 1-a. Si fuerit feria secunda Haurietis aquas 5-b. Si fuerit feria tertia Da mercedem 4-b. Si feria quarta Ecce veniet Dominus ut sedeat 4-b. Si feria quinta Ecce deus meus et honorabo 8-a. Si feria sexta Deus a Libano veniet 1-a. Si sabbato Expectetur sicut pluvia 4-b. Crastina erit vobis salus 8-f. HY Vox clara. Constantes estote. Ioseph fili David noli 7-a.

40.5. Ad primam

Scitote quia prope est regnum dei 8-b. Secundum melodiam responsoriorum sequentium horarum dicatur Christe fili dei vivi miserere nobis. Qui sedes ad dexteram dei patris omnipotentis.

40.6. Ad tertiam

Levate capita vestra ecce 1-a. Hodie scietis quia veniet dominus. Et mane videbitis. Crastina die delebitur.

40.7. [Ad processionem]

Si dominica fuerit post aspersionem, cantabitur responsorium Ad processionem Sanctificamini hodie. Quod si non suffecerit, dicatur responsorium sequens Constantes estote absque statione. Ad introitum templi De illa occulta.

40.8. Ad missam

omnia de vigilia domini, sed festive absque [GL] Gloria in excelsis cum una oratione tantum [CL] Deus qui nos redemptionis nostrae. Duae lectiones leguntur continuatim, sicut lectionarium continet, primam Isaiae, sequentem Pauli. ALV Veni domine et cantabitur et [CR] Credo in unum et praefatio cottidiana. Cum [BD] Benedicamus domino missa clauditur. Haec agantur festivius, sicut fieri solet in reliquis dominicis diebus. Ceterum, in quamcumque aliam feriam eadem vigilia occurrerit, simplici melodia missa post nonam agatur absque [AL] Alleluia.

40.9. Ad sextam

Rex pacificus 8-a. Crastina die delebitur iniquitas terrae. Et regnabit super nos. Expectetur sicut pluvia.

40.10. Ad nonam

Magnificatus est rex pacificus 7-a. Expectetur sicut pluvia eloquium domini. Et descendet super nos. Crastina erit vobis salus.

41. IN SANCTA NOCTE NATIVITATIS DOMINI

41.1. Ad vesperas

Iudaea et Hierusalem nolite 8-a. PS Laudate pueri. Orietur sicut sol salvator 8-a. PS Laudate dominum omnes gentes. Dum ortus fuerit sol de 8-a. PS Lauda anima mea dominum. Gaude et laetare 8-a. PS Laudate dominum quoniam bonus psalmus. Bethlehem non es minima 4-d. PS Lauda Hierusalem dominum. Iudaea et Hierusalem. Constantes estote. HY Veni redemptor. Constantes estote. Cum esset desponsata mater 8-a a toto choro ex toto cantetur. Deinde sequitur [MA] Magnificat cum [PV] Gloria patri. Quibus finitis antiphona a principio repetatur. Sequitur oratio versu praemisso Hodie scietis quia veniet dominus vel alio quolibet festo congruenti.

41.2. Ad completorium

CP Populus gentium. Quod usque ad vigiliam epiphaniae domini dicendum erit. HY Verbum supernum. Paratus esto Israel in occursum 2-a. Preces dicantur usque Sacerdotes. Sequitur Crastina erit vobis salus. OR Deus qui nos. Preces omittimus usque post octavam epiphaniae, ne ex toto dicantur, sicut fieri solet feriatis diebus.

41.3. [Ad matutinum]

Christus natus est. PS Venite exultemus. HY Agnoscat omne saeculum.

In primo nocturno Dominus dixit 8-f. PS Quare fremuerunt. Tamquam sponsus 8-a. PS Caeli enarrant. Diffusa est gratia in labiis 1-c. PS Eructavit. Tamquam sponsus. Prima LE Primo tempore alleviata usque Vae Assur. In duobus versibus, quos in sacrosancta nocte nativitatis domini primis duobus responsoriis succantamus, duo praecepta novi testamenti videlicet dilectionem dei et proximi designamus, vel salutem duorum populorum, iudaici scilicet et gentilis, vel redemptionem corporis et animae. Primum Hodie nobis caelorum rex. Gloria in excelsis. RV Gloria patri. Secunda LE Consolamini consolamini usque Prope facite. Hodie nobis de caelo. Gloria in excelsis deo. RV Gloria patri. Tertia LE Consurge consurge usque Domine quis credidit. Descendit de caelis missus. Missus ab arce veniebat magnam. Tamquam sponsus dominus. [REP] Et exivit per. Versus [TP] Gloria piae trinitati. RV Gloria patri. [REP] Et exivit. [TP] Facturae plasmator. Responsorium hoc cum versibus et tropis suis ita cantetur, sicut antiphonarius continet.

In secundo nocturno Suscepimus deus 8-a. PS Magnus dominus. Orietur diebus domini 3-b. PS Deus iudicium tuum. Veritas de terra 8-e. PS Benedixisti domine. Speciosus forma. Quarta Natalis domini dies ea de causa a sanctis patribus. Quem vidistis. Natus est. Quinta Salvator noster dilectissimi natus est. O magnum mysterium. Domine audivi. Sexta Exultemus et spiritali iucunditate. Beata dei genitrix. Beata et venerabilis.

In tertio nocturno Ipse invocabit me 6-a. PS Misericordias domini. Laetentur caeli et 4-a. PS Cantate i. Notum fecit dominus 6-a. PS Cantate ii. VS Ipse invocabit me. Pater meus es et ego. Septima lectio cum sua expositione [EV] Exiit edictum. Sancta et immaculata. Benedicta tu. Octava lectio cum sua homilia [EV] Pastores loquebantur. Beata viscera. Beata et venerabilis. Nona lectio cum sua homilia [EV] In principio erat verbum. Verbum caro factum. In principio erat verbum. Finito nono responsorio et [RV] Gloria patri dicto, rursum a capite incipitur, in quo descenditur ad mediam ecclesiam cum processione cum duobus candelabris praecedentibus cereis accensis. Ibique completo responsorio cum versibus et neuma compulsatis omnibus signis missa inchoatur.

41.4. [Ad primam missam]

Dominus dixit ad me. Ad quam missam propter officii magnitudinem cantetur unum de mediocribus [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis deo. Prophetia et epistula continue legantur. SE Grates nunc omnes. [CR] Credo in unum. Praefatio de nativitate usque ad epiphaniam. [VAR] Communicantes et noctem. Et sic missa compleatur usque ad orationem, quae dicitur complendum. Qua finita clauditur cum [BD] Benedicamus domino, non cum [IM] Ite missa est, ne populo quasi licentiam abeundi infra matutinales laudes dedisse videamur. Deinde cantetur EV Liber generationis. *[AC] O mundi domina. Sequitur [TD] Te deum laudamus cum compulsatione signorum et sic reditur in chorum.

*Nota quod festo beati Stephani praelatus ad missam post primam est ligatus et eamdem in die sancti Ioannis decanus. Cetera septimanarius perficit, quia ultimus? non fit missa post prima de nativitate domini.

41.5. [Ad laudes]

Et dicat sacerdos Benedictus qui venit in nomine domini, et sic laudes incipit. Quem vidistis pastores annuntiate 2-a. Genuit puerpera regem cui nomen 2-a. Angelus ad pastores ait annuntio 7-d. Facta est cum angelo multitudo caelestis 7-d. Parvulus filius hodie natus est 8-c. Capitula dicantur secundum ordinem, quo in libro officialis continentur. HY Christe redemptor. Benedictus qui venit. Gloria in excelsis deo 8-c. Post orationem dicatur antiphona de sancta Maria *, continuatim sequente illa Completi sunt dies Mariae 8-f. Post partum virgo. ORC Deus qui per beatae.

41.6. [Ad secundam missam]

Itur, si tempus permittat, aliquantulum pausatum. Deinde, ut visum fuerit, compulsentur duae magnae campanae, ut convocetur populus ad secundam missam. Convocato vero tam clero quam populo compulsentur omnia signa. Haec autem missa sollemnius agitur et in crepusculo, ob recordationem novae lucis, quia Christus exortus est lumen in tenebris. Tunc cantores incipiunt Lux fulgebit. [KY] Kyrie eleison sollemne quodcumque volueris cum [GL] Gloria in excelsis. Duae collectae dicuntur: prima de nativitate domini , secunda de sancta Anastasia sub una conclusione. Prophetia et epistula continue. Infra actionem [VAR] Communicantes et diem sacratissimum. Similiter fiat ad publicam missam et usque ad octavam domini. Finitur cum [IM] Ite missa est. Indecens esset enim populum continuare diem cum nocte expectando tertiam missam.

41.7. Ad primam

Lux orta est 1-a. CP Apparuit benignitas et humanitas salvatoris nostri. Christe fili dei vivi miserere. [RV] Qui natus es de virgine. Preces dicantur ad primam usque Sacerdotes tui, sequente versu quolibet de nativitate domini cum oratione ad ipsum diem pertinente.

41.8. Ad tertiam

Virgo hodie fidelis 6-a. Speciosus forma prae filiis hominum. Diffusa est gratia. Notum fecit dominus.

41.9. [Ad processionem]

Si in dominicam haec sollemnitas evenerit, facta aspersione fiat proces sio cum Descendit de caelis. Quod si non suffecerit, subiungatur Sancta et immaculata. Absque statione. Ad introitum Verbum caro factum.

41.10. [Ad tertiam missam]

Tunc cantores praemissis tropis sollemniter inchoant missam Puer natus est cum [KY] Kyrie eleison, [GL] Gloria in excelsis, una oratione tantum [CL] Concede quaesumus omnipotens ut nos unigeniti. Prophetia et epistula coniuncte legantur.

41.11. Ad sextam

Gaudeamus omnes fideles 6-a. Notum fecit dominus salutare suum. In conspectu gentium. Benedictus qui venit.

41.12. Ad nonam

Hodie intacta virgo 6-a. Benedictus qui venit in nomine domini. Deus dominus et illuxit. VS Ipse invocabit me.

41.13. In secundas vesperas

*Nota quod [...] sub pulsu superpelliciati convenimus et totum officium vespertinum in eis complemus, quod in aliis vesperis sequentibus non fit. Tecum principium in die virtutis tuae 1-a. PS Dixit dominus domino meo. Redemptionem misit dominus populo 7-a. PS Confitebor tibi domine. Exortum est in tenebris lumen 7-d. PS Beatus vir qui timet. Apud dominum misericordia et copiosa 4-c. PS De profundis clamavi. De fructu ventris tui ponam 8-a. PS Memento domine David. Verbum caro factum est. In principio erat verbum. HY A solis ortus. Tecum principium. Hodie Christus natus est hodie. Presbyter in hac sollemnitate utitur his versibus ad omnes horas canonicas: Speciosus forma prae filiis hominum. Notum fecit dominus salutare suum. Benedictus qui venit in nomine domini. VS Ipse invocabit me pater. [OR] Concede quaesumus omnipotens deus.

Qua finita agatur

Processio depositis cappis in superpelliciis ad sanctum Stephanum cantando hoc Patefactae sunt. Vidit beatus absque [RV] Gloria patri. Stephanus autem 8-a. MA Magnificat. Dicat sacerdos Gloria et honore, sequente oratione [OR] Da nobis quaesumus domine imitari. In redeundo cantatur de sancta Maria Sancta et immaculata. Post partum virgo. ORC Deus qui per beatae Mariae.

41.14. Ad completorium

Corde natus ex parentis. Glorificamus te 4-a. OR Deus qui per beatae.

42. [COMMENTARIUS]

Sciendum, quod passio beati Stephani facta est in augusto die illa, qua celebratur eius inventio, et inventio eiusdem in crastino nativitatis domini. Sed quia dignius est festum passionis quam inventionis, ideo transportatum est ad tempus natalis, vel quia ea die dedicata est ei basilica. Est tamen alia ratio: Stephanus post passionem domini primus pro Christo martyrium sustinuit, quod est in caelis. Cuiusmodi natalem nativitas Christi in carnem nobis contulit. Decuit ergo, ut nativitati Christi continuaretur natale Stephani, ut per hoc notaretur unam ex alia sequi. Unde etiam dicitur in legenda ipsius: Heri natus est Christus in terris, ut hodie Stephanus nasceretur in caelis.

43. [DE SANCTO STEPHANO]

43.1. [Ad matutinum]

Regem protomartyris Stephani. PS Venite exultemus. HY Deus tuorum.

In primo nocturno Hesterna die dominus natus 1-a. PS Beatus vir qui non. Qui enim corpori suo 1-a. PS Quare fremuerunt. Praesepis angustia 8-a. PS Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Hic de actibus apostolorum legantur tres lectiones ab eo loco, ubi scriptum est: [LE] In diebus illis crescente numero apostolorum. Hesterna die dominus natus in terris. Stephanus vidit caelos. Lapidabant. Positis autem genibus. Videbant omnes Stephanum. Stephanus autem.

In secundo nocturno Stephanus autem plenus gratia et 8-f. PS Cum invocarem. Omnes intendentes in eum 4-a. PS Verba mea. Eicientes eum extra civitatem 1-a. PS Domine dominus noster. Posuisti Domine. Hic sermo Fulgentii [LS] Fratres carissimi heri celebravimus dividaturque in tres lectiones. Stephanus autem. Stephanus vidit. Stephanus servus dei. Stephanus autem. Intuens in caelum. Cumque aspiceret.

In tertio nocturno Lapidaverunt Stephanum 8-a. PS In domino confido. Lapides torrentes illi 7-a. PS Domine quis habitabit. Ecce video caelos apertos 4-b. PS Domine in virtute. Magna est gloria eius. EV Ecce ego mitto ad vos cum expositione Hieronymi. Impii super iustum iacturam. Captabant in animam. Impetum fecerunt unanimes. Positis autem genibus. Patefactae sunt. Vidit beatus.

43.2. Ad laudes

Cum autem esset Stephanus 1-f. Lapidabant Iudaei Stephanum 1-f. Adhaesit anima mea post te quia 8-a. Stephanus vidit caelos apertos 8-c. Positis autem genibus clamabat 1-a. HY Sancte dei pretiose. Iustus ut palma florebit. Patefactae sunt ianuae caeli 8-a. Nesciens mater 6-a.

43.3. Ad primam

Stephanus servus dei 8-c.

43.4. Ad tertiam

Lapidabant Iudaei Stephanum 1-f.

43.5. Ad sextam

Stephanus vidit caelos 8-c.

43.6. Ad nonam

Positis autem genibus 1-a.

43.7. In secunda vespera

Iucundus homo qui miseretur in domino 1-f. PS Beatus vir qui timet. Quid retribuam domino 1-a. PS Credidi propter. Domine libera animam 7-c. PS Ad dominum cum tribularer. Miserere mihi domine 8-a. PS Ad te levavi. Sustinuit anima mea 8-a. PS De profundis clamavi. *Lapides torrentes. Mortem enim. HY Sancte dei. Iustus ut palma florebit. Sepelierunt Stephanum 8-a. Post orationem itur ad sanctum Ioannem cum candelabris absque cruce. Ita faciendum est in priori nocte scilicet sancti Stephani. Vox tonitrui. Victo senatu absque [RV] Gloria patri. Valde honorandus est 8-a. MA Magnificat. Prosequente sacerdote VS Cibavit eum dominus cum salutatione. OR Ecclesiam tuam. Reditur cum antiphona Continet in gremio 1-a.

43.8. Ad completorium

HY Corde natus usque ad octavam epiphaniae. Glorificamus te dei 4-a usque ad epiphaniam domini cantetur.

44. [COMMENTARIUS]

Memoriter retinendum est de festo sancti Ioannis evangelistae, quo die deposuit se in foveam post celebrationem divinorum, fuit dies natalis beati Ioannis Baptistae. Sed cessit ei, quia dictum erat a domino: Inter natos mulierum non surrexit maior Ioanne Baptista, et transportatum est ad tertiam diem natalis domini, ut omnes comites suos haberet sponsus, qui rubicundus est et candidus, vel quia ea die dedicata est ei basilica, vel etiam quia ea die infulatus est, quia fuit patriarcha Ephesius. Tunc fecit evangelium, de quo Beda dicit, quod si paulo altius intonasset, totus mundus vix capere potuisset.

45. [DE SANCTO IOANNE EVANGELISTA]

45.1. [Ad matutinum]

Adoremus regem apostolorum. PS Venite exultemus. HY De patre verbum.

In primo nocturno Qui vicerit faciam 1-f. PS Caeli enarrant. Cibavit eum dominus pane 7-c. PS Benedicam domino in. Spiritu sapientiae salutaris 2-a. PS Eructavit. In omnem terram. Legantur tres lectiones de Apocalypsi. Lectio prima [LE] Apocalypsis Iesu Christi quam dedit. Valde honorandus. Mulier ecce filius tuus. [LE] Et angelo Ephesi scribe. In illo die suscipiam. In tribulatione. [LE] Et angelo ecclesiae Sardis scribe usque Quia tu creasti omnia. Qui vicerit faciam. In illo die suscipiam.

In secundo nocturno Dedit illi dominus cla ritatem aeternam et nomine 1-a. PS Omnes gentes. Tu es discipulus meus 1-d. PS Exaudi deus deprecationem. Ponam te signaculum 8-a. PS Exaudi deus orationem. Constitues eos principes. Ad quartam lectionem legatur relatio Eusebii de gestis sancti Ioannis [LHI] Audi fabulam, non fabulam sed rem gestamque et dividitur in tres lectiones. Hic est discipulus. Quanta audivimus. Iste est Ioannes qui. Valde honorandus. Diligebat autem eum. In cruce denique.

In tertio nocturno Ioannes autem apostolus virgo dei electus cui 1-a. PS Confitebimur. Iste est Ioannes cui 1-a. PS Dominus regnavit exultet. Dixit dominus matri 1-a. PS Dominus regnavit irascantur. VS Nimis honoratisunt. EV Dixit Iesus Petro sequere me. Ecce puer. Iste est Ioannes. Cibavit illum dominus. In medio ecclesiae. In medio ecclesiae. Misit dominus manum.

