<note type="supplied">Incipit breviarium secundum usum ecclesiae sancti Castuli Mosburgensis</note> <pb n="2r" xml:id="MOS.002r"></pb>

<note type="supplied">Incipit breviarium secundum usum ecclesiae sancti Castuli Mosburgensis</note> <pb n="2r" xml:id="MOS.002r"></pb> Moosburg Der 'Liber ordinarius Moosburgensis' editor Gionata Brusa transcription Gionata Brusa digital processing, text-modelling Christian Steiner Österreichische Akademie der Wissenschaften Institut für kunst- und musikhistorische Forschungen, Abteilung Musikwissenschaft Zentrum für Informationsmodellierung - Austrian Centre for Digital Humanities, Karl-Franzens-Universität Graz GAMS - Geisteswissenschaftliches Asset Management System Creative Commons BY-NC 4.0 2017 o:cantus.moosburg Cantus Network - semantisch erweiterte Digitale Edition der Libri ordinarii der Metropole Salzburg Cantus Network - a semantically enriched digital edition of Libri ordinarii of the Salzburg metropolitan province. Projektleitung Franz Karl Praßl Robert Klugseder Mitarbeiter Gionata Brusa Christian Steiner Kooperationspartner Universität für Musik- und darstellende Kunst Graz (KUG) Music Encoding Initiative (MEI) Finanzierung Österreichische Akademie der Wissenschaften: Digital Humanities. Langzeitprojekte zum kulturellen Erbe Kollegiatstift St. Maria und Castulus Moosburgum 1360 München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 9469 https://iiifp-mufo.oeaw.ac.at/mahss/D-Mu2CodMs149/manifest https://iiifp-mufo.oeaw.ac.at/mahss/D-Mu2CodMs156/manifest Rationale Divinorum Officiorum Guillelmus Durandus Anselme DAVRIL - Timothy M. THIBODEAU Turnout 195-2000 CChr.CM 140,140A-B Summa de ecclesiasticis officiis Iohannes Beleth Heribertus DOUTEIL Turnout 1976 CChr.CM 41-41A Micrologus de ecclesiasticis observationibus Bernold von St. Blasien PL 151, 973-1022 Chronicon Venetum Ioannes Diaconus Venetus PERTZ Hannover 1846 MGH.SS VII, 4-38 Liber Quare Georg Polycarp GOETZ Turnhout 1983 CChr.CM 60 Registrum Epistolarum Gregorius I papa Paul EWAN - Ludo M. HARTMANN Berlin 1891-99 MGH.Ep I-II Sententiarum libri tres Isidorus von Sevilla Pierre CAZIER Turnhout 1998 CCHr.SL 111 Libellus de conversione Bogoariorum et Carantanorum Georg Heinrich PERTZ Hannover 1854 MGH.SS XI Liber de divinis officiis Rupert von Deutz Rhaban HAACKE Turnhout 1967 CChr.CM 7 De ecclesiasticis officiis Amalarius von Metz Jean Michel HANNSENS Città del Vaticano 1948-50 Studi e Testi 138-140 Homiliarum libri tres Beda David HURST - John FRAIPONT Turnhout 1955 CChr.SL 122 Mitrale sive Summa de officiis Sichard von Cremona Lorenz WEINRICH Turnhout 2008 CChr.CM 228 Concilium Agathense Charles MUNIER Turnhout 2008 CChr.SL 228 (=Concilia Galliae 314-506) Concilium Gerundense PL 84,314-316 Regula canonica Gregorius VII papa Jean MORIN 1901 Revue bénédictine 18, 177-183 Gemma animae Honorius Augustodunensis PL 172, 541-738 Panormia Ivo von Chartres PL 161, 1041-1344 Analecta hymnica medii aevi Vol. I-LV Guido Maria DREVES e.a. Leipzig 1886-1926 CANTUS Database und CANTUS Index Debora LACOSTE, Jan KOLÁČEK e.a. Waterloo 2011ff Corpus orationum Vol. I-XIII Edmond Eugene MOELLER, Jean-Marie CLÉMENT und Bertrandus COPPETIERS'T WALLANT Turnhout 1992ff Corpus Christianorum, series Latina CLX B Corpus Troporum Vol. I-XII Gunilla IVERSEN e.a Stockholm 1975-2014 Studia Latina Stockholmiensia, Acta Universitatis Stockholmiensis Patrologiae Cursus Completus. Series Latina, 217 Vol. Jacques Paul MIGNE Paris 1844-1855 Homiliae de Sanctis et de tempore (Homiliarium Karls des Großen) Paulus DIACONUS DOCX to TEI

Liturgie und Musik in der mittelalterlichen Kirchenprovinz Salzburg.

Die Kirchenprovinz Salzburg mit ihren Suffraganbistümern Brixen, Freising, Passau, Regensburg und Salzburg war über viele Jahrhunderte hinweg maßgeblich an der kulturgeschichtlichen Entwicklung Österreichs und Bayerns beteiligt. Umso wichtiger ist es, die zahlreich erhaltenen liturgisch-musikalischen Quellen, die ein wichtiger Bestandteil dieses kulturgeschichtlichen Erbes sind, in digitaler Form zu erschließen und wissenschaftlich auszuwerten.

Bei der wissenschaftlichen Auseinandersetzung mit Libri Ordinarii muss der kritischen Übertragung der lateinischen Texte eine fundierte Analyse der Ursprünge der Liturgie und der Kommentare folgen. Primäre Aufgabe des Projekts wird es sein, die Ordinarii nach TEI zu transformieren. In einem zweiten Schwerpunkt sollen die Sekundärquellen, also die liturgisch und liturgisch-musikalischen Quellen wie Graduale, Missale, Sequentiare, Antiphonare usw. erschlossen und für die Implementation in die Webplattform aufbereitet werden, um hinter den Incipits der Libri ordinarii auch die konkreten Gestalten z.B. eines Gesanges in vollständiger Form und mit musikalischer Notation vor sich zu haben.

Liturgy and music in the medieval ecclesiastical province of Salzburg

For many centuries, the ecclesiastical province of Salzburg, along with its suffragan dioceses of Brixen, Freising, Regensburg and Salzburg, played a key role in the cultural history of Austria and Bavaria. It is thus all the more important that the many surviving liturgical musical sources that constitute an important part of this cultural heritage are made digitally accessible and subjected to scholarly analysis.

In scholarly studies of libri ordinarii, critical transcriptions of the Latin texts need to be followed up with an in-depth analysis of the origins of the liturgy and the commentaries. This project’s main aim will be to translate the libri ordinarii into TEI. As part of a second point of focus, the secondary sources – that is the liturgical and musical sources, such as graduals, missals, sequentiaries, antiphonars and so on – will be analysed and edited for uploading onto the online platform. The concrete shape of a chant, for example, will appear in its complete form (and with musical notation, if applicable) behind the incipits of the libri ordinarii.

Beginn des Moosburger Liber Ordinarius (D-Mu 4° Cod. 157) Ein Liber Ordinarius des Kollegiatstift St. Kastulus.

St. Kastulus Moosburg bestand vom 8. Jahrhundert bis 1021 als Benediktinerkloster. Im Jahr 1021 erfolgte die Umwandlung in eine Gemeinschaft für Chorherren (Kollegiatstift), die Benediktiner verlegte man ins nahe gelegene Weihenstephan (Freising). Der Klosterpatron Kastulus ist ein römischer Katakombenheiliger und Märtyrer. Nach der Verlegung des Kollegiatstiftes nach Landshut (1598) kam es auch zu einer Translation der Kastulusreliquien in die Stadt. Die Landshuter Stadtpfarrkirche St. Martin erhob man zur Stiftskirche. Nach Aufhebung der Gemeinschaft während der Säkularisation im Jahr 1803 kam ein größerer Teil der Bibliothek, und mit ihr mittelalterliche Handschriften, in den Besitz der seit 1800 in Landshut angesiedelten Ludwig-Maximilians-Universität. Seit dem erneuten Umzug der Universität im Jahr 1826 werden die Bücherbestände in der Universitätsbibliothek in München aufbewahrt. Weitere Teile der ehemals Moosburger Bibliothek gelangten an die Königliche Hofbibliothek in München (heute Bayerische Staatsbibliothek).

Bekannte liturgische Handschriften des Mittelalters: Liber ordinarius, um 1360 (D-Mbs clm 9469). Gradual-Cantionale, 1357-1360 (D-Mu 2° Cod. ms. 156). Teil-Antiphonar, um 1500 (D-Mbs clm 9468). Teil-Antiphonare, um 1500 (D-Mbs clm 23085 und 23086). Breviere in der Bayerischen Staats- und der Universitätsbibliothek München: D-Mbs clm 23068 (14. Jh., Sommerteil) und 24005 (um 1500, Sommerteil). D-Mu 2° Cod. ms. 149 (1370, Vollbrevier)

Das sog. 'Moosburger Graduale' (D-Mu 2° Cod. ms 156) wurde von David Hiley als Faksimile herausgegeben und wissenschaftlich dokumentiert. Auf den Webseiten des Historischen Lexikons Bayerns steht zudem eine Detailbeschreibung Hileys online zur Verfügung. 'Das Moosburger Graduale ist eine 1360 vollendete Musikhandschrift …, die heute in der Universitätsbibliothek München verwahrt wird. Die Bedeutung dieses Graduales liegt darin, dass sie neben den üblichen liturgischen Gesängen eine Sammlung von Liedern zur Weihnachtszeit enthält, unter anderem auch für das Bischofsspiel.' Wie das Stiftungsbild zu Beginn der Handschrift verrät, waren die Kanoniker Ernst von Landshut, Johannes von Perchausen und Otto von Wartenberg an der Herstellung beteiligt.

Johannes von Perchausen († 15.08.1362), Komponist, Rector Scolarium und Dekan, ist auch als Kompilator und Schreiber des hier edierten Moosburger Liber ordinarius festzustellen. Perchausen stellt sich im Prolog als Autor des als 'Breviarium Ecclesiae Mosburgensis' bezeichneten Liber ordinarius vor. Er beschreibt hier u.a. seine Vorgehensweise unter Verwendung des Freisinger Diözesanordinarius als Vorlage. Perchausen stellt eine Kompilation aus dem Diözesanordo und lokalen Bräuchen zusammen. Dieses „Lokalkolorit“ tritt besonders deutlich bei der Nennung von für Moosburg typischen Kirchen, Kapellen und Altären bei Prozessionen hervor. Zum Moosburger Proprium gehören auch besondere liturgische Spiele wie die dramatische Darstellung der Himmelfahrt Christi am gleichnamigen Feiertag (Hinaufziehen einer Christusfigur in das „Himmelfahrtsloch“ im Langhaus der Stiftskirche) oder das Herablassen des Heiligen Geistes in Form einer hölzernen Taube an Pfingsten.

von Robert Klugseder

Beginning of the Liber ordinarius of the collegiate monastery St. Kastulus. A Liber ordinarius of the collegiate monastery St. Kastulus.

St. Kastulus, Moosburg, existed as a Benedictine monastery from the 8th century until 1021. In 1021, it was changed into a community for canons (a collegiate monastery), while the Benedictines were moved to nearby Weihenstephan (Freising). The monastery's patron saint Kastulus is a Roman martyr and catacomb saint. After the collegiate monastery was relocated to Landshut (1598), Kastulus's relics were translated to the city likewise. Landshut's parish church, St. Martin, was raised to a collegiate church. Following the community's dissolution in the wake of the secularisation of 1803, a major part of the library, including medieval manuscripts, became the property of the Ludwig Maximilian University, which had moved to Landshut in 1800. The university relocated again in 1826, and since then these books have been held by the University Library in Munich. Further parts of the former Moosburg Library ended up in the Royal Court Library (Königliche Hofbibliothek) in Munich (today's Bayerische Staatsbibliothek).

Known medieval liturgical manuscripts: Liber ordinarius, c. 1360 (D-Mbs clm 9469). Gradual-cantionale, 1357-1360 (D-Mu 2° Cod. ms. 156). Partial antiphonary, c. 1500 (D-Mbs clm 9468). Partial antiphonary, c. 1500 (D-Mbs clm 23085 and 23086). Breviaries in the Bayerische Staatsbibliothek and the University Library in Munich: D-Mbs clm 23068 (14th century, summer part) and 24005 (c. 1500, summer part). D-Mu 2° Cod. ms. 149 (1370, full breviary)

A facsimile of the so-called ‘Moosburg Gradual' (D-Mu 2° Cod. ms 156) was edited and published with a scholarly commentary by David Hiley. An additional detailed description by Hiley is also available online on the website of the Historisches Lexikon Bayerns . ‘The Moosburg Gradual is a musical manuscript completed in 1360 ... that now is held in Munich University Library. This gradual is significant because it contains not only the usual liturgical chants but also a collection of songs for the Christmas period, including for the Bischofsspiel (the election of a ‘boy bishop' on the Feast of the Holy Innocents). As the image of the gradual's endowment at the beginning of the manuscript shows, the canons Ernst von Landshut, Johannes von Perchausen and Otto von Wartenberg were involved in its production.

Johannes von Perchausen († 15 August 1362), a composer, rector scholarium and dean, can also be identified as the compiler and scribe of the Moosburg Liber ordinarius edited here. In the prologue, Perchausen introduces himself as the author of the Liber ordinarius referred to as ‘Breviarium Ecclesiae Mosburgensis'. Among other things, he describes his manner of proceeding, using the ordinarius of the Diocese of Freising as a template. Perchausen assembles a compilation of the diocesan ordo and local customs. This "local colour" is particularly evident in the mention of churches, chapels and altars typical of Moosburg in processions. The Moosburg proprium also included special liturgical plays, such as the dramatic depiction of Christ's ascension on the eponymous feast day (a figurine of Christ was pulled up to the "Ascension Hole" or Himmelfahrtsloch in the nave of the monastery church), or the descent of the Holy Ghost, let down from the roof in the form of a wooden bird, at Whitsun.

by Robert Klugseder

01.02.2019 Christian Steiner

BREVIARIUM ECCLESIAE MOSBURGENSIS. PROLOGUS

Deum benedictum et gloriosum in saecula cuius laus est in ecclesia sanctorum et qui mandata sua custodire nimis, licet omnes gentes et populi, dicente propheta, etiam in omni tempore benedicere debeant et laudare, praecipue tamen viri ecclesiastici tamquam custodes super muros Hierusalem militantis ecclesiae constituti tota die et tota nocte tacere non debent laudare nomen domini, videlicet diurnis pariterque nocturnis horis secundum ecclesiasticam traditionem divinis officiis insistendo. Sed diversorum ordinum traditiones diversorumque locorum dissimiles ritus et consuetudines ecclesiasticis officiis confusionem inducunt, praesertim cum multi alterius episcopatus consuetudinem confuse sequentes et matricis suae ordinem ignorantes, aut forte, quod deterius est, contemnentes, divinum officium exequantur multiplici sub errore, non attendens quod non decet membra a capite discedere, sed iuxta scripturae testimonium omnia membra caput sequantur. Quidam etiam enutriti in locis saecularium seu regularium personarum consuetudines, quas illic dudum didicerunt iam nolentes dimittere, easdem cum consuetudinibus ecclesiarum ad quas modo transferuntur, quasi arantes in bove et asino, non sine perturbatione divini offici conantur permiscere. Contra quos facit dictum quod sanctus Augustinus sanctum Ambrosium refert sibi respondisse Ad quam ecclesiam veneris, eius more serva. Si cuiquam non vis esse scandalum nec quemquam tibi. Contra illos etiam concilium Bracarense sic scribit: Placuit omnibus communi consensu ut unius atque idem ordo psallendi in matutinis et vespertinis officiis teneatur. Et non diversae ac privatae neque monasticae consuetudines cum ecclesiastica regula sint permixtae. His itaque persuadentibus causis ego Ioannes de Perchawosen indignus presbyter domini nostri Iesu Christi sola ipius dispensante patientia dictus decanus ecclesiae Mosburgensis considerans eandem meam ecclesiam in ordine divini officii magnum habere defectum propter antiqui sui breviarii insufficentiam et brevitatem ac seniores canonicos qui ex sibi notis dictae ecclesiae consuetudinibus longis temporibus divinum officium laudabiliter rexerunt, modo deficere et cottidie mortalitate praeveniri, ne moderni canonici eisdem senioribus iam substituti, seu in posterum substituendi ordinem et consuetudinis tam matris Frisingensis quam filiae Mosburgensis ecclesiarum forsitan ignorantes quantum ad regimen divini officii errore implicentur, coepi in laudem dei omnipotentis et in remedium animae meae pro communi utilitate confratrum meorum novum breviarium colligere. singula quae in antiquo breviario rattionabiliter fuerunt posita cum rationabilibus illius ecclesiae consuetudinibus ad conformitatem tamen Frisingensis ecclesiae scribens ac reservans diligenter. His tamen exceptis ex quibus nulla debet censeri diversitas, seu in quibus ecclesiastica scripta diversitatem non arguunt. Unaquaeque namque fere ecclesia proprias habet observantias et in suo sensu habundat ut inducit auctor libri Rationalis, nec censetur reprehensibile vel absurdum deum et sanctos eius variis concentibus seu modulationibus atque diversis observantiis venerari cum et ipsa ecclesia triumphans secundum prophetam circumdata sit varietate. His etiam omissis quae Frisingensis ecclesia per se non approbat, seu in quibus sibi ipsi quantum ad antiquum breviarium videtur displicere. Talium namque pro suppletione scripta et consuetidines metropolitanae et sibi collateralium ecclesiarum, in quantum scire et experiri potui, plurimumque prospexi, secundum libri Rationalis et aliorum de divinis officiis scribentium informationem procedendo faciens diligenter quod potuis sed insufficenter quod volui. Dicit enim apostolus: Velle mihi adiacet, perficere autem bonum non invenio. Cuius quidem scripti fasciculum sic ab indoctis manibus tortuose collectum atque compositum correctioni et approbationi ipsius Frisingensus ecclesiae tamquam matris et magistrae humiliter subicio tam in toto quam in parte.

DOMINICA PRIMA IN ADVENTU DOMINI

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus cum reliquis. Finis in antiphonis semper trahitur exceptis maioribus festivitatibus et suis octavis. Ubi sciendum finalis qui sic trahitur vocatur neuma sive iubilus et significat ineffabile gaudium de rebus aeternis quod nec oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascendit, et quia perfectorum hominum tantum est iubilus, ideo in maioribus sollemnitatibus quando tam maiores quam minores conveniunt finis omittitur. Deus pacis. Ecce dies. In diebus illis. Veni redemptor. Sciendum est quod ille versus Praesepe iam fulget omittendum est usque in vigiliam nativitatis domini. Rorate caeli desuper. Ecce nomen domini. Excita domine. Hac nocte tam in vesperis, quam in matutinis et in secunda vespera tantum una oratio dicitur, sed deinceps secunda oratio de sancta Maria scilicet Deus qui de beatae Mariae cum Spiritus sanctus in te descendet, quae tantum ad matutinas dicetur. Ad vesperas vero ista dicitur Ne timea Maria, praemissis tamen istis versibus Ave Maria gratia, vel Spiritus sanctus superveniet in te, vel Egredietur virga de radice. In feriis tertia oratio de sanctis scilicet ista Conscentias nostras cum Ecce dominus veniet praemisso versu Ex Sion species decoris. Sed Missus est Gabriel differatur dum idem evangelium legatur. Ideo autem hac dominica praedictae antiphonae vitantur, quia nondum sunt cantatae in historia.

Ad completorium super psalmos Cum invocarem cum reliquis Alleluia, quae per totum annum non variatur excepta septuagesima et quadragesima. Patientes estote, quod non variatur usque ad vigiliam nativitatis domini. Iesu redemptor saeculi. Custodi nos domine, qui per circulum anni tam de tempore quam de sanctis apud nos ad completorium non variatur. Bethlehem non es, quae noctibus sabbatinis non variatur usque ad nativitatem domini. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum patrem. Carnis resurrectionem. Egredietur dominus de loco, vel Ex Sion species, vel alius consimilis. Excita domine, vel Prope esto domine. Post completorium Salve regina. Sequitur Spiritus sanctus superveniet. Deus qui de beatae. Et notandum quod ab adventu domini inclusive usque ad octavas pentecostes similiter inclusive post completorium singulis sabbatinis noctibus canitur Salve regina cum versu et oratione correspondenter, etiam si in vesperis de beata virgine mentio praecessisset.

Ad matutinum Ecce venit rex. Venite exultemus. In primo nocturno Hora est. Beatus vir cum reliquis. Egredietur virga de radice. Ab adventu domini usque ad eius nativitatem legitur Isaias propheta. Qui in quanto de domino prophetavit urbanius tanto legitur nativitati eius propinquius. Lectiones de ipso per Haec dicit dominus deus claudantur. Dominicis diebus leguntur sermones. Aspiciens a longe, quod tres seniores retro in ecclesia a longe videlicet sub basilica incipiunt, et ibidem stantes primum versum decantant semper vicinius et vicinius prosequuntur. Hac nocte sola dicimus tres versus ad unum responsorium, ut monstremus Christum esse venturum salvatorem omnium et eorum qui in naturali lege fuerant, quos et terrigenas vocat dicens Quique terrigenae. Item obviam ei. Quia adhuc tales erant quales eos terra genuerat, nec in lege informati nec plena fide. Unde et nationes nominantur, qui manent sicut nati sunt, et gentes ut geniti sunt, qui tamen aliquid credebant de Christo et optabant semper adventum domini, ut Moyses qui dixit: Mitte quem missurus es. Et eorum qui sui sub lege erant quos significat Qui regis. Qui in medio ecclesiae canitur. Nuntia nobis. Et eorum iustorum qui discesserant a saeculo qui eum etiam expectabant apud inferos, quos significat iste Tollite portas, qui in gradibus chori impulsato ostio habet decantari. Qui regnaturus. Qua finita omnes tres simul in medio chori circa pulpitum more solito cantant Gloria patri. Gratias agant pro eis qui iam sunt sub gratia. Post Gloria patri iteratur Aspiciens a longe. Quia post vitam praesentem omnia opera consumantur, et tunc erit deus omnia in omnibus, id est consummatio et sufficentia omnium. Deinde Aspiciebam. Ecce dominator. Missus est. Ave Maria. Gloria patri. In secundo nocturno Nox praecessit. Conserva me cum reliquis. Egredietur dominus de loco. Ave Maria. Tollite portas. Salvatorem. Praeoccupemus faciem. Audite verbum. A solis ortu. Gloria patri. In tertio nocturno Scientes quia. Caeli enarrant cum reliquis. Ex Sion species decoris. Cum appropinquasset cum sua homilia. Ecce virgo. Tollite portas. Obsecro. A solis ortu. Laetentur caeli. Ecce dominator. Post Gloria patri responsorium ab aliquibus iteraur quando Te deum laudamus non canitur, quod nos non facimus ad morem ecclesiae Frisingensis. Ab adventu domini usque ad nativitatem ipsius Te deum laudamus, Gloria in excelsis, Ite missa est dimittimus, quia maior est gloria novi testamenti quam veteris, cuius typum infra adventum domini observamus. Aliquando etiam festivius nativitatem domini suscipimus, si huiusmodi glorificationes aliquamdiu suppressas quasi de novo die illa incipimus. In nataliciis apostolorum, sancti Nicolai, conceptionis gloriosae virginis Mariae, dedicationis ecclesiae vel altaris, si occurreret, et in plenis officiis praedictas glorificationes non omittimus. Ab hinc usque post octavas pentecostes solitam mentionem sanctae crucis solemus reticere, similiter reticemus de patrono. Nam quod quidam in illo spatio quod est infra octavam epiphaniae et septuagesimam mentionem sanctae crucis assumunt, non adeo congruum videtur cum eo tempore potius de infantia Christi quam de eius passione sit cantandum et legendum. Ante laudes praemittatur iste Ostende nobis domine, vel ille Vox clamantis. Nam ut frequenter versiculum de laudibus praemittimus.

Ad laudes In illa die. Iucundare. Ecce dominus veniet. Omnes sitientes. Ecce veniet propheta. Dominus regnavit cum reliquis. Quidam hic psalmos Miserere mei et Confitemini ut in quadragesima sibi usurpant, sed hoc contra auctorictatem sanctorum patrum, nos autem imitantes sanctos patres canimus Dominus regnavit cum reliquis, ut in aliis diebus dominicis. Capitulum de lectione Scientes quia hora est sicut in officiali continetur. Dicitur enim capitulum ad omnes horas quia a capite epistularum lectionum seu prophetiarum recipitur. Vox clamantis in. Spiritus sanctus. Deus qui de beatae. Circa quod nota. Si antiphona super Benedictus vel Magnificat fuerit de beata virgine, tunc dicatur oratio de beata virgine. Si vero antiphona fuerit de adventu domini sequitur oratio dominicalis de adventu domini. Deinde dicatur antiphona de sancta Maria cum oratione. Et in privatis diebus addatur Ecce dominus veniet de omnibus sanctis et Conscientias nostras. Ad horas hymni sub dominicali melodia.

Ad primam Iam lucis ortus. Veni et libera. Deus deus meus respice cum reliquis et Confitemini. Semper duos psalmos concludendo cum uno Gloria patri ut in aliis dominicis. Domine miserere nostri, quod non mutatur usque ad nativitatem domini, nisi in festivitatibus sanctorum supradictorum, de quibus sicut in omnibus plenis officiis proprium capitulum dicetur et propria orato secundum antiquum morem Frisingensem. Qui in plenis officiis sanctorum ut frequenter completorium et primam variant. His versiculis Custodi nos domine et Exurge domine utrobique sollummodo reservatis. Quod autem hi versiculi non variantur potest esse haec ratio: Nam ut habetur in scholastica historia prima et completorium comparantur iugi sacrificio quod cottidie indeficienter fiebat mane et vespere secundum eundem modum praeter alia sacrificia, quae diversis diebus secundum aliam et aliam sollemnitatem diversimode fiebant. Et secundum hoc quaedam ecclesiae prima et completorium etiam in festivitatibus novem lectionum numquam vel raro et in valde paucis variant. Sed quia Frisingensis ecclesia ex antiqua consuetudine in plenis officiis, forte propter maiorem sollemnitatem officiorum, completorium et prima variavit quemadmodum in summis festivitatibus fieri solet, forsitan praedictos versiculos reservavit invariabiles, ut cum aliis ecclesiis mysterium iugis sacrificii repraesentaret. Christe fili dei vivi. Qui sedes ad dexteram. Gloria patri. Exurge domine. Qui per circulum anni tam de tempore quam de sanctis apud nos ut praedicitur ad primam numquam variatur. Sequuntur Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea et laudabit. Erravi sicut oves. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Egredietur dominus de loco, vel alius consimilis de adventu. Excita domine.

Post primam semper diebus dominicis fiat aspersio fontis. Asperges me. Miserere mei. Gloria patri. Asperges m e. Domine apud te est fons vitae. ~~Dominus vobiscum.~~ Praesta quaesumus domine, vel Sancti spiritus.

Ad tertiam Nunc sancte. Dicite. Abicite ergo opera tenebrarum. Veni ad liberandum. Timebunt gentes. Oratio ut supra.

Ad missam presbyter et ministri utantur casulis ab hac die usque ad nativitatem domini, nisi festa apostolorum vel aliorum sanctorum magis celebrium vel dedicatio vel commemoratio patroni interveniat, tunc omnia sollemniter agantur. Ad te levavi. Vias tuas. Gloria patri. Kyrie eleison dominicale. Gloria in excelsis non canitur. Excita domine. Fratres. Scientes quia hora. Universi qui. Vias tuas. Ostende nobis. Cum appropinquasset. Credo in unum canitur. Ad te domine. Praefatio cottidiana dicitur. Similiter Sanctus et Agnus dei. Dominus dabit. Missa cum Benedicamus clauditur.

Ad sextam Rector potens. Tuam domine. Nolite ingemiscere. Ostende nobis domine. Memento nostri domine. Oratio ut supra.

Ad nonam Rerum deus. In tuo adventu. Suscitabo super oves. Capitula dominicalia dicantur per totam ebdomadam. Super te Hierusalem. Domine deus virtutum. Oratio ut supra.

In secunda vespera Veni et libera. Dixit dominus cum reliquis. Lauda et laetare, vel quodcumque aliud de epistula diei. Veni redemptor. Rorate caeli. Ne timeas Maria. Oratio de beata virgine.

Ad completorium hymnus et capitulum ut supra. Qui venturus est. Haec antiphona non mutatur in feriis per duas ebdomadas.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Regem venturum, quod in singulis feriis non variatur usque ad inceptionem historiae Clama. Nocturnus ferialis cum antiphonis cottidianis ferialibus. Habeatur Egredietur virga. Et legantur hodie et in qualibet feria tres lectiones de Isaia usque ad nativitatem domini. Et incipitur ubi praecedenti die fuit dimissum. Aspiciebam. Missus est. Ave Maria. Et sic deinceps cottidie tria responsoria de historia dominicali sunt recipienda. Iste Ostende nobis, vel iste Vox clamantis laudibus praemittatur.

Laudes cottidianae et feriales cum antiphonis cottidianis et ferialibus. Capitulum dominicale ut supra. Vox clamantis. Angelus domini. Deus qui de beatae. Quae ut sicsicut loco dominicalis orationis ponitur ergo sibi, eam ut aliqui faciunt sub una conclusione non subnectimus, nec in vesperis vel in matutinis, quotiescumque occurrit sibi aliud quam dominicale seu feriale. Capitulum praeponimus omnia enim quae iam recitantur ad tempus adventus domini proprie videntur pertinere. Sequitur Ecce dominus veniet et oratio de omnibus sanctis Conscentias nostras.

Ad horas Preces in matutinis, in prima, in vesperis, in completorio cum genuflexione dicantur. In matutinis et in vesperis Ego dixi domine breviores, in prima autem Repleatur os meum ut cottidie habentur.

Ad primam Iam lucis sub melodia feriali. Veni et libera. Domine miserere nostri. Cottidie preces cottidianae Repleatur os meum. Ad te levavi. Egredietur dominus. Egredietur virga. Ex Sion, vel Ostende nobis domine, vel Domine deus virtutum converte. Quia isti versus ad adventum domini se habent, correspondenter oratio ad primam et ad omnes horas de adventu, et additur oratio de sancta Maria. Ad tertiam, ad sextam, ad nonam ut supra, nisi quod hymni canuntur sub melodia feriali.