45.2. Ad laudes

Hic est discipulus ille 1-a. Hic est discipulus meus sic eum volo 3-b. Ecce puer meus electus quem 1-a. Misit dominus manum suam 7-b. Sic eum volo manere 3-c. HY Sollemnis dies. Dedisti hereditatem. Iste est Ioannes qui supra pectus 1-a. De sancta Maria Virgo verbo concepit 1-f. De sancto Stephano Stephanus autem plenus 8-f.

45.3. Ad primam

Ioannes apostolus et evangelista 1-a.

45.4. Ad tertiam

Supra pectus domini Iesu 2-a.

45.5. Ad sextam

Quasi unus de paradisi 3-b.

45.6. Ad nonam

In ferventis olei dolium 4-a.

45.7. Ad secundas vesperas

Propter insuperabilem evangelizandi constantiam 5-a. PS Dixit dominus. Occurrit beato Ioanni 6-a. PS Laudate pueri dominum. AN Apparuit caro suo dominus 7-a. PS Credidi. Expandens manus suas 8-a. PS In convertendo dominus. Domine suscipe me 4-d. PS Domine probasti. *In medio ecclesiae. *Misit. In medio ecclesiae 1-a. Ad processionem Centum. AM Istorum est enim regnum 8-a. De sancta Maria Sancta et immaculata 6-a. De sancto Stephano Sepelierunt Stephanum 8-a.

46. IN NATIVITATE SANCTORUM INNOCENTUM

Gloria in ex celsis et Alleluia iuxta ordinem reticemus. Item Te deum laudamus et Ite missa est, quae cum Gloria in excelsis romano more solet admitti vel praetermitti. Haec, inquam, omnia omittuntur, nisi fuerit dominica. Gloria patri vero numquam dimittimus, nisi de passione domini. Merito autem passio sanctorum Innocentum minus festive quam aliorum sanctorum celebratur, quia licet martyrio coronati, nondum tamen ad gloriam, sed ad infernalem poenam descenderunt. Nam ante descensum Christi ad inferos nullus sanctus ad illam gloriam pervenit, ad quam Christus antiquos sanctos perduxit, et deinceps suos sequaces perducere non desinit. Sed quia ipsi in resurrectione dominica cum reliquis sanctis liberari et conglorificari meruerunt, convenientissime et ipsi iuxta ordinem solitam gloriam in officiis cum reliquis sanctis obtinebunt, si nativitas eorum usque ad diem resurrectionis, id est dominicam, pervenerit. Octavam eorum eodem modo ut aliorum sanctorum celebramus, quia iam transacta die resurrectionis non dubitamus eos coronari cum aliis sanctis.

et notandum est, quod Innocentes non statim post nativitatem domini quarto die passi sunt, sed quarto die anno revoluto, quia accusatus fuit Herodes et oportuit eum ire Romam tamquam responsurum. Postquam vero expedivit se, rediit et facinus perpetravit occidens pueros a bimatu et infra. Credebat enim puerum natum magnum fore, cui astra famulabantur, et timebat per illum suum regnum amittere.

46.1. [Ad matutinum]

INV Regem regum dominum. PS Venite exultemus. HY Aeterna Christi.

In prima nocturna Secus decursus aquarum 4-a. PS Beatus vir. Praedicantes praeceptum 3-b. PS Quare fremuerunt gentes. Filii hominum sancti 1-f. PS Cum invocarem. Laetamini in domino. Hic legantur tres lectiones de Apocalypsi, ubi scriptum est: [LE] Et vidi in dextera sedentis super thronum usque: Et facta sunt tonitrua et voces et fulgura et terrae motus. Sub altare. Vidi sub ara dei. Effuderunt sanguinem. Vindica domine. Adoraverunt viventem. Venientes autem.

In secunda nocturna

Scuto bonae voluntatis 2-a. PS Verba mea auribus. In universa terra 2-a. PS Domine dominus. Habitabunt in tabernaculo 4-a. PS Domine quis habitabit. Exultent iusti. Hic legantur sermones patrum ad ipsum diem pertinentes. Isti sunt sancti. Vindica domine. Cantabant sancti. Isti sunt. Ecce vidi agnum.

In tertio nocturno

Sanctis qui in terra 4-a. PS Conserva me domine. Haec est generatio quaerentium 3-b. PS Domini est terra. Vindica domine sanguinem 4-a. PS Deus venerunt gentes. Iusti autem. EV Angelus domini apparuit. Coronavit eos dominus. Amaverunt. Isti sunt sancti. Hi sunt qui cum mulieribus. Centum quadraginta quattuor. Et in ore ipsorum non est inventus.

46.2. Ad laudes

Herodes iratus occidit occidit omnes 1-a. A bimatu et infra occidit multos 2-b. Vox in Rama audita est ploratus 2-a. Sub throno dei omnes sancti 8-f. Cantabant sancti canticum 7-a. HY Rex gloriose. Iustorum animae. Hi sunt qui cum mulieribus 1-d. Virgo dei genitrix 1-f. Lapidabant [4]. Sunt de hic stantibus qui non gustabant mortem donec videant filium hominis [venientem] in regno suo 1-a.

46.3. Ad primam

Ambulabunt mecum in albis 4-a.

46.4. Ad tertiam

Laverunt stolas suas 1-a.

46.5. Ad sextam

Angeli eorum semper vident 8-a.

46.6. Ad nonam

Sinite parvulos venire 4-a.

46.7. In secunda vespera

Virgam virtutis 8-c. PS Dixit dominus. Generatio rectorum 8-a. PS Beatus vir. Venientes venient 8-a. PS In convertendo. Iusti confitebuntur 1-a. PS Eripe me. AN Lauda Hierusalem 7-b. Psalmum ipsum. HY Rex gloriose. Iustorum animae. Nesciens mater virgo 6-a. Positis autem genibus. Hic est discipulus ille.

3-a.

47. SEQUENTI NOCTE [POST FESTUM INNOCENTUM]

47.1. Ad matutinum

de nativitate domini AC Dum medium. Notum fecit dominus. ORC Omnipotens sempiterne deus dirige actus. Sancta et immaculata. Lapidabant. Ecce puer. Sinite parvulos.

47.2. Ad vesperas

de nativitate domini O regem caeli. AC Continet in gremio. Lapides torrentes. AC Hic est discipulus. Angeli eorum.

48. [COMMENTARIUS]

Cum aliqua harum festivitatum, vel etiam beati Silvestri, in dominicam infra octavam domini occurrerit, responsoria ad processionem, sicut in sancta die praenotata sunt, cantabuntur. Sed in reditu haec dicantur: de sancto Stephano quidem Lapides torrentes illi, de sancto Ioanne vero Vox tonitrui tui, de Innocentibus autem Centum quadraginta, de sancto Silvestro Sint lumbi vestri.

Sciendum est etiam, quod tria responsoria, quae in hoc loco antiphonarius repraesentat, scilicet Ecce agnus dei. Hoc est testimonium. Hic qui advenit. Ecce advenit. Benedictus qui venit. Lapidem impediente aliquo pleno officio, ut cantentur, et idcirco oportet, ut in vigiliam epiphaniae domini differantur.

Sequentis autem diei ista erit observantia. In hac die quamvis nonnisi tres lectiones faciamus, in nocturnis atque vespertinis horis et ad missam omnes campanae compulsentur. Officium [IN] Dum medium silentium. [KY] Kyrie eleison et [GL] Gloria in excelsis. CL Omnipotens sempiterne deus dirige. EP Quanto tempore. EV Erat Ioseph et Maria mater. [CR] Credo in unum. Praefatio festive celebrentur, [VAR] Communicantes dicatur infra actionem et per singulas horas hymnum festive sicut diebus dominicis cantemus.

49. [DIE TERTIA POST FESTUM INNOCENTUM]

49.1. Ad matutinum

Christus natus est nobis venite adoremus. HY Agnoscat omne. Infra ebdomadam dicantur antiphonae super psalmos nocturnales, quas ipsi psalmi habuerint de nativitate domini. Si vero non habuerint, cantetur Verbum caro factum 6-a. Speciosus forma. Hic legatur sermo beati Maximi episcopi [LS] Cupientes aliquid de huius diei. O regem caeli. Domine audivi. Continet in gremio. Domus pudici. Confirmatum est. Domus pudici.

49.2. Laudes

Quem vidistis. HY Christe redemptor. Benedictus qui venit. AB Pastores loquebantur 7-d. Beatus venter qui 8-e. Stephanus vidit caelum 8-d. Sic eum volo manere 3-c. Laverunt stolas.

49.3. Ad primam

In principio et ante saecula deus erat 8-a.

49.4. Ad tertiam

Natus est nobis deus de deo 8-a. Responsoria ad horas dicantur sicut in sancta die.

49.5. Ad sextam

Natus est nobis salvator mundi 8-a.

49.6. Ad nonam

Nato domino angelorum 8-c.

50. DE SANCTO SILVESTRO

50.1. [Ad vesperas]

Tecum principium in die cum reliquis. *Sint lumbi. HY Iste confessor. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex 1-a. Finitis vesperis de sancto Silvestro haec antiphona dicatur de sancta Maria Virgo dei genitrix 1-f. Stephanus autem. Misit dominus. Ambulabunt mecum.

50.2. Matutinale officium

per totum agatur ut de confessore et pontifice. Legantur tamen sex lectiones de nativitate domini. EV Vigilate.

50.3. [Laudes]

De sancta Maria. Nesciens mater virgo virum 6-a. Positis. Sunt de hic stantibus. Sinite parvulos.

51. [DOMINICA INFRA OCTAVAM NATIVITATIS DOMINI]

Si infra octavam evenerit dominica, hoc modo cantetur:

51.1. Ad vesperas

Tecum principium cum reliquis. Verbum factum est. Puer natus est nobis. HY A solis ortus. Tecum principium. Puer Iesus proficiebat 6-a.

51.2. [Ad matutinum]

Christus natus est nobis. HY Agnoscat omne.

In primo nocturno Dominus dixit ad 8-f. PS Quare fremuerunt gentes. Tamquam sponsus 8-a. PS Caeli enarrant. Diffusa est gratia 1-c. PS Eructavit. Speciosus forma. Legantur sex lectiones de sermonibus patrum de nativitate domini. Descendit de caelis. Tamquam sponsus. Quem vidistis. Dicite quid nam vidistis. O magnum. Domine audivi.

In secundo nocturno Suscepimus deus misericordiam 8-a. PS Magnus dominus. Orietur diebus 3-b. PS Deus iudicium tuum. Veritas de terra 8-f. PS Benedixisti domine terram. Notum fecit dominus. Continent in gremio. Maternis vehitur. Confirmatum est. Domus pudici. Hic qui advenit. Ecce advenit.

In tertio nocturno Ipse invocabit. PS Misericordias domini. Laetentur caeli. PS Cantate i. Notum fecit dominus. PS Cantate ii. VS Ipse invocabit me. EV Erat Ioseph et Maria mater Iesu. Ecce agnus. Hoc est testimonium. Benedictus qui. Lapidem quem reprobaverunt. O regem caeli cui. Domine audivi.

51.3. Laudes

Quem vidistis 2-a per totum. HY Christe redemptor. Benedictus qui venit. Dum medium silentium 8-a. Post orationem Maria autem conservabat omnia 8-a.

51.4. Ad primam

In principio et ante saecula 8-a.

51.5. Ad tertiam

Natus est nobis deus 8-a.

51.6. Ad processionem

sicut in sancto die praenotata sunt.

51.7. Officium missae

Dum medium silentium.

51.8. Ad sextam

Natus est nobis salvator 8-a.

51.9. Ad nonam

Nato domino angelorum chori 8-c.

52. [COMMENTARIUS]

*Nota quod nullo modo officium [IN] Dum medium silentium propter festum aliquod vel octavas post primam die dominico est ommittendum, si post festum Innocentum evenerit.

Ratio de officio Dum medium silentium qualiter observandum sit vel cantandum. Si nativitas domini vel aliqua subsequentium sollemnitatum in dominicam evenerit, officium Dum medium silentium post natalem Innocentum ad privatos dies congrue servatur, sicut et in aliis dominicis agimus. Si quando in his celebrius festum habuerimus, idem etiam officium romano more repetitur, si quando ab octava domini usque ad epiphaniam dominica evenerit. Omnis enim dominica a natale domini usque ad epiphaniam ex antiqua traditione illud obtinebit, quae tamen celebriori festo occupata non fuerit. Nam cum hoc officium de nativitate domini agat, convenientissime illis dominicis adaptatur, quae et reliqua officia de eadem sollemnitate solent obtinere. Non enim illi sunt audiendi, qui hoc officium, eo quod de nativitate domini agat, numquam post octavam domini dicendum aestimant, cum tamen ipsi vigiliam epiphaniae de nativitate domini ex integro inofficiare soleant et debeant. Ipsi quoque, si dominica in octava sancti Stephani vel aliorum evenerit, dominicam de octava domini inofficiant, dum tamen ecclesiastica sollemnitas non pro octava, sed pro dominica agatur. Hoc autem sancti patres in dispositione officiorum summopere procreaverunt, ut officium semper instanti celebritati concordaret, ne clerus aliud quam populus in ecclesiasticis celebritatibus observaret. Praeterea omnes dominicae sollemnitates sibi invicem affines hoc habent privilegium, ut earum observatio ad invicem continuetur, ut resurrectionis usque ad ascensionem et ascensionis usque ad pentecosten commemoremus, et omnes dominicas his sollemnitatibus interpositas de eisdem inofficiamus. Sic igitur et nativitatis dominicae usque ad epiphaniam memoriam agimus, nisi in quantum festis sanctorum vel octavis satisfacere cogimur. Eodem quoque modo infra hunc terminum occurrentes dominicae officium de nativitate domini possidebunt.

Quamvis autem duae dominicae multotiens eveniant eo tempore, numquam tamen ambas dominicali officiali::o occupari festa sanctorum permittent, nisi eo anno tantum, dum vigilia epiphaniae in dominica evenerit. Unde sanctus Gregorius satis competenter unum dominicale officium eo tempore ordinavit, eo quod una ibi tantum dominica omni paene anno occurrat, quae huiusmodi officio indigeat. Nec utique sanctus Gregorius vel post epiphaniam vel post pentecosten servare curavit, ut tot officia semper haberemus, *quot dominicae possent evenire. Nam optime praevidit huiusmodi inaequalitatem repetitione officiorum facile emendari posse. Unde et nos, cum vigilia epiphaniae in dominica occurrit, prioris dominicae officium pleniter repetimus, sicut et in dominicis post epiphaniam et pentecosten, quotiens necesse fuerit, iuxta romanam consuetudinem facere debemus. Sicut enim historias dominicarum, in quantum tempori sufficit, repetimus, nihilominus et officia repetere possumus. Nam et dominicale officium alii dominicae, quae eiusdem observantiae est, competentius adhibebitur quam singulis privatis diebus, quae dominicarum officia, dum recipiunt, ex festivis ferialia efficiunt. Hoc tamen ecclesiastici conventus non tam necessitate quam ex propria devotione usquequaque usitant. Non ergo magis incongruum videatur, si idem officium in alia dominica, ut ecclesiastico conventui satisfaciat, repetatur.

53. IN CIRCUMCISIONE DOMINI

53.1. Ad vesperas

Tecum principium cum reliquis . Verbum caro. In principio erat. HY A solis ortus. Tecum principium. Magnum hereditatis 2-a. *Hac nocte propter excellentiam festi diei huius nec de sancto Silvestro, nec de octavis sanctorum, sed nec de dominica, si occurrerit, dicimus, nec mentionem aliquam sanctae crucis. *De sancto Silvestro [AC] Iste homo.

53.2. [Ad matutinum]

Christus natus. HY Agnoscat omne.

In primo nocturno Dominus dixit 8-f. PS Quare fremuerunt. In sole posuit tabernaculum 5-a. PS Caeli enarrant. Elevamini portae 5-a. PS Domini est terra. Speciosus forma. Legatur sermo beati Maximi episcopi Quamquam non dubitem vos fratres carissimi, divisus in quinque lectiones. Ad sextam vero legatur Circumciditur itaque puer. Descendit de caelis. Tamquam sponsus dominus. O magnum mysterium. Domine audivi. Sancta et immaculata. Benedicta tu in mulieribus.

In secundo nocturno Speciosus forma 1-a. PS Eructavit. Rex omnis terrae deus 8-f. PS Omnes gentes. Suscepimus deus 8-a. PS Magnus dominus. Notum fecit dominus. Salutare. Beata et venerabilis. Domine audivi. Congratulamini. RV Ecce enim. Continet in gremio. Maternis vehitur.

In tertio nocturno Homo natus 7-c. PS Fundamenta. Exultabunt omnia 3-b. PS Cantate i. Notum fecit dominus 6-a. PS Cantate ii. VS Ipse invocabit me. Pater meus. EV Cum consummati essent dies octo. Confirmatum est. Domus pudici. Nesciens mater. Beata viscera. Verbum caro. Puer natus.

53.3. Laudes

O admirabile commercium 6-a. Quando natus est ineffabiliter 3-a. Rubum quem viderat Moyses 4-a. Germinavit radix Iesse orta 1-a. Ecce Maria genuit 2-a. HY Christe redemptor. Benedictus qui venit. Mirabile mysterium 8-a.

53.4. Ad horas

[HY] Iam lucis. ? HV Gloria tibi domine.

53.5. Ad primam

O admirabile commercium 6-a.

53.6. Ad tertiam

Quando natus est ineffabiliter 3-a. Speciosus forma prae.