In secunda vespera et in alii ferialibus vesperis usque in dominicam tertiam, exceptis noctibus sabbatinis et diebus dominicis cantantur antiphanaeantiphonae cottidianae feriales super psalmos feriales. Capitulum, hymnus ut supra. Hierusalem respice.

Ad completorium ut supra, nisi quod in feriis modo et per circulum anni post completorium dicuntur psalmi Deus misereatur cum Gloria patri. Sequitur Adiutorium nostrum in nomine domini. Miserere mei deus cum Gloria patri. Sequitur Salvos fac fideles tuos, et Mitte eis auxilium. Sequitur Requiem aeternam domine, et Fidelium omnium animae.

COMMENTARIUS

Si occurrant festa minus celebria ut ~~Barbarae,~~ Damasi, Luciae et consimilia tunc ad vesperas antiphonae sunt feriales super psalmos feriales. Capitulum, hymnus et versus fiant de sanctis. Similiter antiphonae super Magnificat et collectae fiant de sanctis. Quibus dictis sequatur antiphona de feria et statim dicantur novem Kyrie eleyson flexis genibus cum precibus Ego dixi et Miserere. Sequitur versiculus de adventu et oratio correspondens sine salutatione. Horae fiant de sanctis cum suis antiphonis et responsoriis praeter completorium et primam, quae modum et per totum annum tempus respiciunt, nisi festa magis celebria peragantur.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Regem venturum. Cetera ut supra.

Ad laudes Antequam convenirent. Oratio de beata virgine.

In vesperis Quaerite dominum.

FERIA QUARTA

Ad laudes De Sion exibit.

Ad vesperas Veniet fortior.

FERIA QUINTA

Ad laudes Benedicta tu.

Ad vesperas Expectabo dominum.

FERIA SEXTA

Ad laudes Ecce veniet.

Ad vesperas Ex Aegypto.

SABBATO

Ad laudes Leva Hierusalem.

INFRA EBDOMADAM

Ad missam Feria quarta Patientes estote. Venit Ioannes Baptista.

Ad missam Feria sexta epistula ut supra de feria vel de dominica. Dicebat Ioannes ad turbas.

DOMINICA SECUNDA DE ADVENTU

Sabbato ad vesperas Veni et libera. Benedictus cum reliquis. Fratres. Quaecumque scripta sunt. Rex noster. Verbum supernum prodiens. Rorate caeli desuper. Veni domine. Excita domine corda nostra. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad completorium ut supra.

Ad matutinum Rex noster. In primo nocturno ut in superiori dominica Hora est. Egredietur virga. Legatur sarmo Maximi episcopi Igitur quoniam post tempus spiritalibus epulis. Hierusalem cito. Israel si. Ecce dominus. A solis ortu. Hierusalem surge. Leva in circuitu. In secundo nocturno Nox praecessit. Egredietur dominus de loco. Civitas Hierusalem. Ecce dominator. Ecce veniet dominus. Ecce dominator. Sicut mater. Deus a Libano. In tertio nocturno Scientes quia. Ex Sion species decoris. Erunt signa in sole. Hierusalem plantabis. Deus a Libano. Egredietur dominus de Samaria. Deus a Libano. Rex noster. Ecce agnus. Ante laudes Vox clamantis, vel Ostende nobis.

Ad laudes Ecce in nubibus. Dominus regnavit cum reliquis. Urbs fortitudinis. Ecce apparebit. Montes et colles. Ecce dominus noster. Fratres. Quaecumque scripta sunt, vel quodcumque aliud de epistula. Vox clamantis. Super solium David. Excita domine corda. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria tantum et non de sanctis.

Ad primam et ad alias horas antiphonae, responsoria et versus ut in superiori dominica. Sed capitulum et oratio recipiuntur de praesenti dominica.

Ad missam Populus Sion. Qui regis. Kyrie eleison dominicale sine Gloria in excelsis. Excita domine. Fratres. Quaecumque scripta. Ex Sion species. Congregate illic. Laetatus. Stantes erant. Hac die ambo versus cantentur ad alleluia, sed per ebdomadam alterutrumalternuntur vicissim. Erunt signa in sole. Credo in unumdicitur. Deus tu convertens. Praefatio cottidiana dominicaliter. Hierusalem. Benedicamus domino.

In secunda vespera Veni et libera. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica quodcumque volueris. Verbum supernum, qui per totam ebdomadam ad vesperas non mutatur. Rorate caeli. Beata es Maria. Oratio de beata virgine.

Ad completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad laudes De caelo veniet.

Ad vesperas Ecce rex veniet. Cetera ut supra.

FERIA TERTIA

Ad laudes Super te Hierusalem.

Ad vesperas Vox clamantis.

FERIA QUARTA

Ad laudes Ecce mitto.

Ad vesperas Sion renovaberis.

FERIA QUINTA

Ad laudes Tu es qui venturus.

Ad vesperas Qui post me.

FERIA SEXTA

Ad laudes Cantate domino.

Ad vesperas Erumpent montes.

SABBATO

Ad laudes Levabit dominus.

INFRA EBDOMADAM

Ad missam Feria quarta Ecce ego mitto angelum. Amen dico vobis non surrexit.

Ad missam Feria sexta epistula ut supra de feria vel de dominica. Ite ecce ego mitto vos sicut agnos.

IN FESTIVITATE SANCTI NICOLAI

si in dominicam venerit antiphona et oratio de eo dicantur. Cetera omnia usque in feriam secundam differantur. Hoc idem teneatur in aliis festivatitubs plenorum officiorum infra adventum domini.

Ad vesperas Sancte Nicolae. Laudate pueri cum reliquis. Ecce sacerdos. Beatus Nicolaus cum quo itur processionaliter ad altare ipsius. Ut apud. Plaudat laetitia. Gloria et honore. O pastor aeterne. Deus qui beatum Nicolaum. Qua finita dicatur ~~ferialis~~ antiphona de feria cum oratione de feria et de sancta Maria. Deinde reditur ad chorum cum antiphona Beatissimo Castulo.

Ad completorium capitulum de confessore et pontifice. Rerum summe deus. Custodi nos domine. Sancte et iuste. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Gloria et honore vel consimilis. Oratio ut supra. Hic modus apud nos hactenus est servatus, quod in plenis officiis tam completorium quam prima de sanctis peraguntur in nataliciis vero sanctorum trium lectionum, etiam si in dominica. Cum novem lectionibus evenerint completorium et prima non de sanctis sed de tempore peraguntur.

Ad matutinum Confessorum regem. In primo nocturno Nobilissimis siquidem. Beatus vir. Postquam domi. Quare fremuerunt. Pudore bono. Domine quid. Gloria et honore. Legatur vita ipsius ad sex lectiones Nicolaus ex illustri. Confessor dei. Erat enim. Operibus sanctis. Voce quippe. Quadam die. Mox illis. Gloria patri. In secundo nocturno Auro virginum. Cum invocarem. Innocenter puerilia. Verba mea. Gloria mundi. Domine dominus noster. Posuisti domine. Audiens vero. Statimque. Qui cum audisset. Clara quippe. Beatus Nicolaus. Ut apud. Gloria patri. In tertio nocturno Pontificis. Domine quis habitabit. Sanctus quidem. Domine in virtute. Muneribus. Domini est terra. Amavit eum dominus. Homo quidam peregre cum sua homilia. Ex eius tumbae. Catervatim. Summe dei. Qui tres. Laudemus dominum. Gaudeamus omnes. Gloria patri. Te deum laudamus canitur. Magna est gloria.

Ad laudes Beatus Nicolaus. Ecclesiae sanctae. Infantia teneriori. Sancte et iuste. Sancte Nicolae. Capitulum de confessore et pontifice. Magna est gloria. O Christi pietas. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de feria et de sancta Maria.

Ad primam Sancte Nicolae. Capitulum de confessore et pontifice. Christe fili. Exurge domine. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut oves. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Gloria, vel Posuisti, vel Amavit. Et consimilem modum teneas ad primam in aliis plenis officiis suo more, ut videlicet de apostolis, de martyribus, de confessoribus simplicibus, vel pontificibus, seu de virginibus. Capitula, responsoria et versus cum propriis suis orationibus convenienter imponas.

Ad tertiam Ecclesiae sanctae.

Ad sextam Infantia teneriori.

Ad nonam Sancte et iuste. Capitula et responsoria et versus de confessore, oratio propria ut supra et additur oratio de feria et de sancta Maria.

Ad missam Statuit ei. Misericordias. Canitur Kyrie eleison cum Gloria in excelsis sollemniter ut in plenis officiis. Deus qui beatum Nicolaum. Ecce sacerdos. Iuravit dominus. Dixit dominus. Tumba sancti Nicolai. Congaudentes. Homo quidam peregre. Credo in unum non dicitur. Veritas mea. Fidelis servus. Ite missa est.

In secunda vespera laudes Beatus Nicolaus cum reliquis. Psalmi de confessore Dixit dominus. Confitebor. Beatus vir. Laudate pueri. Credidi. Capitulum ut supra. Ex eius tumbae. Catervatim. Gloria patri. Prosa Sospitati dedit. Gloria et honore. O per omnia. Oratio ut supra. Additur de octava sancti Andreae Ambulans. Protegat nos. Deinde antiphona et oratio de feria et de sancta Maria.

IN OCTAVA SANCTI ANDREAE APOSTOLI

Hac nocte ex devota intitutione cuiusdam nostri confratris octava sancti Andreae nobiscum sub pleno officio celebratur, et ideo quidam secundas secundas vesperas sancti Nicolai omittentes, primas vesperas sancti Andreae volunt decantare. Quod antiquarum institutionum regulis non consonat omni parte. Est enim una regula: Si duo festa cum pleno officio sibi per duos dies continuata fuerint antecedens secundam vesperam obtinebit et de sequenti festo dicetur tantum antiphona et collecta. Si vero celebrius est sequens antecedentis festi secundam sibi vesperam usurpabit. Sin autem minime. Celebrius dico ut festum apostolorum, beatae virginis et consimile, aut quod propriam habet historiam. Modo licet festum sancti Andreae sit celebrius festo sancti Nicolai, tamen ipsius octava ex institutione universalis ecclesiae non videtur celebrior, quia festum sancti Nicolai novem lectiones a priori tempore habuit, finalem suis antiphonis more festivitatum omittendo. Octava sancti Andreae a priori tempore tribus lectionibus habuit, finalem in suis antiphonis reservavit. Et intitutio singularis et simplicis personae, secundum quod multi nova plena officia in diversis ecclesiis diversimode instituunt, non debet nec postest institutioni seu ordinationi universalis ecclesiae praeiudicare. Nec de intentione instituentis in aliqua ecclesia plenum officium fuisse creditur antiquitas sanctorum venerationes tollere, sed potius prioribus reservatis devotiones devotionibus cumulare.

Ad completorium Exorta integraliter dicatur, ex quo in vesperis est omissus. Cetera et ad matutinum ut supra in ipsius festo. Protegat nos. Additur de feria et de sancta Maria.

Ad laudes sola Salve crux.

Ad primam Dilexit Andream.

Ad tertiam Biduo vivens.

Ad sextam Non me permittas.

Ad nonam Andreas Christi. Cetera omnia ut supra in die sancto.

IN CONCEPTIONE SANCTAE MARIAE

si venerit in dominica differatur in secundam feriam.

Ad vesperas Gaude mater ecclesia. Laudate pueri. Haec est illa. Laudate dominum. Haec est botrum. Lauda anima mea. O Maria clausus. Laudate dominum quoniam. Adesto iam supplicibus. Lauda Hierusalem. Dominus posssedit me. Require in nativitate eius. Cordis ac vocis. Suscipe devote. Gloria patri. Gaude visceribus. Ave Maria. Oratio propria Deus qui beatae Mariae virginis conceptioni, vel illa Famulis tuis caelestis gratiaenomen nativitatis mutando in nomen conceptionis. Additur sub una conclusione de sancto Zenone Venerabilem diem. Deinde antiphona et oratio de sancto Andrea. Postea antiphona et oratio de feria.

Ad completorium Te nunc suppliciter. Dignare me. Oratio ut supra.

Ad matutinum Eia pervigiles. In primo nocturno Gaude fidelis. Domine dominus noster. Cui Eva. Caeli enarrant. A prophetis praecinitur. Domini est terra. Specie tu a. Legitur legenda Tempore illo. Fulget dies. Germine. Abrahae stirpe. Haec ammiranda. Virga Iesse. Voce prophetiae. Gloria patri. In secundo nocturno Namque rubus. Eructavit. Virga Aaron. Deus noster. Isaias ille. Fundamenta. Adiuvabit eam. Sicut rosa. Cuius cunctorum. Verbum patris. Solem iustitiae. Celebris dies. Ista fuit digna. Gloria patri. In tertio nocturno Abrahae fit promissio. Cantate i. Hoc promissum. Dominus regnavit exultet. Vinea quondam. Cantate ii. Diffusa est. Liber generationis cum sua homilia. Ecce novum. Sanctus obumbrabit. Patriarcharum semine. Nobilis et clara. O Maria clausa. Perfudit totam. Gloria patri. Te deum laudamus.

Laudes Conceptus hodiernus. Dominus regnavit cum reliquis. Gloriosa semper. Maria plena. O quam larga. Dignare me. Dominus possedit me cum reliquis ut in nativitate ipius. Audi filia. Benedicta es. Oratio ut supra de sancto Zenone sub una conclusione. Addditur antiphona et oratio de feria.

Ad primam Conceptus.

Ad tertiam Gloriosa semper.

Ad sextam Maria plena.

Ad nonam Dignare me. Capitula et oratio ut supra. Additur semper de sancto Zenone et de feria.

Ad missam per totum ut in nativitate beatae virginis sed nomen nativitatis mutatur in nomen conceptionis.

In secunda vespera laudes Conceptus cum reliquis. Psalmi de beata virgine cum reliquis. Capitulum ut supra. O Maria clausa. Perfudit totam. Prosa Stella maris. Ave Maria. Ave regina. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de feria.

DAMASII PAPAE

Sacerdos et pontifex et oratio propria vel communis.

IN NATIVITATE SANCTAE LUCIAE VIRGINIS ET MARTYRIS

Ad vesperas feriales antiphonae et feriales psalmi. Domine deus meus. Specie tua. In tua patientia. Exaudi nos dominus. Sequitur antiphona de feria. Deinde statim novem Kyrie eleison et Ego dixi cum psalmo Miserere et oratione de feria. Item antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis ut supra.

Completorium ferialiter de adventu.

Ad matutinum invitatorium, et antiphonae et versiculi ut de una virgine. Legatur Isaias vel ipsius legenda. Lucia virgo. Sicut per me. Rogavi dominum. Pro eo ut me. Grata facta es. Adiuvabit eam. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Orante. Lucia virgo. Per te Lucia. Benedico te pater. Tanto pondere. Capitulum de una virgine et martyre. Columna es. Oratio ut supra. Sequitur ferialis antiphona et preces et oratio ut supra in vesperis. Deinde antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

Prima fiat de adventu domini.

Ad tertiam Soror mea.

Ad sextam Lucia virgo.

Ad nonam Per te Lucia. Capitula, responsoria et versiculi de virgine et martyre. Oratio ut supra. Additur de feria, de sancta Maria et de sanctis.

Ad missam Dilexisti iustitiam per totum. Kyrie eleison feriale. Gloria in excelsis non dicitur. Oratio ut supra. Confitebor tibi domine. Dilexisti iustitiam. Propterea. Diffusa est. Simile est regnum caelorum thesauro. Offerentur minus. Diffusa est. Missa cum Benedicamus clauditur propter adventum domini.

COMMENTARIUS

Iuxta romanum ordinem in secunda vespera Luciae inchoantur antiphonae maiores scilicet O sapientia cum reliquis. Si festum sanctae Luciae in dominicam evenerit officium ipsius in sabbato praecedenti peragatur propter laudes feriales de festi sancti Thomae in feriam secundam transponendas. Et tamen in ipso die dominico in secunda vespera O sapientia incipimus et orationem dominicalem subiungimus, nisi O fuerit ad beatam virginem plus pertinens, tunc oratio erit de beata virgine. Nota quando O inchoatum fuerit antiphona ferialis quae supererit in secunda vespera Luciae dicenda est sequenti die ad matutinas et residuae eiusdem die antiphonae dicendae sunt ad tertiam, ad sextam, ad nonam, si fuerint plures quam duae. Et si aliqua illarum fuerit de sancta Maria reservetur ad vesperas ad suffragia et dicatur de ea, nisi feralis antiphona super Magnificat fuerit de ipsa, tunc oportet quod dicatur ad horas. Et ita deinceps scilicet post festum Luciae una feriarum ad matutinas altera ad nonam dicatur. Sed si plures fuerint propter transpositionem feriarum vel propter aliud impedimentum, quod non possunt loco suo dici, tunc tamen semper ad minus sunt cantandae aut dicendae ad horas. Insuper nota quod semper proxima feria quarta post festum Luciae ieiunium quattuor temporum celebratur unde versus Vult crux Lucia cineres carismata dia ut sit in angaria quarta sequens feria. In feria quarta si quod tibi venerit horum, angariam tunc in quartam postpone sequentem.

INCIPIT ORDO MAIORUM ANTIPHONARUM

Ad vesperas O sapientia. Veni ad docendum nos viam prudentiae. O adonai. Veni ad redimendum. O radix Iesse. Veni ad liberandum nos iam noli tardare. O clavis David. Veni et educ victos de domo carceris. O oriens splendor. Veni et illumina sedentes. O rex gentium. Veni salva hominem quem. O Emmanuel rex. Veni ad salvandum nos domine deus noster. O virgo virginum. Filiae Hierusalem quod me admiramini. O Gabriel nuntius. Concipies et paries. O rex pacifice. Redemptos tuos visita. O Hierusalem civitas. Et vide dominum deum tuum. O mundi domina. Hic iacet in praesepio qui et sidera regit.

COMMENTARIUS

Quaedam ecclesiae cantant septem O et distinguuntur ab aliis antiphonis, quia in illis ponitur Veni, et ideo sunt septem quia dirigunt ad Christum, in quo requievit spiritus sapientiae et intellectus spiritus consilii et fortitudinis et cetera. Quaedam ecclesiae addunt duas antiphonas: unam in honore beatae virginis quae concepit O mundi domina, alia pro angelo qui ad virginem introivit O Gabriel, ut perficiatur novenarius numerus ad designandum quod per septem dona spiritus sancti perveniemus ad novem ordines angelorum. Quorum quilibet desiderabat Christi nativitatem ut impleretur numerus illorum qui de caelo ceciderunt. Quaedam etiam ecclesiae cantant duodecim antiphonae, quae exprimunt duodecim prophetas, qui Christi adventum praedixerunt. Qui etiam duodecim apostolorum testimonia roboraverunt, ex quo duodecim tribus et duodecim signati salvantur. Sed non sunt nisi septem habentes Veni. Hae omnes antiphonae sunt secundi toni, per quod innuitur, quia patres antiqui eius adventum cupiebant, quem deum et hominem futurum sciebant. Unde canitur geminae gygas substantiae alacris ut currat viam.

DOMINICA TERTIA

Ad vesperas super feriales psalmos Veni et libera, quae non mutatur usque ad vigiliam domini. Sic nos existimet homo. Festina ne tardaveris. Veni domine. Conditor alme siderum, qui non mutatur usque ad vigiliam nativitatis domini. Rorate caeli. Ante me non est, vel O quod occurrit. Si fuerit post festum sanctae Luciae Aurem tuam quaesumus domine. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus.

Ad matutinum Dominum qui venturum est. In primo nocturno Tu es qui. Egredietur virga. Legatur ad tres lectiones Quae sunt in illa nocte. Ecce apparebit. Ecce dominator. Bethlehem civitas. Deus a Libano. Qui venturus est. Ex Sion species. In secundo nocturno Ite dicite Ioanni. Egredietur dominus de loco. Legatur ad tres lectiones Legimus sanctum Moysen. Suscipe verbum. Ave Maria. Aegypte noli. Ecce dominator. Prope est ut veniat. Qui venturus. In tertio nocturno Dicit dominus paenitentiam. Cum audisset Ioannes in vinculis. Descendet dominus. A solis ortu. Veni domine et noli. A solis ortu. Docebit nos dominus. Ex Sion species. Te deum laudamus non canitur. Vox clamantis.

Ad laudes Veniet dominus. Dominus regnavit cum reliquis. Hierusalem. Dabo in Sion. Montes et omnes colles. Iuste et pie. Capitulum de epistula ut supra in vesperis. Vox clamantis. Ioannes autem cum audisset. Aurem tuam quaesumus domine. Sequitur oratio de sancta Maria.

Ad primam Veni et libera. Cetera ut superiori dominica.

Ad tertiam Tu es qui. Festina ne tardaveris. Relaxa facinora. Gloria patri. Timebunt gentes. Oratio ut supra.

Ad sextam Ite dicite. Emitte agnum. De petra deserti. Gloria patri. Memento nostri domine.

Ad nonam Dicit dominus paenitentiam. Tu exurgens domine. Quia tempus miserendi est. Gloria patri. Domine deus virtutum. Capitula et oratio de dominica.

Ad missam Gaudete in domino semper. Kyrie eleison dominicale praeter Gloria in excelsis. Aurem tuam. Sic nos existimet. Qui sedes. Qui regis. Excita domine. Cum audisset Ioannes. Credo in unum dicitur. Benedixisti domine. Dicite pusillanimis. Missa clauditur cum Benedicamus domino.

In secunda vespera Veni et libera. Capitulum dominicale. Conditor alme. Rorate caeli desuper. Beatam me dicent. Oratio de beata virgine. Si vero est post festum sanctae Luciae tunc O quod occurrit et oratio dominicalis et Beatam me dicent habetur in suffragium de sancta Maria.

Ad completorium Paratus esto, quae ab hinc non mutatur in feriis usque in vigiliam domini. Cetera omnia ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad laudes Consurge consurge.

Ad vesperas Elevare.

FERIA TERTIA

Ad laudes Ponam in Sion salutem.

Ad vesperas Ponent domino gloriam.

FERIA QUARTA

Ad laudes Consolamini consolamini.

Ad vesperas Laetamini cum Hierusalem.

FERIA QUINTA

Ad laudes Dies domini sicut fur.

Ad vesperas Hoc est testimonium.

FERIA SEXTA

Ad laudes Quomodo fiet istud.

Ad vesperas Dabit ei dominus sedem.

SABBATO

Ad laudes Omnis vallis implebitur.

IN ADVENTU DOMINI DE SANCTA MARIA

Ad vesperas Missus est. Dixit dominus cum reliquis ut de sancta Maria. Ecce virgo concipiet. Egredietur virga. Rorate caeli. ~~Rorate caeli.~~ spaeter wurde auch dieser versiculus rasiert. Ave spes nostra. Deus qui de beatae Mariae.

Ad completorium capitulum quodcumque fuerit de lectione Locutus est dominus ad Achaz. Veni redemptor gentium sine versu Praesepe. Custodi nos. Ecce concipies. Require in historia propria de annuntiatione, quam si non habeas accipiatur Spiritus sanctus. Oratio ut supra.

Ad matutinum Ave Maria. In primo nocturno Benedicta tu. Domine dominus noster cum reliquis ut de virginibus. Sicut myrra. Ante thorum. Specie tua. Legantur sex lectiones de ultima parte homilia evangelii Missus est, et incipiatur in illa parte Dixit autem Maria ad angelum. Egredietur virga. Rorate caeli. Ecce virgo concipiet. Tollite portas. Virgo Israel. A solis ortu. In secundo nocturno Specie tua. Adiuvabit eam. Sicut laetantium. Adiuvabit eam deus. Missus est Gabriel. Ave Maria. Ave Maria. Tollite portas. Suscipe verbum. Ave Maria. In tertio nocturno Gaude Maria virgo. Dignare me. Post partum. Diffusa est gratia. Missus est Gabriel. Require dominica tertia in adventu domini feria quarta. Annuntiatum est. Ave Maria. Gaude Maria. Gabrielem. Require in purificatione. Super salutem. Paradisi porta. Require in assumptione. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Missus est. Ave Maria. Spiritus sanctus. Ne timeas. Ecce ancilla. Egredietur virga, vel Ecce virgo concipiet, seu quodcumque simile de beata virgine. Audi filia et vide. Quomodo fiet istud. Deus qui de beatae Mariae.

Ad primam Missus est Gabriel.

Ad tertiam Spiritus sanctus.

Ad sextam Ne timeas.

Ad nonam Ecce ancilla domini. Capitula et oratio ut supra.

Ad missam Rorate caeli. Caeli enarrant. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis. Deus qui de beatae Mariae. Locutus est dominus ad Achaz dicens. A summo caelo. Caeli enarrant. ~~Prophetae sancti~~. Missus est Gabriel. Credo in unum dicitur. Ave Maria. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis. Ecce virgo concipiet. Ite missa est. Et est sciendum quod omni ebdomada praeter ebdomadas paschae et pentecostes nobiscum sabbato vel alio oportuno die missa de beata virgine canitur et Salve regina cum collecta competenti semper illi missae debet praemitti et praecantaripercantari.

MIn secunda vespera laudes Missus est cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut supra. Ecce virgo concipiet. Ave maris stella. Ave Maria. Ave Maria. Deus qui de.

DE IEIUNIO HIEMALI QUATTUOR TEMPORUM

in tertia ebdomada adventus domini semper celebrando. Est sciendum quod omnes apostolicos a beato Petro usque ad Simplicium papam ordinationes tantum in ieiunio decembris celebrasse, ut in romano pontificali legitur. Unde et istud ieiunium non immerito plenius quam reliqua suum habet officium. Nam reliqua nunc aliunde, nunc ex toto, nunc ex magna parte per suas ferias inofficiantur. Similiter est sciendum quod in omni ieiunio quattuor temporum, nisi infra pentecosten, tam ad horas quam ad missas genua flectimus. In quarta quidem feria ad priorem orationem in missa sine salutatione, id est sine Dominus vobiscum flectamus genua. Nam secunda oratio sine genuflexione cum salutatione profertur. Oratio autem in sexta feria cum salutatione et genuflexione recitatur. In sabbato autem omnes orationes genuflexio sine salutione praecedit, praeter illam de camino. Ibi praemittitur salutatio absque flexione genuum more trium puerorum, qui statuam noluerunt adorare. Ordo etiam praecipit ut infra hymnum trium puerorum non sedeamus, ne illis in camino laborantibus, nos inertiae sessionis dediti, esse videamur contrarii. Observandum est etiam ut in hoc ieiunio evangelia legantur ad matutinum.

FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum Missus est angelus.

Ad laudes Capitulum de feria Erit in novissimis. Missus est. Oratio de sancta Maria et de ieiunio sub una conclusione secundum quosdam, sed nos orationem de ieiunio dicimus ad horas et orationem de beata virgine solam ad matutinum. Deinde antiphona et oratio de sanctis. Responsoria de historia dominicali vel de historia Clama, secundum quod infra de impositione huius historiae per speciales regulas fueris informatus.

Ad matutinas et ad omnes cursus preces minores cum suis psalmis dicimus per tres dies quattuor temporum.

Ad missam feria quarta officium Rorate caeli. Kyrie eleison feriale. Praesta quaesumus. Dixit Isaias propheta. Erit in novissimis. Tollite portas. Quis ascendet. Alia Festina quaesumus domine. In diebus illis. Locutus est dominus ad Achaz. Prope est dominus. Laudem domini. Nota feria quarta quattuor temporum semper ad missam leguntur duae lectiones, quarum prima quae legitur sub tono nocturnali, scilicet declinante, significat vetus testamentum. Et secunda quae legitur sub communi tono, scilicet ascendente, significat novum testamentum ad significandum ordinandos in utroque testamento esse instructos. Monendi enim sunt qui ad ordinem sacrum contendunt, quod habeant notitiam legis et prophetarum, quibus possint alios erudire. In sexta feria tantum una lectio legitur, quia auctor novi et veteris testamenti, de quibus praemissum est unus solus deus est et quia ex utroque testamento unum evangelium factum est, vel quia lex et propheae, quae fuerunt in quarta aetate, in uno recapitulantur evangelio in sexta aetate. Missus est. Confortamini. Praefatio cottidiana ferialiter. Ecce virgo. Benedicamus domino.

In secunda vespera capitulum et oratio de die cum genuflexione dicimus et precibus.

FERIA SEXTA QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum Exurgens Maria. Responsoria de historia dominicali vel de historia Clama ut infra patebit.

Ad laudes Capitulum de feria Egredietur virga. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria et oratio de ieiunio dicatur ad horas.

Ad missam Officium Prope esto domine. Excita domine potentiam tuam et veni ut hi. Egredietur virga. Ostende nobis domine. Benedixisti domine. Exurgens autem Maria. Deus tu convertens. Ecce dominus. Benedicamus domino.

In secunda vespera capitulum et collecta de die cum genuflexione et precibus dicimus.

SABBATO QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum Anno quinto decimo. Responsoria de historia dominicali, nisi tunc impediatur per transpositionem feriae in hanc feriam ut infra patebit.

Ad laudes Capitulum de feria Ecce deus vester ultionem. Omnis vallis. Deus qui conspicis. Additur de sancta Maria.

Officium Veni et ostende. Deus qui conspicis. In diebus illis. Clamabunt ad dominum a facie. A summo caelo. Caeli enarrant. Concede quaesumus omnipotens deus. Haec dicit dominus deus. Laetabitur deserta. In sole posuit. A summo caelo. Indignos nos. Haec dicit dominus deus. Super montem excelsum. Domine deus virtutum. Excita domine potentiam. Praesta quaesumus omnipotens deus. Haec dicit dominus deus. Christo meo Cyro. Excita domine potentiam. Qui regis Israel. Preces populi tui. Angelus domini. Hymnus trium puerorum Benedictus es, quem tres pueri cantent. Quo finitur sequitur Deus qui tribus pueris. Rogamus vos per adventum. Qui regis. Anno quinto decimo. Exulta satis. Exultavit ut gigas. Benedicamus domino.

IN VIGILIA SANCTI THOMAE APOSTOLI

Ad matutinum et ad ~~horas~~ nihil dicatur de vigilia sed de adventu domini. ~~Officium vero semper de vigilia habetur, nisi vigilia venerit in aliquam diem quattuor temporum, tunc officium canitur de ieiunio et additur collecta de vigilia. Eodem modo si vigilia sancti Thomae~~ in dominicam venerit additur de vigilia.

IN NATALE SANCTI THOMAE APOSTOLI

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Benedictio domini super caput. Montes Israel. Rorate caeli. Exultet caelum laudibus. In omnem terram. O Thoma Didyme. Da nobis quaesumus domine beati apostoli tui. Sequitur antiphona O de feria quod in ordine fuerit et de sancta Maria.

Completorium ut de apostolis in plenis officiis.

Ad matutinum similiter commune de apostolis cum ipsius legenda. Thomas unus. Homilia in eo loco incipe ubi dicitur Iste unus discipulus defuit. Lege tres lectiones usque ad illum locum ubi sanctus Gregorius loquitur de pascha Ecce paschalia sollemnia agimus. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Hoc est praeceptum. Thomas qui dicitur Didyme. Da nobis quaesumus domine beati Thomae. Sequitur antiphona ferialis scilicet Nolite timere, quae numquam debet cantari, nisi in die sancti Thomae. Et si festum Thomae die dominico fuerit illa antiphona Nolite timere dicenda est super Benedictus, et haec antiphona Ave Maria dicenda est eodem die vel praecedenti ad suffragia de sancta Maria.

Ad primam Isti sunt triumphatores.

Ad tertiam Mitte manum tuam.

Ad sextam Misi digitum meum.

Ad nonam Quia vidisti me. Has antiphonas require in octava paschae. Capitula, responsoria, versiculi ut de apostolis. Oratio propria ut supra.

Ad missam Mihi autem. Kyrie eleison de apostolis cum Gloria in excelsis. Da nobis domine beati Thomae. Benedictio domini super caput. Nimis honorati. Dinumerabo eos. In omnem terram, vel Per manus autem. Clare sanctorum. Thomas autem usque ad illum locum Beati qui non viderunt. Require in octava paschae. Credo in unum dicitur. In omnem terram. Praefatio de apostolis. Mitte manum. Ite missa est. Si dies sancti Thomae in diem ieiunii venerit cantetur prima missa post tertiam de sancto Thoma, secunda vero missa post ~~sextam~~ de tempor. Si in diem dominicum venerit dicatur antiphona et oratio de eo et totum officium in secundam feriam transferatur praeter Nolite timere, quae immobiliter eodem die permanebit.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis per omnia ut de apostolis. Additur O de feria cum oratione. Si festum illud in sabbatum inciderit secundas vesperas non habebit, sed per totum dicetur de adventu domini. Additur Beati eritis et oratio de apostolo.

DOMINICA QUARTA ET PROXIMA ANTE NATIVITATEM DOMINI

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus dominus cum reliquis. Gaudete in domino semper. Iuravi dicit dominus. A solis ortu. Conditor alme siderum. Rorate caeli. O quod occurrit. Excita domine potentiam tuam. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus.

Ad matutinum Surgite vigilemus. In nocturnis Tu es cum reliquis, et versiculi ut in superiori dominica. Legatur Laetitia quanta sit ad sex lectiones. Canite tuba. A solis ortu. Vicesima quarta. Ego sum dominus. Non auferetur. Pulchriores sunt. ~~Gloria patri.~~ In secundo nocturno Me oportet minui. Hoc est testimonium. Ecce iam veniet. Prope est. Virgo Israel. A solis ortu. ~~Gloria patri.~~ In tertio nocturno Miserunt Iudaei cum sua homilia. Iuravi dicit. A solis ortu. Non discedimus. Domine deus virtutum. Intuemini quantus. Et dominabitur. Te deum non canitur.

Ad laudes Canite tuba. Dominus regnavit cum reliquis. Ecce veniet desideratus. Erunt prava. Dominus veniet occurrite. Omnipotens sermo. Capitulum de epistula ut in officiali ponitur. Vox clamantis. Ave Maria. Deus qui de beatae Mariae.

Ad horas antiphonae, responsoria, versiculi ut in priori dominica. Capitulum et oratio de praesenti dominica.

Ad missam Memento nostri. Kyrie eleyson dominicale praeter Gloria in excelsis. Excita domine potentiam. Gaudete in domino. Prope est domine. Laudem domini. Veni domine. Miserunt Iudaei. Credo in unum dicitur. Ave Maria. Ecce virgo concipiet. Benedicamus domino.

COMMENTARIUS

Intitulatur autem in antiquis libris dominica ista dominica vacat. Quia apostolicus olim hac dominica elemosinam vacabat, et tam ipse quam sui circa hoc intenti nullam stationem faciebant. Propter quod dicta est vacans, scilicet a statione et indugentia.

COMMENTARIUS

Si post hanc dominicam evenerit aliqua feria, quae in matutinis non habeat lectiones, tunc lege partem homiliae Anno quinto decimo, et incipe ibi Qui recipit prophetam. Cetera ut in feriis annotatur.

DE HISTORIA CLAMA

De feriis Clama in fortitudine est sciendum diligenter quod quidam historiam Clama in fortitudine in quarta feria hiemalis ieiunii omni anno incipiunt, etiam si adhuc duodecim dies usque ad nativitatem domini remaneant. Aestimant enim eandem historiam pro eodem ieiunio esse institutam. Sed falluntur. Si enim romana auctorictas illa ad hoc instituisset, tunc ipsam ante dominicam vacantem videlicet Canite tuba sicut cetera diuturnaliadiurnalia eiusdem ieiunii officia collocasset. Praeterea si eadem historia pro ieiunio institua esset, tunc superfluo secundam feriam et tertiam, et quintam, eodem modo inofficiatas haberet ut sextam feriam, dum tamen ad illas praedictum ieiunium nil pertineret. Patet igitur hanc historiam non pro ieiunio, sed potius ad hoc esse intitutam, ut proxima ebdomadam ante nativitatem domini, sicut ante pascha, tanto plus in officio habeat, quanto vicinior dominicae sollemnitatis existat. Nam et hoc antiphonarium videtur innuere quod historia Clama in fortitudine infra ebdomadam eiusdem dominicae canendam subsequenter insinuat singulis feriis singulas matutinales laudes attribuens. Sunt autem ita descriptae ut eo anno observantur cum nativitas domini in dominicam venerit, et vigilia domini in sabbato occurrerit, quem ordinem et modum Nolite timere in quarta feria descripta et Expectetur de cantico sabbati vigiliae ascrita demonstratdemonstrant. Unde et ipsum sabbatum speciali matutinae laudi insigniri non necesse habuit. Nam omni anno aut eiusdem vigiliae officium obtinebit, aut alterius feriae quam eadem vigilia eo anno occupaverit. Hanc tamen regulam non omnes ecclesiae tenent. Sed quaedam ecclesiae feriales laudes quae cadunt in die sancti Thomae tranferunt in diem sabbati. Aliae vero ecclesiae feriales laudes ipsius sabbati a praecedentibus antiphonis colligunt, sicut in ipsis feriis annotabitur. Et hic modus tamquam expeditior nobiscum observatur. Si enim laudes de feria in quam vigilia domini aut festum sancti Thomae cadunt semper essent cantandae plures antiphonae proprios psalmos habentes alienis psalmis iungerentur et etiam aliquotiens antiphonae quorundam canticorum superfluerent. Et notandum quod huius ebdomadae officia, et si pro ieiunio, ut probatum est, non sint instituta, numquam tamen illud omnino relinquunt, nisi eo anno dum nativitas domini in dominicam occurrerit. In omnibus autem aliis annis ipsum ieiunium aut ex integro vel ex parte praedictae ebdomadae includitur, et per legittimas eius ferias celebratur. Unde et antiphonae de evangeliis huius ieiunii quamvis multotiens cum ipso anticipentur, merito tamen in feria quarta et sexta et sabbato eiusdem septimanae describuntur, quiaeasdem ferias idem ieiunium adeo frequentat, ut vix uno anno illsa ex integro relinquat. Etiam sciendum quod in antiquis antiphonariis ante nativitatem domini septem officia solent continuari, videlicet vacantis dominicae et quinque feriarum atque vigiliae domini. Et eadem officia annuatim ab octava die, quae nativitatem domini praecedit, ut infra scribitur, congrue incipimus, ut totam illam septimanam statutis officiis celebrem habeamus, nec aliquam diem praeter sanctorum patrum institutionem huic celebritati ex parte nostra applicemus. Laudes feriales in festo sancti Thomae currentes in feriam eiusdem nominis praecedentis ebdomadae transponantur. Verbi gratia: Festum sancti Thomae si sit in secunda vel tertia feria proximae ebdomadae matutinale officium illarum feriarum in prioris septimanae feriam secundam vel tertiam transponatur.

REGULAE SPECIALES PRO HISTORIA CLAMA IN FORTITUDINE

Et ut modus incipiendi et decantandi historia Clama in fortitudine expedite sciri valeat diligenter, est notandum quod in quamcumque diem vigilia nativitatis domini evenerit in eadem die praecedenti, id est in octava proxima, laudes cum historia Clama incipiuntur, nisi quando dies nativitatis domini in feriam secundam evenerit, tunc enim in proxima secunda feria antecedente incipiuntur. Et de hiis omnibus ut simpliciores intelligant, ponantur regulae speciales.

REGULA PRIMA

Si vigilia domini die dominico evenerit, tunc in antecedenti dominica leguntur sermones Quae sunt in illa nocte et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit ut supra habetur in rubrica de dominica tertia. Et tunc adventus tantum sunt tres ebdomadae, diem vigiliae domini non computando, quae secundum quod scribit Ioannes Belethus non de adventu domini, sed de natali et ad tempus gaudii pertinet. Laudes feriales De Sion de feria quinta propter festum sancti Thomae transponantur in feriam quintam praecedentis ebdomadae. Etiam transponantur in eandem feriam responsoria septimum, octavum, et nonum de historia Clama. Et quod laudes de festo sancti Thomae transponantur, hoc omni anno est generale. Quod vero huiusmodi responsoria transponuntur hoc solo anno est speciale cum vigilia domini in diem dominicam evenerit. Non tunc ultima tria responsoria de dominica quarta propter vigiliam domini in praecedentem feriam tertiam transposita, historiam Clama interrumpunt, ut infra patebit.

FERIA SECUNDA

Deinde feria secunda proxima post dominicam tertiam.

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Vos inquam convenio cum historia Clama quo ad prima tria responsoria scilicet Clama in fortitudine. Orietur. Modo veniet.

Ad laudes Ecce veniet dominus. Miserere mei deus. Cum venerit filius. Verba mea auribus. Ecce iam veniet. Deus deus meus. Haurietis aquas in. Canticum Confitebor tibi. Egredietur dominus de loco. Laudate dominum de. Capitulum dominicale. Vox clamantis. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

Ad vesperas O rex gentium. Oratio de dominica.

COMMENTARIUS

Item memento ut singulis annis feriales antiphonae cuiuslibet diei, quando superfuerint, ad horas dicantur et antiphonae quae incurrunt in die sancti Thomae, quia non possunt dici eadem die festo impediente dicantur die priori ad horas cum aliis antiphonis eiusdem diei. Etiam de his considerandis recurre ad notabile suprascriptum in secunda vespera sanctae Luciae.

FERIA TERTIA

propter vigiliam domini quae in dominica evenerit anticipantur aliqua de quarta dominica.

Ad matutinum Surgite vigilemus. Antiphonae feriales cottidianae cum nocturno. Egredietur virga. Miserunt Iudaei. Et de historia eiusdem dominicae recipiantur tria ultima responsoria scilicet Iuravi dicit dominus. Non discedimus. Intuemini quantus sit.

Laudes Rorate caeli. Miserere mei. Emitte agnum. Iudica me deus. Ut cognoscamus. Deus deus meus. Da mercedem. Canticum Ego dixi. Lex per Moysen. Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. Vox clamantis. Tu Bethlehem. Excita domine potentiam tuam et veni et magna nobis. Et Ave Maria cantetur in suffragiis cum oratione de sancta Maria.

Ad horas ut supra, sed dicantur hac die capitula et oratio de quarta dominica.

Ad missam cantetur quarta dominica Memento nostri ferialiter per totum.

Ad vesperas O Emmanuel. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Populus Sion. Missus est. Responsoria de Clama: quartum, quintum, sextum scilicet Egredietur dominus. Praecursor pro nobis. Videbunt gentes.

Laudes Propter Sion. Miserere mei. Prophetae praedicaverunt. Te decet. Annuntiate populis. Deus deus. Ecce veniet dominus. Canticum Exultavit cor. Spiritus domini. Laudate dominum de caelis. Capitulum de feria Erit in novissimis. Vox clamantis. Missus est angelus Gabriel. Oratio de sancta Maria.

Ad horas et ad missam ut supra in rubrica de quarta feria quattuor temporum, ~~sed hodie duae missae celebrantur: prima de vigilia apostoli, secunda~~ vero de tempore.

DE SANCTO THOMA APOSTOLO

Ad vesperas de sancto Thoma apostolo. In suffragium additur O virgo virginum. Sequitur oratio de beata virgine.

Ad matutinum legatur passio ipsius apostoli

Ad laudes post Benedictus in suffragio Nolite timere. Oratio dominicalis. Cetera omnia de apostolo ut supra in propria rubrica.

In secunda vespera Iuravit cum reliquis. In suffragio de sancta Maria O Gabriel. Sequitur oratio de sancta Maria.

Completorium de tempore ut supra.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Popolus Sion. Exurgens Maria. Responsoria decimum, undecimum, duodecimum de Clama scilicet: Ecce radix. Radix Iesse. Annuntiatum est, quia responsoria septimum, octavum, nonum sunt propter diem sancti sancti Thomae anticipata in proximam feriam quintam praecedentis ebdomadae.

Laudes Constantes estote. Miserere mei. Ad te domine levavi. Domine exaudi orationem meam. Veni domine. Deus deus meus. Deus a Libano veniet. Domine audivi. Ego autem ad dominum. Laudate dominum de caelis. Capitulum de quattuor temporibus scilicet Egredietur virga. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria Deus qui de beate.

Ad horas et ad missam ut supra in propria rubrica de feria sexta quattuor temporum.

Ad vesperas O rex pacifice. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

SABBATO QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Anno quinto decimo. Responsoria de Clama: tertium, quartum decimum, quintum decimum scilicet ultima Nascetur nobis. Egredietur virga. Ecce dominus veniet. Sic omnia responsoria de historia Clama sunt enumerata et inter illa non computatur Montes Israel, nam ad primas vesperas sancti Thomae nobiscum solet decantari.

Laudes hoc loco anticipentur de sequenti dominica. Canite tuba. Miserere mei. Ecce veniet de Sion. Bonum est confiteri. Erunt prava. Deus deus meus. Expectetur sicut pluvia. Canticum Audite caeli, quia Dominus veniet debet reservari in crastinam diem dominicam ad laudes de vigilia super canticum Benedicite omnia opera. Omnipotens sermo. Laudate dominum de caelis. Capitulum de quattuor temporibus scilicet Ecce deus vester ultionem. Omnis vallis. Oratio de feria. Additur de sancta Maria.

Ad horas et ad missam ut supra de sabbato quattuor temporum in propria rubrica.

Ad vesperas per omnia ut infra in rubrica de vigilia vigiliae domini ponitur.

REGULA SECUNDA

Si vigilia nativitatis domini in feriam secundam feriam evenerit, in praecedenti non proxima dominica sermones Quae sunt in illa nocte et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit habentur ut scriptum sest supra de dominica tertia in rubrica. Tunc adventus sunt tres ebdomadae et unus dies. Laudes feriales scilicet Constantes estote de sexta feria propter festum sancti Thomae ad sextam feriam praecedentis ebdomadae transferantur.

FERIA SECUNDA

Deinde feria secunda proxima post eandem tertiam dominicam.

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Feriales antiphonae cum nocturna. Vos inquam convenio ad duos dies. Hoc die prima tria responsoria de historia Clama.

Laudes Ecce veniet cum reliquis. Require supra in prima regula. Capitulum de dominica. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

Ad vesperas O oriens. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

COMMENTARIUS

Nota de antiphonis superfluis, tene regulas scriptas in secunda vespera sanctae Luciae.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur pars sermonis Vos inquam convenio, ubi heri dimissum fuit. Responsorium quartum, quintum et sextum de Clama.

Laudes Rorate caeli cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

Ad vesperas O rex gentium. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Populus Sion. Missus est. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Miserere mei ut supra in prima regula. Capitulum de feria quarta quattuor temporum. Vox clamantis qui non variatur in laudibus. Missus est. Oratio de sancta Maria.

Ad cursus et ad missam ut supra in quattuor temporibus.

Ad vesperas O Emmanuel. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de homilia Missus est et incipiatur ibi Dixit autem Maria ad angelum secundum quod a prioribus nostris consuevimus facere. Alii vero Exurgens Maria cum sua homilia de crastina sexta feria, in qua est dies sancti Thomae, in hodiernum diem anticipant. Utrumque consonum est rationi, sed primum stat cum antiquae nostrae ecclesiae consuetudine. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

Laudes De Sion cum reliquis. Miserere cum reliquis ut supra in prima rubrica. Intuemini. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria. Qui vero Exurgens Maria legeret, haberet Ex quo facta est, vel poneret eam in suffragio de sancta Maria.

Ad horas ut supra in feriis. Nihil tamen de quattuor temporibus, quia quattuor tempora quintam feriam non respiciunt.

DE SANCTO THOMA APOSTOLO

Ad vesperas omnia fiant de apostolo. In suffragiis O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

Ad completorium et ad matutinas omnia de apostolo. In suffragiis additur Nolite timere. Sequitur oratio de feria. Deinde antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad matutinum Quidam Exurgens Maria in praecedentem feriam quintam transponunt. Quidam vero evangelium de apostolo legunt pro octava lectione et Exurgens Maria hoc die legunt pro nona lectione. Quod nos a priori tempore consuevimus et qualitercumque fiat, tunc hoc die Ex quo facta est ad minus in suffragium de sancta Maria canitur convenienter.

Ad horas omnia de apostolo. Additur oratio de feria et de sancta Maria.

Prior missa post tertiam de apostolo.

Secunda vero missa de tempore hora debita.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis ut supra in rubrica de apostolo. In suffragiis additur O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

SABBATO

Ad matutinum Regem venturum. Anno quinto decimo. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

Laudes colligantur de praecedentibus antiphonis et sunt hae antiphonae Consurge consurge. Elevare elevare. Ponam in Sion. Expectetur sicut pluvia. Ponent domino. Omnis vallis. Oratio de feria. Additur de sancta Maria.

Ad horas et ad missam de quattuor temporibus ut supra in propria rubrica.

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus dominus cum reliquis. Gaudete in domino. Iuravi dicit. Conditor. Rorate caeli. O rex pacifice. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria. Completorium ut supra in sabbatinis noctibus. Ad matutinum per totum ut habetur supra in rubrica de quarta dominica.

TERTIA REGULA

Si vigilia domini in feria tertia evenerit in dominica non proxima sed praecedenti Quae sunt in illa nocte, et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit imponantur, ut habetur supra, in rubrica de dominica tertia. Tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et duo dies. Laudes feriales Consurge de sabbato propter festum sancti Thomae in sabbatum praecedentis ebdomadae transferatur, ne Expectetur sicut pluvia omittatur, alias forte non esset. Necesse laudes de sabbato transferre, cum sabbatum laudes habeat non proprias, sed collectas et accomodatas.

FERIA SECUNDA

Unde feria secunda proxima post eandem dominicam tertiam.

Ad matutinum Regem venturum. Legantur tres lectiones de Isaia cum tribus responsoriis de historia dominicali Ecce apparebit. Deinde

FERIA TERTIA

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Vos inquam convenio cum historia Clama quo ad prima tria responsoria.

Laudes Rorate caeli cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Tu Bethlehem. Additur de sancta Maria.

Ad vesperas O oriens. Oratio dominicalis. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.

COMMENTARIUS

De antiphonis quae superfuerint, tene regulas in secunda vespera sanctae Luciae scriptas.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Populus Sion. Missus est cum sua homilia ad tres lectiones. Responsorium quartum, quintum, et sextum de Clama.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Missus est. Oratio de sancta Maria.

Ad horas et ad missam ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

Ad vesperas O rex gentium. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de homilia Missus est et incipiatur ibi Dixit autem Maria ad angelum. Responsoruma septimum, octavum, nonum de Clama.

Ad laudes De Sion cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in regula prima. Intuemini. Oratio dominicalis. Additur Quomodo fiet et oratio de sancta Maria.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas O Emmanuel. Additur antiphona de sancta Maria.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Ecce venit. Exurgens Maria. Responsorium decimum, undecimum, et duodecimum de Clama.

Laudes Constantes estote cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria et oratio de tempore dicatur ad horas.

Ad missam et ad horas ut supra in propria rubrica de quattuor temporibus.

DE SANCTO THOMA APOSTOLO

Ad vesperas omnia fiant de apostolo. In suffragio O virgo virginum. Oratio de sacta Maria.

Ad completorium et ad matutinum omnia fiant de apostolo. Legatur passio eius cum historia de apostolis. Anno quinto decimo legatur ad tres lectiones quia aliter commode legi non posset. Quidam vero hoc Anno quintodecimo cum antiphona Omnis vallis transferunt hoc anno in proximam diem ante festum sancti Thomae, id est in sextam feriam, et Exurgens Maria cum antiphona Ex quo facta est transferunt in feriam quintam praecedentem. Nos vero cum dies sancti Thomae in sabbatum quattuor temporum evenerit ad matutinum legimus Thomas unus pro septima et octava lectione, et Anno vero quintoquinto decimo pro nona lectione secundum antiquam nostrae ecclesiae consuetudinem.

Ad laudes In suffragiis Omnis vallis. Egredietur dominus de loco. Sequitur oratio de feria quattuor temporum. Item Nolite timere. Ex Sion species. Sequitur oratio de dominica. Item de sancta Maria antiphona et oratio.

Ad missam Hoc die duas missas celebrare debemus: primam post tertiam de sancto Thoma apostolo, aliam vero post sextam de ieiunio ut supra in rubrica de quattuor temporibus. Et addimus ad horas orationes de quattuor temporibus et de sancta Maria.

In secundis vesperis propter diem dominicum de apostolo nihil dicimus praeter Beati eritis cum oratione.

DOMINICA QUARTA DE ADVENTU

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus cum reliquis. Gaudete in domino semper. Iuravi dicit. Conditor. Rorate caeli. O Gabriel. Oratio de sancta Maria. In suffragiis additur Beati eritis et oratio de apostolo.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus.

Ad matutinum per totum ut supra continetur in rubrica de dominica quarta.

Dominica in secunda vespera Veni et libera. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. Conditor alme siderum. Rorate caeli. O rex pacifice. Oratio dominicalis. Additur de santa Maria.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur pars homiliae de evangelio Anno quinto decimo. Et incipiatur ibi Qui recepit prophetiam. Responsoria ultima tria de historia Clama.

Laudes Ecce venietcum reliquis. Miserere cum reliquis. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

Ad vesperas per omnia ut habetur infra in rubrica de vigilia vigiliae.

REGULA QUARTA

Si vigilia domini feria quarta evenerit in dominica non proxima sed praecedenti, sermones Quae sunt in illa nocte, et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit imponuntur eo modo, quo habetur supra, in dominica tertia. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et tres dies. Laudes feriales Ecce veniet de secunda feria in feriam secundam praecedentis ebdomae propter festum sancti Thomae transponantur. Quod festum licet hoc anno in dominicam cadat, tamen in secunda feria celebratur.

FERIA SECUNDA ET TERTIA

Unde feria secunda et feria tertia proximis post eandem tertiam dominicam.

Ad matutinum Regem venturum. Legitur Isaias utroque die ad tres lectiones ut supra in feriis cum tribus responsoriis de historia Ecce apparebi t.

FERIA QUARTA

Deinde feria quarta.

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Missus est cum sua homilia. De historia Clama prima tria responsoria.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Missus est. Oratio de sancta Maria. Ad horas et ad missam ut supra feria quarta quattuor temporum.

Ad vesperas O oriens. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

COMMENTARIUS

De antiphoniis superfluis, nota regulas in secunda vespera sanctae Luciae scriptas.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legantur de homilia Missus est. Et incipiatur ibi Dixit autem Maria ad angelum. Responsorium quartum, quintum, et sextum de Clama.

Laudes De Sion veniet cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum dominicale. Intuemini quantus. Oratio dominicalis. Sequitur Quomodo fiet et oratio de sancta Maria.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas O rex gentium. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Populus Sion. Exurgens Maria. Responsorium septimum, octavum, et nonum de Clama.

Laudes Constantes cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria.

Ad horas et ad missam ut supra in propria rubrica de feria sexta quattuor temporum.

Ad vesperas capitulum de dominica. O Emmanuel. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

SABBATO

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Anno quinto decimo. Responsorium decimum, undecimum, et duodecimum de Clama.

Laudes Consurge cum reliquis. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de tempore. Additur de sancta Maria.

Ad horas et ad missam ut supra sabbato quattuor temporum in propria rubrica habetur. De vigilia apostoli additur oratio in missa.

DOMINICA QUARTA DE ADVENTU DOMINI

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus dominus cum reliquis. Capitulum de quarta dominica. Iuravi dicit. Conditor alme. Rorate caeli. O virgo virginum. Oratio de sancta Maria. Additur antiphona et oratio de apostolo.

Ad completorium ut supra in sabbatinis noctibus.

Ad matutinas hoc anno convenienter canitur Nolite timere. Oratio dominicalis Excita domine. Deinde Ave Maria in suffragiis cum oratione de sancta Maria. Cetera omnia ad matutinum, ad horas et ad missam ut supra in rubrica de dominica quarta. De apostolo addatur antiphona et oratio.

In secundis vesperis dominicae omnia habeantur de apostolo. Additur O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

FERIA SECUNDA

Omnia de apostolo.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis ut de apostolis. Additur O rex pacifice. Oratio dominicalis. Sequitur de sancta Maria.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Regem venturum. Vos inquam convenio. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, et quinto decimum de Clama.

Laudes Rorate caeli cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de tempore. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Sequitur de sancta Maria et de sanctis.

Ad vesperas per omnia ut supra de vigilia vigiliae.

QUINTA REGULA

Si vigilia domini feria quinta evenerit in praecedenti quarta feria praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus sunt tres ebdomadae et quattuor dies. Laudes feriales Ecce veniet de secunda feria propter festum Thomae in secundam feriam praecedentis ebdomadae transponuntur.

FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

In eadem feria quarta quattuor temporum

Ad matutinum Populus Sion. Legatur Missus est cum sua homilia et cum tribus responsoriis de historia Ecce apparebit.

Ad laudes antiphonae cottidianae feriales.

Ad missam et ad horas ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

Ad vesperas O clavis David. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

COMMENTARIUS

De antiphonis superfluis tenendae sunt regulae suprascriptae in secundis vesperis sanctae Luciae.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Vos inquam convenio cum historia Clama quo ad prima tria responsoria.

Laudes De Sion cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Intuemini. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria et de sanctis. Et non mireris quod haec historia Clama potius in hac feria quinta hoc anno incipitur quam in quarta feria quattuor temporum vel in secunda feria, quia haec historia non propter ieiunium ut multi opinantur est instituta, sed pro proxima ebdomada ante nativitatem domini ut celebrior in divino officio habeatur.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas O oriens. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria et de sanctis.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Populus Sion. Exurgens Maria. Responsorium quartum, quintum, et sextum de Clama.

Laudes Constantes estote cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria. Additur de sanctis.

Ad horas et ad missam ut supra de sexta feria quattuor temporum.

Ad vesperas capitulum de dominica. O rex gentium. Oratio de dominica. Suffragia de sancta Maria et de sanctis ut supra.

SABBATO

Ad matutinum Regem venturum. Anno quinto decimo. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

Laudes Consurge consurge cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima rugula. Pro quarta antiphona accipiatur Expectetur sicut pluvia ad suum canticum. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de quattuor temporibus. Additur de sancta Maria et de sanctis.

Ad horas et ad missam ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

DOMINICA QUARTA DE ADVENTU

Ad vesperas Veni. Benedictus. Capitulum de quarta dominica. Iuravi dicit. Conditor alme. Rorate caeli. O Emmanuel. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus. Ad matutinum, ad horas et ad missam per omnia ut habetur supra in rubrica de dominica quarta.

Dominica in secunda vespera per totum de apostolo. In suffragiis O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

FERIA SECUNDA

Ad matutinas de apostolo. Additur Nolite timere. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria. Cetera omnia de apostolo ut habetur in propria rubrica.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur pars homiliae de evangelio Anno quintodecimo et incipiatur ibi Qui recipit prophetam. Responsorium decimum, undecimum, et duodecimum de Clama.

Laudes Rorate caeli cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de dominica. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria et de sanctis.

Ad vesperas O rex pacifice. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria et de sanctis.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur pars homiliae Anno quinto decimo et incipiatur ubi heri dimissum fuit. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Missus est. Oratio de sancta Maria, vel sumatur una antiphona de superfluis.

Ad vesperas per totum ut supra in rubrica de vigilia vigiliae.

SEXTA REGULA

Si vigilia domini feria sexta evenerit, in feria quarta praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et quinque dies.

Laudes feriales Rorate caeli de tertia feria propter festum sancti Thomae in tertiam feriam praecedentis ebdomadae transponantur.

FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

In eadem quarta feria quattuor temporum.

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Missus est. Responsoria accipiantur de historia Ecce apparebit.

Ad laudes antiphonae cottidianae feriales. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de sancta Maria. Et oratio de tempore dicatur ad horas.

Ad horas et ad missam ut supra de quarta feria quattuor temporum.

Ad vesperas capitulum de dominica. O radix Iesse. Oratio dominicalis. Suffragia de santa Maria et de sanctis.

COMMENTARIUS

Da antiphonis superfluis vide regulas supra in secunda vespera sanctae Luciae scriptas.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur Isaias propheta in ea parte in qua proxime fuit dimissum, vel secundum quod consuevimus. Legatur de homilia Missus est et incipiatur ibi Dixit autem Maria ad angelum. Responsoria tria de historia dominicali Ecce apparebit.

Laudes feriales et cottidianae. Capitulum dominicale. Dies domini. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

Ad vesperas O clavis David. Oratio de tempore. Suffragia ut supra.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Populus Sion. Exurgens Maria. Prima tria responsoria de historia Clama.

Laudes Constantes estote cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria et de tempore oratio dicatur.

MAd vesperas O oriens. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

SABBATO

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Anno quinto decimo. Responsorium quartum, quintum, et sextum de Clama.

Laudes Consurge consurge cum reliquis. Miserere mei cum reliquis. Pro quarta antiphona recipiatur Expectetur sicut pluvia. Omnis vallis. Capitulum et oratio de quattuor temporibus. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

DOMINICA QUARTA DE ADVENTU

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus cum reliquis. Capitulum de dominica quarta. Iuravi dicit dominus. Conditor alme. Rorate caeli. O rex gentium. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus. Ad matutinum ad alias horas et ad missam ut supra in propria rubrica de dominica quarta.