53.7. De officio missae

In octava domini, hoc est hodie, iuxta romanam auctoritatem non officium Puer natus, sed Vultum tuum, ut in graduali libro habetur, cum ALV Post partum virgo cantamus et orationem Deus qui salutis aeternae et non illam Deus qui *nobis nati salvatoris dicimus. Et notandum huius octavae officium evidentissime de sancta Maria agere, unde et Romani ea die ad sanctam Mariam stationem faciunt, nec immerito. Nuper enim, cum nativitatem domini celebraremus, nullum tam speciale officium matri eius attribuere potuimus. Unde non incongrue illam specialius in octava domini veneramur, ne in sollemnitate filii sui expers esse videatur, quam tamen in eadem sollemnitate post deum maxime venerandam esse non dubitamus. Matutinales quoque laudes huius octavae de sancta Maria agunt expresse. Unde et illa responsoria de nativitate domini, quae de sancta Maria commemorant, huic diei congrue attitulavimus, ne a gregoriano eiusdem diei officio discrepemus in aliquo.

Notandum autem in octava domini noctur nalem cantum de sancta Maria multum agere, quia diurnale officium in honorem eius videtur institutum. In dominicali autem nocte non tam de sancta Maria quam de nativitate domini agimus, quia et in diurnali officio specialiter de nativitate commemoramus. Est autem traditio sanctorum patrum, ut huiusmodi festivitatibus officio missae reliqua concordemus officia.

*Nota cum octavae sanctorum post circumcisione[m] in dominica evenerint dominicale kal? cantandum erit.

53.8. Ad sextam

Rubum quem 4-a. Notum fecit.

53.9. Ad nonam

Germinavit radix 1-a. Benedictus qui venit.

53.10. In secunda vespera

O admirabile commercium 6-a. PS Dixit dominus *Confitebor. Beatus vir. De profundis. Memento. Verbum caro. In principio. *[TP] Quem aethera. HY A solis ortus. Tecum principium. Qui de terra est de terra 3-a. Post orationem dicitur antiphona de octava sancti Stephani Stephanus autem 8-a.

54. [IN OCTAVA SANCTI STEPHANI]

54.1. [Ad matutinum]

Regem protomartyris. HY Deus tuorum militum.

In primo nocturno *Stephanus servus dei 1-a. PS Beatus vir. Praesepis angustia 8-a. PS Quare fremuerunt gentes. Stephanus autem 8-f. PS Domine quid. Legantur sex lectiones de octava sancti Stephani, sicut in homiliario abbreviatas inveneris. Lapidabant Stephanum. Positis autem genibus. Videbant omnes. Stephanus. Stephanus autem. Stephanus. Secundum hunc ordinem sume antiphonas et responsoria sicut historia habet praeter nonam antiphona quam sic dicas [AN] *Stephanus servus. PS Domine in virtute, et nonum Lapides torrentes. RV Morte enim.

54.2. Laudes

et hymnum ut in festo. Et laudes Ad horas dicantur. De sancta Maria Rubum quem viderat 4-a. Ecce puer. Sinite parvulos.

54.3. In secundas vesperas

Iucundus 1-f cum reliquis. HY Sancte dei pretiose. Sepelierunt 8-a.

In octava sancti Ioannis Valde honorandus 8-a. De sancta Maria Ecce Maria 2-a. Ambulabunt 4-a.

55. [IN OCTAVA SANCTI IOANNIS APOSTOLI]

55.1. [Ad matutinum]

INV Regem apostolorum. HY Exultet caelum. Antiphonae et responsoria eadem hic dicantur per ordinem, quae in sancta nocte dicebantur. Sex legantur lectiones de gestis beati Ioannis [LHI] Melito servus Christi. Evangelium, quod in sancta nocte.

55.2. Laudes

Hic est discipulus ille cum reliquis. HY De patre. Iste est Ioannes qui supra pectus 1-a. Rubum quem 4-a. Angeli eorum.

55.3. Laudes Ad horas

dicantur.

55.4. In secunda vespera

Iuravit dominus 7-a cum reliquis. Require in festo sanctorum Petri et Pauli. HY De patre. In medio ecclesiae 1-a. De octava sanctorum Innocentum Istorum est enim regnum. De sancta Maria Germinavit.

56. [IN OCTAVA SANCTORUM INNOCENTUM]

56.1. [Ad matutinum]

INV Regem martyrum. HY Aeterna Christi munera. Matutinale officium per totum ut in festo eorum, excepto, ut dicatur PS Beati quorum cum sua antiphona Laetamini. Legantur sex lectiones de sermone Zelus quo tendat cum evangelio sicut in sancta die.

56.2. Laudes

Herodes iratus 1-a cum reliquis. HY Rex gloriose. Hi sunt qui cum mulieribus 1-d. Ecce Maria.

56.3. Laudes Ad horas

dicantur.

56.4. In secunda vespera

Virgam virtutis cum reliquis. Hi sunt qui venerunt 1-d. Rubum quem viderat.

57. IN VIGILIA EPIPHANIAE

57.1. [Ad matutinum]

Christus natus est nobis. HY Agnoscat omne. Antiphona de nocturna feriae earum, quae in sancta nocte dictae sunt, sumatur. Si vero non fuerit, dicatur Verbum caro factum 6-a. Speciosus forma. EV Defuncto Herode. Ecce agnus. Hoc est testimonium. Hic qui advenit. Ecce advenit. Benedictus qui venit. Lapidem quem.

57.2. Ad laudes

Quem vidistis pastores 2-a solam. HY Christe redemptor. Benedictus qui venit. Ecce advenit dominator 8-f. Rubum quem.

57.3. Ad primam

In principio et ante 8-a.

57.4. Ad tertiam

AN *Pastores dicite 8-a. Speciosus forma.

57.5. Ad sextam

AN *O regem caeli 8-a. Notum fecit dominus.

57.6. Ad nonam

Nato domino angelorum 8-c. Benedictus qui venit.

58. [COMMENTARIUS]

Cum vigilia epiphaniae domini venerit in dominicam , hoc modo dicatur:

Vespera Tecum principium cum reliquis. Verbum caro. Puer. HY A solis ortus. Pastores dicite quidnam vidistis 8-a. Puer Iesus non cantetur, quia saepius repetitur. De sancta Maria O admirabile.

[Ad matutinum] Christus natus est. Antiphonae super psalmos nocturnales, versus et responsoria eodem modo dicantur hic ut in circumcisione . *Hoc excepto ut illa tria responsoria videlicet Hic qui advenit pro septimo, et Ecce agnus dei pro octavo, et Benedictus qui venit pro nono responsorio cantantur. Legantur sex lectiones de sermonibus patrum de nativitate domini et cum EV Defuncto Herode.

Laudes Quem vidistis 2-a per totum. HY Christe redemptor. Ecce advenit 8-f. Germinavit.

Ad horas dicantur antiphonae, ut praenotatae sunt.

Ad processionem et ad reditum dicantur responsoria ut in sancta die.

Si vigilia epiphaniae in dominicam venerit, in nocte, ut praedictum est, canimus. In die vero officium Dum medium silentium, scilicet ut in priori dominica pleniter observamus. Si autem in alia die occurrit, idem quidem officium, sed cum lectione Scimus et EV Defuncto Herode, unde et CO Tolle puerum sumptam canimus, quia hoc officium ante usum huius vigiliae ibi cantabatur, utpote dominicae eiusdem ebdomadae, sicut et Vocem iucunditatis canitur in vigilia ascensionis, assumiturque communio de eiusdem diei evangelio.

59. IN EPIPHANIA DOMINI

59.1. Ad vesperas

super psalmos O admirabile 6-a. PS Laudate pueri. Illuminare. HY Hostis Herodes. Reges Tharsis et insulae. Magi videntes stellam 8-c.

59.2. Ad completorium

capitulum per totam ebdomadam dicitur [CP] Omnes de Saba venient. HY Corde natus. Salutis nostrae auctor 1-e. Preces dicantur usque Sacerdotes tui. Venient ad te qui detrahebant tibi. OR Illumina quaesumus domine populum tuum.

In hac nocte ad nocturnos iuxta romanum ordinem invitatorium reticemus, ut a dolosa invitatione Herodis discrepemus. Ab antiphonis AN Afferte domino 7-a ea nocte incipitur. AN Fluminis impetus 6-a cum psalmo in tertiam nocturnam differtur, quia maior laudatio, quod Alleluia sonat, sub gratia est, cuius typum tertia nocturna gerit, quam ante legem vel sub lege, quod praecedentes nocturnae significant. Unde et omnes historiae, quae sibi Alleluia vindicant, plus Alleluia in tertia nocturna frequentant.

59.3. [Ad matutinum]

Hymnus non canitur, quia invitatorium non praecessit.

In primo nocturno Afferte domino filii 7-a. Psalmum ipsum. Psallite deo nostro 1-a. PS Omnes gentes. Omnis terra adoret 4-a. PS Iubilate deo. Omnes gentes quascumque fecisti. Prima LE Omnes sitientes usque Erit dominus. Hodie in Iordane. Caeli aperti sunt. Secunda LE Surge illuminare usque In tempore eius. Omnes de Saba venient. Reges Tharsis. Tertia LE Gaudens gaudebo usque Oculus non vidit. Stella quam viderant. Et intrantes domum.

In secundo nocturno Reges Tharsis 1-e. PS Deus iudicium. Omnes gentes 4-a. PS Inclina domine. Venite adoremus eum 8-a. Psalmum ipsum. Omnis terra adoret te deus. Hic legantur sermones patrum ad ipsum diem pertinentes. Interrogabat magos Herodes. Magi veniunt. Hic est dies praeclarus. Et intrantes domum. Dies sanctificatus. Venite adoremus.

In tertio nocturno Fluminis impetus laetificat 6-a. PS Deus noster refugium. Adorate dominum 6-a. PS Cantate i. Adorate deum 6-a. PS Cantate ii. Venient ad te. EV Cum natus esset Iesus in Bethlehem. Illuminare. Et ambulabunt. Tria sunt munera. Reges Tharsis et. In columbae specie. Caeli aperti sunt.

59.4. Laudes

Ante luciferum genitus 2-a. Venit lumen tuum Hierusalem 1-b. Apertis thesauris suis obtulerunt 1-c. Maria et flumina benedicite 4-a. Stella ista sicut flamma coruscat 7-b. HY Gratuletur omnis. Omnes de Saba venient. Hodie caelesti sponso iuncta est 8-c.

59.5. Ad primam

Lux de luce apparuisti 8-f. CP Surge illuminare Hierusalem usque in octavam.

59.6. Ad tertiam

AN Vidimus stellam eius 4-a. Reges Tharsis et insulae. Reges Arabum et Saba. Omnes gentes quascumque fecisti.

59.7. [Ad processionem]

Si dominica fuerit, cantentur ad processionem Hodie in Iordane Illuminare. In reditu In columbae specie.

De officio missae. Si epiphania in dominica evenerit, nihil ea die de officio dominicae tangimus. Si autem per interiacentes dies ab epiphania usque in octavam eius dominica evenerit, necessario ea die ecclesiastico conventui cum dominico officio satisfacimus, quem non pro epiphania, sed pro dominica convenisse scimus.

59.8. Ad sextam

Magi videntes 1-a. Omnes gentes. Venient et adorabunt. Venient ad te.

59.9. Ad nonam

Stella ista sicut flamma coruscat 7-b. Venient ad te. Et adorabunt. Omnis terra adoret te deus.

59.10. In secunda vespera

Tecum principium cum reliquis. In columbae. HY Hostis Herodes. Reges Tharsis et insulae. Tribus miraculis ornatum diem sanctum 1-a. *Nota si dominica evenerit in in aliqua dierum illarum in quibus habet responsoria scripta sunt [RP] Videntes et [RP] Pastores, quod in alio die imponantur.

60. IN SECUNDA DIE

60.1. [Ad matutinum]

Christus apparuit. HY A patre unigenitus.

Iuxta romanum ordinem ferialem nocturnum numquam dimittimus, cum tria responsoria tantum dicimus, nisi in ebdomada paschae et pentecosten.

Antiphonae super psalmos sumantur de his, quae in sancta nocte dictae sunt, scilicet ut, si est feria secunda, dicatur Afferte domino 7-a. Si feria tertia Fluminis impetus 6-a. Si feria quarta Omnis terra 4-a. Si feria quinta Reges Tharsis 1-e. Si sexta Omnes gentes 4-a. Si sabbatum Notum fecit 6-a. Hic leguntur sermones patrum de epiphania domini, sed si pauciores dominicae occurrerint usque ad septuagesimam, legitur Paulus. Magi veniunt. Vidimus stellam. Omnes de Saba venient. Reges Tharsis. Stella quam viderant. Et intrantes.

60.2. Laudes

Ante luciferum . Ab oriente venerunt magi in Bethlehem 8-a. Ab hinc dicatur de sancta Maria una antiphonarum, quam volueris ex laudibus. O admirabile commercium 6-a usque ad purificationem eius cum oratione [ORC] Deus qui salutis.

60.3. Ad vesperas

Tria sunt munera 4-a.

61. DIE TERTIA

61.1. [Ad matutinum]

Videntes stellam Reges. Interrogabat magos Herodes. Illuminare.

61.2. Ad laudes

Venit lumen 1-b. Venient ad te qui detrahebant 8-a.

61.3. Ad vesperas

Vox de caelis sonuit 4-a.

62. DIE QUARTA

62.1. [Ad matutinum]

Illuminare. Tria sunt munera. Videntes stellam.

62.2. Laudes

Apertis thesauris 1-c. Videntes stellam magi 7-a.

62.3. Ad vesperas

Caeli aperti sunt super 8-f.

63. DIE QUINTA

63.1. [Ad matutinum]

Magi veniunt. Hic est dies. In columbae.

63.2. Laudes

Ante luciferum 2-a. Ioannes quidem clamabat 1-a.

63.3. Ad vesperas

Pater de caelis filium 7-d.

64. DIE SEXTA

64.1. [Ad matutinum]

Omnes de Saba. Stella quam viderant. Interrogabat.

64.2. Laudes

Venit lumen 1-b. Baptizatur Christus et sanctificatur 7-a.

64.3. [Ad vesperas]

Super ripam Iordanis 8-a.

65. DIE SEPTIMA

65.1. [Ad matutinum]

Illuminare. Tria sunt munera. In columbae.

65.2. [Ad laudes]

Baptizat miles regem 8-a.

66. [COMMENTARIUS]

Observandum est, quod licet infra octavam hanc ad nocturnos, nonnisi tres legantur lectiones, nihilominus tamen ad missam [GL] Gloria in excelsis et [CR] Credo in unum et praefationem et infra actionem [VAR] Communicantes non praetermittimus. Quando autem ita evenit, ut in aliqua feriarum officium [IN] In excelso throno *dicimus [GL] Gloria in excelsis et [CR] Credo in unum reticemus, praefationem vero et [VAR] Communicantes et [IM] Ite missa est non omittimus.

67. [COMMENTARIUS]

Si dominica infra octavam evenerit, ad vesperam dicetur capitulum de dominica. In columbae. HY Hostis Herodes. Puer Iesus. OR Vota quaesumus domine.

Sequitur antiphona de epiphania, quam feria repraesentat. Ad matutinum leguntur sex lectiones de sermonibus patrum et EV Cum factus esset Iesus duodecim annorum. Fili quid fecisti 8-c cum oratione [OR] Vota quaesumus domine. Deinde sequitur antiphona de epiphania, quam ipsa feria indicat. Matutinum vero officium peragatur per totum, sicut in octava epiphaniae invenitur, exceptis laudibus Veterem. Sed recipit laudes Ante luciferum 2-a per totum. In secunda vespera nulla fitmentio de dominica, sed tantum de epiphania.

68. IN OCTAVA EPIPHANIAE

68.1. Ad vesperas

Tecum principium 1-a. In columbae. Fontes aquarum sanctificati 8-a.

68.2. [Ad matutinum]

Christus apparuit nobis. HY A patre unigenitus.

In primo nocturno Afferte domino 7-a. Psalmum ipsum. Fluminis impetus 6-a. PS Deus noster. Psallite deo nostro 1-a. PS Omnes gentes. Omnes gentes quascumque fecisti. Legatur sermo Augustini annotatus epiphaniae domini Gaudete in domino fratres dilectissimi iterum dico gaudete. Hodie in Iordane. Omnes de Saba venient. Stella quam viderant.

In secundo nocturno Omnis terra 4-a. PS Iubilate deo. Reges Tharsis 1-e. PS Deus iudicium. Omnes gentes 4-a. PS Inclina domine. Omnis terra adoret te deus. Interrogabat magos. Magi veniunt. Illuminare.

In tertio nocturno Adorate dominum 6-a. PS Cantate i. Adorate deum 6-a. PS Dominus regnavit. Notum fecit 6-a. PS Cantate ii. Venient ad te. EV Venit Iesus a Galilaea. Videntes stellam. Tria sunt munera. In columbae specie spiritus. Celebratur res, pro qua baptizatus est Christus, id est lavacrum nostrum, quo nostra abluuntur peccata, quod sonat prima antiphona [ad laudes].

68.3. Laudes

Veterem hominem renovans 7-d. Te qui in spiritu et igne purificans 7-d. Baptista contremuit et non audet 7-d. Caput draconis salvator contrivit 7-d. Magnum mysterium declaratur hodie 7-d. Praecursor Ioannes exultat cum 7-d.

68.4. Ad primam

Aqua comburit peccatum hodie 7-d.

68.5. Ad tertiam

Te qui in spiritu et igne 7-d.

68.6. Ad sextam

Baptista contremuit et non 7-d.

68.7. Ad nonam

Caput draconis 7-d.

68.8. In secunda vespera

Tecum 1-a Christo datus est principatus et honor 8-a.

69. [COMMENTARIUS]

De officiis trium ebdomadarum post epiphaniam. Quibus, ut doctores volunt, insinuantur tres anni praedicationis Christi post baptismum eius, si prolixius aut brevius fuerit tempus usque ad septuagesimam, qualiter celebranda sint.