Dominica in secunda vespera O Emmanuel. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria.

Completorium ut supra de tempore.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur Vos inquam convenio per duos dies. Responsorium septimum, octavum, et nonum de Clama.

Laudes Ecce veniet cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria. Additur de sanctis.

Ad horas ut supra in feriis.

DE SANCTO THOMA APOSTOLO

Ad vesperas per omnia de apostolo. In suffragiis O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

Ad matutinas additur Nolite timere. Oratio dominicalis. Additur de sancta Maria. Cetera omnia de apostolo ut supra in propria rubrica.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum de apostolis. In suffragiis additur O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

Completorium de tempore.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de sermone Vos inquam ubi heri fuit dimissum, vel incipiatur pars homiliae de evangelio Anno quinto decimo et incipatur ibi Qui recipit prophetam. Responsorium decimum, undecimum, et duodecimum de Clama.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Missus est. Oratio de sancta Maria, vel accipiatur una de superfluis antiphonis. Suffragia ut supra.

Ad vesperas O rex pacifice. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis ut supra.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de parte homiliae evangelii Anno quinto decimo ab illa parte Qui recipit prophetam ubi heri fuit dimissum, vel si heri illa pars fuit lecta hodie ab eadem incipiatur. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, et quinto decimum de Clama.

Laudes De Sion veniet cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Intuemini quantus. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Ad vesperas per omnia ut habetur infra in rubrica de vigilia vigiliae.

REGULA SEPTIMA

Si vigilia domini sabbato evenerit in quarta feria praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus sunt tres ebdomadae et sex dies. Laudes feriales Propter Sion de quarta feria propter festum sancti Thomae in quartam feriam praecedentis ebdomadae transferantur.

FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

In eadem feria quarta quattuor temporum.

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Missus est. Tria responsoria de historia Ecce apparebit.

Laudes Propter Sion cum reliquis. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de sancta Maria. Et de feria oratio legatur ad horas.

Ad horas et ad missam ut supra de quattuor temporibus. Ad vesperas O adonai. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

COMMENTARIUS

De antiphonis superfluis, vide regulas scriptas in secunda vespera sanctae Luciae scriptas.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur Isaias propheta in parte prius dimissa. Responsoria de historia Ecce apparebit.

Laudes feriales cottidianae. Capitulum de dominica. Dies domini. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

Ad vesperas O radix Iesse. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Populus Sion. Exurgens Maria. Responsoria tria de historia Ecce apparebit.

Laudes feriales cottidianae. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria. Suffragium de sanctis.

Ad horas et ad missam ut supra de sexta feria quattuor temporum.

Ad vesperas O clavis David. Oratio dominicalis ut supra.

SABBATO

Ad matutinum Ecce venit plenitudo. Anno quinto decimo. Prima tria responsoria de Clama.

Laudes Consurge consurge cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Pro quarta antiphona accipiatur ad canticum Expectetur sicut pluvia. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de tempore. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

Ad horas et ad missam ut supra de sabbato quattuor temporum.

DOMINICA QUARTA DE ADVENTU

Ad vesperas Veni et libera. Benedictus dominus cum reliquis. Capitulum de quarta dominica. Iuravi dicit. Conditor alme. Rorate caeli. O oriens. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra in sabbatinis noctibus. Ad matutinum, ad alias horas et ad missam ut supra in rubrica de quarta dominica.

Deindein secundis vesperis dominicae O rex gentium. Oratio dominicalis. Cetera ut supra de quarta dominica.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur Vos inquam convenio per duos dies. Responsorium quartum, quintum, et sextum de Clama.

Laudes Ecce veniet. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria. Suffragia ut supra.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas O Emmanuel. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de sermone Vos inquam circa illam partem ubi heri fuit dimissum. Responsorium septimum, octavum, et nonum de Clama.

Laudes Rorate caeli cum reliquis. Miserere mei cum reliquis. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

DE SANCTO THOMA APOSTOLO

Ad vesperas per omnia de apostolo. In suffragiis additur O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

Ad matutinas additur Nolit. Oratio dominicalis. Cetera omnia ut supra in propria rubrica de apostolo.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis ut de apostolis. In suffragiis O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de parte homiliae evangelii Anno quinto decimo ab illa parte Qui recipit prophetam. Responsorium decimum, undecimum, et duodecimum de Clama.

Laudes De Sion veniet cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Intuemini. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas O rex pacifice. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Regem venturum. Legatur de parte homiliae evangelii Anno quinto decimo post illam partem Qui recipit prophetam ubi heri fuit dimissum. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, et quinto decimum de Clama.

Laudes Constantes estote cum reliquis. Miserere mei cum reliquis ut supra in prima regula. Quomodo fiet istud. Oratio de sancta Maria. Additur antiphona et oratio de sanctis.

Ad horas ut supra in feriis.

Ad vesperas ut infra in rubrica de vigilia vigiliae.

IN VIGILIA VIGILIAEVIGILIA DOMINI

Ad vesperas Veni et libera. Psalmi feriales ab hinc usque post octavam epiphaniae. Finales in antiphonis omittimus. Propter Sion non tacebo. De illa occulta. Ex Sion species. Hymnus non canitur. Rorate caeli. O Hierusalem. Deus qui nos redemptionis. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra.

Ad matutinum Hodie scietis. Habetur nocturnus cum antiphonis cottidianis ferialibus. Hodie scietis. Legatur Cum esset desponsata. Sanctificamini hodie. Hodie scietis. Constantes estote. Vos qui in pulvere. Sanctificamini filii. Ecce dominus veniet. In laudibus Constantes estote.

Ad laudes prima Iudea et Hierusalem. ~~Dominus regnavit~~ cum reliquis ferialibus. Secunda Hodie scietis. Tertia Crastina die. Pro quarta antiphona est sciendum in quamcumque feriam vigilia nativitatis domini evenerit antiphona congrua eiusdem feriae super canticum de supradictis ferialibus laudibus imponatur. Verbi gratia: Si dominica fuerit dicatur Dominus veniet. Si fuerit secunda feria Haurietis aquas. Si tertia feria fuerit Da mercedem domine. Si fuerit quarta feria Ecce veniet dominus. Si fuerit quinta feria Ecce dominus meus. Si fuerit feria sexta Deus a Libano. Si sabbato Expectetur sicut pluvia. Quinta Crastina erit vobis. Videbunt gentes iustum. Constantes estote. Ioseph fili David. Oratio sola de sancta Maria, nisi sit dies dominicus, tunc additur oratio dominicalis sub una conclusione.

DE VIGILIA DOMINI IN DIE DOMINICO

Si vigilia nativitatis domini in dominicam evenerit

Ad matutinum Hodie scietis. In primo nocturno Tu es. Beatus vir cum reliquis. Egredietur virga. Legitur Laetitia quanta sit ad sex lectiones. Canuntur sex responsoria de historia Canite tuba. In secundo nocturno Ite dicite. Egredietur dominus. In tertio nocturno Dicit dominus. Hodie scietis. Cum esset desponsata. Sanctificamini cum reliquis. Te deum laudamus non canitur. Ante laudes Constantes estote.

Ad laudes Iudea cum reliquis. Dominus regnavit cum reliquis. Cetera omnia ut supra.

Ad horas hymnus non canitur, quia omnia festive cantari debent.

Ad primam Hodie scietis. Deus in nomine tuo cum reliquis, et non Deus deus meus respice in me, etiam si in dominicam evenerit. Domine miserere nostri ut supra. Oratio de vigilia. Ad alias horas capitulum et oratio de vigilia.

Ad tertiam Levate capita vestra. Hodie scietis. Crastina die delebitur.

Ad sextam Rex pacificus. Crastina die delebitur. Crastina die die erit vobis salus.

Ad nonam Magnificatus. Crastina die erit vobis. Ex Sion species. In vigilia nativitatis domini missa celebretur post sextam, praesertim cum ipsius vigiliae seu futuri festi mentio sit habita in matutinis, in prima et in tertia in responsoriis, antiphonis et orationibus. In aliis autem vigiliis in quibus ad nullos cursus venturi fit commemoratio festi, praeter in missa, utpote in vigilia epiphaniae, paschae, ascensionis, pentecostes, Ioannis Baptistae, apostolorum, Laurentii, assumptionis, omnium sanctorum, in his, inquam, vigiliis, missa post nonam congrue celebratur. Absonum enim videtur, si post sextam in missa de futuro festo mentionem nona subsequentis ferialiter iuxra modum primae,tertia et sexta diceretur. Quod si in praetitulatis vigiliis propter aliquam necessitatem incurrentem, utpote in vigilia ascensionis propter extensam processionem, nona post missam differatur, tunc utique nona de sequenti sollemnitate canatur.

Ad missam Hodie scietis. Kyrie eleison dominicale, sed Gloria in excelsis non canitur, etiam si in dominicam evenerit. Oratio sola Deus qui nos redemptionis, nisi fuerit dies dominicus, tunc ambae collectae sub una conclusione dicentur. Propter Sion non tacebo. Deinde continuatim legatur Paulus apostolus Iesu Christi. Hodie scietis. Qui regis Israel. Alleluia non canitur, nisi in dominicam evenerit, tunc canitur Veni domine. Cum esset desponsata. Tollite portas. Praefatio cottidiana. Revelabitur gloria domini. Missa clauditur cum Benedicamus domino, etiam si dies dominicus sit.

IN NATIVITATE DOMINI

Ad vesperas super psalmos Scitote quia. Laudate pueri cum reliquis. Orietur sicut. Gaude et laetare. Dum ortus. Ave spes nostra. Paulus servus Iesu Christi. Iudea et Hierusalem. Constantes. Post Gloria patri responsorium iteratur. Hymnus non canitur. Constantes estote. Cum esset desponsata. Sola oratio dicitur de sancta Maria Deus qui de beatae Mariae secundum antiquum nostrum breviarium. Sed aliae ecclesiae habent orationem de vigilia Deus qui nos redemptionis secundum Ioannem Belethum, qui dicit quandocumque aliqua vigilia habet propriam collectam, illa debet dicit ad vesperas.

Ad completorium super psalmos Alleluia. Sobrie et iuste. Veni redemptor cum versu Praesepe iam fulget. Custodi nos. Vigilate animo. Kyrie eleyson. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Credo in deum. Post Carnis resurrectionem Constantes estote. Deus qui hanc sacratissimam noctem.

Ad matutinum Christus natus est. In primo nocturno Dominus dixit ad. Quare fremuerunt. Tamquam sponsus. Caeli enarrant. Diffusa est gratia. Eructavit. Speciosus forma. Legantur tres lectiones de Isaia et finiuntur sic Haec dicit dominus. Lectio prima Primo tempore. Hodie nobis. Gloria in excelsis deo et Gloria patri. Lectio secunda Consolamini consolamini. Hodie nobis de caelo. Gloria in excelsis et Gloria patri. Lectio tertia Consurge consurge. Descedit de caelis. Secundum nostram consuetudinem tres canonici retro altare publicum cantant versum Tamquam sponsus cum maiori melodia et cum Gloria patri. Et potest significare quia deus venit a Libano et sanctus de monte venerabili et condenso. Sequitur Facturae plasmator. Choro respondente per neumam. Ubi sciendum quod in primo nocturno post versum cuiuslibet responsorii dicitur Gloria patri. Quia in tribus primis responsoriis tria significantur, scilicet: restauratio angelorum, cum dicitur Gaudet exercitus angelorum, et reparatio hominum cum dicitur Pax vera descendit, et modus quo haec facta sunt cum dicitur Descendit de caelis et cetera. Et haec facta sunt per trinitatem. Idcirco post quodlibet illorum trium responsoriorum Gloria patri cantatur, quod ad laudem pertinet trinitatis. Item in primis duobus responsoriis Gloria in excelsis pro duobus versibus ponitur et per hoc duo praecepta novi testamenti videlicet dilectionem dei et proximi designamus, vel salutem duorum popolorum scilicet iudaici et gentiles, vel redemptionem corporis et animae, pro quibus digne canimus cum angelis Gloria in excelsis. In secundo nocturno Suscepimus deus. Magnus dominus. Orietur diebus. Deus iudicium. Veritas de terra. Benedixisti domine terram. Notum fecit dominus. Leguntur aliae tres lectiones de sermonibus patribus et concluduntur cum Tu autem domine. Lectio quarta de sermone Fulgentii Natalis dies domini. Quem vidistis pastores. Dicite quidnam. Lectio quinta de sermone Salvator noster dilectissimi. O magnum mysterium. Domine audivi. Lectio sexta de sermone Fulgentii episcopi Exultemus in domino. Beata dei genitrix. Ave Maria cum Gloria patri. In tertio nocturno Homo natus est. Fundamenta. Laetentur caeli. Cantate i. Notum fecit dominus. Cantate ii. Benedictus qui venit. Legantur tria evangelia cum suis homiliis: Exiit edictum. Sancta et immaculata. Benedicta. Pastores loquebantur. In principio erat verbum. Quod factum est. In principio erat verbum. Verbum caro factum est. Puer natus est cum Gloria patri. In hac nocte ad matutinum tria leguntur evangelia, ut sic plures sint testes nativitatis Christi Et propter hoc etiam leguntur lectiones in quibus Augustinus et alii sancti patres inducunt ad hoc auctorictates infinitas, scilicet ab eis quae fuerunt ante legem, sub lege et post legem, quoniam integrum est iudicium, quod plurimorum sententiis confirmantur. Nonum responsorium repetatur. Et ministri altaris sacris vestibus induti procedant et missa, quae nominatur in galli cantu hoc ordine peragatur.

Missa in galli cantu Dominus dixit ad me. Quare fremeurunt. Kyrie eleyson de apostolis cum Gloria in excelsis. Deus qui hanc sacratissimam. Populus gentium. Legatur continuatim cum epistula Apparuit gratia. Et ideo ante epistulam immediate legitur prophetia, quia super basim prophetarum fundata est columna apostolorum. Tecum principium. Dixit dominus. Dominus dixit. Grates nunc omnes. Exiit edictum. Credo in unum dicitur. Laetentur caeli. Cantate. Cantate. Quia per incarnati, quae non mutatur usque ad epiphaniam domini, praeterquam in die et in octava sancti Ioannis evangelistae. Communicantes et noctem sacratissimam venerantes. Sanctus et Agnus dei sub melodia ut in pleno officio. Nota sacerdos qui eodem die alteram missam intendet celebrare, hic neque primam, neque secundam absolutionem, ide est neque profusionem calicis, neque profusionem seu lotionem digitorum sumere debet, alias secundo celebrans non esse ieiunus. Quia vinum perfusionis ut simplices opinantur non efficitur sacramentum, sed speciem sacramenti, si qua post diligentem sumptionem remanet quantumcumque parva fuerit, ipsum vinum perfusionis tamquam maius quantum sibi assumendo vincit et absorbet, quo facto, ibi desinit esse sacramentum. Non enim vinum primae perfusionis a contactu humoris sanguinis Christi in superficie calicis derelicti in sanguinem Christi transubstantiatur seu consecratur. Est enim secundum quod scribit Ioannes Belethus de officio parasceves: Differentia inter consecratum et sanctificatum. Sanctificatum dicitur dupliciter uno modo quod per verborum sanctificationem efficitur sanctum sive transubstantiatione ut aqua benedicta. Item sanctificatum dicitur quod a contactu rei sanctificicatae efficitur megis reverendum. Si enim diceretur quod a solo tactu consecraretur vinum vel aqua magna sequeretur confusio. Sic enim contigeret calicem non posse lavari et mille milia panum a tactu unius hostiae sine verbis posse consecrari. Quod dicere et credere absurdum est. Ergo sacerdos primo quanto diligentius potest totum sacramentum de calice hauriat. Deinde perfundat. Et tunc tam eadem perfusio calicis quam ablutio digitorum ministro altaris vel alteri puro et fideli homini propter praeexistentis sacramenti reverentiam ad sumendum porrigantur. In splendoribus. Missa cum Benedicamus clauditur. Sacerdos non benedicat populum, ne populo quasi licentiam abeundi infra matutinas dedisse videatur. Missa finita statim legatur Liber generationis. Quo lecto cantores incipiant Te deum laudamus. cum sua melodia. Quo finito dicat sacerdos Ipse invocabit me. Deinde incipiat laudes. Et est ratio quia generatio divinitatis de qua facta est mentio in missa Dominus dixit ad me quod praecessit generationem humanitatis, de qua loquitur Liber generationis. Et quia illarum generationum notitia, fuit nobis laudis materia, ideo laudes sequuntur.

Ad laudes Quem vidistis. Dominus regnavit cum reliquis. Genuit puerpera. Ecce advenit. Angelus ad pastores. Facta est cum angelo. Apparuit gratia dei salvatoris. Ipse invocabit me. Gloria in excelsis. Oratio de die Concede quaesumus omnipotens deus et concluditur matutinae cum Benedicamus domino. Ad processionem Deinde cantor imponat O mundi domina et Completi sunt dies. Cum his antiphonis itur processionaliter ad sanctum Leonardum accensis candelis et ibi celebretur secunda missa. Hic non multum cura sive sit dies, sive nox, quia sicut dicit Praepositinus quaedam ecclesiae hanc missam cantant de nocte tantum et aliae in die tantum, et utraeque habent suas rationes. Illa missa agatur in crepuscolo ob recordationem novae lucis, quia Christus exortus est lumen in tenebris. Ergo cantores incipiunt officium.

Ad secundam missam Lux fulgebit. Kyrie eleison sollemne cum Gloria in excelsis. Da quaesumus omnipotens deus. Et oratio de sancta Anastasia. Ambae sub una conclusione more romano. Romani enim orationem de sancta Anastasia adiciunt, quia stationem in ecclesia eiusdem martyris ad eandem missam agunt. Spiritus domini super me et Apparuit benignitas legantur continuatim. Benedictus qui venit. A domino. Dominus regnavit. Eia recolamus. Pastores loquebantur. Credo in unum. Deus enim firmavit. Quia per incarnati. Communicantes et diem etiam dicitur. Exulta filia. Ite missa. Sacerdos benedicat populum dans ei licentiam abeundi. Indecens enim esset populum continuare diem cum nocte expectando tertiam missam. Nota quod Telesphorus papa statuit hoc die tres missas debere celebrari ad ostendendum, ad ostendendum, ut dicit auctor Rationalis, quod Christi nativitas salvavit patres ante legem, sub legem, et post legem. Etiam propter tres generationes: quarum prima est aeterna a patre sine matre et illa est nobis occulta, ut dicit Isaias Generationem eius quis enarrabit. Ideo prima missa fit in nocte etiam illi qui fuerunt ante legem non fuerunt illuminati aliqua lege. Secunda generatio est temporalis a matre sine patre, partim nota et partim ignota. Ideo secunda missa cantatur in diluculo. Etiam antiqui patres, quibus facta est promissio, certi erant de incanrantione domini, sed non quantum novi patres testamenti. Tertia generatio refertur ad tempus gratiae, sed ad veritatem nobis exhibitam. Et ista est compacta ex utraque generatione: cottidie enim in nobis Christus nascitur, et habet patrem et matrem, fratres et sorores. Ipse enimi dicit: Quicumque fecerit voluntatem patris mei qui in caelis est, ipse meus frater, soror, et mater est.

Ad primam In principio et ante. Propter hoc sciet populus. Haec duo non mutantur usque ad epiphaniam domini. Christe fili dei. Exurge domine. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos inducas. Verbum caro factum est. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedictus qui venit. Concede quaesumus omnipotens deus ut nos unigeniti tui.

Ad tertiam Gaudeamus omnes. Apparuit benignitas et humanitas. Speciosus forma. Notum fecit dominus. Oratio de nativitate ut supra.

Ad missam publicam per duos cantores praeponatur Hodie cantandus est. Quibus respondeant alii duo iuxta altare publicum Quis est iste puer. Et etEt cantoribus iterum respondentibus Hic est enim. Statim incipitur introitus sollemniter Puer natus. Cantate domino. Kyrie eleison, quod plus fueris sollemne cum Gloria in excelsis. Concede quaesumus omnipotens deus sola. Et est sciendum quod hanc orationem de beata virgine Deus qui per beatae Mariae virginis partum infra octavam domini non ad missam, sed ad horas frequentamus. Propter hoc sciet populus et Multifariam legantur continuatim. Viderunt omnes. Notum fecit. Dies sanctificatus. Natus ante saecula. In principio erat verbum. Et est sciendum quod in prima missa huius diei, quae est de aeterna genitura, legitur evangelium de humanitate scilicet Exiit edictum. In illa vero tertia missa, quae est de veritate nobis exhibita, legitur evangelium de divinitate In principio erat verbum ad notandum quod ex quo humanitas divinitati fuit unita, nec humanitas sine deitate, nec deitas sine humanitate fuit, nec erit. Credo in unum. Tui sunt caeli. Quia per incarnati, quae non mutatur usque ad epiphaniam, nisi de apostolis. Communicantes dicitur hodie per totam ebdomadam quotiescumque cantas de nativitate. Ubi sciendum quaedam ecclesiae habent Communicantes hac sola nocte. Quaedam vero singulis diebus per octavam inclusive. Nostra vero ecclesia ex his medium videtur tenere propter suum antiquum breviarium, quod Communicantes per totam ebdomadam solum videtur innuere cum de nativitate domini canitur. Unde in die sancto ad tres missam et in feriis, in quibus infra octavam de nativitate domini seu de dominica canitur et in ipsa dominica infra octavam, si in proprio officio venerit, et in octava domini Communicantes dicimus. In diebus vero quibus festa sanctorum agimus Communicantes omittimus. Et hunc modum a maioribus ecclesiis didicimus evidenter. Viderunt omnes. Ite missa est.

Ad sextam Hodie intacta. Parvulus enim natus est. Notum fecit dominus. Benedictus qui venit. Oratio de nativitate.

Ad nonam Nato domino. Cetera, capitulum, responsorium, versiculus et oratio de nativitate ut supra.

In secundis vesperis Tecum principium. Dixit dominus. Redemptionem. Confitebor. Exortum est. Beatus vir. Apud dominum. De profundis. De fructu ventris. Memento domine David. Fratres. Multiphariam multisque. Verbum caro factum est. In principio cum versibus Quem aethera. Tecum principium. Lux orta est. Sequitur oratio de die. Ad processionem Qua finita levitae induti dalmaticis incipiant responsonsorium de sancto Stephano Sancte dei pretiose. Et fiat processio ad altare sancti Stephani. Et ibi levitae cantent devote Ut tuo propitiatus cum Gloria patri. Et cum prosa Clemens intuere. Gloria et honore. Stephanus autem plenus. Sequitur oratio de sancto Stephano. Deinde reditur ad chorum cum antiphona O mundi domina et Completi sunt. Sequitur oratio de sancta Maria Deus qui per beatae Mariae. Deinde Benedicamus.

Ad completorium Populus gentium, quod non mutatur usque in epiphaniam domini. A solis ortus cardine. Ecce nomen domini. Haec duo non mutantur usque in octavam domini.

DE SANCTO STEPHANO PROTOMARTYRE

Ad matutinum Regem protomartyris. In primo nocturno Hesterna die dominus. Beatus vir. Qui enim corpori. Quare fremuerunt. Praesepis angustia. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur sermo sancti Fulgentii episcopi qui sic incipit Heri celebravimus. Lapidabant Iudaei. Videbant omnes. Stephanus autem plenus. In secundo nocturno Stephanus autem. Cum invocarem. Omnes intendentes. Verba mea. Eiecentes eum. Domine dominus noster. Posuisti domine. Stephanus servus. Hesterna die. Intuens in. In tertio nocturno Lapidaverunt. In domino confido. Lapides torrentes. Domine quis habitabit. Ecce video. Domine in virtute. Amavit eum dominus. Ecce ego mitto ad vos. Impii super. Impetum. Patefactae sunt ianuae. Te deum laudamus.

Laudes Cum autem esset Stephanus. Dominus regnavit cum reliquis. Lapidabant Iudaei. Adhaesit anima. Stephanus vidit. Positis autem genibus. Elegerunt apostoli Stephanum. Magna est gloria. Patefactae sunt. Da nobis quaesumus domine. Addantur antiphonae et collectae de nativitate et de sancta Maria.

Prima fit de nativitate ut supra.

Ad tertiam Lapidabant Iudaei.

Ad sextam Adhaestit anima.

Ad nonam Positis autem genibus. Capitulum et oratio de sancto Stephano. Responsoria et versus de uno martyre Gloria et honore cum reliquis.

Ad missam Etenim sederunt. Kyrie eleison sollemne cum Gloria in excelsis. Da nobis omnipotens deus imitari et oratio de nativitate sub una conclusione. Stephanus plenus gratia. Sederunt principes. Adiuva nos. Video caelos. Hanc concordi famulatu. Ecce ego mitto. Credo in unum hac die et per totam ebdomadam dicitur. Quia per incarnati. Video caelos. Ite missa est.

De secundis vesperis sancti Stephani, Ioannis et Innocentum Sciendum est de secundis vesperis sancti Stephani, sancti Ioannis et sanctorum Innocentum quod illas diversae ecclesiae diversimode agunt. Quaedam enim ecclesiae illis sanctis secundas vesperas integraliter attribuunt, ut sancto Stephano illas antiphonas Iucundus homo cum reliquis et cum suis propriis psalmis, capitulo et responsorio propriis cum hymno A solis ortus secundum aliam ecclesiam, seu cum sequentia Eia recolamus iterum secundum aliam ecclesiam. Deinde versus et antiphona super Magnificat cum collecta de ipsius festo. Item sancto Ioannis in secundis vesperis has antiphonas Iuravit dominus cum suis psalmis attribuunt secundum morem unius ecclesiae, vel illas Ioannes apostolus secundum morem alterius ecclesiae, et cetera omnia consequenter de eius festo. Similiter sanctis Innocentibus illas attribuunt antiphonas Virgam virtutis cum reliquis et cum suis psalmis. Cetera omnia de illorum festo. Et semper in qualibet secunda vespera addunt antiphonam et orationem de nativitate domini et de sancta Maria. Etiam de futuro festo post Benedicamus habent processione cum responsorio et stationem cum hymno et cum Magnificat et cum antiphona et collecta, vel ad minus de futuro festo antiphonam et collectam adiciunt. Aliae autem ecclesiae singulis noctibus habent illas antiphonas Tecum principium cum reliquis et cum suis psalmis et secundas vesperas praedictorum sanctorum a capitulo incipiunt, cetera omnia subiungentes de festo cuius est secunda vespera et de futuro festo tantum antiphonam imponumt cum collecta, et de nativitate domini similiter adiciunt antiphonam et collectam. Et licet omnes illi modi sint tam ecclesiastici quam devoti et secundum consutudines et observantias suarum ecclesiarum commendandi, nos tamen ex antiqua consuetudine et secundum antiquum morem Frisingensis ecclesiae propter sollemnitatem nativitatis domini in praedictis tribus festivitatibus sancti Stephani, sancti Ioannis et sanctorum Innocentum secundas vesperas nativitatis domini continuando resumimus festum, videlicet cuius secunda censetur esse vespera post collecta de nativitate domini cum sola antiphona et collecta terminantes. Et de futuro festo processionem cum responsorio et stationem cum antiphona cum Magnificat et colleta facimus modo infrascripto.

In secundis vesperis sancti Stephani Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut supra. Capitulum de nativitate. Verbum caro factum est cum versibus Quem aethera. Tecum principium. Lux orta est. Oratio de nativitate. Sequitur de sancto Stephano Sepelierunt et oratio propria. Ad processionem Qua finita presbyteri casulis induti incipiant de sancto Ioanne Vox tonitrui. Et fiat processio ad altare sancti Ioannis. Et ibi presbyteri insimul devote cantent Victo senatu cum Gloria patri. In omnem terram. Valde honorandus est. Ecclesiam tuam. Deinde reditur ad chorum cum antiphona O mundi domina, et Completi sunt. Sequitur oratio de sancta Maria. Deinde Benedicamus.

Completorium ut supra.

DE SANCTO IOANNE EVANGELISTA

Ad matutinum Regem apostolorum. In primo nocturno Qui vicerit. Caeli enarrant. Cibavit eum dominus. Benedicam domino. Spiritu sapientiae. Eructavit. In omnem terram. Legantur sex lectiones de sermonibus, qui sic incipiunt Ioannes apostolus et evangelista. Audi fabulam non fabulam. Valde honorandus. Mulier. In illo die. In tribulatione. Qui vicerit. In illo die. In secundo nocturno Dedit illi. Omnes gentes. Tu es discipulus. Exaudi deus deprecationem. Ponam te signaculum. Exaudi deus deprecationem meam cum deprecor. Constitues eos. Hic est discipulus. Quanta audivimus. Iste est Ioannes. Valde honorandus est. Sic eum volo. Hunc ergo cum vidisset. In tertio nocturno Ioannes autem apostolus. Confitebimur. Iste est Ioannes cui Christus. Dominus regnavit exultet. Dixit dominus matri. Dominus regnavit irascantur. Nimis honorati. Dixit Iesus Petro. Sequere me. Famulo meo. Inimicos eius. Ecce puer meus. Iste est Ioannes. Diligebat. In cruce denique. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Hic est discipulus ille. Hic est discipulus meus. Ecce puer meus. Misit dominus. Sic eum volo. Significavit deus. Iusti confitebuntur. Iste est Ioannes. Oratio ut supra. De nativitate et de sancta Maria antiphona et oratio adduntur.

Prima de nativitate ut supra.

Ad tertiam Hic est discipulus meus.

Ad sextam Ecce puer meus.

Ad nonam Misit dominus. Capitulum et oratio de sancto Ioanne. Responsoria et versiculi de apostolis. Additur oratio nativitate et de sancta Maria.

Ad missam In medio ecclesiae. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis de apostolis, vel aliud sollemne. Ecclesiam tuam et oratio de nativitate sub una conclusione. Qui timet deum. Exiit sermo. Sed sic eum. Hic est discipulus. Ioannes Iesu Christo. Dixit Iesus Petro. Credo in unum dicitur. Iustus ut palma. Praefatio de apostolis. Exiit sermo. Ite missa est.