Primae igitur dominicae officium videlicet [IN] In excelso throno infra octavam epiphaniae omni anno rite observatur, etiam si propter pluralitatem ebdomadarum usque ad septuagesimam repetendum videatur, sicut et alia duo officia scilicet [IN] Omnis terra, [IN] Adorate deum, cum multotiens sex occurrant ebdomadae his officiis inofficiandae. Cum autem una tantum dominica inter epiphaniam et septuagesimam accidit, duo officia nullo ecclesiastico conventu hoc fieri exigente in unam ebdomadam coniungere debet, quicumque eo anno nullum ex statutis officiis praetermittere voluerit. Non ergo minus competenter idem officium aliquando in alia dominica repetimus, cum nullum celebrius officium habuerimus, unde ecclesiastico conventui rite valeamus satisfacere. Ipsi quoque privati dies romano more officium prioris dominicae recipiunt, si aliunde competenter inofficiari non possunt. Sciendum autem, cum in aliqua dominica aliud festum sollemniter observamus, processionem tamen et aquae benedictae aspersionem iuxta decretum sancti Alexandri papae et [CR] Credo in unum non dimittimus.

Item de eodem. [IN] In excelso throno neque ante epiphaniam est canendum, neque post octavam eiusdem festi differendum. Quod si temporis praetitulata longinquitas exposcit, per duas ebdomadas sicut et sequentia duo officia cantari poterit, repetita epistulae et evangelii lectione propter communionem [CO] Fili quid fecisti nobis sic, suppressis tunc in sequente ebdomada eiusdem officium ferialibus evangeliis , si tamen in praecedenti legi potuerunt. [IN] Omnis terra eadem praedicti temporis prolixitate cogente, si quando altera vice canitur officium, prius recipit EV Nuptiae factae sunt cum suis antiphonis et oratione [CL] Omnipotens sempiterne deus qui caelestia, postea vero EV Cum descendisset cum suis antiphonis et oratione [CL] Omnipotens sempiterne deus infirmitatem nostram. Simili modo cum bis cantandum erit officium [IN] Adorate deum, primo assumit EV Ascendente Iesu in naviculam cum sequentibus antiphonis cum oratione [CL] Deus qui nos in tantis, secundo vero recipit EV Confiteor tibi domine pater caeli et terrae, licet antiphonas non habeat, sed tamen illae repetendae sunt, quas prior dominica habuit, adiunctis missarum collectis [CL] Familiam, [CL] Conserva. Hoc etiam tunc agatur, quando idem officium nonnisi per unam ebdomadam cantatur, si tamen a festis sanctorum in eadem ebdomada occurrentium id non impeditur. Interdum vero pro eiusdem temporis brevitate eadem duo officia, id est [IN] Omnis terra et [IN] Adorate in una ebdomada, si ita evenerit, in singulis feriis cantabimus, potius quam ea ex toto dimittamus. Lectiones et evangelia feriarum quartae et sextae, si in eisdem feriis fes to impediente legi nequeunt, in aliis feriis a festo vacantibus legimus, et ita in alio anni tempore. Evangelium feriae sextae propter officium de sancta cruce numquam dimittimus.

70. DE CAPITULIS IN DOMINICIS DICENDIS

Sciendum autem est, quod in omnibus dominicis noctibus prima vespera recipit CP Benedictus deus et pater domini nostri Iesu Christi, ab octava epiphaniae usque ad quadragesimam , quia prior vespera cuiuslibet dominicae crastinam exigit orationem.

71. DOMINICA PRIMA POST EPIPHANIAM DOMINI

Fili quid fecisti nobis sic ego et pater tuus 8-c. Quid est quod me quaerebatis an 8-a. Puer Iesus proficiebat 6-a.

72. DOMINICA SECUNDA [POST EPIPHANIAM DOMINI]

Nuptiae factae sunt in Cana 8-c. Quid mihi et tibi est mulier 7-a. Deficiente vino iussit Iesus impleri 1-a.

73. DOMINICA TERTIA [POST EPIPHANIAM DOMINI]

Cum autem descendisset Iesus de monte 8-a. Domine si tu vis potes me mundare 1-b. Domine puer meus iacet paralyticus 1-b. Domine non sum dignus ut intres 1-b. Nam et ego homo sum sub potestate 1-f. Multi veniunt ab oriente et recumbent 8-c.

74. DOMINICA QUARTA [POST EPIPHANIAM DOMINI]

Ascendente Iesu in naviculam ecce motus 8-a. Domine salva nos perimus impera 8-a. Domine salva nos perimus impera 1-b. Surgens Iesus imperavit ventis 8-a. AE Porro homines mirati sunt dicentes 1-f.

75. [COMMENTARIUS]

Post octavam epiphaniae, sive privata dies sit, sive dominica, legantur epistulae Pauli usque ad septuagesimam. Quae si adeo vicina fuerit, verbi gratia, ut est in decimo sexto anno, in quinque quoque seu etiam circa purificationem sanctae Mariae intermissis sermonibus, qui leguntur infra octavam epiphaniae, sicut supra notavimus, proximo die apparitionis apostolus initiatur. Sed tamen in quarta feria EV Vidit Ioannes cum homilia sua legatur. Quod si propter septuagesimam non fuerit residua dominica post octavam epiphaniae, in qua historia Domine (25a) ne in ira tua cantetur, dominica, quae occurrerit infra octavam dici debet ne omittatur, et eo anno apostolus etiam in octava sancti Stephani debet initiari. Hic etiam dicimus quindecim gradus, cursum sanctae Mariae, et agenda mortuorum, et cottidianum cantum, et qualem habuimus ante adventum domini scilicet versuum et hymnorum.

76. [DOMINICALE OFFICIUM]

76.1. Ad vesperam

AN Benedictus dominus 6-b. PS Benedictus. In aeternum et in saeculum 8-f. PS Exaltabo. Laudabo deum meum 4-a. PS Lauda anima. Deo nostro iucunda 8-f. PS Laudate dominum. Benedixit filiis tuis 6-b. PS Lauda Hierusalem. CP Benedictus deus et pater domini nostri. Deus qui sedes. Notas mihi fecisti. Custodi nos. HY Deus creator. Vespertina oratio. *In evangelio antiphona ultima dominicae prioris [AM] Quid est quod me quaerebatis. Et sic deinceps de aliis antiphonis d? semper ultima est servanda usque ad diem sabbati.

76.2. [Ad matutinum]

Praeoccupemus faciem domini. PS Venite. HY Primo dierum.

In primo nocturno AN Servite domino in timore 7-a. PS Beatus vir. AN Domine deus meus in te 8-a. Psalmum ipsum. Respice et exaudi me 8-f. PS Salvum me fac domine. Memor fui in nocte. Historia Domine ne in ira. Timor et tremor. Deus qui sedes super. Tibi enim. A dextris est. Conserva me.

In secundo nocturno Bonorum meorum 3-c. PS Conserva. AN Inclina domine aurem 7-c. PS Exaudi domine. Vivit dominus et 7-b. PS Diligam te. VS Media nocte surgebam. Ad confitendum. Notas mihi fecisti. Conserva me. Custodi nos domine. Mirifica misericordias. Diligam te domine. Laudans invocabo.

In tertio nocturno Non sunt loquelae 7-a. PS Caeli enarrant. Exaudiat te dominus 8-f. Psalmum ipsum. Domine in virtute 8-c. Psalmum ipsum. Exaltare domine. Domini est terra. Ipse super. Ad te domine levavi. Neque irrideant me inimici. Audiam domine. Domine dilexi. Afflicti pro peccatis. Domine deus.

76.3. Laudes

istas si placet canimus tantummodo hiemali tempore propter longiturnitatem noctium. Indutus est dominus 2-a cum reliquis. Alio modo ad laudes AN Alleluia alleluia alleluia alleluia alleluia alleluia alleluia alleluia 4-d.

76.4. Ad primam

AN Benedicat nos deus pater 1-a.

76.5. Ad tertiam

AN Alleluia alleluia alleluia alleluia 1-f. Inclina cor meum. Averte oculos meos. Ego dixi domine.

76.6. Ad sextam

AN Alleluia alleluia alleluia 1-e. In aeternum domine permanet. In caelo et in saeculum saeculi veritas tua. Dominus regit me.

76.7. Ad nonam

AN Alleluia alleluia 8-c. Clamavi in toto. Iustificationes tuas requiram. Ab occultis meis.

76.8. In secunda vespera

Sede a dextris meis 1-a. PS Dixit dominus cum reliquis. HY Lucis creator.

77. FERIA SECUNDA

77.1. [Ad matutinum]

INV Venite. PS Iubilemus deo. HY Somno refectis. Antiphonae super nocturnam Dominus defensor 1-b. PS Dominus illuminatio mea cum reliquis. Domine in caelo. Adiutor meus. Neque despicias me deus. Quam magna multitudo. Perfecisti eis. Benedicam domino. In domino laudabitur.

77.2. Ad laudes

Secundum magnam 1-b. PS Miserere mei deus cum reliquis. HY Splendor paternae gloriae. Repleti sumus mane. AB Benedictus deus Israel 6-a.

77.3. Ad primam

Tu mandasti domine 7-a.

77.4. Ad tertiam

Deduc me domine in semita 2-a. Sana animam meam. Ego dixi domine. Adiutor meus esto domine.

77.5. Ad sextam

Adiuva me et salvus ero domine 8-a. Benedicam domino. Semper laus eius. Dominus regit me.

77.6. Ad nonam

Aspice in me et miserere 8-f. Redime me domine. Pes enim meus. Ab occultis meis.

77.7. Ad vesperam

Inclinavit dominus 1-b. PS Dilexi quoniam cum reliquis. HY Immense caeli conditor. Dirigatur domine.

78. FERIA TERTIA

78.1. [Ad matutinum]

Iubilemus deo salutari. HY Consors paterni luminis. Antiphonae super nocturnam Ut non delinquam 4-a. PS Dixi custodiam cum reliquis. Immola deo. Sacrificium. Auribus percipe. Dixi custodiam vias meas. Statuit dominus. Expectans expectavi dominum. Ego dixi domine. Domine ne.

78.2. Laudes

AN Amplius lava me deus ab 8-c. PS Miserere mei deus cum reliquis. HY Ales diei nuntius. Repleti sumus mane. AB Erexit dominus nobis 7-a.

78.3. Ad vesperam

In domum domini laetantes 4-c. PS Laetatus sum cum reliquis. HY Telluris ingens conditor.

79. FERIA QUARTA

79.1. [Ad matutinum]

In manu tua domine. HY Rerum creator optime. Antiphonae super nocturnam Avertit dominus 8-a. PS Dixit insipiens cum reliquis. Deus vitam meam. Ne perdideris me. Miserere mei. Paratum cor meum deus. Exurge gloria mea. Adiutor meus tibi. Eripe me de inimicis.

79.2. Laudes

Tibi soli peccavi 8-c. PS Miserere mei domine cum reliquis. HY Nox et tenebrae. Repleti sumus. Salutem ex inimicis 7-a.

79.3. Ad vesperas

Nisi tu domine servabis 1-b. PS Nisi dominus aedificaverit cum reliquis. HY Caeli deus sanctissime. Dirigatur domine.

80. FERIA QUINTA

80.1. [Ad matutinum]

Adoremus dominum. [HY] Nox atra rerum. Domine deus in adiutorium 2-a. PS Salvum me fac deus cum reliquis. Gaudebunt labia mea. Deus in te speravi. Esto mihi. Repleatur os meum laude. Gaudebunt. Gaudebunt labia mea. Sed et lingua mea.

80.2. Ad laudes

Averte faciem tuam 8-a. PS Miserere mei cum reliquis. HY Lux ecce. Repleti sumus. In sanctitate serviamus 7-a.

80.3. Ad vesperam

Et omnis mansuetudinis 4-a. PS Memento domine cum reliquis. HY Magnae deus potentiae. Dirigatur domine.

81. FERIA SEXTA

81.1. [Ad matutinum]

Dominum qui fecit nos. HY Tu trinitatis unitas. [Antiphonae super nocturnam] Exultate deo adiutori 2-a. Psalmum ipsum cum reliquis. Beatus homo. Confitebor tibi. Et eripuisti. Misericordia tua. Deus iniqui insurrexerunt. Factus est mihi dominus. Deus ultionum.

81.2. Ad laudes

Spiritu principali 1-e. PS Miserere mei deus cum reliquis. HY Aeterna caeli gloria. Repleti sumus mane. Per viscera misericordiae 8-a.

81.3. Ad vesperas

In conspectu angelorum 5-a. PS Confitebor tibi cum reliquis. HY Plasmator. Dirigatur.

82. SABBATO

82.1. [Ad matutinum]

Dominum deum nostrum. HY Summae deus clementiae. [Antiphonae super nocturnam] Quia mirabilia 4-a. PS Cantate cum reliquis. Domine exaudi. Misericordiam et iudicium. Perambulabam. Domine exaudi. De profundis. Velociter exaudi. Dies mei sicut.

82.2. Ad laudes

Benigne fac 4-a. PS Miserere mei deus cum reliquis. 4-a. HY Aurora iam spargit. Repleti sunt. Illuminare domine 8-a.

82.3. Ad vesperas

[AN] Benedictus dominus ut supra.

83. [COMMENTARIUS]

Itaque, ut dictum est, de historia Domine ne in ira ab octava epiphaniae usque ad septuagesimam observetur. Porro in ipsis dominicis, si quando occurrerit, post aspersionem aquae benedictae solemus cantare [AP] *Benedic. *AP Summe deus. Quod si una earum non suffecerit, quia numquam simul cantabuntur, semper adiungendum est Civitatem istam cum suo versu Avertatur vel [RPP] Monasterium istud usque ad stationem, ubi dicendus est psalmus pro defunctis PS De profundis prosequente sacerdote Requiem aeternam dona eis domine et lux cum oratione dominica. A porta inferi cum collecta [OR] Deus in cuius miseratione. Qua finita, si non est festum alicuius sancti, quod ipsa die agatur, prosequitur sacerdos Introibo in domum tuam domine. [VS] Adorabo ad templum sanctum tuum et con fitebor nomini tuo. OR Deus qui introitu portarum. Finita hac collecta incipit cantor Iniquitates nostras aufer a nobis intrando chorum. Qua finita dicit sacerdos Beati qui habitant in domo tua domine. In saecula. [OR] Via sanctorum omnium. Si autem festum fuerit alicuius sancti, unde officium missae ipso die cantandum est, istae duae collectae intermittantur, et ad introitum templi responsorium aliquod de ipso festo cantetur subsequente officio missae. Haec observantia erit ab octava pentecostes usque adventum domini.

De festis sanctorum, quae aut antiphona aut tribus aut novem lectionibus per circulum anni agimus, qualiter celebrentur post festum sancti Andreae, cum de communi eorum historia agitur, invenies.

Nunc vero de festis sanctorum, quae a septuagesima usque ad pascha eveniunt, quomodo observanda sint, perstringamus. Si festum beatorum martyrum Fabiani et Sebastiani vel aliorum quorumlibet sanctorum in dominicam septuagesimae evenerit, opportune propter vacantem sequentem dominicam celebrare poterimus. Officium autem missae in mane nullo modo praetermittimus.

84. [COMMENTARIUS]

Alexander papa quintus a beato Petro constituit, ut sal et aqua benediceretur ad conspergendum populum et habitacula eorum. Quod et nos omni dominica iuxta canones exequimur.

85. QUANDO GLORIA IN EXCELSIS SIT CANTANDUM

Symmachus papa in ordine quinquagesimus tertius constituit, ut in domini calibus diebus et nataliciis martyrum hymnus Gloria in excelsis diceretur, quod et nos observamus in omni dominica et in festis novem lectionum, excepto infra adventum domini et septuagesimam usque ad pascha. In his tamen diebus natalicia apostolorum et festa sanctae Mariae iuxta romanam consuetudinem Gloria in excelsis recipiunt. Semper cum Gloria in excelsis etiam Te deum laudamus et Ite missa est recitamus, nisi in missa de nativitate domini in nocte et in cena domini et in vigilia paschae et pentecostes. Congrue autem et in festis diebus Ite missa est dicitur, quia tunc generalis conventus solet adesse, qui per huiusmodi denuntiationem licentiam discedenti accipere debet. Ad cottidiana autem missarum sollemnia non generaliter ab omnibus, sed a religiosis convenitur, qui plus spiritualibus negotiis quam saecularibus invigilant, qui et reliqua dum licet officia cottidie frequentant. Ergo convenienter illis post missam, ut non statim discedant, sed ut deum benedicant, denuntiatur. Huic assertioni et ecclesiastica consuetudo indicitur astipulari, quia, cum Ite missa est dicimus, ad populum vertimur, quem discedere iubemus. Cum autem Benedicamus domino dicimus, non ad populum, sed ad altare, id est ad dominum, convertimur, nosque ipsos non ad discedendum, sed ad benedicendum domino adhortamur. Sciendum tamen, quod Ite missa est infra ad ventum domini et septuagesimam reticetur, non quasi eo tempore nullus fiat conventus, qui sit dimittendus, sed potius pro tristitia temporis insinuanda. Sic et Gloria in excelsis di mittitur.

86. QUANDO CREDO IN UNUM SIT DICENDUM

Credo in unum iuxta canonem in omni dominica et in omnibus dominicis sollemnitatibus, item in festis sanctae Mariae et sancti Michaelis et apostolorum et sanctae crucis et dedicationis debet cantari, nec immerito. Nam et his singulis in eodem symbolo aliqua reperitur commemoratio. Hoc quoque notandum, quod cum Gloria in excelsis semper dalmaticae et subdiaconialia resumuntur.

87. DE SANCTO SEBASTIANO

87.1. [Ad vesperas]

Egregie dei martyr. HY Sanctorum meritis. Laetamini in domino. Elegit dominus virum de plebe 8-c.

87.2. [Ad matutinum]

Regem martyrum. HY Aeterna Christi munera aut [HY] Sanctorum meritis.

In primo nocturno Sebastianus Mediolanensium partium 7-a. PS Beatus vir qui non. Erat enim in sermone 8-g. PS Quare fremuerunt. Christo cottidie sedulum 7-a. PS Cum invocarem. Laetamini in domino. Legantur sex lectiones de passione eius. Sebastianus dei cultor. Deo igitur studebat. Sebastianus vir christianissimus. Quem perfuderat. Erat namque in sermone. Incommisso quoque.

In secundo nocturno Ad hoc tantum sub clamide 1-a. PS Verba mea. Clarissimis cottidie 8-a. PS Domine dominus. Sebastianus vir christianus 7-a. PS Domine quis habitabit. Exultent iusti. Christo cottidie sedulum. Ad hoc tantum. Zoe uxor Nicostrati. Benedicti qui. Egregie dei. Socius enim.

In tertio nocturno Ut vidit beatus 8-a. PS Conserva. Sebastianus dixit Marcelliano 8-a. PS Domini est terra. Nolite timere 8-a. PS Beati quorum. Iusti autem. Elegit dominus. Beatus es. In isto loco promissio. Nolite timere. Beatus es tu. Beatus es.

87.3. Ad laudes

Sebastianus dei cultor 1-b. Si ego verus Christi servus sum et 6-a. Ad hanc vocem Christi martyris Sebastiani 1-a. Zoe uxor Nicostrati dixit beato 8-a. Multitudo languentium 8-a. HY Rex gloriose. Iustorum animae. Beatus es et bene tibi erit egregie 8-g.

Ad utramque vesperam, primam et secundam, et ad matutinum et ad missam duae orationes continue dicuntur, prior de sancto Fabiano, sequens de sancto Sebastiano.

87.4. ad horas: Ad primam

Sebastianus dixit ad Nicostratum 7-a.

87.5. Ad tertiam

Si ego 6-a.

87.6. Ad sextam

Ad hanc vocem 1-a.

87.7. Ad nonam

Policarpus presbyter.

87.8. In secunda vespera

Virgam 8-c cum reliquis. Egregie dei martyr Sebastiane 7-a. Post collectam dicatur antiphona de sancta Agnete Christi virgo nec 1-a.

88. [DE SANCTA AGNETE]

88.1. [Ad matutinum]

Regem virginum. HY Iesu corona virginum.

In primo nocturno Discede a me pabulum 8-a. Dextram meam et collum 7-c. PS Caeli enarrant. Posuit signum in faciem 7-c. PS Domini est terra. Specie tua. Legantur sex lectiones de passione eius. Diem festum. Ingressa Agnes. Dextram meam. Induit me. Amo Christum in. Mel et lac.

In secundo nocturno Induit me 7-c. PS Eructavit. Mel et lac ex eius ore 1-b. PS Deus noster. Ipsi soli servo 1-a. PS Fundamenta. Diffusa est gratia. Omnipotens adorande. Ingressa Agnes. Ipsi sum desponsata. Propter veritatem. Induit me dominus. Induit me.

In tertio nocturno Cuius pulchritudinem 2-a. PS Cantate i. Christus circumdedit me 7-c. PS Dominus regnavit i. Ipsi sum desponsata 7-c. PS Cantate ii. Audi filia et vide. Iam corpus eius. Ipsi sum desponsata. Pulchra facie. Specie tua et pulchritudine. Mel et lac. Cuius pulchritudinem.

88.2. Laudes

Ingressa Agnes turpitudinis 7-c. Mecum enim habeo custodem corporis 7-c. Anulo suo subarravit me dominus 7-c. AN Benedico te pater domini Iesu 8-a. Congaudete mecum 8-a. HY Virginis proles. Adiuvabit eam deus. AB Stans Beata Agnes.

88.3. Ad primam

Ecce quod concupivi iam video quod 1-a.

88.4. Ad tertiam

Mecum enim habeo 7-c.

88.5. Ad sextam

Anulo suo subarravit 7-c.

88.6. Ad nonam

Congaudete 8-a.

88.7. In secunda vespera

Ingressa 7-c. PS Dixit dominus. Mecum 7-c. PS Laudate. Anulo suo. PS Laetatus. Congaudete. PS Nisi dominus. Ecce quod 1-a. PS Lauda Hierusalem. HY Virginis festum. Adiuvabit. Stans beata Agnes 1-a.

89. [COMMENTARIUS]

Infra octavam eius antiphona et oratio ad matutinum et ad vesperam et ad missam dicatur.

*Nota quando festum trum lectionum in secundam feriam occurrerit tunc secundae vesperae de dominica, capitulum et collecta et antiphona dominicali peregantur, et de sancto de quo feria secunda tres lectiones cantantur, una antiphona tantum canitur de eodem. Si autem in ferialibus die, tunc prima vespera incipiatur in capitulo et hymnus canitur de ipso cum antiphona et collecta, quae memoriam illius sancti repraesentat.

90. IN CONVERSIONE SANCTI PAULI

90.1. Ad vesperam

super psalmos * dicatur Sancte Paule apostole 8-a. Magnus sanctus Paulus. HY Doctor egregie. O gloriosum lumen omnium 3-a.

90.2. Matutinale officium

peragendum est ut in passione eius, exceptis versibus antiphonarum. Legantur sex lectiones de sermone, qui eius attitulatur conversioni. EV Homo quidam erat dives qui habebat villicum.

91. OCTAVA SANCTAE AGNETIS

91.1. Ad vesperas

Stans beata 1-a. MA Magnificat.

91.2. [Ad matutinum]

Iam corpus. Pulchra facie. Mel et lac.

91.3. Laudes

Ingressa Agnes 7-c cum reliquis. Ecce quod concupivi 1-a. Laudes ad horas dicantur.

92. DE PURIFICATIONE SANCTAE MARIAE

92.1. Ad vesperam

O admirabile 6-a cum reliquis. PS Laudate pueri. Videte miraculum. HY Quod chorus vatum. Post partum virgo. Senex puerum portabat 1-a.

92.2. Ad completorium

CP Multae filiae congregaverunt. HY Corde natus. Glorificamus te 4-a. Preces dicantur usque Sacerdotes, sequente versu Post partum. OR Deus qui salutis aeternae.

92.3. [Ad matutinum]

Ecce venit. PS Venite exultemus. HY Ave maris stella.

In prima nocturna Benedicta tu in mulieribus 4-b. PS Domine dominus. Sicut myrra electa 4-b. PS Caeli enarrant. Ante torum 4-b. PS Domini est. Specie tua. Legantur sex lectiones ad ipsum diem pertinentes. Adorna thalamum. Accipiens Simeon. Senex puerum portabat. Accipiens. Simeon iustus. Responsum.

In secundo nocturno Specie tua 7-c. PS Eructavit. Adiuvabit eam deus 7-c. PS Deus noster refugium. Sicut laetantium 7-c. PS Fundamenta. Diffusa est gratia. Suscipiens Iesum. Responsum. Responsum accepit. Lumen ad revelationem. Postquam impleti. Obtulerunt pro.

In tertio nocturno Haec est quae 3-a. PS Cantate i. Speciosa facta es et 4-b. PS Dominus regnavit exultet. Post partum 4-a. PS Cantate ii. Audi filia et. EV Postquam impleti [sunt] dies purgationis. Videte miraculum. Castae parentis. Gaude Maria virgo. Gabrielem. Cum inducerent. Quia viderunt.

92.4. Laudes

Simeon iustus et timoratus 3-b. Responsum accepit Simeon a spiritu 7-a. Accipiens Simeon puerum in manibus 3-b. Tolle puerum et matrem eius et vade 3-b. Revertere in terram 7-a. HY Fit porta. Adiuvabit eam deus. Cum inducerent puerum Iesum 1-a.

92.5. Ad primam

Simeon iustus 3-b. CP Ego sapientia ex ore. Christe fili dei. RV Qui natus.

92.6. Ad tertiam

Accipiens Simeon 3-b. Speciosus forma.

Tunc fiat benedictio cereorum eo ordine, sicut in benedictionali continetur, et aspergantur aqua benedicta et ture adoleantur. Postea cantentur antiphonae a Adorna thalamum tuum Sion et 8-c. Hodie beata virgo 8-c. Et inter cantandum antiphonas accipiunt singuli ce reos de manu pontificis vel aeditui. Tunc illuminentur omnes cerei cantando Lumen ad revelationem 8-f. ND Nunc dimittis. Rursus Lumen ad revelationem, et sic fiat de singulis versibus. Antiphona et psalmo finito dicit sacerdos versum Accipiens Simeon puerum in manibus, respondeat chorus Gratias agens benedixit dominum. [ORI] Dominus vobiscum tonaliter. OR Omnipotens sempiterne deus.

92.7. Ad processionem

AP Ave gratia. Adorna thalamum tuum. Ad stationem Responsum accepit Sime[on] cantores on et sic per totum. Qua finita incipitur responsorium ad introitum templi Cum inducerent. Quo finito dicat sacerdos Suscepimus deus misericordiam, sequitur OR Domine Iesu Christe qui hodierna vel alia [OR] Perfice in nobis quaesumus domine. Candelae in manibus ardentes teneantur usque ad offertorium.

Si purificatio sanctae Mariae infra septuagesimam evenerit, nihil in ea iuxta romanam consuetudinem praeter Alleluia de solita glorificatione mutamus. Sergius papa a beato Petro octogesimus constituit, ut in diebus annuntiationis domini et dormitionis, id est assumptionis et nativitatis sanctae Mariae et sancti Simeonis, quod hypapante Graeci vocant, letania exeat a sancto Adriano, et ad sanctam Mariam populus occurrat. Quia gentiles eo mense sacrificantes februo, id est plutoni, qui deus lustrationum putabatur, cum faculis ardentibus civitatem lustrare solebant, christiani modo in melius versa vice, in honore veri luminis et agni, quem mater in templo praesentavit, cereos ardentes solent portare. Hypapante autem interpretatur obviatio, quia venerabiles personae Simeon et Anna ea die obviaverunt domino, cum praesentaretur in templo.

92.8. [Ad missam]

Processione peracta ut praedictum est, missa incipiatur et ordine suo peragatur. PF Quia per incarnati de nativitate domini dicatur.

92.9. Ad sextam

Nunc dimittis domine 4-b. Notum fecit dominus.

92.10. Ad nonam

Obtulerunt pro eo 8-a. Benedictus qui venit.

92.11. In secunda vespera

Tecum principium cum reliquis. Verbum caro factum est. In principio. HY A solis ortus. Si autem septuagesima fuerit, pro hymno cantetur SE Concentu parili sequente versu Tecum principium. Hodie beata virgo Maria 8-c. Post orationem Ecce completa sunt omnia quae. Post partum virgo. [ORC] Deus qui per beatae Mariae.

93. [COMMENTARIUS]

Si purificatio sanctae Mariae in dominicam septuagesimae evenerit, omnia de festo agantur, et post orationem dicatur antiphona de septuagesima Plantaverat 4-a. Nihilominus officium missae in mane post primam a conventu agatur. Sequitur antiphona et oratio de sancto Blasio.

94. DE SANCTA AGATHA

94.1. Ad vesperas

Beata Agatha. HY Iesu corona. Mentem sanctam .

94.2. [Ad matutinum]

Regem virginum.

In primo nocturno Ingenua sum et expectabilis genere 7-d. PS Domine dominus. Summa ingenuitas ista est 8-f. PS Caeli enarrant. Ancilla Christi sum. PS Domini est terra. Specie tua. Legantur sex lectiones de passione eius. Dum ingrederetur beata. Ego autem. Vidisti domine. Propter veritatem. Quis es tu qui venisti. Nam et ego.

In secundo nocturno Agatha sancta dixit 7-c. PS Eructavit cor. Si ignem adhibeas rorem 8-a. PS Deus noster refugium. Agatha laetissima 7-c. PS Fundamenta eius. Diffusa est gratia. Ipse me coronavit. Vidisti domine. Agatha laetissima et glorianter. Mens mea. Ego autem adiuta. Medicinam.

In tertio nocturno Nisi diligenter perfeceris 4-e. PS Cantate i. Vidisti domine agonem 7-c. PS Dominus regnavit exultet. Propter fidem 7-c. PS Cantate ii. Audi filia et vide. Gaudeamus omnes. Immaculatus. Medicinam carnalem. Ego autem adiuta. Beata Agatha. Agatha ingressa.

94.3. Laudes

Quis es tu qui venisti 7-c. Medicinam carnalem corpori meo 1-a. Gratias tibi ago domine quia memor 7-c. Benedico te pater domini mei Iesu Christi 8-a. Qui me dignatus 7-a. HY Virginis proles. Paganorum multitudo 5-b.

94.4. Ad primam

AN *Quis es tu.

94.5. Ad tertiam

AN *Mens mea solidata.

94.6. Ad sextam

Gratias tibi.

94.7. Ad nonam

Qui me dignatus es.

94.8. In secunda vespera

Quis es tu qui venisti. PS Dixit dominus domino. Medicinam. PS Laudate pueri. Gratias tibi ago. PS Laetatus sum. *Mens mea. PS Nisi dominus. *Qui me dignatus. PS Lauda Hierusalem. HY Virginis proles. Beata Agatha ingressa carcerem expandit 7-a.

95. IN CATHEDRA SANCTI PETRI

95.1. Ad vesperas

super * AN *Tu es pastor ovium. Petre amas. HV Iam bone pastor. [HV] Sit trinitati. In omnem terram. Simon Bar Iona 4-d.

95.2. [Ad matutinum]

In nocturnali officio leguntur sex lectiones de epistula, quae est [LE] Petrus apostolus Iesu Christi electis advenis, tres de evangelio [EV] Venit Iesus in partes. Eadem historia, quae et in passione eius canitur, et [TD] Te deum laudamus.

Ipsum officium missae romano more cum dalmaticis et Gloria in excelsis, sive infra septuagesimam seu quadragesimam venerit, sollemnissime celebramus.

95.3. In matutinali officio

praetermissum esse videtur ad nocturnam HY Exultet caelum, ad laudes vero HV Iam bone pastor. Tu es pastor ovium princeps 1-a. Observa etiam, ut statim post purificationem sanctae Mariae solitae antiphonae tam ad matutinum quam ad vesperas usque ad quadragesimam de ipsa post orationem dicantur. Eodem modo fiat post octavam pentecostes usque ad adventum domini.

95.4. Laudes Ad horas

de sancto Petro dicantur.

95.5. In secundas vesperas

Iuravit dominus. PS Dixit dominus cum reliquis. HV Iam bone. Quodcumque ligaveris 8-a.

96. [COMMENTARIUS]

Cum autem festivitates novem lectionum in quadragesima agimus, omnia de festo die et nocte et missam de ipso ad tertiam festive dicimus. De quadragesima vero post orationem antiphonam ferialem ad primam vesperam et ad matutinum et ad secundam vesperam tantum, missam quoque de quadragesima ad nonam cum genuflexione.

Ad primum completorium eiusdem festi solemus dicere antiphonam Vigila super nos 4-d. Ad secundum autem dicatur antiphona de quadragesima. Super haec autem, si tale festum inciderit, ut bini cantent, ad primum completorium dicimus Pacem tuam 4-a, in secundo vero Vigila super nos.

97. DE SANCTO MATTHIA

In natalicio sancti Matthiae apostoli agitur plenum officium sicut et in ceteris nataliciis apostolorum.

97.1. [Ad matutinum]

Hae antiphonae dicendae sunt ad tertiam nocturnam. *Exaltabuntur cornua. Qui diligitis dominum laetamini in domino et confitemini memoriae sanctitatis eius. Custodiebant testimonia eius.

98. [COMMENTARIUS]

Haec autem festivitas sicut cathedra sancti Petri, sive infra septuagesimam seu quadragesimam evenerit, cum [TD] Te deum laudamus et [GL] Gloria in excelsis et dalmaticis et subtilibus sollemniter celebratur. De festo missa festive agitur, ut supra dictum est, ad tertiam. Ad nonam vero officium de quadragesima cum genuflexionibus celebratur.

Notandum etiam, quod in anno bissextili natalicium sancti Matthiae apostoli colimus in illa die, quae vigiliam eius proxime sequitur non in altera, quae propter bissextum eo anno in eodem kalendario iteratur.

99. *CUNEGUNDAE

99.1. [Ad vesperas]

*AM Simile est regnum caelorum et primum RP Veni sponsa Christi omittatur.

99.2. Ad matutinum

*AB Quinque prudentes.

100. *PERPETUAE ET FELICITATIS

100.1. In prima vespera

*[AM] Absterget deus.

100.2. Ad matutinum

* Tradiderunt.

101. DE SANCTO GREGORIO

101.1. Ad vesperas

super psalmos Gregorius ut creditur 4-a. PS Laudate pueri. O pastor. HY Iste confessor. Gloriosa sanctissimi 1-a.

101.2. [Ad matutinum]

Ad dominum vigiles. PS Venite exultemus. HY Iste confessor.

In primo nocturno Gregorius ortus Romae ex senatorum 1-f. PS Beatus vir. Lineam sui generis 2-a. PS Quare fremuerunt. Adhaerebat moralibus 3-a. PS Domine quid. Gloria et honore. Legantur sex lectiones de vita eius. Fulgebat in venerando. Beatus vir. Videns Romae vir beatus. Quoniam domini. Dum oraret. Quia misericordiam.

In secundo nocturno Gregorius ut creditur 4-a. PS Cum invocarem. Studiis liberalibus 5-a. PS Verba mea. Hic ab adulescentia 6-a. PS Domine dominus noster. Posuisti. Propter intolerabiles. Nec fecit proximo. Orante beatissimo ad dominum. Multum enim valet. Vere felicem praesulem. A domino factum est.

In tertio nocturno Sex struxit in 7-a. PS Domine quis habitabit. His sane monasteriis 8-a. PS Domine in virtute. Qui solebat in sericis 1-a. PS Domini est terra. Sanctus papa. Innocens manibus. Hodie praeclarissimus. Ecce vere Israelita. O pastor apostolice. Memor esto congregationis. * [TD] Te deum laudamus cantatur.

101.3. Laudes

Gregorius vigiliis confectus 2-a. Lentis quidem sed iugibus hic 3-a. Caelesti cinctus verbere vir mirae 4-d. Bissenos nummos angelo 5-a. Virginum tria milia 6-a. HY Iesu redemptor. Christi fidelis famulus 7-a.