In secundis vesperis Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de nativitate. Verbum caro. In principio cum versibus Quem aethera. Tecum principium. Lux orta est. Oratio de nativitate. Sequitur antiphona de sancto Ioanne In medio ecclesiae. Ecclesiam tuam. Ad processionem Qua finita tres pueri de schola stantes ante publicum altare incipiant Sinite parvulos. Et illa finita incipiatur Isti sunt sancti, et itur processionaliter ante altare sanctae crucis. Et statione facta in medio monasterio duo cantent Tradiderunt cum Gloria patri. Laetamini. Istorum est enim regnum. Deus cuius hodierna die praeconium. Deinde reditur ad chorum cum antiphona O mundi domina, et Completi sunt. Sequitur oratio de sancta Maria. Deinde Benedicamus.

Completorium ut supra.

DE INNOCENTIBUS

Ad matutinum Regem regum. Venite exultemus. In primo nocturno Secus decursus. Beatus vir qui non. Praedicantes praeceptum. Quare fremuerunt. Filii hominum. Cum invocarem. Laetamini in domino. Legatur Dedicatur novus et Zelus quo tendat. Sub altare dei. Vidi sub ara dei. Effuderunt sanguinem. Vindica domine. Adoraverunt. Venientes autem. In secundo nocturno Scuto bonae. Verba mea. In universa terra. Domine dominus noster. Habitabunt. Domine quis habitabit. Exultent iusti. Isti sunt sancti. Vindica domine. Cantabant sancti. Isti sunt qui. Isti sunt sancti. Hi sunt qui cum. In tertio nocturno Sanctis qui. Conserva me. Haec est generatio. Domini est terra. Vindica domine. Deus venerunt. Ista antiphona hac sola nocte cantatur. Iusti autem in perpetuum. Angelus domini apparuit. Coronavit. Amaverunt. Ecce vidi. Hi sunt. Centum quadraginta. Hi empti sunt. Te deum laudamus non dicitur, nisi tunc sit dies dominicus. Unde nota quod omnis sollemnitas, quae in hac die omittitur quando in dominicum evenerit, assumitur.

Ad laudes Herodes iratus. A bimatu et infra. Vox in Rama. Sub throno dei. Cantabant sancti. Vidi supra montem. Iustorum autem animaeanimae. Hi sunt qui cum mulieribus. Deus cuius hodierna die praeconium. Adduntur antiphonae et collectae de nativitate et de sancta Maria.

Prima fiat de nativitate ut supra

Ad tertiam Laverunt stolas.

Ad sextam Angeli eorum.

Ad nonam Ambulabunt mecum. Responsoria et versiculi de martyribus scilicet Laetamini in domino.

Ad missam Ex ore infantium. Kyrie eleison dominicale. Gloria in excelsis non dicitur, nisi sit dies dominicus. Deus cuius hodierna die praeconium et oratio de nativitate sub una conclusione. Vidi supra montem. Anima nostra. Laqueus contritus. Pro alleluia dicitur Laus tibi Christe. Te martyrum. Laus tibi Christe. Apparuit angelus domini. Credo in unum dicimus, licet auctor rationalis non hodie, sed in octava ponat. Anima nostra. Praefatio de nativitate. Sanctus et Agnus dei sub dominicali melodia. Vox in Rama. Missa clauditur cum Benedicamus domino, nisi sit dies dominicus, tunc Ite missa est. In natale sanctorum Innocentum Gloria in excelsis et Alleluia iuxta ordinem reticemus. Item Te deum laudamus et Ite missa est, quae cum Gloria in excelsis romano more solent admitti vel praetermitti. Haec, inquam, omnia omittuntur, nisi fuerit dominica. Gloria patri vero numquam dimittimus, nisi de passione domini. Merito passio sanctorum Innocentum minus festive quam aliorum sanctorum celebratur, quia licet martyrio fuerint coronati, nondum tamen ad gloriam, sed ad infernalem poenam descenderunt. Nam ante descensum Christi ad inferos nullus sanctus ad illam gloriam pervenit, ad quam Christus antiquos sanctos perduxit, et deinceps suos sequaces perducere non desinit. Sed quia ipsi in resurrectione dominica cum reliquis sanctis liberari et sanctificari meruerunt, convenientissime et ipsi iuxta ordinem solitam gloriam in officiis cum reliquis sanctis obtinebunt, si nativitas eorum usque ad diem resurrectionis, id est dominicam perveniret. Octavam quoque eorum eodem modo et aliorum sanctorum celebramus, quia iam transacta die resurrectionis non dubitamus eos coronari cum aliis sanctis. Et notandum quod Innocentes non statim post nativitatem domini quarto die passi sunt, sed quarto die anno revoluto, quia accusatus fuit Herodes et oportuit eum ire Romam tamquam responsorum. Postquam vero expedivit se, rediit et facinus perpetravit occidens pueros a bimatu et infra. Credebat enim puerum magnum esse natum, cui astra famulantur, et timebant per eum amittere regnum suum.

In secunda vespera Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de nativitate. Verbum caro. In principio cum suis versibus Quem aethera. Tecum principium. Lux orta est. Oratio de nativitate. Sequitur de Innocentibus Hi sunt qui venerunt et Deus cuius hodierna die praeconium. Ad processionem Qua finita incipiatur Iustum deduxit dominus. Et itur processionaliter ad altare sancti Thomae Cantuariensis et cantent Immortalis est enim cum Gloria patri. Gloria et honore. Beatus vir qui suffert. Sequitur oratio de sancto Thoma. Deinde reditur ad chorum cum antiphona O mundi domina, et Completi sunt. Sequitur oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra.

DE SANCTO THOMA CANTUARIENSI

Ad matutinum Regem martyrum maius. Ad nocturnos antiphonae In lege domini cum reliquis et cum psalmis ut de uno martyre. Legatur vita et passio ipsius cum tribus responsoriis de historia Iste sanctus. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes Qui me confessus. Capitulum de uno martyre. Magna est gloria. Qui vult venire. Oratio ut supra. Adduntur antiphonae et orationes de nativitate et de sancta Maria.

Prima fit de nativitate ut supra.

Ad alios cursus antiphonae, responsoria, et versiculi et cetera ut de uno martyre. Inter priorem missam et primam sacerdos, quem me respicit ebdomadam defunctorum cum sex scholaribus ad altare ipsius sancti Thomae missam cantet celebriter de sancto Thoma et illis septem denariis usualis monetae, videlicet sacerdoti quattuor et scholaribus tres per officialem nostrum, qui illo die praesentias in choro distribuit, similiter tribuantur. Et illud est magis canonicum et regularem quam quod olim a tempore quo hoc altare noviter fuit constructum statio publicae missae ad illud habebatur et publicum altare sancti Castuli, cui in cottidiano ministerio ex prima fundatione ecclesiae sumus astricti, et in quod donationes praediorum et reddituum nostrae ecclesiae primo sunt transfusae, aliquotiens per integram diem stetit sine omni missa. Valde enim verecundum est cooperire nova altaris et discoperire antiqua, sed non novas sanctorum venerationes incipere vel instituere, per quas antiquae venerationes destituuntur. Eodem modo olim factum fuit in die sancti Udalrici ad ipsius altare. Quae consuetudo similiter debet omitti et una missa per sacerdotem et sex scholares septem denariis administratis de sancto Udalrico modo quo prescribitur celebrari.

Ad missam Laetabitur per totum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis dominicaliter. Oratio propria et de nativitate sub una conclusione. Iustus si morte. Laetabitur. Spe mercedis. Credo in unum dicitur. Quia per incarnati.

INFRA OCTAVAM NATIVITATIS DOMINI

in feriis infra nativitatem et dicitur

Ad vesperas Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de nativitate. Tecum principium. In evangelio antiphona de nativitate quaecumque fuerit. Oratio de nativitate. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra.

Ad matutinum Christus natus est minus. Ad nocturnos antiphonae ut in sancta nocte. Legantur sermones Cupientes aliquid et ceteri, donec sufficiant, ad tres lectiones. Ecce agnus dei cum reliquis. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes sola Quem vidistis. Capitulum de nativitate. Ipse invocabit me. In evangelio antiphona de nativitate quam volueris. Oratio de nativitate. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad primam ut supra.

Ad tertiam Verbum caro factum.

Ad sextam Natus est nobis.

Ad nonam Nato domino. Capitulum, responsoria, versiculi et oratio de nativitate ut supra.

Ad missam cantabis Puer natus, aut dominicam Dum medium silentium. Gloria in excelsis et Credo in unum, et Quia per incarnati, et Communicantes.

DOMINICA INFRA OCTAVAM NATIVITATIS DOMINI

Si dominica infra octavam nativitatis domini venerit:

Ad vesperas Tecum principium. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de nativitate. Verbum caro factum est. In principio versus. Tecum principium. In evangelio antiphona et oratio de nativitate. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria. Completorium ut supra.

Ad matutinum Christus natus est maius. Antiphonae et psalmi et versiculi ut in sancta nocte. Legatur sermo de nativitate, quem volueris. Ecce agnus dei cum reliquis. Erant pater Iesupater et mater, etiam legendum est pro aliq non venerit infra nativitatem et octavam et eodem die quo illud evangelium legitur cantandum est dominicale officium Dum medium silentium, ut infra patebit, et nullatenus debet differri post octavam domini.

Ad laudes dicatur sola Quem vidistis. Capitulum dominicale. Ipse invocabit me. Dum medium silentium. Oratio dominicalis Omnipotens sempiterne deus dirige. Adduntur antiphonae et orationes de sancta Maria.

Ad horas de nativitate ut supra in feriis cum capitulis et oratione dominicalibus.

Ad missam Dum medium silentium. Kyrie eleison dominicale cum Gloria in excelsis. Omnipotens sempiterne deus dirige. Quanto tempore heres. Speciosus forma. Eructavit. Dominus regnavit. Erant pater et mater. Credo in unum dicitur. Deus enim firmavit. Quia per incarnati et Communicantes. Tolle puerum. Ite missa est.

COMMENTARIUS

Si nativitas domini vel subsequentium sollemnitatum venerit in dominicam officium Dum medium silentium post natale Innocentum ad privatos dies congrue servatur, sicut in aliis dominicis agimus. Si quando in his celebrius festum habuerimus, idem etiam officium romano more repetitur, si quando ab octava domini usque ad epiphaniam dominica evenerit. Omnis enim dominica a natalinatale domini usque ad epiphaniam ex antiqua traditione illud obtinebit, quae tamen celebriori festo occupata non fuerit. Nam cum hoc officium de nativitate domini agat, convenientissime illis dominicis adaptatur, quae et reliqua de eadem sollemnitate solent obtinere.

COMMENTARIUS

Si infra nativitatem vel epiphaniam canere vis de spiritu sancto vel de sancta Maria, officium plenarie de utroque cantabis cum Gloria in excelsis et Credo in unum et collecticollectam de festo adicies. Praefationem de utroque. De aliis sanctis cantaveris praefationempraefationem de nativitate et de epiphaniam adicies, nisi sancti propriam habeant praefationem. Si quis etiam in die nativitatis domini, vel infra octavas eius, de beata virgine officium Vultum tuum habuerit non incongrue Quia per incarnati potest assumere, quemadmodum ipsa assumitur de beata virgine in octava domini et in die purificationis. Cum etiam eam die praefatio aliquae ecclesiae a nativitate domini usque ad purificationem de beata virgine continue frequentent, propria tamen praefatio tantae est dignitatis et reverentiae, quod in omni officio beatae virginis potest frequentari.

IN FESTO SANCTI SILVESTRI

Ad vesperas Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de confessore et pontifice. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. Oratio ipsius. Adduntur antiphonae et orationes de nativitate et de sancta Maria. Cetera omnia fiant de uno confessore et pontifice praeter completorium et primam, quae fiunt de nativitate ut supra.

Ad missam Sacerdotes tui. Kyrie eleison et Gloria in excelsis dominicaliter. Oratio propria vel communis. Plures facti sunt sacerdotes. Ecce sacerdos. Non est inventus. Elegit te dominus. Homo quidam peregre. Credo in unum dicitur. Inveni David. Quia per incarnati. Beatus servus. Item missa est.

COMMENTARIUS

Si festum sancti Silvestri in dominicam evenerit cantatur de dominica et additur antiphona et oratio de sancto Silvestro.

IN OCTAVA DOMINI

Ad vesperas Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Fratres. Priusquam veniret fides. Verbum caro. In principio absque versu Quem aethera. Tecum principium. O admirabile. Sequitur oratio de sancta Maria Deus qui salutis aeternae tantum.

Ad completorium capitulum de nativitate ut supra. Cordis natus. Ecce de quo Ioannes. Haec duo non mutantur usque ad epiphaniam domini. Oratio de nativitate ut supra, et non illa Deus qui nobis nati, et additur Deus qui salutis. Hunc modum habemus ab antiqua nostrae ecclesiae consuetudine usque ad epiphaniam domini, licet quaedam ecclesiae hac nocte et deinceps super Nunc dimittis habeant antiphonam Glorificamus t e cum oratione Deus qui salutis.

Ad matutinum Christus natus est. In primo nocturno Dominus dixit. Quare fremuerunt. In sole posuit. Caeli enarrant. Elevamini. Domini est terra. Speciosus forma. Legatur Quamquam non dubitem ad quinque lectiones, pro sexta lectione legatur Quod mortuus est Christus. Descendit de caelis. Tamquam sponsus minor. Beata dei genitrix. Ave Maria. Sancta et immaculata. Benedicta tu. In secundo nocturno Speciosus forma. Eructavit cor. Ipse invocabit me. Misericordias domini. Exultabunt omnia ligna. Cantate i. Notum fecit dominus. Beata viscera. Beata et venerabilis. Confirmatum. Domus pudici. Congratulamini mihi. Casta parentis. In tertio nocturno In principio et ante. Dominus regnavit exultet. Ante luciferum. Cantate ii. Nato domino. Dominus regnavit irascantur. Benedictus qui venit. Legatur Cum consummati essent cum sua homilia. Continet in gremio. Domus pudici. Nesciens mater. Ave Maria. Benedictus qui venit. Lapidem quem reprobaverunt. Te deum laudamus.

Laudes O admirabile. Quando natus est. Rubum quem viderat. Germinavit radix. Ecce Maria. Capitulum de die ut supra. Ipse invocavit me. Mirabile mysterium. Deus qui salutis.

Ad primam per omnia ut supra de nativitate, et additur Deus qui salutis.

Ad alias autem horas antiphonae, responsoria, et versiculi ut in die sancto nativitatis domini cum capitulis et oratione praesentis diei scilicet Deus qui salutis.

Ad missam Vultum tuum per totum et non Puer natus ut quidam contendunt, quia per totam praecedentem ebdomadam dictum est specialiter de partu. Ideo die isto specialiter dicendum est de parturiente sicut beato Gregorio placet. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis sollemniter ~~de beata virgine~~. Deus qui salutis et non illa Deus qui nobis nati. Fratres. Priusquam veniret fides. Diffusa est. Propter veritatem. Post partum. Gaude dei genitrix. Postquam consummati suntCum consummati essent. Credo in unum. Offerentur maius. Quia per incarnati. Simile est regnum. Ite missa est.

In secundis vesperis Tecum principium cum reliquis ut supra. Capitulum ut supra. Verbum caro factum. In principio cum versibus Quem aethera. Tecum principium. Magnum hereditatis. Deus qui salutis. Additur antiphona et oratio de sancto Stephano.

Completorium ut supra, scilicet Corde natus. Ecce de quo. Capitulum et oratio ut supra de nativitate.

IN OCTAVA SANCTI STEPHANI

Ad matutinum Regem protomartyris. Ad primum nocturnum antiphonae Beatus Stephanus. Beatus vir. Constitutus. Quare fremuerunt. In tribulatione. Domine quid multiplicati. In secundo nocturno Lumine vultus tui. Cum invocarem. Benedictionis tuae. Verba mea. O quam admirabile. Domine dominus noster. In tertio nocturno In domino deo. In domino confido. Sine macula. Domine quis. Domine virtus. Domine in virtute. Legatur Ad aquas Tibilitanas ad tres lectiones, si non sit dies dominicus. Sancte dei. Lapides. Pretiosus athleta. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes sola Cum autem esset. Patefactae sunt. Capitulum et oratio de sancto Stephano. Additur antiphona et oratio de nativitate. Item antiphona et oratio de sancta Maria. Et nota quod semper un ex his antiphonis O admirabile cum reliquis de sancta Maria usque ad purificationem canitur.

Prima dicitur de nativitate.

Ceteri cursus de sancto Stephano ut supra.

Ad missam Etenim sederunt per totum. Kyrie eleyson et Gloria in excelsis dominicaliter. Credo in unum non dicitur, nisi dominica fuerit. Praefatio de nativitate.

COMMENTARIUS

Si in dominicam haec octava venerit novem lectiones cum novem responsoriis ordinabis, illud Hesterna die in aliud transmutando. Un nota si octava sancti Stephani, sancti Ioannis, sanctorum Innocentum in dominicam venerit de ipsis cantetur. Et in vesperis habeatur responsorium, si secunda vespera de octava domini non interveniat, et ad matutinum legatur evangelium dominicale et post collectam de sanctis addatur antiphona et collecta de dominica. Nam romano more officium dominicale repetitur, si quando ab octava domini usque ad epiphaniam dominica evenerit, ergo si non totum officium saltem dominicale evangelium cum antiphona et collecta repetatur. Etiam secundum consuetudinem nostrae ecclesiae. Si festum sanctorum trium lectionum in dominicam evenerit ad matutinum evangelium legitur dominicale et post collectam de sanctis additur antiphona et oratio de dominica per circulum anni.

IN OCTAVA SANCTI IOHANNIS

Ad vesperas Tecum principium cum reliquis ut supra. Dixit dominus ut supra. Capitulum de sancto Ioanne. In omnem terram. Valde honorandus. Ecclesiam tuam. Sequitur antiphona et oratio de nativitate. Similiter antiphona et oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra.

Ad matutinum Crucifixum regem. Ad primum nocturnum Ioannes apostolus. Caeli enarrant cum reliquis ut de apostolis. Supra pectus. Quasi unus. In secundo nocturno In ferventis olei. Propter insuperabilem. Occurrunt beato. In tertio nocturno Apparuit. Expandens manus. Domine suscipe. In omnem terram. Legatur Ioannes apostolus pro una lectione. Item Audi fabulam pro duabus lectionibus. Diligebat. In cruce denique. Cibavit illum. In medio ecclesiae. Vox tonitrui. Victo senatu. Te deum laudamus.

Ad laudes Hic est discipulus. Capitulum de sancto Ioanne. Iusti confitebuntur. In medio ecclesiae. Oratio ut supra. Adduntur de nativitate et de sancta Maria antiphonae et orationes.

Ad horas ut supra de sancto Ioanne.

Ad missam In medio ecclesiae per totum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis dominicaliter. Credo in unum dicitur. Praefatio de apostolis. Ite missa est.

IN OCTAVA INNOCENTUM

Ad vesperas Tecum principium ut supra. Capitulum de Innocentibus. Laetamini in domino. Istorum est enim. Deus cuius hodierna die praeconium. Sequitur antiphona et collecta de nativitate et antiphona et oratio de sancta Maria.

Completorium ut supra.

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, responsoria ut supra in festo ipsorum praeter hanc antiphonam Vindica domine, pro qua cantatur Laetamini in domino cum psalmo Beati quorum. Exultent iusti. Legatur Zelus quo tendat. Ultima tria responsoria. Te deum laudamus hoc die dicitur.

Ad laudes sola Herodes iratus. Capitulum de Innocentibus. Iustorum autem animae. Hi sunt qui venerunt. Sequitur antiphona et oratio de nativitate et de sancta Maria.

Ad horas ut supra in die.

Ad missam Ex ore infantium per totum. Gloria in excelsis et Alleluia canuntur. Credo in unum non canitur, nisi sit dominica. Praefatio de nativitate. Ite missa est.

In secundis vesperis Tecum principium cum reliquis. Ecce advenit. Collecta de nativitate. Sequitur antiphona cum collecta de sancta Maria.

DE BEATA VIRGINE INFRA NATIVITATEM ET PURIFICATIONEM

Inter nativitatem domini et purificationem sabbato de sancta Maria cuicumque habere placuerit:

Ad vesperas O admirabile cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis de beata virgine. Quanto tempore. Sancta et immaculata. Benedicta tu. A solis ortus. Ave Maria. Nesciens mater virum. Deus qui salutis aeternae.

Ad completorium At ubi venit plenitudo. Corde natus. Glorificamus te. Deus qui salutis.

Ad matutinum Ave Maria. Ad nocturnos antiphonae Benedicta tu cum reliquis ut supra in adventu domini et infra in annuntiatione domini et in nativitate beatae virginis. Et legantur sex lectiones de sermone de nativitate domini, qui sic incipit In adventu dominico fratres carissimi solutus est omnis paternae praevaricationis metus et incipiatur in illa parte Hodie namque parturiente Maria. Et Erant pater Iesupater et mater cum sua homilia. Require dominica prima post octavam nativitatis domini. Descendit de caelis cum reliquis secundum ordinem prout signata sunt supra in octava domini. Et pro ultimo accipiatur Super salutem secundum consuetudinem ecclesiae Frisingensis. Specie tua cum reliquis.

Ad laudes Verbum caro sola. Capitulum ut supra. Virgo verbo concepit. Oratio ut supra.

Ad horas O admirabile cum reliquis. Responsoria et versiculi de sancta Maria. Capitulum de epistula Quanto tempore. Deus qui salutis.

Ad missam Vultum tuum per totum ut supra in octava nativitatis domini. Quanto tempore. Laetabundus omissis ultimis duobus versibus Gaudete et vos et Aethiopum nigredo, qui ab aliquibus tantum in octava epiphaniae cantantur, vel Gaude dei genitrix. Erant pater Iesupater et mater et finiatur in illa parte Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Et te in veneratione.

In secundis vesperis si quis ea habere volueris O admirabile sola. Dixit dominus cum reliquis de sancta Maria. A solis ortus. Ave Maria. Ecce Maria genuit. Deus qui salutis. Sed convenientius est ut teneatur illa vespera pro cottidiano cursu beatae virginis et habeatur prima vespera dominicae seu alicuis festivitatis subsequentis.

IN VIGILIA EPIPHANIAE DOMINI

Ad vesperas Tecum principium cum reliquis ut supra. Capitulum dominicale. Tecum principium. Qui de terra est. Oratio dominicalis Omnipotens sempiterne deus dirige. Sequitur antiphona et oratio de nativitate domini et de sancta Maria.

Completorium ut supra.

Ad matutinum si est feria dicatur Christus natus est minus. Ad nocturnos antiphonae et psalmi ut supra in octava domini. Legatur Defuncto Herode. O regem caeli. Domine audivi. Nesciens. Ave Maria. Benedictus qui. Lapidem quem reprobaverunt. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes sola Quem vidistis pastores. Capitulum dominicale. Sequitur antiphona et oratio de nativitate, et antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad horas ut in feriis de nativitate.

Ad missam Dum medium silentium per totum. Gloria in excelsis et Alleluia dicitur. Corda nostra. Scimus quoniam quaecumque. Defuncto Herode. Credo in unum dicitur. Praefatio de nativitate. Communicantes non dicitur. Ite missa est.

COMMENTARIUS

Si vero vigilia epiphaniae domini in dominicam venerit in vesperis additur Verbum caro. Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, versiculi, responsoria per omnia ut in octava domini. Et lege unum sermonem de nativitate domini pro sex lectionibus et Defuncto Herode. Cetera omnia fiant de vigilia ut supra dictum est.

IN EPIPHANIA DOMINI

si in dominica venerit nihil ea die de officio dominicae legimus, sed de epiphania.

Ad vesperas O admirabile cum reliquis. Laudate pueri cum reliquis. Gaudete et laetate simul. In columbae. Caeli aperti. Gratuletur omnis caro. Reges Tharsis. Venit lumen. Corda nostra.

Ad completorium Ambulabunt o Hierusalem gentes. Hostis Herodes. Salutis nostrae. Haec tria non mutantur usque ad octavam. Oratio de die sancto Deus qui unigenitum tuum, vel illa Deus illuminator omnium praemisso versiculo de epiphania quem volueris.

Ad matutinum invitatorium hac nocte et per totam ebdomadam usque in octava non dicimus, ut a dolosa invitatione Herodis discrepemus. Ab antiphona Afferte domino ea nocte incipimus praemisso Domine labia mea aperies et. Venite eadem nocte pro sexto psalmo canitur quia vocatio gentium facta est in sexta aetate, et Fluminis impetus cum psalmo Deus noster refugium. Differtur usque in tertium nocturnum, quia maior laudatio quam alleluia sonat sub gratia est, cuius typum tertius nocturnus gerit, quam ante legem, aut sub lege, quod praecedentes nocturni significant. Unde et memores historiae quae sibi alleluia vendicant plus frequentant alleluia in tertio nocturno quam in aliis. In primo nocturno Afferte domino. Psalmum ipsum. Psallite deo. Omnes gentes. Omnis terra. Iubilate deo. Reges Tharsis. Legantur primae tres lectiones de Isaia. Prima Omnes sitientes. Hodie in Iordane. Caeli aperti. Lectio secunda Surge illuminare. Omnes de Saba. Reges Tharsis. Lectio tertia Gaudens gaudebo. Ad has tres lectiones dicitur in fine Haec dicit dominus deus. Stella quam viderant. Et intrantes domum. In secundo nocturno Reges Tharsis. Deus iudicium. Omnes gentes. Inclina domine. Venite adoremus. Venite exultemus. Omnis terra adoret. Legantur tres sermones scilicet Celebrato proxime. Gaudete in domino. Quamvis sciam. Et concluduntur cum Tu autem domine. Interrogabat Herodes. Magi veniunt. Illuminare illuminare. Et ambulabunt. Magi veniunt. Magi veniunt. In tertio nocturno Fluminis impetus. Deus noster. Adorate dominum. Cantate i. Adorate deum. Dominus regnavit exultet. Omnes gentes. Cum natus esset Iesus. Tria sunt munera. Reges Tharsis. Videntes stellam. Reges Tharsis. In columbae specie. Vox de caelis. Te deum laudamus. Ad incipiendas laudes versus quemcumque volueris de epiphania praeponatur.

Ad laudes Ante luciferum. Apertis thesauris. Magi videntes. Maria et flumina. Videntes stellam. Capitulum de lectione Surge et illuminare. Venient ad te qui detrahebant. Hodie caelesti sponso. Deus qui hodierna die unigenitum. In collecta hodierna die hac sola nocte dicitur.

Ad primam Stella ista sicut. Elevatus est sol. Oratio ut supra praemisso versu de epiphania.

Ad tertiam Ab oriente. Reges Tharsis. Omnis terra.

Ad sextam Magi videntes. Omnis terra adoret. Omnes gentes.

Ad nonam Vidimus. Omnes gentes. Venient ad te. Capitula et oratio de epiphania.

Ad missam Ecce advenit. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis sollemniter. Deus qui hodierna die unigenitum. Surge illuminare. Omnes de Saba. Surge illuminare. Vidimus stellam. Festa Christi. Cum natus esset Iesus. Credo in unum dicitur. Reges Tharsis. Quia cum unigenitus, quam per totam ebdomadam dicimus. Infra actionem Communicantes et diem sacratissimam, quod hac sola die dicimus. Vidimus stellam. Ite missa est.

In secundis vesperis laudes Ante luciferum cum reliquis omissa quarta antiphona Maria et flumina, pro qua accipiatur haec Venient ad te. Dixit dominus cum reliquis ut supra de nativitate. Capitulum ut supra. Hic est dies praeclarus. Et intrantes. Reges Tharsis. Tribus miraculis. Oratio ut supra.

Completorium ut supra.

INFRA OCTAVAM EPIPHANIAE

Ad matutinum invitatorium et Venite non dicimus secundum ecclesiam Frisingensem; aliae ecclesiae haec solummmodo in die epiphaniae omittant. Item antiphonae et psalmi ut in sancta ncte. Primo die post epiphaniam, si dominica non fuerit, legitur ~~Venit Iesus a Galilaea in~~ cum sua homilia. Omnes de Saba. Omisso primo responsorio. Qualibet nocte tria cantentur responsoria et semper pro tertio responsorio sumatur In columbae. Alii noctibus legantur sermones de epiphania quantum sufficiunt. Te deum laudamus per totam ebdomadam canitur.

Ad laudes similiter per totam ebdomadam sola antiphona dicitur scilicet Videntes stellam magi. Super Benedictus et super Magnificat antiphonae secundum ordinem sumantur. Et si finiantur, resumantur. Et de sancta Maria de his antiphonis O admirabile cum reliquis omni die usque ad purificationem una dicatur cum oratione Deus qui salutis.

Ad horas ut supra in die sancto.

Ad missam Officium Ecce advenit per totum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis, Credo in unum et cetera dominicaliter cottidie cantamus. Quaedam etiam ecclesiae solent officium In excelso throno, postquam impositum est, vicissim cantare quandocumque placuerit.

Ad vesperas per ebdomadam sola Apertis thesauris. Dixit dominus cum reliquis ut supra de nativitate. Capitulum de epiphania. Reges Tharsis. In evangelio antiphona quaecumque in ordine fuerit. Oratio de epiphania.

Completorium ut supra.

DOMINICA INFRA OCTAVAM EPIPHANIAE

Si dominica infra octavam venerit necessario eo die ecclesiastico conventui cum dominicali officio satisfacimus, quem non pro epiphania, sed pro dominica convenisse scimus.

Ad vesperas sola Apertis thesauris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale Fratres. Obsecro vos per misericordiam dei. In columbae. Reges Tharsis. Puer Iesus. Oratio dominicalis Vota quaesumus domine. Additur antiphona de epiphania quaecumque in ordine fuerit cum oratione.

Completorium ut supra.

Ad matutinum omnia ut in sancto die omisso primo responsorio, scilicet Hodie in Iordane. Legatur sermo de epiphania quicumque placuerit. Cum factus Iesus annorum.

Ad laudes sola Videntes stellam. Capitulum dominicale Fratres. Obsecro vos per misericordiam. Fili quid fecisti. Oratio dominicalis Vota quaesumus. Adduntur antiphonae et orationes de epiphania et de sancta Maria.

Ad horas ut supra de epiphania, nisi quod ad tertiam, ad sextam et ad nonam capitula et oratio sumuntur de dominica. Et additur oratio de epiphania et de santa Maria.

Ad missam In excelso throno. Kyrie eleison dominicale et Gloria in excelsis. Vota quaesumus domine supplicantis. Fratres. Obsecro vos. Benedictus dominus. Suscipiant montes. Iubilate deo. Cum factus esset Iesus annorum duodecim. Credo in unum dicitur. Iubilate deo. Praefatio de epiphania. Fili quid fecisti. Ite missa est. Haec dominica semper cantanda est infra octavam, et non ultra debet differri. Et si infra octavam dominica non venerit in aliqua feria debet decantari.