101.4. Ad horas

antiphonae dicantur quae et in laudibus.

101.5. Et Ad vesperas

O Gregori dulcissimum sancti 4.

102. DE FESTO BEATI BENEDICTI

novem agantur lectiones, quod, si in ebdomadam passionis evenerit, ibi celebretur. Hoc idem et de beato Ambrosio observetur. Si vero in dominicam palmarum evenerint, haec duo festa per antiphonam et orationem celebrari licebit.

103. DE ANNUNTIATIONE SANCTAE MARIAE VIRGINIS

Sancti patres in Toletano concilio de annuntiatione sanctae Mariae constituerunt, ut de quadragesima in decimas quintas kalendas ianuarii transferetur, ubi annuatim sollemniter et convenienter ante nativitatem domini posset celebrari, ut puta cum omnia illius temporis officia de eadem resonent annuntiatione, quod et in ambrosiana observatur ecclesia. Sed nos magis romanae ecclesiae morem gerentes infra quadragesimam celebramus, sicut et aliorum quorundam . Synodaliter autem statutum legitur, ut eadem annuntiatio, si in triduo ante pascha occurrat, in sabbato ante palmas anticipetur, quae dies et proprio officio caret et per totum annum venerationi sanctae Mariae solet obsecundare. Quae *anticipatio et omni anno necessaria videretur, dum eadem festivitas idem sabbatum subsequitur, eo quod duae sequentes septimanae propriis officiis in tantum sunt occupatae, quod huic sollemnitati digne nequeant deservire. Sed nos nihil temere usurpare debemus, nisi quod ex romana auctoritate aut ecclesi astica traditione canonizatum deprehendimus.

*Sciendum et diligenter est observandum, quod in die dominicae annuntiationis, si in sabbatum venerit, cantandae sunt vespere de tempore ante mensam, et facta mensa cantandae sunt vespere de beata virgine et si autem aura permiserit, fiat sollemnis processio ad sanctum Ioannem cum his responsoriis [RPP] Missus est, [RPP] Suscipe et cetera.

103.1. Ad vesperas

super psalmos Missus est Gabriel 8-c. PS Laudate pueri. *RP RV Salve. Odor tuus. HY Ave maris stella. Ave Maria gratia plena. Ingressus angelus ad Mariam ait 4-a. Post orationem dicatur antiphona ferialis cum oratione. Hoc etiam fiat per totam quadragesimam, quando agitur plenum officium.

103.2. Ad completorium

CP Multae filiae congregaverunt. HY Fit porta. *AD Alma.

103.3. [Ad matutinum]

Ave Maria gratia. PS Venite exultemus. HY Ave maris stella.

In primo nocturno Missus est angelus Gabriel 1-f. PS Domine dominus noster. Ingressus angelus ad Mariam 2-a. PS Caeli enarrant. AN Maria turbata in sermone 3-a. PS Domini est terra. Specie tua. Legantur tres lectiones de Isaia. Prima sic sic incipit [LE] Erit in novissimis diebus usque Exaltabitur. Ingressus angelus. Benedicta tu. Secunda LE Et adiecit dominus loqui ad Achaz usque A diebus separationis. Benedicta tu. Ave Maria. Tertia LE Egredietur virga usque Ipsum. Maria ut audivit. Quomodo fiet.

In secundo nocturno Respondens angelus 4-a. PS Eructavit. Ecce virgo concipiet et pariet 5-b. PS Deus noster refugium. Dabit illi deus sedem David 6-a. PS Fundamenta. Diffusa est gratia. Legantur tres lectiones de sermonibus patrum. Dixit angelus. Ecce concipies. Ecce concipies. Hic erit magnus. Dabit illi dominus. Et regni eius.

In tertio nocturno Dixit autem 7-a. PS Cantate i. Ideoque et quod nascetur 8-a. PS Dominus regnavit exultet. Dixit autem Maria 1-a. PS Cantate ii. Audi filia. EV Missus est angelus Gabriel. Dixit autem. Spiritus sanctus. Christi virgo dilectissima. Quoniam. Quomodo fiet. Ideoque quod

103.4. Laudes

Quando venit ergo sacri 2-a. Verbum supernum a patre ante tempora 3-a. Beatus auctor saeculi servile corpus 4-a. Clausa parentis viscera caelestis 5-a. Domus pudici pectoris templum 6-a. HY Fit porta. Adiuvabit. Quomodo fiet istud 7-a.

103.5. Ad horas

et in secunda vespera. *Nota quod quando festum annuntiationis translatum fuerit in aliam diem, tunc ad horas et in secundis vesperis laudes dici debent et in eiusdem secundis vesperis AM O Gabriel nuntius. Similiter est dicenda et ad stationem illa die Salve nobilis et non AP Haec est dies.

103.6. [Ad processionem]

Hac die, sicut etiam in reliquis sollemnitatibus sanctae Mariae, processionem agimus cum usu dalmaticarum et subtilium cantantes Missus est Gabriel. Suscipe verbum cum versibus suis. Ad stationem dicatur AP Haec est dies. Qua finita dicitur OR Deus qui de beatae. In reditu Christi virgo dilectissima.

103.7. Deinde Missa

cum summa veneratione celebretur.

103.8. In secunda vespera

si placet, cantetur RP Salve nobilis. HY Ave maris stella. Adiuvabit eam deus. Haec est dies quam fecit dominus 4-a.

104. DE SANCTO RUPERTO [OFFICIUM DE COMMUNI]

Si festivitas sancti Ruperti occurrerit in ebdomadam palmarum, sive in ipsa sit celebranda, vel in priori anticipanda arbitrio chori relinquimus. Posset tamen non inconvenienter fieri, ut in quamcumque trium feriarum post dominicam palmarum accideret, eadem feria transposita in priorem ebdomadam eiusdem nominis, eadem festivitas celebretur, ut fit in adventu domini, ubi saepius transferuntur feriae in aliam feriam sui nominis. Si autem idem festum in paschali ebdomada evenerit, in proximam ebdomadam differatur. *Finalis dimittatur. [TD] Te deum laudamus et [GL] Gloria in excelsis cantetur.

Qui propria historia non utuntur, ut festivius agant, hoc modo colligant.

104.1. [Ad vesperas]

Sacerdos et pontifex 1-a. PS Laudate pueri. Sint lumbi. HY Eia fratres extollamus. Gloria et honore. Iste homo 4.

104.2. Ad completorium

Pacem tuam 4-a.

104.3. [Ad matutinum]

Confessorum. PS Venite exultemus. HY Iste confessor.

In primo nocturno Beatus vir qui in 3-a. Psalmum ipsum. Beatus iste sanctus qui 1-f. PS Quare fremuerunt. Tu es gloria mea 8-c. PS Domine quid. Gloria et honore. Euge serve. Domine quinque talenta. Ecce sacerdos magnus. Benedictionem omnium. Servus meus. Pro eo quod.

In secundo nocturno Invocantem 1-f. PS Cum invocarem. Laetentur omnes qui sperant 8-a. PS Verba. Domine dominus 1-d. Psalmum ipsum. Posuisti. Iustum deduxit. Immortalis est enim. RP Hodie praeclarissimus et Noricorum apostolus. RP Beatus Rupertus. RV Ut apud.

In tertio nocturno Domine iste 8-c. PS Domine quis. Vitam periit a te tribuisti 8-c. PS Domine in virtute. Hic accipiet 7-a. PS Domini est terra. Magna. Sint lumbi. Vigilate ergo. Summe dei. RV Ora pro nobis beate. O pastor apostolice. Memor esto.

104.4. Laudes

Ecce sacerdos 7-c cum reliquis. O per omnia laudabilem 8-a.

104.5. In secunda vespera

Ecce sacerdos 7-c cum reliquis. HY Macte summe, qui et ad laudes dicatur. AM O quam miranda est 5-b.

105. DE DEDICATIONE [ECCLESIAE USQUE IN CENAM DOMINI]

Si festum dedicationis ecclesiae vel altaris infra septuagesimam aut quadragesimam usque in cenam domini eve nerit, sollemnissime celebretur cum omni cantu ad idem pertinente, excepta sequentia et [AL] Alleluia, pro quibus cantandus erit TR Qui confidunt in domino. [TD] Te deum laudamus et [GL] Gloria in excelsis et [CR] Credo in unum et [IM] Ite missa est non omittimus.

106. DE DOMINICA SEPTUAGESIMAE

In septuagesima ad vesperam nullam mentionem de [AL] Alleluia facimus, quia ad nonam terminavimus.

106.1. Ad vesperam

AN Benedictus cum reliquis. *CP Benedictus deus et pater. Formavit igitur. HY Dies absoluti. Vespertina oratio. Plantaverat autem dominus 4-a.

106.2. Ad completorium

HY Iesu redemptor saeculi, qui in historia Domine ne in ira tua est incipiendus et usque ad quadragesimam cantandus. In evangelio Pacem tuam 4-a. Haec antiphona in omnibus dominicis noctibus et festis maioribus est dicenda.

106.3. [Ad matutinum]

Adoremus dominum qui fecit nos. PS Venite exultemus. Hymni cum nocturnalibus antiphonis et psalmis, uti historia Domine ne in ira tua continet, cantentur.

In septuagesima Romani eptaticum incipiunt. Unde et Alexander papa secundus constituit, ut et responsoria de eadem historia in eadem dominica incipiantur, quae et in sequenti dominica repetuntur. Alleluia autem in sabbato ad vesperam iussit dimitti.

Septuagesima videtur dici posse propter septuaginta dies, qui sunt ab ipso die ad sabbatum ante octavam paschae, quo die alba tolluntur vestimenta a nuper baptyzatis. Septuagesima vero, ut praedictum est, computatur secundum titulationem sacramentarii et antiphonarii. Novem ebdomadibus ante pascha in septem sabbati populus dei in Babylonem ductus est captivus septuaginta annis. Quibus expletis reversus est Hierusalem. Ideo auctor officii nostri septuagesimam posuit in officiis nostris, ut hoc tempore a deliciis abstinendo ostenderemus in nostra conversatione, qualiter per omne tempus saeculi vivere debeatur, qui post baptismum peccatis se alienant a caelesti Hierusalem. Quapropter [AL] Alleluia illo tempore non cantatur apud nos, sed tractus vel luctus, nec [GL] Gloria in excelsis deo, quae sunt cantica caelestia.

Potest etiam non inconvenienter fieri, ut, si quando festum novem lectionum in hac dominica evenerit, celebretur, et post orationem festi de dominica Plantaverat cantetur, quia eadem historia in sequenti dominica scilicet sexagesima iteratur. Officium missae Circumdederunt me post primam a conventu celebretur. Eadem observantia novem lectionum in sexagesima rite fieri poterit, si tamen historia in dominica praecedenti cantata fuerit.

Hic legantur tres lectiones de historia, tres de sermonibus patrum omni dominica usque in pascha. Legitur Pentateucum Moysi usque in dominicam passionis. Nonum responsorium post [RV] Gloria patri iteratur, quia [TD] Te deum laudamus non dicitur, sed nec ad matutinum sanctae Mariae .

[In primo nocturno] In principio fecit. Formavit igitur. In principio deus. Igitur perfecti sunt. Formavit igitur.

[In secundo nocturno] Tulit ergo dominus. Formavit igitur. Dixit dominus. Adae vero non inveniebatur. Immisit dominus. Hoc nunc os.

[In tertio nocturno] Dum deambularet. Domine audivi. In sudore vultus. Pro eo quod oboedisti. Ecce Adam. Cherubim et flammeum gladium. Ubi est Abel frater. Maledicta terra.

106.4. Laudes

Miserere mei deus 1-e. Psalmum ipsum. Confitebor tibi domine 8-c. PS Confitemini. Deus deus meus ad te de 1-a. Psalmum ipsum. Benedictus es in firmamento 1-a. PS Benedicite. Laudate dominum de caelis 1-e. [EVI] Fratres. CP Nescitis quod hi qui in stadio. HY Aeterne rerum. In matutinis domine. Simile est enim regnum 1-a.

106.5. Ad primam

Conventione autem facta 7-a. Dominicis diebus et in festis novem lectionum dicatur CP Regi saeculorum usque ad pascha.

106.6. Ad tertiam

Ite et vos in vineam meam 8-f. Responsorium cum versibus suis tam dominicis diebus quam privatis, sicut historia Domine ne in ira repraesentat, usque ad sexagesimam dicantur.

106.7. Ad processionem

In principio. Dixit dominus. In reditu RPP *Ubi est Abel.

106.8. Sequitur Officium missae

Quia primi hominis lapsus et populi dei captivitas, seu cuiuslibet hominis post baptismum lapsi, sed paenitentiam agentis typus in septuagesima agitur, ideo usus dalmaticarum et subtilium et reliqui ordinatus et [GL] Gloria in excelsis et [AL] Alleluia et sequentia et [IM] Ite missa est omittuntur. [AL] Alleluia, inquam, dimittitur, quod laudem dei sonat, non quod ab ore ecclesiae vel cuiuslibet hominis fidelis his diebus usque ad pascha tolli debeat, sed pro ipso aliis verbis idem sonantibus ad laudandum deum exhortamur dicendo [VAR] Laus tibi domine rex aeternae gloriae. Tractum etiam ab hinc usque ad sabbatum sanctum paschae, qui proprie significat cantum laborantium aut lugentium pro [AL] Alleluia recitamus.

106.9. Ad sextam

Quid hic statis tota die 1-f.

106.10. Ad nonam

Voca operarios et redde 8-a.

106.11. Ad vesperam

Dixit pater familias 7-a. Cum autem sero factum esset dixi t 7-a. Hi novissimi una hora fecerunt 1-d. Amice non facio tibi iniuriam 1-f. Tolle quod tuum est et vade quia 8-f. Non licet mihi facere quod volo 8-a. AM Dixit pater familias amice 8-a. Erunt primi novissimi et novissimi 1-e. Sic erunt novissimi 8-a.

107. [DOMINICA IN SEXAGESIMA]

107.1. [Ad vesperas]

*AN CP RP HY VS AM Benedictus. Psalmum ipsum. Benedictus deus et pater. Benedicens ergo. Dies absoluti. Vespertina oratio. Multi enim.

107.2. [Ad matutinum]

*INV PS HY Adoremus dominum. Venite. Primo dierum.

[In primo nocturno] *AN PS LE RP RV RP RV RP RV Servite domino. Beatus vir. Lectiones Noe cum quingentorum. Dixit dominus ad Noe. Fac tibi arcam. Noe vir. Fecit sibi. Quadraginta. Noe vero.

[In secundo nocturno] *RP RV RP RV RP RV Emisit Noe. Intellexit ergo. Egresso Noe. Immolatis. Aedificavit Noe. Ecce ego.

[In tertio nocturno] *RP RV RP RV RP RV Ponam arcum. Cumque obduxero. Per memetipsum. Ponam arcum. Benedicens. Hoc erit.

107.3. [Ad laudes]

*AN AN AN AN AN HY VS AB Secundum magnam. Si mihi. In velamento. Hymnum dicamus. In tympano. Aeterne rerum. In matutinis domine. Cum turba.

107.4. Ad primam

Exiit qui seminat.

107.5. Ad tertiam

AN Semen cecidit.

107.6. Ad processionem

RPP Dixit dominus ad Noe. In reditu [RPP] Benedicens.

107.7. Ad sextam

AN Semen cecidit.

107.8. Ad nonam

AN Iesus haec dicens.

107.9. In secunda vespera

Sede a dextris meis. PS Dixit dominus cum reliquis. HY Dies absoluti. Dirigatur domine. AM Vobis datum est. Per ebdomadam [AM] Qui verbum dei retinent. [AM] Si vere fratres. [AM] Si culmen veri honoris.

108. *DOMINICA IN QUINQUAGESIMA

Cleri nostri auctore Telesphoro papa sequentem, id est quinquagesimam, sanctificavit, qui constituit septem ebdomadarum ieiunium ante pascha. Quinquagesima vero ideo dicitur, quia decurrit usque in diem resurrectionis dominicae.

108.1. [Ad vesperam]

CP Benedictus deus. Temptavit deus. [HY] Dies absoluti. Vespertina oratio. Quod autem cecidit 4-d.

108.2. [Ad matutinum]

Adoremus deum. PS Venite exultemus.

*RP RV RP RV RP RV RP RV RP RV RP RV RP RV RP RV RP RV Locutus est. Benedicens. Dum staret. Dixit dominus. Tentavit. Immola deo. Angelus domini. Et benedicentur. Vocavit angelus domini. Et benedicentur. Deus domini mei. Deus in cuius conspectu. Veni hodie. Igitur puella. Orta autem fame. Tibi enim. Caecus sedebat secus viam. Et qui.

108.3. Laudes

Secundum multitudinem 1-a. Deus meus es tu et confitebor tibi 8-g. Ad te de luce vigilo deus ut videam 7-a. Hymnum dicite et superexaltate eum 4-a. Omnes angeli eius laudate 5-b. HY Aeterne rerum. In matutinis. Cum appropinquaret Iericho caecus 7-a. [CP] Si linguis hominum loquar.

108.4. Ad primam

Iter faciente Iesu dum 1-f.

108.5. Ad tertiam

Miserere mei filii David 8-a.

108.6. Ad processionem

*Locutus est dominus. In reditu Caecus sedebat.

Sciendum est, quod per has tres ebdomadas usque ad quadragesimam dominicis diebus ad missam collectae tres dicuntur, quia ad maiores cursus scilicet ad matutinum et ad vesperas suffragia sanctorum non omittuntur, quod a quadragesima usque ad pascha fieri non debet.

108.7. Ad sextam

Caecus sedebat secus 7-a.

108.8. Ad nonam

Caecus magis ac magis 1-a.

108.9. Ad vesperas

Transeunte domino clamabat 1-a. Omnis plebs ut vidit dedit 8-g.

109. DE CAPITE IEIUNII

In capite ieiunii missam dicimus ad nonam, et omnia facimus ut in quadragesima. Cum enim illi quattuor dies pro complemento quadragesimalis ieiunii recipiantur, necessario quadragesimalem observantiam obtinebunt, videlicet ut tandem post vesperam ieiunium solvatur, sicut in canonibus praecipitur, quod tamen alio tempore statim post nonam solvitur, cum missa ad sextam celebratur. In hoc enim quadragesimale ieiunium ab aliis differre debet, quod in aliis post nonam, in hoc autem post vesperam nos reficere debemus. Nec iuxta canones quadragesimaliter ieiunare censemur, si ante vesperam reficimur. Ergo et in quattuor diebus similiter ieiunare debemus, si cum his ieiunium quadragesimale adimplere volumus. Unde et missa in his diebus non ad sextam, sed ad nonam merito celebratur. Est enim ecclesiastica consuetudo, ut ad nonam reficiamur, cum ad sextam missam celebramus, ad vesperam autem, cum ad nonam sacrificamus. Sciendum autem non solum modernos, ut quidam putant, sed etiam antiquos a capite ieiunii incepisse, cum sanctus Gregorius ibi quadragesimalia officia videbatur initiasse. Sic enim in gregorianis sacramentariis sive gradualibus libris evidentissime declaratur. Subsequens tamen dominica proprie initium quadragesimae dicitur. Unde et quadraginta dies usque ad pascha computantur, quibus cum sex dominicas subtrahimus, nonnisi triginta sex in abstinentia observamus. Ergo a capite ieiunii necessario incipimus, si cum domino ieiunium quadraginta dierum complere volumus. Exinde etiam orationem super populum iuxta gregorianam constitutionem exordimur, quam numquam dicimus, nisi cum quadragesimaliter ieiunare debemus.

110. DE INCLINATE CAPITA VESTRA DEO

Orationem super populum in quadragesima ideo frequentamus *id est frequenter dicimus, quia, cum maiorem conflictum in ieiuniis et orationibus contra spirituales nequitias sumimus, necessario nos *et populum instantius deo commendare debemus. Nam oratio post communionem pro solis communicantibus solet orare. Populus autem, etsi cottidie in quadragesima conveniat ad ecclesiam, non tamen cottidie, ut deberet, communicat. Ne ergo populus ita oratione ut communione careret, adiecta est oratio super populum, in qua non de communione, sed de populi protectione specialiter oratur. Apud Graecos, ut legitur, excommunicandus est, qui usque ad tertiam dominicam non communicaverit. Beatissimi quoque patres nostri Ambrosius et Augustinus ad cottidianam nos hortantur communionem, sed hoc modo nec ab omnibus presbyteris in quadragesima, nec dum a laicis observatur, congrue adiecta est oratio super populum, ut vel eo tempore ultima benedictione populus non careret, dum tamen communicare non soleret. Hinc quoque et illa consuetudo apud modernos, quae non fuit apud antiquos, inolevisse videtur, ut et in aliis temporibus etiam presbyteri post finem missae benedicant, ne populum ita benedictione ut communione privatum discedere permittant.

111. [COMMENTARIUS]

Si festum novem lectionum in hac die acciderit, per omnia de festo agatur. De ieiunio vero tam ad matutinum quam ad secundam vesperam antiphona et oratio tantum dicatur, et missa de festo ad tertiam fiat, de ieiunio ad nonam. Si autem trium lectionum festum fuerit, per antiphonam tantum et orationem commemoretur, et si proprium habet officium, in loco missae pro defunctis post primam celebretur.

112. [FERIA QUARTA IN CAPITE IEIUNII]

Item de eodem. Feria quarta in capite ieiunii quaedam variantur.

112.1. Matutinas

incipimus cum flexione genuum et omnes cursus per totam quadragesimam exceptis dominicis diebus et sollemnitatibus sanctorum. Evangelium ad matutinum [EV] Cum ieiunatis.

112.2. Ad incipiendas Laudes

his quattuor diebus finito tertio responsorio sacerdos utitur versibus usitatis videlicet [VS] Fiat misericordia tua vel Ostende nobis, qui et per totum annum dicuntur. Capitula dicuntur de ieiunio ad omnes cursus, antiphonae ex evangeliis assumptae in psalmos Benedictus et Magnificat, prima ad matutinas, secunda ad vesperas. Si vero plures sunt in medio, quae restant, dicantur ad horas. Maiores preces dicantur ad matutinas et ad vesperas tantum. Post preces dicuntur duo psalmi a prostratis, videlicet [PS] Miserere mei deus et [PS] Usquequo domine. Quibus finitis sequitur oratio de ieiunio. Qua finita dicatur Quis scit si convertatur sequente versu [VS] Domine non secundum peccata cum oratione super populum.

Ab hinc omittimus suffragia sanctorum usque ad pascha tam ad matutinas quam ad vesperas, sed ad cursum sanctae Mariae dicenda differimus. In mane post primam sanctae Mariae dicantur septem psalmi, deinde vigilia pro defunctis sequente letania, cui adicimus duos psalmos [PS] Deus in adiutorium et [PS] Levavi oculos.

112.3. [Ad cursus]

Ad primam dicimus preces [PE] Verba mea auribus percipe domine subiunctis cottidianis precibus [PE] Deus repleatur usque in finem. Sequuntur psalmi [PS] Miserere mei deus. [PS] Ad te domine levavi. Ad capitulum dicitur [PS] Verba mea pro defunctis exceptis dominicis et festivis diebus usque in cenam domini. Ad tertiam dicuntur solitae preces et ad alios cursus, et dicuntur PS Miserere mei deus. [PS] Deus in nomine tuo. Ad sextam post preces utimur duobus PS Miserere mei et [PS] Miserere tertium. Hic appenduntur vela. Ad nonam duo psalmi [PS] Miserere mei. [PS] Deus in adiutorium.

112.4. Deinde sequitur Benedictio cinerum

eo ordine, quo in benedictionali scripta est. Qua finita incipit cantor AP Exaudi nos domine. PS Salvum me fac deus absque [PV] Gloria patri. Qua cantata dicit sacerdos [ORI] Oremus. Diaconus [ORI] Flectamus genua. Levate. Sequitur oratio quaelibet pro peccatis, sed in hac die dicitur oratio [OR] Concede nobis domine quaesumus praesidia. Tunc imponatur Immute mur habitu in cinere. Tunc presbyter imponens cineres super capita singulorum dicat [VAR] Memento homo quia pulvis es et in cinerem reverteris. Deinde et ipse presbyter ab alio quolibet sacerdo te astante suscipiat cineres, eadem verba sibi prolata. Interim etiam cantetur altera Iuxta vestibulum.

112.5. [Ad processionem]

Quibus percantatis levata cruce velata fiat processio cantando Paradisi portas absque versu. Hoc etiam servandum est de aliis responsoriis, ne versus imponantur, quotienscumque processionem agimus, sed statim finito responsorio imponatur a cantore letania, et hanc cantando reditur in chorum.

Sunt autem haec responsoria, quibus utimur privatis diebus ad processionem, sumpta de sequente historia: Paradisi portas. Emendemus in melius. In ieiunio et fletu. In omnibus exhibeamus. Abscondite elemosinam. Tribularer si nescirem. His utimur usque in passionem domini.

112.6. Deinde sequitur Officium missae

. Cantore incipiente Misereris omnium domine. Genua flectimus sola hac die. Finito [KY] Kyrie eleison post salutationem, cum sacerdos dixit [ORI] Oremus diaconus dicat [ORI] Flectamus genua. Levate. Sequitur oratio missae. Haec observantia habeatur per totam quadragesimam. Domine non secundum peccata, *Huius tractus duo versus stando cantentur, tertium usque noster prostati canimus. quem in quadragesima frequentamus, non tam ex romano ordine, quam ex nostra consuetudine usurpamus, hodie a nobis inchoatur, et amodo feria secunda et quarta et sexta canitur usque in dominicam pa *ssionis. Iuxta morem ecclesiae hodie incipitur praefatio [PF] Qui corporali ieiunio vitia comprimis, et per totam quadragesimam usque in dominicam palmarum dicitur. Post ultimum Per dominum nostrum *Iesum Christum filium tuum dicitur [ORI] Oremus. Dicit diaconus [ORI] Inclinate capita vestra deo. Tunc dicit sacerdos orationem super populum usque in cenam domini, exceptis dominicis diebus et sabbato duodecim lectionum.

112.7. Sequitur Vespera

ad quam maiores dicuntur preces, quas duo psalmi sequuntur [PS] Miserere mei deus. [PS] Ad te levavi oculos. Post mensam dicimus vesperam de sancta Maria stando, et Placebo sedendo, in cuius precibus prosternimur.

Isti quattuor dies post tempus Gregorii papae a successoribus suis pro sex diebus dominicis sunt assumpti ad explendam quadragesimam cum parasceve et sancto sabbato paschae.

112.8. Ad completorium

preces solitae dicuntur, quas sequuntur duo psalmi [PS] Miserere. [PS] De profundis clamavi.

113. [FERIA QUARTA]

Antiphonae in evangelio Cum ieiunatis nolite fieri 7-a. Thesaurizate vobis thesauros 4-a. Ubi est thesaurus tuus ibi est 1-f.

114. FERIA QUINTA

Me etenim de die in diem 2-a. Quare ieiunavimus et non 8-g.

115. FERIA SEXTA

Cum facis elemosinam 1-a. Nesciat sinistra tua quid faciat 1-a. AE Tu autem cum oraveris 1-a.

116. SABBATO

Tunc invocabis et dominus exaudiet 4-a. Quis scit si convertatur et ignoscat 4-a. Frange esurienti panem tuum 4-a.

117. [COMMENTARIUS]

De quinquagesima. Si festum aliquid novem lectionum in dominicam quinquagesimae inciderit, in feriam secundam differatur, quia laudes eiusdem historiae nulla sequentium feriarum recipere potest, ut cantentur.

118. INSTITUTIO PATRUM

Melciades papa a beato Petro trigesimus tertius constituit, ut nullus in dominica ieiunaret nec in feria quinta. Unde sanctus Gregorius trigesimus tertius constituit, ut nullus in dominica ieiunaret nec in feria quinta. Unde sanctus Gregorius in dispositione officiorum quintam feriam infra quadragesimam vacantem reliquit, ut, quia festiva erat sicut dominica, etiam dominicali officio honoraretur. Sed quia eadem feria ieiuniis postmodum applicata est ut re liquae, iunior Gregorius statuit eam esse sollemnem officiis undecumque collectis, et maxime ex aestivalibus dominicis. Unde et antiphonae ex dominicalibus evangeliis quintis feriis adhuc ascriptae reperiuntur, ut ex evangelio Homo quidam erat dives et Ibat Iesus in civitatem Naim. Sabbatum ante quadragesimam et ante palmas suarum dominicarum officia recipiunt, nec immerito, cum quilibet dies privati de suis dominicis soleant inofficiari. Ad omnes horas quadragesimales genua flectimus. Item ad missam, etiam si salutatio praecesserit. Tunc enim ad priorem tantum genua flectimus, excepto in quarta feria post palmas, ubi ad utrasque iuxta romanum ordinem genua flectimus.

A quadragesima usque in dominicam palmarum in dominicis diebus nullam observantiam novem lectionum habere valebimus, quoniam, licet responsoria historiarum repetantur, laudes tamen dominicales nullae recipiunt feriarum. Ideoque ipsum festum in secundam feriam transferimus. A secunda vespera dominicae semper inchoamus cum capitulo et responsorio post orationem festi, tam in prima quam In secunda vespera. Et ad matutinum antiphonam et orationem de quadragesima recitamus. Missam de festo ad tertiam festive dicimus. Ad nonam de quadragesima officium cum genuflexione celebramus.

119. DE CAPITULIS IN QUADRAGESIMA

Prior vespera cuiuslibet dominicae crastinam exigit orationem, quia capitulum ante Magnificat sequenti ascribitur dominicae, sicut in dominica de adventu domini et quadragesimae sive passionis dominicae comprobatur. Quod et in aliis sollem nitatibus paene usquequaque frequentatur. Hoc utique et responsorium et antiphona indicant, quae de crastina historia ad priorem vesperam solent anticipari. Aliquando tamen ultima iam de evangelio prioris dominicae ad praedictam vesperam servatur, ut in dominicis post epiphaniam et pascha, quae tamen adeo concordant, ut antiphona praecedentis dominicae orationi subsequentis optime conveniat. Haec autem observantia fiat a quadragesima usque post octavam pentecostes.

120. [DOMINICA PRIMA IN QUADRAGESIMA]

120.1. Ad vesperas

CP Hortamur vos. Angelis suis mandavit. HY Ex more. Angelis suis deus. Ecce nunc tempus acceptabile 8-c. Sacerdos amodo utitur his versibus: Dicet domino susceptor. Ipse liberavit me. Angelis suis deus. VS Scuto circumdabit te usque in dominicam passionis. Oratio dominicalis et unam tantum. Pro defunctis solus PS De profundis. Post mensam vespera de sancta Maria sine Placebo.

120.2. Ad completorium

HY Christe (28r) qui lux es. Media vita in morte 4-a.

120.3. [Ad matutinum]

Non sit vobis vanum. PS Venite exultemus. HY Audi benigne conditor.

In primo nocturno Advenerunt nobis 8-a. PS Beatus vir. Dicet domino. Historia Ecce nunc tempus. In omnibus exhibeamus. Paradisi portas. Ecce nunc tempus. Emendemus in melius. Peccavimus cum.

In secundo nocturno Commendemus nosmetipsos 4-b. PS Conserva me. VS Ipse liberavit. In ieiunio et fletu. Inter vestibulum. In omnibus exhibeamus. Ecce nunc tempus. Abscondite elemosynam. Honora dominum.

In tertio nocturno Per arma iustitiae virtutis dei 1-a. PS Caeli enarrant. Scapulis suis. Tribularer si nescirem. Et Petrum lacrimantem. Angelis suis. Super aspidem. Ductus est Iesus in desertum. Et cum ieiunasset.

120.4. Laudes

Cor mundum crea in me 1-f. O domine salvum me fac o domine 2-a. Sic benedicam te in vita mea 7-a. In spiritu humilitatis et in 1-f. Laudate deum caeli caelorum 2-a. HY Clarum decus ieiunii. Domine refugium. Iste versus dicatur per quattuor ebdomadas. Ductus est Iesus in desertum 1-f.

120.5. Ad primam

Iesus autem cum ieiunasset 1-a. CP Regi saeculorum. Quod dicendum est singulis dominicis diebus usque ad pascha.

120.6. Ad tertiam

Vade satanas non tentabis 6-a. Participem me fac. Aspice in me. Dicet domino.

120.7. Ad processionem

Ecce nunc tempus. Angelis suis. In reditu Ductus est Iesus.

In quadragesima dicitur praefatio

120.8. Ad missam

[PF] Qui corporali ieiunio iuxta statutum Pelagii papae non minus in dominicis quam in earum feriis.

120.9. Ad sextam

Dominum deum tuum 6-a. Ab omni via mala. A iudiciis tuis non declinavit. Ipse liberavit me.

120.10. Ad nonam

Reliquit eum tentator et 3-b. Septies in die. Erravi sicut. Scapulis suis.

120.11. Ad vesperam

Spes mea. In te confirmatus. RV Gloria patri et filio. Spes mea. HY Ex more docti. Angelis suis deus. Non in solo pane 1-f.

120.12. Ad completorium

Cum videris nudum 4-d.

121. [PER EBDOMADAM]

Non sit vobis vanum. [HY] Audi benigne conditor usque ad passionem domini. Post nocturnam prima nocte Dicet domino, secunda Ipse liberavit me, tertia Scapulis suis. Sic mutentur per omnes ferias. Ad laudes vero omni nocte Domine refugium. HY Clarum decus ieiunii usque ad passionem.

122. FERIA SECUNDA

122.1. [Ad laudes]

Quod uni ex minimis meis 1-a. Post orationem Quis scit 4-a.

122.2. Ad primam

Vivo ego dicit dominus 3-c. CP Domine miserere nostri te.

122.3. Missa

post * pro defunctis agatur.

122.4. Ad tertiam

Advenerunt nobis 8-a.

122.5. Ad sextam

Commendemus nos 4-b.

122.6. Ad nonam

Per arma iustitiae virtutis 1-a.

Hae antiphonae cottidie ad horas dicantur usque in passionem domini, nisi cum feriales / antiphonae superabundaverint, quae et tunc ad primam inchoantur. Responsoria etiam, quae dominica ad horas continet, per duas ebdomadas dicantur.

122.7. Ad vesperas

Spes mea. Hac ebdomada tantum dicatur. Venite benedicti patris 7-a. Post orationem dicitur antiphona super populum Vivo ego dicit dominus. Hae duae antiphonae super populum serventur usque ad passionem domini.

123. FERIA TERTIA

123.1. [Ad laudes]

AB *Scriptum est enim *8.

123.2. [Ad vesperas]

AM *Domus mea domus orationis *1.

124. FERIA QUARTA

124.1. [Ad laudes]

Generatio haec prava et perversa 8-a.

124.2. Ad primam

Sicut fuit Ionas in ventre 4-b.

124.3. Ad tertiam

AN *Dixit quidam ad Iesum 1-f.

124.4. Vespera

AM *Si quis fecerit voluntatem 1-f.