In secunda vespera nulla mentio fit de dominica, sed tantum de epiphania secundum quod a famosioribus ecclesiis recepimus. Et propter hoc haec antiphona dominicalis Quid est quod me quaerebatis non superfluit, sed in primis vesperis sequentis dominicae decantatur. Et sic deinceps in sequentibus dominicis in prima vespera ultima antiphona praecedentis dominicae assumitur. De sancto Erhardo et de sancto Paulo heremita et de aliis sanctis infra octavam epiphaniae antiphonam et orationem addimus.

IN OCTAVA EPIPHANIAE

Ad vesperas O admirabile cum reliquis. Laudate pueri cum reliquis. Domine excelsum est. Tribus miraculis. Peccata quae non cum versibus Natus sine semine. Hymnus non dicitur. Reges Tharsis. Fontes aquarum. Deus cuius unigenitus. Si octava epiphaniae venerit in dominicam de octava diceretur et de dominica tantummodo dicetur Quid est quod me quaerebatis cum collecta. Et si dominica In excelso throno erit repetenda, tunc collecta erit Vota quaesumus domine. Si non fuerit repetenda, tunc collecta erit Omnipotens sempiterne deus qui caelestia.

Ad completorium Exultet desertum, et hymus ut supra. Magnum nomen domini. Oratio ut supra.

Ad matutinum Christus apparuit. Et cantatur hac die invitatorium ut dicit auctor Rationalis: Quia praedicantibus apostolis ad baptismum sunt homine invitati. Tres tantum antiphonae cum tribus psalmis scilicet Fluminis impetus. Deus noster refugium. Adorate dominum. Cantate i. Adorate deum. Dominus regnavit exultet. Reges Tharsis. Legatur ~~Vidit Ioannes Iesum venientem~~. Hodie in Iordane. Dies sanctificatus. In columbae. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes Veterem hominem. Te qui in spiritu. Baptista contremuit. Caput draconis. Magnum mysterium. Ecce puer meus. Venient ad te. Praecursor contremuit. Oratio ut supra, Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad primam Te qui in spiritu.

Ad tertiam Baptista contremuit.

Ad sextam Caput draconis.

Ad nonam Magnum mysterium. Responsoria et versiculi ut super. Capitula et oratio de hoc die. Et nota quod omnes supradictae antiphonae sunt septimi toni. Et significant fideles novi testamenti, qui in baptismo septiformis spiritus gratiam acceperunt qua salvi fiunt.

Ad missam Ecce advenit per totum ut supra in die sancto. Dixit Isaias. Domine deus meus. Venit Iesus a Galilaea. Credo in unum dicitur. Praefatio de epiphania. Ite missa est.

In secundis vesperis Aqua comburit. Dixit dominus cum reliquis. Pater de caelis. Baptizatus Christus. Baptizat miles. Super ripam. . Capitulum ut supra. Verbum caro factum est. In principio cum versibus Quem aethera. Reges Tharsis. Iohannes quidaem. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de sancto Felice et de sancta Maria. Completorium feriale.

COMMENTARIUS

Deinde redimus ad cottidianum cantum qualem habuimus ante adventum et versuum et hymnorum, nisi quod ad matutinas et ad vesperas dicimus de sancta Maria de illis antiphonis O oadmirabile cum reliquis cum oratione Deus qui salutis usque in purificationem subiunctis antiphonis, quibus per totum annum in suffragiis utimur. Nullam vero in suffragiis mentionem de sancta cruce usque post octavam pentecostes facimus ob reverentiam infantiae salvatoris, quasi ne noviter natus crucem pertimescat. Scriptum est: Non coquas hedum in lacte matris suae. Post purificationem autem primam antiphonam in suffragiis dicamus de sancta Maria, quam per totum annum solemus dicere ceteris subquesentibus. Item officium Salve sancta parens.

IN NATALI SANCTI FELICIS CONFESSORIS

Ad matutinum Regem confessorum sub melodia feriali, si est feria. Deinde novem antiphonae et novem psalmi continuatim ut de uno confessore. Et leguntur tres lectiones de vita ipius vel de epistulis Pauli, quae proxima die post octavam epiphaniae debent incipit. Responsoria ut de uno confessore. Te deum laudamus non dicitur in feriis.

Ad laudes sola Quinque mihi. Serve bone.

Ad primam de tempore ferialiter ut infra patebit.

Ad alias horas omnia ferialiter ut de uno confessore.

Ad missam Os iusti. Kyrie eleison feriale absque Gloria in excelsis. Doctrinis variis. Iuravit dominus. Dixit dominus. Gloria et honore. Qui vos audit. Gloria et honore. Praefatio cottidiana ferialiter. Similiter Sanctus et Agnus dei ferialiter.

COMMENTARIUS

Si dies sancti Felicis fuerit dominico die et si subsequatur alia dominica in qua potest cantari, historia Deus ne in ira tua differatur in illa et ibi cantetur et de sanct Felice agantur novem lectiones. Et in priori vespera dicatur Quid est hoc quod et Vota quaesumus domine, si prior dominica est repetenda. Si non oratio erit Omnipotens sempiterne deus. Si vero non subsequitur dominica, neque possit cantari historia Domine ne in ira, cantatur hac die, et de sancto Felice habeatut antiphona et oratio.

COMMENTARIUS

Proxima die post octavam epiphaniae vel sequenti debent incipi et legi epistulae Pauli et cantabitur historia Domine ne in ira cum responsoriis feriis convenientibus si festum alicuius sancti non intervenerit. Et haec omnia agantur ut in privatis diebus secundum modum qui infra ponitur de feriis. De officiis trium ebdomadarum post epiphaniam, quibus ut doctores volunt, insinuantur tres anni praedicationis Christi post baptismum eius, si prolixius aut brevius fuerit tempus usque ad septuagesimam qualiter ipsae ebdomadae celebrandae sint, ut praemissum est, diversi diversimode agunt. Quidam enim has ponunt regulas: primae igitur dominicae officium scilicet In excelso throno infra octavam epiphaniae omni anno rite observatur, etiam si propter pluralitatem ebdomadarum usque ad septuagesimam repetendum videatur, sicut et alia duo officia scilicet Omnis terra et Adorate deum. Cum multotiens sex occurrunt ebdomadae his officiis inofficiandae, unde sic ordinabis: si sex dominicae infra epiphaniam et septuagesimam occurrant quodlibet trium officiorum praedictorum per duas ebdomadas cantatur. Si quinque fuerint In excelso throno cantetur per unam ebdomadam, Omnis terra per duas, Adorate deum per duas. Si quattuor In excelso cantetur per unam, Omnis terra per unam, Adorate per duas. Si tres quaelibet per unam. Si duae et F fuerit dominicalis littera proxima die post octavam epiphaniae cantetur officium Omnis terra, vel sequenti die. Et in aliis sequentibus diebus cantetur Adorate deum. Eo anno historia Domine ne in ira supererit, id est in dominica propter festum sanctorum novem lectionum convenienter cantari non poterit nisi infra octavam cantetur. Si G fuerit littera dominicalis proxima die post octavam epiphaniae cantetur Omnis terra cum historia Domine ne in ira. Eodem die erit Nuptiae factae sunt. Et ad nonam Quid mihi et tibi. In secundis vesperis Deficiente vino. Aliis sequentibus diebus cantetur Adorate deum propter plures collectas dominicales, quae dicendae sunt sub officio Adorate cum suis epistulis et evangeliis et capitulis et antiphonis. Si A fuerit dominicalis littera proxima die post festum sancti Felicis dicatur Omnis terra cum historia Domine ne in ira. Aliis sequentibus diebus Adorate ut praedictum est. Si una fuerit infra omnes tres cantandae sunt in una septimana: In excelso throno infra proxima die post octavam, Omnis terra vel sequenti die, aliis diebus Adorate deum. Eo anno historia Domine ne in ira supererit et feria tertia. Si D ~~fuerit~~ littera fuerit nisi infra cantetur. Si E fuerit dominicalittera dominicalis iterum historia Domine ne in ira supererit et secunda feria nisi infra cantetur. Item memento si quando praedicta officia sunt repetenda ut et antiphonae dominicales ipsis officiis ex aliqua parte coherentes in eadem ebdomada repetantur. Verbi gratia: si officium In excelso throno repetatur, dominicales antiphonae Fili quid fecisti, Quid est quod me quaerebatis, ipsi officio in evangelio et communione concordantes, etiam sunt repetendae. Si autem officium Omnis terra repetatur antiphonae dominicales Nuptiae factae sunt propter evangelium et communionem necessario sunt repetendae. Sic quoque fiat de officio Adorate. Item secundum aliquos dantur etiam aliae regulae: In excelso throno neque ante epiphaniam est canendum, neque post octavam eiusdem festi differendum. Quod si temporis particulata longinquitas exposcit per duas ebdomadas, sicut et sequentia officia, cantari poterit, repetita epistulae et evangelii lectionem propter communionem Fili quid fecisti, suppressis tunc in sequente ebdomada eiusdem officiis ferialibus evangeliis, si tamen in praecedenti legi non potuerunt. Omnis terra, eadem praedicti temporis prolixitate cogente, si quando altera vice canitur officium recepitur officium prius recepit Nuptiae factae sunt cum suis antiphonis et oratione Omnipotens sempiterne deus infirmatatem nostram. Simili modo cum bis cantandum erit officium Adorate deum, primo assumit Ascendente Iesu cum sequentibus antiphonis cum oratione Deus qui nos in tantis, secundo vero recipitur Confitebor tibi pater, licet antiphonas non habeat, sed tamen illae repetendae sunt quas prior dominica habuit adiunctis missarum collectis Familiam, et Conserva. De his regulis est sciendum quod eis utentibus accidit aliquotiens officium missae cum evangelio et suis antiphonis minime concordare. Unde ipsis, licet pulchrae, non obstantibus nos cum Freisingensi ecclesia et cum aliis, qui se romanum ordinem etiam praecipue asserunt observare, solummodo ultimam dominicam Adorate saepius, si necesse fuerit, repetimus omnia evangelia, orationes et antiphonas sub ea perficientes secundum modum infrascriptum. De dominicis ab epiphania usque ad septuagesimam sic ordinabis, ut orationes, epistulae, evangelia ad officium missae sint pertinentia.

DOMINICA PRIMA POST EPIPHANIAM

Officium dominicae primae post epiphania domini. In excelso throno. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis dominicaliter. Vota quaesumus domine. Fratres. Obsecro vos. Benedictus dominus. Suscipiant montes. Iubilate deo. Cum factus esset Iesus annorum duodecim. Credo in unum singulis diebus dominicis dicitur. Iubilate deo omnis terra. Praefatio de epiphania domini, si hoc officium infra octavam epiphaniae canitur. Si vero post octavam epiphaniae repetitur, tunc habetur praefatio cottidiana dominicaliter. Et hoc fit in singulis dominicis usque ad septuagesimam et ab octava pentecostes usque ad adventum domini, nisi occurrant festa beatae virginis vel festtivitates, quae proprias praefationes habuerunt. Sanctus et Agnus dei dominicaliter. Fili quid fecisti. Ite missa est canitur in omnibus dominicis infra septuagesimam et quadragesimam et infra adventum domini.

Dominicales antiphonaead laudes Fili quid fecisti.

Ad vesperas Quid est quod me quaerebatis. Puer Iesus proficiebat.

DOMINICA ~~PRIMA POST OCTAVAS EPIPHANIAE~~

Ad missam Omnis terra. Omnipotens sempiterne deus. Fratres. Habentes donationes. Misit dominus. Confiteantur domino. ~~Laudate dominum omnes angeli.~~ EVNuptiae factae sunt in Chana. Iubilate deo universa. Dicit dominus implete. Cetera dominicaliter ut supra.

Dominicales antiphonaead laudes Nuptiae factae sunt.

Ad vesperas Quid mihi et tibi. Deficiente vino.

DOMINICA TERTIASECUNDA POST OCTAVAS EPIPHANIAE

Ad missam Adorate deum. Omnipotens sempiterne deus infirmitatem. Fratres. Nolite esse prudentes. Timebunt gentes. Quoniam aedificavit. ~~Dominus regnavit~~. Cum autem descendisset Iesus. Dextera domini. Mirabantur omnes. Cetera dominicaliter ut supra.

Dominicales antiphonaead laudes Cum autem descendisset Iesus.

Ad vesperas Domine si tu vis. Domine puer meus. Domine non sum dignus. Multi veniunt.

DOMINICA QUARTATERTIA POST OCTAVAS EPIPHANIAE

Ad missam Deus qui nos in tantis periculis. Fratres. Nemini quicquam debeatis. Ascendente Iesu in naviculam.

Dominicales antiphonaead laudes Ascendente Iesu in naviculam.

Ad vesperas Domine salva nos perimus. Surgens Iesus. Domine salva nos. Porro homines.

DOMINICA ~~QUARTA~~ POST OCTAVAS EPIPHANIAE

Ad missam Familiam tuam quaesumus domine continua. Fratres. Induite vos sicut electi. Respiciens Iesus.

Dominicales antiphonaead laudes Venite ad me.

Ad vesperas Iugum enim. Etiam si necesse fuerit supradictae antiphonae dominicales repetantur, quia in quibusdam ecclesiis praedictum evangelium antiphonas non habet.

COMMENTARIUS

Dominicalis Conserva domine populum tuum dicatur ultima die vel penultima ante septuagesimam ad missam et ad horas si non occurrat impedimentum. Si occurrit erit secunda ad missa, alioquando erit prima. Hoc etiam proviso, ut epistulae et evangelia et homiliae non omittantur quando omnes antiphonae ante septuagesimam legantur.

IN DOMINICIS DIEBUS POST EPIPHANIAM

Dominica prima post octavam epiphaniae et in sequentibus dominicis usque ad septuagesimam.

Sabbatoad vesperas Benedictus cum reliquis. Benedictus cum reliquis. Capitulum et oratio de dominica, quae supervenert, id est de subsequenti et non de praecedenti. Et de hoc vide regulam infra dominica in sexagesima. Deus qui sedes. O lux beata trinitas. Vespertina oratio. Super Magnificat antiphona ultima dominicalium prioris dominicae. Additur antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad completorium Completorium sabbatinis noctibus. Alleluia. Cum invocarem cum reliquis. Tu autem in nobis es domine. Te lucis ante terminum sub melodia dominicali. Vigila super nos, vel Pacem tuam quaesumus domine. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum patrem. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis tuis in confessione. Hic modus servatur ad completorium sabbatinis noctibus ab hinc usque ad septuagesimam et a sabbato post octavam pentecostes usque ad adventum domini, sive cantetur de tempore, vel de sanctis exceptis plenis officiis, quia tunc completorium habetur de festo secundum antiquum modum nostrum et consuetudinem Frisingensis ecclesiae.

Ad matutinum Praeoccupemus faciem. In primo nocturno Servite domino. Sequuntur quattuor psalmi sub uno Gloria patri, scilicet Beatus vir. Quare fremuerunt. Domine quid multiplicati. Domine ne in furore. Alia Domine deus meus. Alii quattuor psalmi sub uno Gloria patri, scilicet Domine deus. Domine dominus noster. Confitebor. In domino confido. Alia Respice. Alii quattuor psalmi sub uno Gloria patri, scilicet Salvum me fac. Usquequo. Dixit insipiens. Domine quis habitabit. Memor fui in nocte. Legatur Paulus. Domine ne in ira. Timor et tremor. Deus qui sedes. Tibi enim derelictum. A dextris est. Conserva me. In secundo nocturno Bonorum meorum. Conserva me domine. Inclina domine. Exaudi domine. Vivit dominus. Diligam te domine. Quoniam tu illuminas. Notas mihi. Conserva me. Custodi me. Mirifica misericordias. Diligam te domine. Laudans invocabo. In tertio nocturno Opera manuum. Caeli enarrant. Exaudiat. Psalmum ipsum. Domine in virtute. Psalmum ipsum. Exaltare domine. Nuptiae factae sunt cum sua homilia, vel aliud evangelium de dominicis nunc currentibus suprascriptis. Domini est terra. Ipse super maria. Ad te domine levavi. Neque irrideant. Audiam domine vocem. Domine dilexi. Fiat manus. Erravi. Afflicti. Domine deus Israel. Peccata. Quoniam iniquitatem. Te deum laudamus singulis diebus dominicis per circulum anni praeter adventum domini et praeter dominicas a septuagesima usque ad pascha.

Ad laudes Indutus est dominus sola. Capitulum dominicale. Domine refugium. In evangelio antiphona dominicalis et oratio dominicalis secundum regulas suprascriptas de ordinatione officiorum et ebdomadarum post epiphaniam. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria hoc tempore.

Ad primam Iam lucis sub dominicali melodia. Benedicat nos. Deus deus meus respice. Dominus regit me. Domini est terra. Ad te domine levavi. Iudica me domine. Deus in nomine tuo. Confitebimini domino. Beati immaculati. Retribue servo. et Quicumque vult. Semper duo psalmi concluduntur sub uno Gloria patri. Regi saeculorum. Christe fili. Qui sedes. Gloria patri. Exurge domine. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea et laudabit. Erravi sicut ovis. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Oratio de sancta trinitate Omnipotens sempiterne deus qui dedisti.

Ad tertiam Nunc sancte nobis sub dominicali melodia. Gloria et honor. Capitulum dominicale. Inclina cor meum. Ego dixi domine. Oratio dominicalis.

Ad sextam Rector potens dominicaliter. Benedictio et. Capitulum et oratio de dominica. In aeternum domine. Dominus regit me.

Ad nonam Rerum deus tenax sub melodia dominicali. Sanctus sanctus sanctus. Capitulum et oratio de dominica. Cosuevimus etiam in dominicis diebus addere orationem de sancta trinitate. Clamavi in toto corde. Ab occultis.

Ad missam Omnis terra per totum ut supra patet.

In secundis vesperis Sede a dextris meis. Dixit dominus. Fidelia. Confitebor tibi. Misericors. Beatus vir. Sit nomen. Laudate pueri. Nomini tuo. In exitu Israel. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te domine. In evangelio antiphona de dominica quaecumque in ordine fuerit. Oratio dominicalis hoc tempore. Antiphona et oratio de sancta Maria.

Ad completorium Pacem et veritate. Te lucis sub melodia feriali. Custodi nos. Salva nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Preces et genuflexiones in dominicis diebus et post secundas vesperas plenorum officiorum consuevimus omittere. Post Credo dicimus Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Deus qui diem discernis. Vigila super nos aeterne salvator.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum ~~Venite exultemus~~. ~~Iubilemus domino~~. Ad nocturnum Dominus defensor. Dominus illuminatio. Ad te domine clamavi. Adorate. Afferte domino. Exaltabo te. In tua iustitia. In te domine speravi. Beati quorum. Rectos decet. Exultate iusti. Benedicam domino. Expugna. Iudica me. Dixit iniustus. Revela domino. Noli aemulari. Domine ne in furore. Et nota quod de praecedentibus psalmis semper duo ad unam antiphonam concluduntur sub uno Gloria patri. Hoc idem fit in sequentibus feriis ad matutinum per totam ebdomadam Domine in caelo misericordia tua. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Adiutor meus. Neque despicias. Quam magna. Perfecisti. Benedicam domino. In domino laudabitur. Te deum laudamus.

Ad laudes Miserere mei. Miserere mei. Intellige clamorem. Verba mea. Deus deus. Psalmum ipsum. Conversus es. Confitebor. In excelsis. Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. In matutinis domine. Benedictus deus de cantico secundum quosdam, sed nos consuevimus in feriis super Benedictus imponere antiphonas dominicales secundum ordinem. Oratio dominicalis. Sequuntur suffragia ut tempus exigit.

Ad omnes horas hymni cantantur sub melodia feriali.

Ad primam Iam lucis. Domine exaudi. Deus in nomine tuo cum reliquis. Omnis enim homo quicumque. Christe fili. Exurge domine. Novem Kyrie eleison cum genuflexione. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Repleatur os meum. Ad te domine levavi. Gloria patri. Domine deus virtutum converte nos, vel Exurge domine adiuva. Domine sancte pater omnipotens aeterne deus qui nos miseros. Item Domine deus omnipotens qui nos ad principium. Vitas tuas quaesumus. Deinde O domine respice in servos tuos. Et sit splendor. Dirigere sanctificare gubernare et regere. Post has orationes, quae diriguntur ad dominum, quaedam ecclesiae implorant orationes sanctorum dicendo Pretiosa in conspectu domini, quod nos a priori tempore dicere non consuevimus, nec est de prima secundum quod dicit auctor Rationalis: Inde est quod quidam dicunt illud post matutinas laudes, quidam etiam interponunt inter primam et Pretiosa primam de sancta Maria, et quidam missam animarum, et quidam religiosi in capitulo illud dicunt. Aliqui tamen dicunt esse de prima. Haec auctor Rationalis.

Ad tertiam Nunc sancte nobis. Deduc me domine. Capitulum dominicale vel feriale Sana me domine et sanabor. Sana animam. Adiutor meus es tu domine. Oratio dominicalis praeter preces et genuflexiones, quibus ad tertiam, ad sextam, ad nonam et ad vesperas nonnisi in quadragesima et in quattuor de temporibus anni utimur.

Ad sextam Rector potens. Adiuva me. Capitulum dominicale, vel de feria Alter alterius. Benedicam domino. Dominus regit me. Oratio dominicalis.

Ad nonam Rerum deus tenax. Capitulum de dominica, vel de feria Empti enim estis. Redime me domine. Ab occultis meis. Oratio dominicalis.

Ad vesperas Inclinavit. Dilexi quoniam. Credidi. Psalmum ipsum. Laudate dominum. Psalmum ipsum. Clamavi et exaudivit. Ad dominum. Auxilum. Levavi. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te domine. Super Magnificat antiphona dominicalis quaecumque in ordine fuerit. Oratio dominicalis. Sequuntur suffragia cottidiana secundum quod tempus exigit, quia ab hinc usque ad octavas pentecostes de sancta cruce non dicimus in suffragiis cottidianis.

Ad completorium Cum invocarem cum reliquis sequitur Alleluia. Pacem et veritatem. Te lucis sub melodia feriali. Custodi nos domine. Salva nos. Sequuntur cum genuflexione novem Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et cetera. Domine exaudi. Et clamor. Domine quid multiplicati. Gloria patri. Domine deus virtutum. Deus qui diem discernis. Vigila super nos. Benedicamus domino. In privatis diebus per circulum anni sequuntur psalmi Deus misereatur nostri. Gloria patri. Propitius esto peccatis. Miserere mei. Gloria patri. Salvos fac fideles. Mitte eis auxilium. Requiem aeternam. Et lux perpetua. Fidelium tuorum. Hoc modus habetur pro quamlibet ebdomadam in feriis ab octava epiphaniae usque ad septuagesimam et ab octava pentecostes usque ad adventum domini.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Iubilemus deo. Venite. Ad nocturnum Ut non delinquam. Dixi custodiam. Expectans expectavi. Sana domine. Beatus qui intelligit. Quemadmodum. Eructavit. Deus auribus. Eructavit. Adiutor in tribulationibus. Deus noster refugium. Omnes gentes. Magnus dominus. Psalmum ipsum. Audite haec omnes. Deus deorum. Psalmum ipsum et Quid gloriaris. Semper duo psalmi clauduntur sub uno Gloria patri. Immola deo sacrificium laudis. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Auribus percipe. Dixi custodiam. Statuit dominus. Expectans expectavi. Ego dixi domine. Domine ne in ira. Ante laudes utimur his versibus Domine refugium tu fac. Ostende nobis domine. Fiat misericordia tua.

Ad laudes Secundum magnam. Miserere mei deus. Salutare. Iudica me deus. Ad te de luce. Deus deus meus. Cunctis diebus. Ego dixi. Omnes angeli. Laudate dominum. Capitulum dominicale. Expleti sumus mane misericordia tua. Nota illi duo versiculi In matutinis domine et Repleti sumus per ebdomadam alternatim in laudibus currunt per ferias. In evangelio antiphona ferialis Erexit dominus, seu dominicalis quaecumque in ordine fuerit. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Ad horas alias ut supra.

Missa cantatur de dominica ferialiter.

Ad vesperas In domum domini. Laetatus sum. Qui habitas. Ad te levavi oculos. Adiutorium. Nisi quia dominus. Benefac domine. Qui confidunt. Facti sumus. In convertendo. Capitulum dominicale. Dirigatur. In evangelio antiphona dominicalis. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Completorium ut supra.

FERIA QUARTA

Ad matutinum In manu tua domine. Venite. Ad nocturnum Avertit dominus. Dixit insipiens. Exaudi deus orationem. Quoniam in te confidit. Miserere mei deus quoniam conculcavit. Miserere mei deus miserere mei quoniam in te confidit. Iuste iudicate. Si vere utiqueiustitiam. Eripe me de inimicis. Da nobis. Deus repulisti. Exaudi deus deprecationem. A timore. Nonne deo subiecta. Exaudi deus orationem. In ecclesiis. Iubilate deo. Exurgat deus. Semper duo psalmi sub Gloria patri. Deus vitam meam nuntiavi tibi. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Ne perdireris. Miserere mei. Paratum cor meum. Exurge gloria. Adiutor meus. Eripe me de inimicis.

Ad laudes Amplius lava. Miserere. Te decet. Psalmum ipsum. Labia mea. Deus deus meus. Dominus iudicabit. Exultavit cor. Caeli caelorum. Laudate dominum. Capitulum dominicale. In matutinis domine. Salutem ex inimicis, seu antiphona dominicale. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Ad vesperas Nisi tu domine. Nisi dominus aedificaverit. Beati omnes. Psalmum ipsum. Benediximus. Saepe expugnaverunt. De profundis. Psalmum ipsum. Speret. Domine non est exaltatum. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te. Super Magnificat antiphona dominicalis cum collecta dominicali. Suffragia ut supra.

Completorium ferialiter de tempore ut supra.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Adoremus dominum. Venite. Ad nocturnum Domine deus in adiutorium. Salvum me fac. Deus in adiutorium. Esto mihi. In te domine speravi. Deus iudicium. Liberasti virgam. Quam bonus Israel. Ut quid domine. Et invocabimus. Confitebimur tibi. Noutus in Iudaea deus. Tu es deus. Voce mea ad. Attendite popule meus. Propitius esto. Deus venerunt. Qui regis. Semper duo psalmi ad unam antiphonam concluduntur sub uno Gloria patri. Gaudebunt labia mea. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Deus in te speravi. Esto mihi domine. Repleatur os meum. Gaudebunt labia. Gaudebunt labia. Sed et lingua.

Ad laudes Tibi soli peccavi. Miserere mei. Domine refugium. Psalmum ipsum. In matutinis domine. Deus deus. Cantemus domino. Psalmum Ipsum. In sanctis eius. Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. Repleti sumus. In sanctitate serviamus, vel antiphona dominicalis. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra,

Ad horas et ad missam ut supra.

Ad vesperas Et omnis mansuetudo. Memento domine. Habitare fratres. Ecce quam bonum. Omnia quaecumque. Laudate nomen domini. Quoniam in aeternum. Confitemini. Hymnum cantate. Super flumina. Capitulum de dominica. Dirigatur. Super Magnificat antiphona dominicalis. Suffragia ut super.

Completorium ut supra.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Dominum qui fecit nos. Ad nocturnum Exultate deo adiutori. Psalmum ipsum et Deus stetit. Tu solus altissimus. Deus quis similis. Quam dilecta. Benedixisti. Psalmum ipsum et Inclina domine. Fundamenta. Psalmum ipsum et Domine deus salutis. Benedictus dominus. Misericordias. Deus ultionum. Cantate domino. Psalmum ipsum et Dominus regnavit exultet. Semper duo psalmil ad unam antiphonam sub Gloria patri. Intret oratio mea. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Confitebor tibi. Et eripuisti. Misericordia tua. Deus qui. Factus est mihi dominus. Deus ultionum.

Ad laudes Spiritu. Miserere mei. In veritate. Domine exaudi orationem meam auribus percipe obsecrationem. Illumina domine. Deus deus meus. Domine audivi. Psalmum ipsum. In tympano et choro. Laudate dominum de caelis. Capitulum de dominica. In matutinis domine. Super Benedictus antiphona ferialis Per viscera, vel antiphona dominicalis. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Ad horas et ad missam ut supra.

Ad vesperas In conspectu. Confitebor tibi. Domine probasti. Psalmum ipsum. A viro iniquo. Eripe me domine. Domine clamavi. Psalmum ipsum. Portio mea. Voce mea ad. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te domine. In evangelio antiphona dominicalis. Suffragia ut supra. Completorium ut supra de tempore ferialiter.

SABBATO

Ad matutinum Dominum deum nostrum. Venite. Ad nocturnum Quia mirabilia. Cantate ii et Dominus regnavit irascantur. Iubilate. Psalmum ipsum et Misericordiam et iudicium. Clamor meus. Domine exaudi orationem et Benedic anima mea. Benedic anima. Psalmum ipsum et Confitebuntur. Visita nos. Confitemini. Confitemini. Confitebor domino. Paratum cor. Deus laudem. Semper duo psalmi sub uno Gloria patri ad unam antiphonam. Domine exaudi orationem. Legatur Paulus. Responsoria ferialia. Misericordiam et iudicium. Perambulabam. Domine exaudi. De profundis. Velociter exaudi. Dies mei sicut umbra.

Ad laudes ~~Benigne fac~~. Miserere mei. Bonum est confiteri. Psalmum ipsum. Metuant dominum. Deus deus meus. Et in servis suis. Audite caeli. In cymbalis. Laudate dominum de. Capitulum de dominica. Repleti sumus. Illuminare domine, seu antiphona dominicalis quaecumque in ordine fuerit cum collecta dominicali.

Ad horas et ad missas ut supra.

DE SANCTIS POST OCTAVAM EPIPHANIAE. MARCELLI PAPAE ET MARTYRIS

Ad vesperas feriales antiphonae et psalmi. Ecce sacerdos. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. Oratio propria.

Ad matutinum et ad aliquas horas omnia ut de uno confessore et pontifice, licet martyr fuerit, quia summum pontificum martyrio praeponitur, ut infra notatur.

Ad missam Statuit ei. Iustus cor suum. Inveni David. Nihil proficiet. Elegit. Homo quidam peregre. Veritas mea. Domine quinque talenta. Cetera omnia ferialiter, si dominica non fuerit, secundum regulam de communibus sanctorum infra:

COMMENTARIUS

Gregorius papa huius nominis septimus apostolicae sedi praesidens constituit ut omnium sanctorum romanorum pontificum et martyrum per festivitates sollemniter ubique cum pleno officio celebrentur. Nam cum quaelibet ecclesia sui patroni, etiamsi confessor fuerit, tamen sollemniter observet, quanto magis eorum qui totius ecclesiae non tam patroni quam etiam patres existerunt, quam ecclesia usque ad martyrium verbis et exemplis instruere non desisterunt? Nota sanctum Gregorium papam primum in graduali libro sicut de confessoribus et pontificibus de his martyribus pontificalia instituisse officia ut de sancto Marcello Statuit ei dominus. De sancto Felice Sacerdotes eius. Et hoc utique satis congrue propter excellentiam dignitatis apostolicae. Hoc etiam attendentes maiores nostri de eisdem sanctis confessoribusconfessorum officia ad cursum diei et noctis leguntur observasse, quae et pontificum dignitatem insinuant, nec tamen in aliquo eorum martyrio praeiudicant. Quidam autem moderni minus concordia officiorum attendentes de illis omnem cantum ut de martyribus observant, praeter ad missam, asserentes congruum esse de martyrio eorum noctu, ad missam autem de sacerdotali eorum dignitatem agantur. Sed convenientior videtur superior observantia.

ANTONII CONFESSORIS

ut de simplici confessore.

PRISCAE VIRGINIS

Simile est regnum.

Ad missam Loquaebar de testimoniis. Beati immaculati. Sapientia vincit. Specie tua. Propter veritatem. Diffusa est. Simile est regnum caelorum thesauro. Filiae regum. Feci iudicium. Cetera ferialiter

IN NATALICIIS ~~SEBASTIANI ET FABIANI~~

Ad vesperas ~~Dabo sanctis meis~~. Psalmi omnia Laudate. Capitulum de pluribus martyribus. ~~Egregie dei martyr. Socius. Rex gloriose martyrum. Laetamini. Elegit dominus. Collecta de sancto Sebastiano addendo collecta sancti Fabiani.~~

Ad completorium Multitudo languentium. Cetera ut in plenis officiis de sanctis secundum nostram consuetudinem, qui in plenis officiis sanctorum etiam completorium et primam, ut frequenter, de sanctis agimus quemadmodum et Frisingenses saepius faciunt antiquo suo more, exceptis temporibus nativitatis domini usque ad octavam epiphaniae, et paschae usque ad octavam pentecostes, in quibus completorium et primam non de sanctis, sed de tempore cum Frisingensibus invariabiliter reservamus.

Ad matutinum Regem martyrum. In primo nocturno Sebastianus Mediolanensium. Psalmi de martyribus. Erat enim. Christo cottidie. Laetamini in domino. Legatur passio sancti Sebastiani ad sex lectiones. Sebastianus dei cultor. Deo igitur. Sebastianus vir. Quem perfuderat. Erat namque. In commisso. In secundo nocturno Ad hoc tantum. Carissimis. Sebastianus vir. Exultent iusti in conspectu. Christo cottidie. Ad hoc tantum. Zoe uxor. Benedicti qui in omnibus. Egregie dei. Socius enim. In tertio nocturno Ut vidit beatus. Sebastianus dixit. Nolite timere. Iusti autem in perpetuum. Descendens Iesus de monte. Elegit dominus virum. Beatus es. In isto loco. Nolite timere. Beatus es tu. Beatus es. Te deum laudamus.

Ad laudes Sebastianus dei. Si ego verus. Ad hanc vocem. Zoe uxor Nicostrati. Sebastianus dixit ad Nicostratum. Capitulum de martyribus. Iustorum autem animaeanimae. Beatus es et bene. De collectis fiant ut in vesperis

REAd horas ~~hymni sub melodia dominicali, ex quo~~ ~~vesperis~~ ~~sunt feriales, psalmi cum ferialibus antiphonis. Hymni ad horas~~ ~~debent omitti~~.

Ad primam Polycarpus presbyter. Capitulum de martyribus. Christe fili dei. Qui sedes. Exurge domine. Kyrie. Christe eleison. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Exultent iusti. Orationes de sanctis ut supra. Si est dominica additur oratio de sancta trinitate. Et de consimilibus consimiliter est agendum.

Ad tertiam Egregie dei martyr Sebastiane princeps ac propagator.

Ad sextam Zoe uxor.

Ad nonam Sebastianus dixit ad Nicostratum. Responsoria, versiculi, capitula de martyribus cum collectis supradictis.

Ad missam Intret in conspectu. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Collecta ~~de sancto Sebastiano addendo collecta sancti Fabiani~~. Der ausradierte Text kann mit Hilfe des Freisinger "Liber Ordinarius" gelesen werden: Collecta sancti Fabiani ad missam praeponenda est propter dignitatem pontificis, quia cantus missae coveniens est, licet in vesperis, in matutinis et in aliis horis, propter cantum de sancto Sebastiano collecta sancti Sebastiani praeponitur. Sancti per fidem. Gloriosus deus. Dextera domini. Fulgebunt iusti. Sequentia de martyribus vel Qui seminant. Descendens Iesus de monte. Laetamini in domino. Multitudo languentium. Ite missa est.

In secundis vesperis Virgam virtutis tuae cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de martyribus. Beatus es tu et. Laetamini. Nos famuli. Oratio de sancto Sebastiano. Dicits orationibus imponatur antiphona de sancta Agnete Christi virgo. Sequitur Omnipotens sempiterne deus qui infirma.

Ad completorium Annulo suo.

DE SANCTA AGNETE VIRGINE

Ad matutinum Regem virginum. In primo nocturno Discede a me. Psalmi de virginibus. Dextram meam. Posuit signum. Specie tua. Legenda eius legatur. Diem festum. Ingressa Agnes. Dextram meam. Induit me dominus. Amo Christum. Mel et lac. In secundo nocturno Induit me dominus. Mel et lac. Ipsi soli. Adiuvabit eam dominus. Omnipotens adorande. Ingressa Agnes. Ipsi sum desponsata. Propter veritatem. Induit me dominus. In tertio nocturno Cuius pulchritudine. Christus circumdedit. Ipsi sum desponsata. Diffusa est. Simile regem caelorum decem virginibus. Iam corpus. Ipsi sum desponsata. Pulchra facie. Specie tua. Mel et lac. Cuius pulchritudine. Te deum laudamus.

Ad laudes Ingressa Agnes. Mecum enim habeo. Annulo suo. Benedico te. Congaudete mecum. Capitulum de virgine et martyre. Audi filia et vide. Ecce quod concupivi. Oratio ut supra.

Ad horas ~~hymni sub dominicali melodia~~ .

Ad primam Ingressa Agnes.

Ad tertiam Stans beata Agnes.

Ad sextam Misit dominus.

Ad nonam Congaudete mecum. Cetera ut de una virgine. Oratio ut supra.

Ad missam Me expectaverunt. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut plenis officiis. Omnipotens sempiterne deus qui infirma mundi. Qui gloriatur. Diffusa est gratia. Propter veritatem. Adducentur regi. Exultent filiae Sion vel Audi filia. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Offerentur minus. Praefatio cottidiana dominicaliter, seu ut in plenis officiis. Quinque prudentes vigines. Ite missa est.

In secundis vesperis laudes Ingressa Agnes sola antiphona. Dixit dominus cum reliquis ut de virginibus. Capitulum de virginibus ut. Pulchra facie. Specie tua. Beata Agnes in medio flammarum. Oratio ut supra. Qua finita addatur antiphona et oratio de sancto Vincentio.

Completorium de tempore ferialiter.

DE SANCTO VINCENTIO MARTYRE

Ad matutinum tria responsoria de historia Iste sanctus. Legenda eius legatur ad tres lectiones, vel liber qui pro tempore solet legi.

In laudibus sola Qui vult venire. Oratio ut supra. Cetera omnia ut de uno martyre,

Ad missam Laetabitur. Exaudi deus. Adesto domine supplicationibus. Memor esto. Posuisti. Desiderium. Gloria et honore, vel Desiderium. Amen amen dico vobis. Nisi granum frumenti. Gloria et honore. Qui vult venire. Cetera ut in feriis de sanctis.

EMERENTIANA VIRGINIS

omnia ut de una virgine.

TIMOTHEI APOSTOLI

Ad vesperas antiphonae et psalmi feriales. Capitulum de apostolis. In omnem terram. Ecce ego mitto vos. Beati apostoli tui.

Completorium de tempore ferialiter.

Ad matutinum tria responsoria Ecce ego mitto. Legatur legenda eius secunda epistula ad Timotheum Paulus apostolus Christi Iesu per voluntatem dei secundum promissionem.

Laudes sola Hoc est praeceptum. Vos qui secuti. Oratio ut supra.

Ad primam de tempore.

Ad ceteras horas per omnia ut de apostolis.

Ad missam Mihi autem per totum. Testificor. Caeli enarrant. Designavit dominus. Praefationem quaedam ecclesiae habent de apostolis ferialiter, non vero, nisi haberetur plenum officium ahbemus cottidiana praefationem ferialiter. Cetera omnia ferialiter.

IN CONVERSIONE SANCTI PAULI

si in septuagesima evenerit differendus est officium usque in feriam secundam. Et hoc propter secundas vesperas quae non possent celebrari si in sabbato anticiparetur.

Ad vesperas Sancte Paule apostole. Laudate pueri cum reliquis. Saulus adhuc spirans. Doctor egregie cum quo itur ad capellam comitum, et ibi statione facta cantatur Ora pro nobis cum Gloria patri. In omnem terram. O gloriosum lumen. Deus qui universum mundum. Additur oratio de sancto Proiecto sub una conclusione, et antiphona et oratio de sancta Maria. Deinde reditur ad chorum cum antiphona Beatissimo Castulo. Sequitur oratio.

Ad completorium capitulum de die. Doctor egregie. Sit trinitati. Custodi nos. Gratia dei.

Ad matutinum Regem Christum adoremus. Antiphonae et responsoria ut in historia eius per totum exceptis versibus antiphonarum, qui non illo die, sed in eius natali decantantur. Legantur lectiones in actibus apostolorum circa finem, et sic incipiunt Paulus assumptis viris. Dixit Simon Petrus ad Iesum. Ecce nos relinquimusreliquimus omnia. Te deum laudamus.

Ad primam Ter virgis caesus.

Ad tertiam Libenter gloriabor.

Ad sextam Sancte Paule apostole.

Ad nonam Damasci praepositus. Responsoria et versiculi de apostolis. Capitula et oratio de hoc die. Additur oratio de sancto Petro.

Ad missam Scio cui credidi. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis de apostolis. Deus qui universum mundum. Additur de sancto Proeicto. Saulus adhuc spirans. Qui operatus est. Gratia dei. In omnem terram, vel Tu es vas. Dixit dominus ex Basan, vel Qui seminant. Dixit Simon Petrus ad Iesum. Ecce nos renquimus. Credo in unum dicimus., licet quidam sanctum Paulum hoc die dicant neophitum. Mihi autem. Praefatio de apostolis. Amen amendico vobis quod vos qui reliquistis. Ite missa est.

In secundis vesperis Ego plantavi cum reliquis. Psalmi de apostolis. Capitulum de die. Magnus sanctus. In omnem terram. Vos qui reliquisti. Oratio ut supra. Completorium ferialiter.

IN OCTAVA SANCTAE AGNETIS

Ad vesperas capitulum de virginibus. Specie tua. Stans beata Agnes. Deus qui nos annua.

Ad completorium .

Ad matutinum Regem virginum maius. Antiphonae et psalmi ut communiter de virginibus. Specie tua. Legantur lectiones de sermone Dum per totum mundum virgineus flos cum responsoriis. Ad laudes sola Ingressa Agnes. Ecce quod concupivi. Oratio ut supra.

Ad primam ~~Beata Agnes~~.

Ad tertiam Mecum enim habeo.

Ad sextam Annulo suo.

Ad nonam Congaudete mecum. Capitula, responsoria et versiculi de virginibus. Oratio ut supra.

Ad missam Vultum tuum. Eructavit. Epistula et evangelium ut supra in die eius. Specie tua. Propter veritatem. Diffusa est. Diffusa est. Simile est.

COMMENTARIUS

Si octava sanctae Agnetis in dominicam extra septuagesimam venerit, habentur novem lectiones de sermone suprascripto, vel de libro qui pro tempore solet legi. Antiphonae et psalmi et sex responsoria de virginibus. In tertio nocturno ultima tria responsoria de sancta Agnete et evangelium dominicale. Si vero in dominicam infra septuagesima venerit, habeatur sola antiphona et oratio et sequenti die peragatur.

BRIGIDAE VIRGINIS

omnia ut de una virgine.

IN PURIFICATIONE SANCTAE MARIAE VIRGINIS

Nota si purificatio in dominicam septuagesimae venerit totum officium fiet de sancta Maria et addatur Hymnum cantate cum oratione de septuagesima.

Ad vesperas O admirabile cum reliquis. Laudate pueri cum reliquis. Ecce ego mitto angelum. Videte miraculum. Casta parentis. Quod chorus vatum. Ave Maria. Senex puerum. Erudi quaesumus domine.

Ad completorium Placebit domino. Tu libens. Custodi nos. Lumen ad revelationem. Omnipotens sempiterne deus.

Ad matutinum Ecce venit ad templum. Venite exultemus. In primo nocturno Benedicta tu. Domine dominus noster. Sicut myrra. Caeli enarrant. Ante chorum. Domini est terra. Speciosus forma. Legatur Exultent virgines. Adorna thalamum. Accipiens Simeon. Senex puerum. Accipiens. Postquam impleti. Obtulerunt. In secundo nocturno Specie tua. Eructavit cor. Adiuvabit eam. Deus noster. Sicut laetantium. Fundamenta. Notum fecit dominus. Simeon iustus. Responsum acceperat. Responsum acceperat. Lumen ad revelationem. Cum inducerent. Quia viderunt. In tertio nocturno Haec est quae nescivit. Cantate i. Speciosa facta est. Dominus regnavit exultet. Post partum. Cantate ii. Benedictus qui venit. Postquam impleti sunt dies. Suscipiens Iesum. Responsum accepit. Gaude Maria. Gabrielem archangelum. Beata es Maria. Ave Maria. Te deum laudamus.

Ad laudes Responsum accepit. Accipiens. Tolle puerum. Revertere in terram. Obtulerunt pro eo. Capitulum de die. Ipse invocavit. Cum inducerent. Omnipotens sempiterne deus maiestatem.

Ad primam Simeon iustus.

Ad tertiam Adorna thalamum. Speciosus forma. Notum fecit.

Ad sextam Tolle puerum. Notum fecit dominus. Benedictus qui venit.

Ad nonam Obtulerunt pro eo. Benedictus qui venit. Ipse invocavit. Capitula de die. Oratio ut supra.

Benedictio cereorum Inter primam et tertiam sacerdos cum ministris cappis indutis accedat ante altare et ibi stans dicat benedictiones cereorum sicut continetur in libro benedictionali. Finitis benedictionibus cerei aspergantur aqua benedicta et ture adoleantur et sacerdos reveratur ad locum suum. Postea imponatur Hodie beata virgo Maria. Et interim cerei distribuantur et non accedantur. ~~Sequitur Dominus vobiscum. Oremus. Omnipotens sempiterne deus qui unigenitum tuum.~~ Deinde Lumen ad revelationem cum singulis versibus cantici Nunc dimittis et Gloria patri. Et accendantur cerei. ~~Sequitur Dominus vobiscum. Oremus. Illumina quaesumus domine. Qua finita imponantur~~ antiphonae:

Ad processionem Ave gratia plena et Adorna thalamum. Clericis et scholaribus cappatis sollemniter cum vexillis si est extra septuagesimam. Si vero infra septuagesimam fuerit ornatus capparum et vexillorum omittitur. Et fit processio accensis candelis ad ecclesiam baptismalem. Et ibi statione facta duo seniores cantent ante altare sancti Ioannis Responsum accepit Simeon. Et semper respondeat chorus cum neuma on et cum consimilibus. Qua finita dicatur Da quaesumus domine populo tuo. Deinde reditur ad chorum cum responsorio Cum inducerent. Quo finito sacerdos dicat Suscepimus deus misericordiam. Dominus vobiscum. Oremus. Domine Iesu Christe qui hodierna die. Deinde incipiatur tertia et sexta ut supra post missam.

Ad missam Suscepimus. Magnus dominus et laudabilis. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter. Omnipotens sempiterne deus maiestatem. Ecce ego mitto angelum. Suscepimus deus. Sicut audivimus. Post partum. Concentu parili. Si infra septuagesimam venerit pro alleluia et pro sequentia cantetur Audi filia, et in secundis vesperis canitur Concentu. Postquem impleti sunt dies purgationis. Credo in unum. Diffusa est. Quia per incarnati. Responsum accepit. Ite missa est.

In secundis vesperis Tecum principium cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de die. Verbum caro factum cum versibus Quem aethera. Tecum principium. Hodie beata virgo Maria. Omnipotens sempiterne deus maiestatem. Qua finita imponatur Ecce completa sunt omnia. Post partum virgo. Deus qui salutis. ~~Addatur antiphona et oratio~~ de sancto Blasio plenum punlesbar.

In completorio redimus ad cantum cottidianum.

BLASII MARTYRIS

omnia de uno martyre.

Ad missam In virtute tua. Magna est gloria. Beatus vir qui in sapientia. Domine praevenisti. Vitam petiit. Gloria et honore, vel Desiderium,si novem lectiones habeantur. Nam de sanctis trium lectionum tractum solemus obticere. Si quis vult venire. Posuisti domine. Magna est gloria. Cetera ferialiter.

IN NATALE SANCTAE AGATHAE

Ad vesperas antiphonae et psalmi feriales. Capitulum de una virgine et martyre. Gaudeamus omnes. Immaculatus dominus. Specie tua. Agatha laetissima. Deus qui inter cetera.

Ad completorium Mentem sanctam spontaneam. Huius antiphonae constructio talis est: supple sancta Agatha mentem sanctam devovit spontaneam obtulit honorem deo ehibuit et patriae liberationem promeruit. Cetera ut in plenis officiis de sanctis.

Ad matutinum Regem virginum. In primo nocturno Ingenua sum. Domine dominus noster cum reliquis de virginibus. Et si ingenua. Agatha sancta. Specie tua. Legatur legenda ipius in passionario. Dum ingrederetur. Ego adiuta. Vidisti domine. Propter veritatem. Quis es tu. Nam et ego. In secundo nocturno Ancilla Christi sum. Summa ingenuitas. Si ignem adhibeas. Adiuvabit eam deus. Ipse coronavit. Vidisti domine. Agatha laetissima. Mens mea. Pulchra facie. Specie tua et. In tertio nocturno Nisi diligenter. Vidisti domine. Propter fidem castitatis. Diffusa est gratia. Simile est regnum caelorum thesauro. Ego autem adiuta. ~~Medicinam~~. ~~Gaudeamus omnes~~. ~~Immaculatus~~. ~~Beata Agatha~~. ~~Agatha ingressa~~. Te deum laudamus.

Ad laudes Quis es tu. Medicinam carnalem. Gratias tibi ago. Benedico te. Qui me dignatus. Liberasti me, vel aliud consimile de una martyre. Audi filia. Paganorum multitudo. Deus qui inter cetera.

Ad horas hymni cantentur sub melodia dominicali et non praetermittantur. Nam in primis vesperis feriales psalmi cum ferialibus antiphonis sunt observati.

Ad primam Beata Agatha ingressa carcerem.

Ad tertiam Mens mea.

Ad sextam Qui me dignatus. Capitula, responsoria, versiculi ut de virginibus. Oratio ut supra.

Ad missam Gaudeamus omnes. Eructavit. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Deus qui inter cetera. In omnibus requiem quaesivi. Adiuvabit eam. Fluminis impetus. Adducentur. Exultent filiae Sion. Si infra septuagesimam venerit Qui seminant. Simile est regnum caelorum thesauro. Offerentur minus. Qui me dignatus est. Ite missa est.

In secundis vesperis tantum antiphonam et orationem de sancta Agatha imponimus propter primam vesperam sanctae Dorotheae, cuius plenum officium de novo peragimus.

COMMENTARIUS

Et nota si festum sanctae Agathae seu Dorotheae in septuagesimam vel sexagesima venerit totum officium habetur de dominica, de his vero sola antiphona et oratio addatur, et in sequenti die plenum officium peragatur.

IN FESTO SANCTAE DOROTHEAE VIRGINIS ET MARTYRIS

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de una virgine et martyre. Regnum mundi. Eructavit cor. Iesu corona virginum, licet a priori tempore in huiusmodi festis hymnis raro fuerimus usi. Specie tua. Simile est regnum caelorum. Omnipotens sempiterne deus in cuius nomine. Additur antiphona et oratio de sancta Agatha.

Ad completorium, ad matutinum et ad horas per omnia ut de una virgine et martyre in pleno officio.

Ad missam Gaudeamus. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter ut in plenis officiis. Omnipotens sempiterne deus in cuius nomine. Domine deus meus. Audi filia. Specie tua. Egregia sponsa. Exultent filiae, vel Audi filia. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Diffusa est. Quinque prudentes. Ite missa est.

In secundis vesperis ut de virginibus. Require in communibus sanctorum.

RICHARDI CONFESSORIS REGIS ANGLIAE

plenum officium et accipiantur communia, ut infra ponuntur de sancto Heinrico imperatore.

ALTONIS CONFESSORIS

Iste homo ab adolescentia. Cetera omnia simpliciter de confessore non pontifice.

SCOLASTICAE VIRGINIS

per omnia ut de una virgine quaen non fuit martyr.

VALENTINI MARTYRIS

Beatus vir qui suffert. Praesta quaesumus omnipotens deus. Additur oratio de martyribus sub una conclusione. Cetera omnia ut de uno martyre.

Ad missam In virtute tua. Beatus vir qui inventus. Beatus vir. Potens in terra. Beatus vir qui suffert, vel Desiderium animae. Si quis vult post me. In virtute tua. Magna est gloria. Cetera ferialiter.

IN CATHEDRA SANCTI PETRI

Nota si cathedra sancti Petri venerit infra quadragesimam, tunc de eo nihil est dicendum, nisi sola antiphona in vesperis et in matutinis. Si vero venerit extra quadragesimam et etiam extra quattuor dies ante quadragesimam:

Ad vesperas feriales psalmi et antiphonae. Petrus apostolus Iesu Christi electis advenis. Gloria et honore. Quia non agitur festum apostolatus id est sacerdotii. , vel Sacerdos et pontifex. Deus qui beato apostolo tuo Petro.

Ad matutinum Regem confessorum. Ad nocturnos Beatus vir cum reliquis. Psalmi ut de confessore. Gloria et honore. Tres lectiones de hoc festo, vel de libro qui pro tempore solet legi. Euge serve bone. Ecce sacerdos. Petre amas.

Ad laudes Ecce sacerdos. Capitum ut supra, vel Omnis pontifex. Magna est gloria. ~~Simon Bar Iona~~, vel Qui dum esset. Oratio ut supra.

Ad horas antiphonae, responsoria, versiculi ut de confessore et pontifice. Oratio ut supra.

Ad missam Statuit ei dominus. Deus qui beato apostolo tuo. Petrus apostolus. Ecce sacerdos. Non est inventus. Tu es Petrus. Venit Iesus in partes. Inveni David. Credo in unum non dicitur, nec praefatio de apostolis, sed cottidiana, quia non de apostolatu, sed sacerdotio agitur. Beatus servus.

IN VIGILIA MATTHIAE APOSTOLI

Ad missam officium Ego autem sicut oliva per totum. Beatus vir qui inventus est. Haec mando vobis. Alia omnia ut in vigiliis apostolorum.

COMMENTARIUS

Si haec vigilia in quadragesimam venerit secunda oratio ad missam dicetur de vigilia.

IN FESTO SANCTI MATTHIAE APOSTOLI

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Surgens Petrus. Fuerunt sine querela. Tradiderunt corpora. Exultet caelum. In omnem terram. Ecce ego mitto vos. Deus qui beatum Matthiam. Si infra quadragesimam venerit additur antiphona et oratio de feria, sed omittitur antiphona et oratio de paenitentia.

Ad completorium etad matutinum commune de apostolis. Legatur sermo in passionario, qui sic incipit Spiritu sancto, vel vita et passio eius. In antiphoniis cavebitur alleluia. Designavit Iesus. Te deum laudamus, etiam si infra quadragesimam venerit.

Ad horas commune apostolorum. Capitula et oratio de festo.

Ad missam Mihi autem per totum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut de apostolis. Deus qui Matthiam. Exurgens Petro. Qui seminant. Designavit Iesus. Credo in unum dicitur. Oraefatio de apostolis. Ite missa est. Item nota si festum beati Matthiae in dominicam venerit antiphona et oratio de ipso dicatur ad priorem vesperam et ad matutinas, et sequenti die, ut praedictum, est celebretur. Notandum quod in anno bissextili festum sancti Matthiae in die, quae vigiliam eius proxime est semper celebrandum, non in altera quae propter bisextum eo anno in kalendario iteratur. Unde versus Littera mutatur, sed festum non variatur.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis ut communiter de apostolis.

WALBURGAE ET CUNEGUNDIS

ut de virginibus. Sed si infra quadragesimam venerint de ipsis et de consimilibus sanctis sola oratio dicitur.

IN NATALE SANCTI GREGORII PAPAE

Ad vesperas Gregorius ut creditur. Laudate pueri cum reliquis. Ecce sacerdos. O pastor apostolice. Memor esto. Iste confessor. Gloria et honore. Gloriosa sanctissimi. Deus qui animae famuli. Additur antiphona et oratio de feria, sed antiphona et oratio de paenitentia omittitur.

Ad completorium Caelesti cinctus verbere. Cetera ut de confessore et pontifice.

Ad matutinum Ad dominum vigiles. In primo nocturno Gregorius ortus. Beatus vir cum reliquisut de confessore. Lineam sui generis. Adhaerebat moralibus. Gloria et honore. Legatur legenda eius in passionario. Fulgebat in venerando. Beatus vir qui. Videns Romae. Quoniam domini est. Dum oraret. Quia misericordiam et veritatem. In secundo nocturno Gregorius ut creditur. Studiis liberalibus. Hic ab adolescentia. Posuisti domine. Propter tollerabiles. Nec fecit proximo. Orante beatissimo. Multum enim. Vere felicem. A domino factum. In tertio nocturno Sex struxit. His sane monasteriamonasteriis. Qui solebat. Amavit eum dominus. Vigilate ergo. Sanctus papa Gregorius. Innocens manibus. Hodie praeclarissimus. Ecce vere Israelita. O pastor apostolice. Memor esto. Te deum laudamus.

Ad laudes Gregorius vigiliis. Lentis quidem. Caelesti cinctus. Bissenos nummos. Virginum tria milia. Omnis pontifex. Magna est gloria. Christi fidelis famulus. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de feria.

Ad horas laudes. Capitula, responsoria, versiculi de confessore et pontifice. Oratio ut supra. Post tertiam cantetur missa.

Ad missam Sacerdotes dei benedicite. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Deus qui animae famuli tui. Omnis pontifex. Iuravit dominus. Dixit dominus. Beatus vir. Vigilate. Veritas mea. Fidelis servus. Ite missa est. Post nona cantetur missa de feria.

In secundis vesperis laudes Gregorius vigiliis cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de confessore. Capitulum de confessore et pontifice. Vere felicem. A domino factum. Gloria et honore. O Gregori dulcissime. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de feria.

COMMENTARIUS

Si vero secunda vespera sancti Gregorii cadat in sabbato, vespera fiat de sabbato. Addatur antiphona et oratio de sancto Gregorio.

GEDRUDISGERTRUDIS VIRGINIS

addatur oratio.

BENEDICTI ABBATIS

addatur oratio.

Ad priorem missam Os iusti. Beatus vir qui in sapientia. Os iusti. Lex dei. Desiderium. Nemo lucernam. Posuisti domine. Magna est gloria.

QUIRINI MARTYRIS

additur oratio etad priorem missam cantetur de sancto Quirino Laetabitur per omnia, ut illo tempore cantare solemus in privatis diebus de sancto Castulo.

IN ANNUNTIATIONE SANCTAE MARIAE VIRGINIS

Ad vesperas ~~Vidi portam~~ ~~cum reliquis~~. ~~Laudate pueri~~ cum reliquis. Ecce virgo concipiet. ~~Salve nobilis~~. ~~Odor tuus~~. Ave maris stella. Ave Maria. ~~Ingressus~~. Deus qui de beatae Mariae. Additur antiphona et oratio de feria, sed obticetur de paenitentia.

Ad completorium Rorate caeli. Fit porta. Custodi nos. Speciosa facta es. Require in assumptione eius. Oratio ut supra.

MAd matutinum Ave Maria. In primo nocturno ~~Missus est angelus~~. Domine deus noster. ~~Ingressus angelus~~. Caeli enarrant. ~~Maria turbatur~~. Domini est terra. Specie tua. Legatur Castissimum Mariae virginis. ~~Ingressus angelus~~. ~~Benedicta tu in~~. ~~Maria ut~~. In secundo nocturno ~~Respondens~~. Eructavit. ~~Ecce concipies~~. Deus noster. ~~Dabit illi~~. Fundamenta. Adiuvabit eam deus. ~~Dixit angelus~~. ~~Ecce concipies~~. ~~Dabit illi~~. In tertio nocturno ~~Dixit autem~~. Cantate i. ~~Ideoque et quod~~. Dominus regnavit exultet. ~~Dixit autem~~. Cantate ii. Diffusa est gratia. Missus es Gabriel. Require in feria quarta quattuor temporum ante nativitatem domini. ~~Dixit~~. ~~Quomodo fiet istud~~. ~~Christi virgo~~.

Ad laudes ~~Quando venit~~. ~~Verbum supernum~~. ~~Beatus auctor~~. ~~Clausae parentis~~. ~~Domus pudici~~. Audi filia. ~~Gaude et laetare~~. Additur antiphona et oratio tantum de feria.

Ad cursus ad primam . Ad tertiam . Ad sextam . Ad nonam . Haec dies habetur ad omnes horas. Responsoria et versiculi de virginibus. Capitula et oratio de die. Missam canitur post tertiam.