125. DE IEIUNIIS QUATTUOR TEMPORUM. PRIMUM DE VERNALI .

Gregorius papa septimus, cum apostolicae sedi praesideret, constituit, ut ieiunium, quod dicitur martii, in prima ebdomada quadragesimae omni anno celebretur, sicut et sancti patres illud instituisse leguntur. Nam sanctus Gregorius papa primus tam in sacramentario quam in graduali libro, sive antiphonario officii eiusdem ieiunii primae quadragesimali ebdomadae ascribit. Item sanctus Hieronymus in libro comitis lectiones et evangelia de eodem ieiunio eidem ebdomadae iniunxit. Ipsa etiam vacans dominica, quam sanctus Gregorius in quadragesima secundam esse voluit, evidentissime insinuat, quia ieiunium martii nihilominus omni anno ipsam in prima ebdomada praecedere debeat. Non enim dominica eadem proprie vacans diceretur, si non sabbatum duodecim lectionum e vestigio subsequeretur, quod proprium est omnium dominicarum vacantium, quae, cum proprio ca reant officio, ex praecedenti ebdomada inofficiantur, si tamen neccesse fuerit, ut assumantur. Unde et haec dominica, de qua agimus, ex quarta feria praecedentis ieiunii officium mutuavit. Necessarium est ergo, ut illud illam praecedat, cum non aliunde nisi ex eius praecessione eadem dominica nomen et officium obtineat. Sed et iunior Gregorius papa scribens de ordina tione sancti Bonifatii archiepiscopi ad Moguntiones praecepit, ut ordinatio, quae ieiunio martii ascribitur, in ingressu quadragesimae cum eodem ieiunio semper celebretur. Beatissimus quoque Leo papa primus in sermone de ieiunio septimi mensis vernum ieiunium in quadragesima, aestivum in pentecosten, autumnale in *septimo mense celebrandum esse denuntiavit. Item. Beatus Gelasius papa in decretalibus suis capitulo undecimo constituit, ut ordinationes clericorum nonnisi certis temporibus fiant, quippe in ieiunio quarti et septimi et decimi mensis, id est iunii, septembris atque decembris, necnon et in quadragesimalis initii ieiunio, quod procul dubio martii intellegitur. Videsne igitur, quam aperte idem ieiunium cum ordinatione sua primae quadragesimali ebdomadae ascribatur, cum tam signanter quadragesimalis initii ieiunium cognominetur. Hoc autem initium quadragesimale non a capite ieiunii, pro quodam complemento quadragesimalis abstinentiae incipiamus, a subsequenti tamen dominica iuxta assertionem sancti Ambrosii et Gregorii et aliorum sanctorum patrum quadragesimam proprie exordimur.

In feria quarta hac ad missam duae orationes dicuntur, prior sine salutatione cum [ORI] Flectamus genua et prophetia, sequente graduali, altera cum salutatione absque [ORI] Flectamus genua.

Feria sexta una oratio dicitur Ad missam, praecedente salutatione et genuflexione, tum non tantum propter quadragesimale, sed etiam propter vernale, quod agimus, ieiunium. Hoc idipsum observandum est omni sexta feria quattuor temporum, excepta ebdomada pentecostes.

126. FERIA QUINTA

126.1. [Ad laudes]

O Mulier magna est fides tua 4-b.

126.2. [Ad vesperas]

Vade mulier semel tibi dixi si 4-a.

127. FERIA SEXTA

127.1. [Ad laudes]

Angelus domini descendebat 4-a.

127.2. Ad primam

Domine non habeo hominem 1-b.

127.3. [Ad tertiam]

Qui me sanum fecit ille mihi 1-a.

127.4. [Ad vesperas]

Vade iam et noli peccare 4-c.

128. SABBATO

128.1. [Ad matutinum]

Evangelium [EV] Assumpsit Iesus.

128.2. [Ad laudes]

Assumpsit Iesus discipulos suos 2-a.

128.3. [Ad primam]

Faciamus hic tria tabernacula 4-b.

128.4. [Ad tertiam]

Domine bonum est nos 1-b.

128.5. [Ad sextam]

Descendentibus illis 1-a.

128.6. [Ad nonam]

Nemini dixeritis visionem 1-a.

129. SABBATO DUODECIM LECTIONUM

Ad missam dicuntur quinque orationes cum genuflexione, absque salutatione, cum prophetiis et gradualibus et hym no trium puerorum.

Dicitur autem hoc sabbatum duodecim lectionum propter diversitatem populi. Ab antiquis enim Romanis sex lectiones bis, id est graece et latine, legebantur. [HY] Benedictus, sicut ordo iubet, a tribus pueris, ubi potest fieri, cantetur et interim nemo in ecclesia sedeat, quia pueri in camino ambulantes cantabant. Hic primo presbyter salutationem proferat ad populum absque genuflexione, separantes nos ab his, qui statuam adoraverunt et iungentes pueris, qui in camino deum benedixerunt.

In libris sacramentorum in hoc officio oratio super populum non habetur, quia officium in nocte, ut ordo praecipit, peragitur.

130. DOMINICA SECUNDA

130.1. Ad vesperas

capitulum ex epistula dominicae. Vidi dominum. HY Ex more docti. Angelis suis dominus. Visionem quam vidistis 1-a.

130.2. [Ad completorium]

Media vita 4-d usque ad passionem.

130.3. [Ad matutinum]

Quoniam deus. PS Venite.

[In primo nocturno] Advenerunt 8-a. Dicet domino. Tolle arma tua. Cumque venatu. Ecce odor filii. Qui maledixerit tibi. Det tibi deus. Et incurventur ante te.

In secundo nocturno Commendemus 4-b. VS Ipse liberavit. Dum exiret Iacob. Vere dominus est. Si dominus. Vere dominus. Erit mihi. Si dominus deus.

In tertio nocturno Per arma iustitiae 1-a. Scapulis suis. Oravit Iacob. Deus in cuius conspectu. Dixit angelus. Benedicens. Vidi dominum. Et dixit nequaque.

130.4. Laudes

Domine labia mea 7-c. Dextera domini fecit virtutem 8-f. Factus est adiutor meus deus meus 1-b. Trium puerorum cantemus hymnum 8-a. Statuit ea in aeternum et in saeculum 7-a. Egressus Iesus secessit 8-a.

130.5. Ad primam

Missus sum ad oves quae 8-f.

130.6. Ad tertiam

O mulier magna 4-b.

130.7. Ad processionem

Tolle arma. Oravit Iacob. In reditu Vidi dominum.

130.8. Ad sextam

Vade mulier semel 4-b.

130.9. Ad nonam

Per arma iustitiae 1-a.

130.10. Ad vesperas

*Spes mea. *RV In te confirmatus. Dixit dominus mulieri .

131. [COMMENTARIUS]

Dicta est autem haec dominica vacans. Idcirco, quia nec stationem nec proprium habet officium, inofficiatur autem ex quarta feria.

132. FERIA SECUNDA

132.1. [Ad matutinum]

INV Non sit vobis vanum.

132.2. [Ad laudes]

Ego principium qui et loquor vobis 8-g.

132.3. [Ad vesperas]

Qui me misit mecum est et non 1-a.

133. FERIA TERTIA

133.1. [Ad laudes]

Unus est enim magister 1-a.

133.2. [Ad vesperas]

Qui maior est vestrum erit minister 8-a.

134. FERIA QUARTA

134.1. [Ad laudes]

Ecce ascendimus 7-a.

134.2. [Ad primam]

Tradetur enim gentibus ad illudendum 1-a.

134.3. [Ad vesperas]

Sedere autem mecum non est meum 7-a.

135. FERIA QUINTA

135.1. [Ad laudes]

Pater Abraham miserere 8-c.

135.2. [Ad nonam]

AN Dives ille 7-b.

135.3. [Ad vesperas]

Fili recordare quia 8-a.

136. FERIA SEXTA

136.1. [Ad laudes]

Malos male perdet et vineam suam 8-a.

136.2. [Ad primam]

AN Malos male perdet et vineam suam 8-a.

136.3. [Ad vesperas]

Quaerentes eum tenere timuerunt 3-b.

137. SABBATO

Pater peccavi in caelum et. Quanti mercenarii.

137.1. [Ad laudes]

Vado ad patrem meum et dicam 1-d.

137.2. [Ad sextam]

Dixit autem pater ad servos suos 8-a.

137.3. [Ad nonam]

AN Fili tu semper 7-c.

138. DOMINICA TERTIA

138.1. Ad vesperas

Salus nostra. HY Iesu quadragenariae. Angelis suis deus. Fili tu semper mecum es et omnia 3-b.

138.2. [Ad matutinum]

Deus magnus. PS Venite exultemus.

[In primo nocturno] Advenerunt 8-a. Dicet domino. Historia Videntes Ioseph. Cumque vidissent. Dixit Iudas fratres. Cumque abisset. Videns Iacob vestimenta. Vide si tunica.

In secundo nocturno Commendemus nos 4-b. Ipse liberavit me. Ioseph cum intraret. Divertit ab oneribus. Memento mei. Tres enim adhuc. Tollite hinc vobiscum. Tollite de fructibus.

In tertio nocturno Per arma 1-a. Scapulis suis. RP Iste est frater vester. Attollens autem. Dixit Ruben. Merito haec patimur. Merito haec patimur. Merito haec patimur. Dixit Ioseph. Biennium est quod. Nuntiaverunt Iacob. Cumque audisset. Salus nostra. RV Vivat anima.

138.3. Laudes

Fac benigne in bona 3-b. Dominus mihi adiutor est non 8-c. Deus misereatur et benedicat 8-c. Vim virtutis suae oblitus est ignis 1-d. Sol et luna laudate deum quia 1-b. Dum fortis armatus custodi t 3-b.

138.4. Ad primam

Si in digito dei eicio 3-b.

138.5. Ad tertiam

Cum immundus spiritus 1-a. Bonum mihi. Manus tuae. Dicet domino.

138.6. Ad processionem

Videntes Ioseph. Videns Iacob. In reditu Salus nostra.

138.7. Ad sextam

Qui non colligit mecum 1-a. Servus tuus ego. Ut discam mandata. Ipse liberavit me.

138.8. Ad nonam

Per arma iustitiae 1-a. Declara super. Declaratio sermonum. Scapulis.

138.9. Ad vesperas

Esto nobis. HY Iesu quadragenariae. Extollens *quaedam mulier 8-a.

139. FERIA SECUNDA

139.1. [Ad matutinum]

INV Vigilate ergo quia nescitis.

139.2. [Ad laudes]

Amen dico vobis quia nemo propheta 1-a.

139.3. [Ad vesperas]

Iesus autem transiens 1-a.

140. FERIA TERTIA

140.1. [Ad laudes]

Ubi duo vel tres congregati fuerint 4-b.

140.2. [Ad vesperas]

Non dico tibi Petre 8-a.

141. FERIA QUARTA

141.1. [Ad laudes]

Audite et intellegite traditiones 8-a. *AN Omnis plantatio 8.

141.2. [Ad vesperas]

*AM Non lotis manibus 7-a.

142. FERIA QUINTA

142.1. [Ad laudes]

Cum sol autem occidisset omnes 1-a. AN Omnes qui habebant 1.

142.2. [Ad vesperas]

* Detinebant turbae Iesum 8-a.

143. FERIA SEXTA

143.1. [Ad laudes]

Aqua quam ego dedero qui biberit 8-f.

143.2. [Ad sextam]

Domine ut video propheta es tu patres 1-b.

143.3. [Ad nonam]

Veri adoratores adorabunt patrem 8-a.

143.4. [Ad vesperas]

Meus cibus est ut faciam voluntatem 2-a.

144. SABBATO

144.1. [Ad laudes]

Inclinavit se Iesus 1-a.

145. DOMINICA QUARTA

145.1. Ad vesperas

Audi Israel. HY Iesu quadragenariae. Angelis suis deus. Nemo te condemnavit mulier 8-a.

145.2. [Ad matutinum]

Populus domini. PS Venite exultemus.

[In primo nocturno] Advenerunt 8-a. Dicet domino. Hic legatur liber Exodi. Locutus est dominus. Videns vidi. Stetit Moyses. Dominus deus Hebraeorum. Cantemus. Currus pharaonis.

In secundo nocturno Commendemus 4-b. Ipse liberavit me. In mari via tua. Illuxerunt coruscationes. Ecce mitto angelum. Israel si me. Qui persequebantur populum. Exclamaverunt.

In tertio nocturno Per arma iustitiae 1-a. Scapulis suis. Moyses famulus domini. Ascendit Moyses. Splendida facta. Descendit Moyses. Audi Israel. Israel si me audieris. Attendite popule. Aperiam in parabolis. Vos qui transituri. Cumque intraveritis. Sicut fui cum. Quoniam tecum. Popule meus. Adduxi vos per desertum. Adduxi vos. Popule meus quid.

145.3. Laudes

Tunc acceptabis sacrificium 7-a. Bonum est sperare in domino quam 8-c. Benedicat nos deus deus noster benedicat 2-a. Potens es domine eripere nos de manu 8-c. Reges terrae et omnes populi laudate 1-e. Cum sublevasset oculos 1-a.

145.4. Ad primam

De quinque panibus et duobus 1-a.

145.5. Ad tertiam

Satiavit dominus quinque 4-b.

145.6. Ad processionem

Locutus est dominus. Ecce mitto. In reditu Audi Israel.

145.7. Ad sextam

Commendemus nos 4-b.

145.8. Ad nonam

Per arma iustitiae 1-a.

145.9. Ad vesperas

Educ de carcere. Periit fuga. HY Iesu quadragenariae. Angelis suis deus. Illi ergo homines cum vidissent 1-f.

146. FERIA SECUNDA

146.1. [Ad matutinum]

INV Vigilate ergo quia.

146.2. [Ad laudes]

Auferte ista hinc dicit dominus 3-b.

146.3. [Ad vesperas]

Solvite templum hoc 5-a.

147. FERIA TERTIA

147.1. [Ad laudes]

Quid me quaeritis interficere hominem 7-b.

147.2. [Ad sextam]

Unum opus feci et admiramini 3-c.

147.3. [Ad nonam]

Et me scitis et unde sim scitis 7-c.

147.4. [Ad vesperas]

Nemo in eum misit 1-a.

148. FERIA QUARTA

148.1. [Ad missam]

Hac die Ad missam leguntur duae lectiones et dicuntur duae orationes, prima absque salutatione cum genuflexione, altera praemissa salutatione sine genuflexione. Merito autem ebdomada quarta et in feria quarta cathecumeni ad christianum nomen accedunt, quia quarta mundi aetate per regnum David regnum Christi designatur. Apud quosdam et tractus [TR] Domine non secundum peccata reticetur ab hinc, quia productiora sunt deinceps officia, quod tamen convenientius fieri posset in passione domini, quia totus cantus quadragesimae ad omnes horas mutatur.

148.2. [Ad laudes]

Rabbi quis peccavit homo 8-c.

148.3. [Ad primam]

Ille homo qui dicitur 1-e.

148.4. [Ad tertiam]

Dixi vobis iam et audistis 4-b.

148.5. [Ad vesperas]

A saeculo non est auditum 1-a.

149. FERIA QUINTA

149.1. [Ad laudes]

Propheta magnus surrexit 4-a.

149.2. [Ad vesperas]

Accepit autem omnes timor 1-a.

150. FERIA SEXTA

150.1. [Ad laudes]

Lazarus amicus noster 1-b.

150.2. [Ad vesperas]

Domine si hic fuisses Lazarus non 1-b.

151. SABBATO

151.1. [Ad laudes]

Ego sum qui testimonium 8-a.

152. DOMINICA IN PASSIONE DOMINI

152.1. [Ad vesperas]

Circumdederunt me.

Observandum est, ut in passione domini usque ad pascha tam ad nocturnos quam diurnos cursus [RV] Gloria patri ad responsorium non dicatur, sed finito versu responsorium statim a principio repetatur. Similiter fit ad introitus missae. HY Vexilla regis prodeunt. Eripe me domine ab homine malo. Ego sum lux mundi qui 1-a.

152.2. Ad completorium

HY *Amorem sensus. AD Sanctifica domine quaesumus nostra 4-a .

152.3. [Ad matutinum]

Hodie si vocem domini. PS Venite.

Ad [PS] Venite solemus repetitionem invitatorii mutare, id est, ut ad primum versum a medio, ad secundum autem a principio repetatur, et sic usque in finem alternatur. Sciendum autem, si quando infra passionem domini de aliquo sancto agimus, [VV] Gloria patri non omittimus. Hac manifestissima ratione probatur, quod audiendi non sunt, qui in natalicio sanctorum Innocentium [VV] Gloria patri dici non debere contendunt, cum etiam in ipsa passione domini eadem laus de sanctis conceditur decantari. His etiam annectendum necessarium est, quod [PV] Gloria patri in psalmos numquam omittimus, nisi ante pascha tribus diebus et tribus noctibus. HY *Pange lingua.

In primo nocturno Animae impiorum 8-c. Erue a framea deus. Hic incipiatur liber Ieremiae prophetae, et legitur usque in cena domini. Isti sunt dies. Locutus est dominus. Multiplicati sunt. Ne quando. Qui custodiebant animam. Omnes inimici.

In secundo nocturno Mittens haec mulier 1-d. De ore leonis. Hic legatur sermo beati Ioannis episcopi Magnum Ieremiae sanctissimi meritum. Adiutor et susceptor. Eripe me. Deus meus. Eripe me de. Deus meus es tu. Deus deus meus respice.

In tertio nocturno Sicut exaltatus est 1-a. Ne perdas cum impiis deus animam meam. Tota die. Et qui inquirebant. In proximo est. Deus deus meus respice. In te iactatus sum. Erue a framea. Ne avertas faciem. Eripe me. Pacifice loquebantur. Omnes inimici. Ne perdas cum impiis. Eripe me domine. Doceam iniquos. Domine labia mea. Sciendum est, quod primum responsorium scilicet Isti sunt dies hac ebdomada, nisi ad processionem hodie, non est repetendum.

152.4. Laudes

Vide domine afflictionem meam 8-a. In tribulatione invocavi dominum 7-c. Iudicasti domine causam animae 4-b. Popule meus quid feci tibi aut 4-a. Numquid redditur pro bono malum 4-b. HY Rex Christe factor. Eripe me de inimicis meis deus meus. Dixit Iesus turbis quis ex vobis argue t 1-a. Presbyter dominicis di ebus ante orationem utatur versibus ad nocturnos praenotatis.

152.5. Ad primam

Ego daemonium non 8-g.

152.6. Ad tertiam

Ego gloriam meam non 8-g. Erue a framea. Eripe me domine. De ore leonis.

152.7. Ad processionem

Isti sunt dies. RPP Tota die. In reditu In te iactatus sum.

152.8. Ad sextam

Abraham pater vester exultavit 1-a.