Ad missam Rorate caeli. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter. Deus qui hodierna. Locutus est dominus ad Achaz. A summo caelo. Caeli enarrant. Audi filia. Missus est Gabriel. Credo in unum. Ave Maria. Et te in annutiatione beatae Mariae. Ecce virgo concipiet. Ite missa est. Post sextam et post nonam cantatur missa de feria.

In secundis vesperis .

COMMENTARIUS

si annuntiatio in diem sabbati venerit secundas vesperas proprter diem dominicum habere non possumus. propter instans festum beati Castuli secundas vesperas non canimus, sed sola Haec dies sollemniter cum oratione addimus. Notandum quod synodaliter legitur esse statum, ut si eadem annuntiatio in triduo domini ante pascha vel in die palmarum occurrat, in sabbato ante palmas anticipetur, quae dies et proprio officio caret et per totum annum venerationi sanctae Mariae solet obsecundare. Quae anticipatio etiam omni anno necessaria videtur, dum eadem festivitas, id est sabbatum, subsequitur. Eo quod duae sequentes septimanae propriis officiis in tantum sunt occupatae, ut tantae sollemnitati digne nequeant deservire. Congruum ergo videtur in quamcumque dominicam annuntiatio sanctae Mariae venerit sabbato anticipetur, quod non fit de aliis festis, quia in sequentem diem differuntur. Item si in sabbato fuerit annuntiatio secunda vespera de dominicia dicetur, et postea de festo Haec dies et oratio.

IN FESTO SANCTI CASTULI MARTYRIS PATRONI NOSTRI

Ad vesperas Iste sanctus. Laudate pueri cum reliquis. Amavit eum. Iustum deduxit. Sanctus vir. O quam venerandus es. Capitulum de uno martyre. Iustum deduxit. Immortalis est enim. Congaudentesiubileusiubilemus. Gloria et honore. Beatus Castulus in eculeo. Deus qui nos hodiena. Deinde . Sequitur antiphona et oratio de feria, et obticetur de paenitentia.

Ad completorium capitulum ut de uno martyre. Summe martyr athletarum. Beatus Castulus in laetitia. Oratio ut supra.

Ad matutinum Iubilemus regi martyrum. In primo nocturno Beatus vir Castulus. Beatus vir cum reliquis ut de uno martyre. Quantumcumque fremerent. Multi tribulantes. Gloria et honore. Legatur passio ipsius Hodie fratres carissimi venerabilem diem passionis. Mira dei. Iucundus homo. Martyr egregie. Dispersit dedit. Civis romanus. In carcere vinctus. In secundo nocturno Exaudivit eum. Cum invocarem. Voci orationis. Verba mea. Propter nomen tuum. Domine dominus noster. Posuisti domine. Torcular calcabat. Domine in benedictione. Spretor honoris. Caro in spe. Christi athleta. A Torquato inclytus. In tertio nocturno Oculi domini. In domino confido. In tabernaculo dei. Domine quis habitabit. Cantabimus et psallemus. Domine in virtute. Amavit eum dominus. Si quis vult venire. Beatissimus papa. Quia adhaerebat. Beatus Castulus. Post diutina. Sancte Castule. Qui terrenis fuisti. Te deum laudamus.

Ad laudes Indutus decore. Beatus Castulus in laetitia. In terra deserta. Sancti et humiles. In choro sanctorum. Beatus vir qui suffert. Magna est gloria. Gaudeat turba caelestium. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de feria.

Ad primam Amavit eum dominus. Ad alias horas antiphonae, responsoria, versiculi, capitula de uno martyre. Nam antiphonae in laudibus appropiatae sunt suis psalmis, propter quod etiam ipsis in secundis vesperis non utimur.

Ad missam Laetabitur iustus. Exaudi deus. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter ut in summis festivitatibus. Deus qui nos hodierna die. Dilectus deo et hominibus. Domine praevenisti. Vitam petiit. Desiderium animae. Si quis vult venire. Posuisti in capite. Qui vult venire. Ite missa est. In secundis vesperis .

In secundis vesperis Iucundus homo cum reliquis. Beatus vir cum reliquis. Require de uno confessore. Capitulum de uno martyre. Vir inclytus. Cuius intercessio. Gloria et honore. Beatissimo Castulo. Oratio ut supra. Additur Sacerdos et pontifex. Oratio de sancto Ruperto. Deinde antiphona et oratio de feria.

RUPERTI EPISCOPI

Ad completorium etad matutinum omnia de uno confessore et pontifice in pleno officio. Legatur vita ipsius ad sex lectiones cum historia Euge serve. Vigilate.

Ad laudes additur antiphona et oratio etiam per octavam de sancto Castulo ratione patrocinii. Deinde antiphona et oratio de feria.

Ad primam et ad alias horas ut de confessore et pontifice in pleno officio.

Ad missam Statuit ei dominus. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in pleno officio. Deus qui nobis beati. Ecce sacerdos magnus. Iuravit dominus. Dixit dominus. Beatus vir. Vigilate. Veritas mea et. Praefatio cottidiana festive. Beatus servus. Ite missa est.

AMBROSII EPISCOPI

plenum officium, sive peragatur infra quadragesimam, seu post pascha, cum sit unus de quattuor ecclesiae doctoribus. Et si infra quadragesimam venerit per omnia ut de uno confessore et pontifice in pleno officio. Si post pascha venerit peragatur ut in rubrica de sanctis post pascha invenies.

COMMENTARIUS

Septuagesima ideo vocata est quia ab ea dominica qua canitur ad missam Circumdederunt me usque ad sabbatum post resurrectionem proximum, in quo baptizati vestes deponunt numerantur dies septuaginta. Hic numerus ideo in ecclesia est memorabilis nobis quia per tot annos in BabyloneBabylonie capti fuerunt filii Israel. Sed quoniam ut ait apostolus: Haec omnia in figuram contigebat illis scripta ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt, hoc temporis spatio significatur omne praesentis vitae tempus, quo peregrinamur ad caelestem Hierusalem, quae est mater nostra. Depositio vestium significat hoc quod etiam apostolus explanat: Quoniam oportet hoc corpus corruptibile induere corruptionem et mortale hoc induere immortalitatem, quod completur in secunda resurrectione. Ideo etiam in eodem sabbato duo Alleluia canuntur quia geminanda laetitia corporis et animae sic praefiguratur: prior quippe resurrectio, quae fit per fidem in baptismate habet aliquid tribulationis in variis mundi huius defectibus, immo etiam in vigilia paschae post alleluia sequitur tractus. Cum vero venerit quod perfectum est evacuabitur quod ex parte est. Tunc enim sancti cum corporibus resurgentes exultatione vera exultabunt. Sicut autem filii Israel in terra aliena suspenderunt organa sua in salicibus, ita et nos vocem exultationis, id est Alleluia, in tempore afflictionis nostrae, quae de paenitentia procedit in amaritudine spontanea, oblivisci debemus. Salicis enim flos, ut physici perhibent, degenerat in harenas, sic et omnis carnis gloria resolvitur, velut in tiniastineas. Et licet alleluia quod ad laudem dei sonat, amodo usque ad pascha omittatur, tamen non ab ore ecclesiae vel cuiuslibet hominis fidelis his diebus usque ad pascha tolli debet laus dei, sed pro ipso aliis verbi idem sonantibus ad laudandum deum exhortamur dicendo Laus tibi domine rex aeternae gloriae. Tractum etiam qui significat proprie cantum seu gemitum laborantium ab hinc ad paschae sabbatum sanctum pro alleluia recitamus.

DOMINICA IN SEPTUAGESIMA

Sabbatoad vesperas sola Alleluia sub melodia antiphonae finalis. Benedictus cum reliquis. Fratres. Nescitis quod hi in stadio. Cantemus cuncti. Vespertina oratio. Hymnum cantate. Preces populi tui quaesumus domine. Si septuagesima post purificationem venerit nihil in suffragiis dicitur. Si vero ante fuerit dicitur Rubum quem viderat, vel alia consimilis et oratio de sancta Maria. Vesperae clauduntur cum alleluia hoc modo Benedicamus domino alleluia alleluia alleluia.

Ad completorium et deinceps post Deus in adiutorium et Gloria patri pro Alleluia utimur Laus tibi domine rex aeternae gloriae. Plantaverat. Cetera fiant more solito usque in quadragesimam.

Ad matutinum Adoremus dominum. In primo nocturno Quid hic statis. Beatus vir cum reliquis. Memor fui in nocte. Legatur Pentateucus, id est quinque libri Moysi usque in sabbatum proximum ante dominicam de passione domini. Et horum librorum inceptioni tibi certa regula non datur. Ideo incipias et finias ut occurrat. In principio fecit. Formavit igitur. In principio deus. Igitur perfecti sunt. Formavit igitur. Igitur perfecti sunt. In secundo nocturno Ite et vos. Conserva me domine cum reliquis. Quoniam tu illuminas lucernam meam domine. Tulit ergo dominus. Formavit igitur. Dixit dominus deus. Adae vero. Immisit dominus. Hoc nunc os. In tertio nocturno Voca operarios. Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. Simile est regnum caelorum homini patri familias. Dum deambularet. Domine audivi. In sudore. Pro eo quod. Ecce Adam. Cherubin. Te deum laudamus non dicitur ab hinc usque ad pascha, nisi in plenis officiis.

Ad laudes Miserere mei. Psalmum ipsum. Confitebor. Confitemini. Hos duos psalmos in matutinis laudibus cum propriis antiphonis in diebus dominicis ab hinc usque ad pascha dicimus. Et est ratio quia Miserere significat venitur ad laudis confessionem, quae importatur per psalmum Confitemini, et per timorem pervenitur ad spem. Quisque enim in peregrinatione, quam septugesima significat, positus, timori et spei est subditus. Psalmus enim Miserere timorem quem oportet fragiles peccatores in praesenti peregrinatione de vindicta dei habere designat, informans eos ut peccata sua plangant. Quia vero post dolorem cordis et confessionem reatus fiduciam accedendi ad deum habenda est, ideo deum laudantem dicimus ad alterutrum Confitemini, sed Dominus regnavit et Deus meus respice et sequentes, ne aliquid de psalterio praetermittatur. Deus deus. Psalmum ipsum. Benedictus es. Benedicite omnes. Laudate deo. Psalmum ipsum. Nescitis quod hi, vel Omnis enim qui in agone. Domine refugium. Simile est enim regnum. Preces populi tui. Suffragia non dicantur, nisi ante purificationem venerit.

Ad horas hymnis utimur etiam hoc tempore sub dominicali melodia ex consuetudine, licet quaedam maiores ecclesiae ipsis illis dominicis utantur sub simplici melodia. Tamen in talibus dubiis consuetudinibus matris Frisingensis ecclesiae se nostra ecclesia ut devota filia debet conformare.

Ad primam Benedicat nos. Deus deus meus respice cum reliquis praeter Confitemini domino, in cuius locum usque ad pascha recipimus Dominus regnavit decorem indutus. Regi saeculorum immortali. Christe fili dei. Qui sedes. Versiculus minor Exurge domine adiuva. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima. Erravi sicut ovis. Benedicamus patrem. Oratio de sancta trinitate Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis. Post prima fiat aspersio more solita cum antiphona Asperges et oratione consueta.

Ad tertiam Quid hic statis.

Ad sextam Ite et vos in vineam.

Ad nonam Voca operarios. Hodie et per totam ebdomadam capitula et oratio de die. Responsoria dominicalia Inclina cor meum cum reliquis. Per ebdomadam responsoria ferialia Sana animam cum reliquis ut habetur supra dominica post octavam epiphaniae. Ab hinc usque ad pascha praeterquam in cena dominica quotiescumque de tempore canitur ministri altaris utantur casulis ad missam, quia primi hominis lapsus et populi dei captivitas, sed cuiuslibet hominis post baptismum lapsi, sed paenitentiam agentis, typus in septuagesima agitur. Ideo usus dalmaticarum et subtilium et reliqui ornatus. Similiter Te deum laudamus, Gloria in excelsis, Alleluia, sequentia et Ite missa est omittitur, nisi in plenis officiis sanctorum. Et est sciendum, quod subdiaconi et diaconi tempore adventus domini, tempore septuagesimae usque ad cenam domini et tempore ieiuniorum, planetas id est casulas, portant ad ostendendum quod ipsi ad tantam perfectionem in illis tenentur, ad quantam sacerdos in aliis diebus tenetur. Et ad notandum quod, ipsi ex caritate quae per planetam, id est casulam, significatur, ministrant, et non ex timore prout in veteri lege fiebat. Ferunt autem illas ab anteriori parte elevatas, et non replicatas super brachia a dextris et a sinistris sicut sacerdos facit, ad ostendendum dissimilitudinem potestatis et officiorum suorum, et quod ipsi iuxta apostolum ad Hebraeos: Quae retro sunt obliviscentes ad anteriora ferantur. Subdiaconus tamen epistulam lecturus tamquam officio suo functurus casulam deponit, ipse namque ex officio suo veterem legem repraesentat. Unde et epistulae quandoque de veteri lege sumuntur, sub qua non ex amore, ut pramissum est, sed ex timore serviebatur. Quia ergo duravit quamdiu lex duravit, ideo ad hoc figurandum, donec epistula finiatur, non tenet planetam, id est casulam, quae amorem designat. Diaconus vero evangelium legens eam non deponat, sed iuxta modum stolae suo officio competentis illam sibi coaptat. Cingitur enim planeta, id est caritate, ab humero sinistro in latus dextrum, ut ei suave iugum domini sit in prosperis et in adversis, quae per levam et dexteram designantur, tamquam armatus in humeris contra adversa et succinctus in latere contra mundi suavia et prospera. Etiam cum diaconus casulam super humerum replicat, quasi gladio contra hostem vibrat. Denique circa finem missae post communionem diaconus planetam induit ad notandum quod non sufficit opus ex caritate inchoare, nisi et in caritate perficiatur.

Ad missam officium Circumdederunt me. Kyrie eleisondominicale absque Gloria in excelsis. Preces populi tui. Fratres. Nescitis quod hi qui in stadio. Adiutor in opportunitatibus. Quoniam non in finem. De profundis clamavi. Simile est regnum caelorum patri familias. Credo in unum dicitur. Bonum est confiteri. Praefatio cottidiana usque in capite ieiunii. Illumina faciem tuam. Missa cum Benedicamus domino clauditur usque ad pascha quotiescumque de tempore canitur. Si festum dedicationis alicuius ecclesiae, vel altaris, infra septuagesimam usque in cenam domini evenerit, sollemnissime celebretur cum omni cantu ad idem pertinente excepta sequentia et alleluia, pro quibus canendus erit Qui confidunt. Te deum laudamus, Gloria in excelsis, Credo in unum et Ite missa est non omittimus.

In secundis vesperis Sede a dextris cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Hymnus non dicitur nec dominicis diebus, nec ferialibus, nisi sabbatis noctibus. Tunc dicetur Dies absoluti. Dirigatur domine. Dixit pater familias. Oratio dominicalis, quae per totam ebdomadam dicitur ad horas cum capitulis dominicalibus, praterquam ad primam et ad completorium quae non mutantur usque ad quadragesimam. Hae antiphonae Dixit pater familias, Conventione facta, Amice non, Cum autem sero factum, Hi novissimi, Dixit autem pater familias, Tolle quod tuum, Non licet mihi facere, Sic erunt novissimi, Erunt primi novissimi, Multi enim sunt dicendae sunt per totam ebdomadam ad matutinas et ad vesperas.

INFRA EBDOMADAM

In feriis ad matutinum invitatorium feriale cum antiphonis et psalmis nocturnalibus ferialibus. Legantur tres lectiones de Genesi cum tribus responsoriis de historia In principio. Officium dominicale quando necesse est cantetur per totam ebdomadam absque tractum. In quarta et in sexta feria cum epistulis et evangeliis de feria. Item memento quod ad maiores cursus scilicet ad matutinas et ad vesperas suffragia sanctorum, quibus per annum utimur, non omittantur usque in caput ieiunii. De sancta cruce vero usque post octavam pentecostes mentionem non facimus. Item vigilias mortuorum pro nostris ebenfactoribus infra pulsum vesperarum cum sex scholaribus in feriis usque ad pascha resumimus. Cetera ut in feriis.

COMMENTARIUS

Sexagesima ideo vocata est quia ab ea dominica qua cantatur Exurge quare usque in quarta feria paschalis ebdomadae qua canitur Venite benedicti patris dies sexaginta computantur. In hac autem feria secundum consuetudinem primitivae ecclesiae baptizati vocabantur in monasterium principale, ut plenitudinem et confirmationem christianitatis acciperent ab episcopis, si quid neglectum esset a simplicioribus presbyteris. Significat autem hoc tempus vocationis dominicae laetitiae, quae his qui signum dei habent in frontibus suis et veram fidem bonis actibus confirmaverunt dictura est in novissima die Venite benedicti.

DOMINICA IN SEXAGESIMA

Ad vesperas Benedictus cum reliquis. Benedictus cum reliquis. Libenter suffertis. Formavit igitur. Igitur perfecti. Dies absoluti praetereunt. Vespertina oratio. Multi enim sunt. Deus qui conspicis quia ex. Notandum est quod prior vespera cuiuslibet dominicae crastinam exigit orationem, quia capitulum ante Magnificat sequenti ascribitur dominicae, sicut in dominica de adventu domini, et quadragesimae sive passionis dominicae. Comprobatur quod in aliis sollemnitatibus pene usquequaque frequentatur, hoc utique responsoria et antiphonae indicant, quae de crastina historia ad priorem vesperam solent anticipari. Aliquando etiam ultima antiphona de evangelio prioris dominicae ad vesperam praedictam servatur, ut in dominicis post epiphaniam et pascha, quae tamen adeo concordant ut antiphona praecedentis dominicae orationi subsequentis optime conveniant.

Ad completorium Pacem tuam. Cetera ut supra.

Ad matutinum invitatorium et responsoria ut in superiori dominica. Ultimum Ubi est Abel. In primo nocturno Si vere fratres. In secundo nocturno Si culmen. In tertio nocturno Si gloriam dignitatum. Versiculi ut supra. Legatur sermo Leonis papae Nemo est qui nesciat. Exiit qui seminat cum sua homilia.

Ad laudes Miserere mei cum reliquis. Capitulum dominicale. Domine refugium. Qui verbum dei. Deus qui conspicis.

Ad primam Benedicat nos ut supra praecedenti dominica.

Ad tertiam Si vere fratres.

Ad sextam Si culmen.

Ad nonam Si gloriam. Hodie et per totam ebdomadam capitula et oratio de instanti dominica. Cetera omnia ut in superiori dominica,

Ad missam Exurge quare. Deus qui conspicis. In fine huius collectae mentio fit de sancto Paulo cum dicitur in fine doctoris gentium, quia eodem die statio Romae fit ad sanctum Paulum. Saepe enim secundum stationes officia ordinantur. Fratres. Libenter suffertis. Sciant gentes. Deus meus. Commovisti terram. Exiit qui seminat. Credo in unum. Perfice gressus. Introibo. Benedicamus domino.

In secunda vespera Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum et oratio de die. Exiit qui seminat. Ctetera ut superiori dominica.

INFRA EBDOMADAM

Hae antiphonae Semen cecidit. Iesus haec dicens. Vobis datum est. Quod autem cecidit. Cum turba plurima per ebdomadam dicuntur ad matutinas et ad vesperas.

Ad missam si necesse est per totam ebdomadam cantetur officium Exurge. Cetera omnia ut supra.

COMMENTARIUS

Quinquagesima ideo est vocata quia ab ea dominica in qua cantatur Esto mihi usque ad resurrectionem quinquaginta dies sunt, ita ut ipsa dominica sancta quinquagesimus sit dies. Qui dies praefiguratus est in lege anno quinquagesimo, qui vocatur iubileus, id est remissionis, quiquia tunc omnes servi captivi liberatilibertati donabantur et agrorum fructus peregrinis et advenis in usum dabantur. Hoc mystice impletum est in resurrectione domini. Nam cum omnes captivi a diabolo tenerentur resurgens dominus victo mundi principe et fideles servos suos fecit liberos et his qui peregrini a caelesti regno fuerant bonorum operum fructus mancipavit. Significant vero hi quinquaginta dies quinque mundi aetates qui praecesserunt adventum Christi, in quibus tam iusti quam iniusti descenderunt ad inferni tenebras. Quod etiam psalmista praecinuit dicens: Ad vesperum demorabitur fletus et ad matutinum laetitia, id est usque ad occasum veri solis, qui est mors Christi, perdurabit sanctorum gemitus et ad matutinum laetitia, quando resurrectio illuxerit expectata.

DOMINICA IN QUINQUAGESIMA

Ad vesperas Benedictus. Benedictus cum reliquis. Si linguis hominum. Tentavit deus. Immola deo. Dies absoluti. Vespertina oratio. Cum turba plurima. Preces nostras quaesumus.

Ad completorium Vigilate omnes.

Ad matutinum Quoniam deus magnus. In primo nocturno Cecus sedebat. Beatus vir cum reliquis. Memor fui in nocte. Legatur sermo Ioannis episcopi, qui sic incipit Fides est religionis. Quadraginta. Noe vero et uxor. Ponam arcum meum. Cumque obduxero. Per memetipsum. Ponam arcum. In secundo nocturno Miserere mei. Conserva me cum reliquis. Quoniam tu illuminans. Aedificavit Noe. Ecce ego statuam. Locutus est. Benedicens benedicam. Dum staret Abraham. ~~Dixit~~ dominus ad Abraham. In tertio nocturno Cecus magis ac. Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. Assumpsit Iesus duodecim. Tentavit. Immola deo. Angelus domini. Et benedicentur. Cecus sedebat. Et qui praeibant.

Laudes Secundum multitudinem. Miserere mei cum reliquis ut supra in septuagesima. Deus meus. Ad te de luce. Hymnum dicite. Omnes angeli. Capitulum de dominica. Domine refugium. Transeunte domino. Preces populi tui.

Ad primam Benedicat ut supra in septuagesima.

Ad tertiam Cecus sedebat.

Ad sextam Miserere mei.

Ad nonam Cecus magis. Hae antiphonae durant per totam ebdomadam ad illas horas. Capitula et oratio de dominica. Responsoria et versiculi in dominica dominicalia, in feriis ferialia.

Ad missam Esto mihi. Preces populi tui. Fratres. Si linguis hominum. Tu es deus qui. Liberasti in brachio. Iubilate deo omnes. Assumpsit Iesus duodecim. Credo in unum. Benedictus es. Manducaverunt. Benedicamus domino.

In secunda vespera Sede ad dextris. Dixit dominus cum reliquis. Nos qui vivimus super psalmum In exitu Israel sub tono peregrino imponatur. Capitulum de dominica. Dies absoluti praetereunt. Dirigatur domine. Cum appropinquaret Iericho.

Completorium ut supra.

COMMENTARIUS

Si festum aliquod novem lectionum in dominicam quinquagesimae inciderit in secundam feriam differatur, quia laudes eius historiae nulla sequentium feriarum recipere potest, licet responsoria repetantur.

FERIA SECUNDA

Ad matutinas Iter faciente.

In vesperis Omnis plebs.

FERIA TERTIA

Ad matutinas Domine puer meus.

In vesperis Domine non sum dignus. Cetera omnia ut supra in aliis feriis suo modo.

COMMENTARIUS

Officium dominicale etiam per hos duos dies potest decantari.

FERIA QUARTA IN CAPITE IEIUNII

Notandum quod a capite ieiunii usque in cenam domini exclusive exceptis dominicis et festivis diebus ad matutinum et ad omnes cursus debent fieri genuflexiones quando dicitur Deus in adiutorium.

Hoc diead matutinum In manu tua domine cum psalmis, antiphonis et versibus cottidianis et ferialibus. Cum ieiunatis cum sua homilia. Tria responsoria de historia Quadraginta.

Ad laudes Cum ieiunatis. Sequuntur genuflexiones cum novem Kyrie eleison. Deinde Pater noster. Et ne nos. Dicantur preces maiores scilicet Oremus pro omni gradu ecclesiae cum psalmo Miserere mei deus secundum magnam. Exurge domine adiuva, vel Domine deus virtutum. Dominus vobiscum. Oremus. Sequitur oratio de die. Deinde antiphona de paenitentia Quis scit si convertatur. Domine non secundum peccata. Sequitur oratio super populum quaecumque hoc die fuerit. Et haec antiphona de paenitentia in privatis diebus ad matutinas non mutatur usque ad passionem domini. Ab hac die usque ad cenam domini exclusive dominicis diebus exceptis dicantur post matutinum psalmi scilicet Domine ne in furore i. Exaudiat te dominus. Dominus regit me. Ad te domine levavi. Et post quemlibet psalmum sequitur Gloria patri. His psalmis finitis presbyter dicat Memento congregationis tuae. Deinde Te decet absque Gloria patri, sed immediate subiungitur A porta inferi. Beati quorum. Sequitur immediate Requiem aeternam et cetera. Deinde Fidelium omnium animae per magnam misericordiam dei requiescant in pace. Amen.

Ad primam his quattuor diebus ut ante quadragesimam, nisi quod post novem Kyrie eleison et Pater noster et Credo in deum subiunguntur preces quadragesimales maiores scilicet Verba mea auribus ut in officiali continentur cum septem paenitentialibus psalmis scilicet Domine ne in furore cum reliquis. Et post quemlibet psalmum sequitur Gloria patri. Quibus finitis subiungitur Exurge domine adiuva, vel Domine deus virtutum, sel alter qui tempori congruit, ut post dominicam quadragesimae Scapulis suis vel Scuto circumdabit. Post dominicam de passione Eripe me domine ab homine. Erue a framea. Sequitur oratio de feria praesentis diei.

Ad tertiam Cecus sedebat. Capitulum et oratio de instanti feria. Responsorium ut supra in feriis ante quadragesimam et dicantur novem Kyrie eleison cum genuflexione et Pater noster. Et ne nos inducam. Preces minores Ego dixi domine cum psalmo Miserere mei deus miserere mei quoniam. Domine deus virtutum vel aliter, qui tempori congruit. Et oratio de instanti feria. Post tertiam immediate quindecim gradus dicimus, semper quinque psalmos concludendo cum uno Gloria patri. Et in fine dicimus Laus tibi domine rex aeterne gloriae. Et statim letania subiungimus flexis genibus cum collecta Pietate tua.

Quibus finitispriorem missam cottidie in feriis usque in cena domini pro defunctis canimus, vel aliam de beata virgine, vel de patrono, seu quam dies expostulat. Deinde continue subiungitur sexta.

Ad sextam Miserere mei. Capitulum et oratio de die. Responsorium et versiculus ut in feriis ante quadragesimam cum novem Kyrie eleison, et Pater noster cum genuflexione. Preces minores Ego dixi domine cum psalmo Inclina domine aurem tuam. Sequitur versiculus qui tempori congruit cum collecta de die.

Ad nonam Cecus magis. Capitulum de instanti die. Responsorium et versiculus ut supra in feriis ante quadragesimam et dicantur novem Kyrie eleison cum genuflexione et Pater noster. Preces minores ut supra Ego dixi cum psalmo Domine refugium. Sequitur versiculus qui tempori congruit cum collecta de die. Hic ordo non mutatur usque in canam domini exclusive, nisi diebus dominicis et festivis.

Ordo in die cinerum Sub nona vel ante sacerdos qui celebraturus est, vel alter, benedicat cineres ut in benedictionali continetur deinde aspergantur cineres benedicti et turificentur. Post nonam procedant ministri cum cruce velata et cinere. Et cantor imponat Exaudi nos domine, quae hac sola die canitur. Salvum me fac. Gloria patri. Exaudi nos domine. Qua finita presbyter dicat Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Concede nobis domine praesidium. Deinde imponat cantor Immutemur. Iuxta vestibulum et. Interim presbyter det cineres clericis et laicis dicendo Memento homo quia pulvis es et in cinerem reverteris. Et hic qui cineres suscipit humili corde Cor contritum et humiliatum deus non despicies. Etiam presbyter, qui cineres dat, suscipiat cineres ab alio sacerdote, si adest. Aliquando ipse sacerdos genibus flexis coram altari sibi ipsi cineres imponat. Quibus finitis fiat processio ad altare sancti Nicolai praecedente cruce mortuorum velata et cantetur Emendemus in melius. Peccavimus cum patribus. Dimitte nobis domine. Qua finita presbyter publicum officium hoc die celebraturus cum ministris casulis indutis coram eodem altari flexis genubusgenibus incipiat Miserere mei deus. Alternatim ipse cum ministris unum versum et chorus similiter flexis genubusgenibus alium versum. Deinde Gloria patri. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. Domine non secundum peccata. Parce parce domine peccatis. Per Christum dominum nostrum. Deinde reditur ad chorum cum responsorio Abscondite elemosinam. Honora dominum. Quo finito cum repetitione sequitur versiculus qi tempori congruit. Et statim imponitur officium diei.

Ordo processionum in quadragesima Nota quod usque in cenam domini singulis feriis quartis nobiscum processio fit ad altare sancti Nicolai, et in singulis feriis secundis ad altare sanctorum Erasmi et Oswaldi, eo modo quo praescriptum est solummodo post dominicam de passione responsoriis in alia transmutatis. Et in qualibet feria sexta processio fit nobiscum ad sanctum Leonardum hoc modo: nona finita duo canonici incipiant et prosequantur letania sub melodia feriali scilicet Kyrie eleison. Christe eleison. Et cum ventum ad locum ubi dicitur Sancte Petre levatur crux velata, et itur processionaliter ad sanctum Leonardum. Et cum concluditur Omnes sancti orate pro nobis, statim fit genuflexio sacerdotis cum ministris ante altare sancti Leonardi ex una parte et similiter genuflexio chori ex altera parte illis alternatim dicentibus Miserere mei deus. Gloria patri. Kyrie eleison. Christe eleison. Pater noster. Et ne nos. Sequitur Domine non secundum peccata. Deinde Parce parce domine. Per Christum dominum nostrum. Amen. Qua finita praedicti letaniam, in ea parte ubi dimissum est, prosequuntur redeundo ad chorum cantantes Propipitius esto parce nobis domine. Propitius esto libera et sic deinceps. Letania sic in choro finita statim imponitur officium illius diei, quodcumque fuerit in ordine.

Ad missam Notandum est etiam, ne rubricarum prolixitas legenti tedium parturiat, quod per totam ~~quadrag~~esimam missa celebratur sicut in graduali et in plenario continetur. Etam cottidie in feriis ante orationem praemissa salutatione Dominus vobiscum dicimus Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Sequitur oratio diei. Item nota quod privatis diebus feria secunda, quarta et sexta ultima collecta erit Pietate tua. Sed in aliis privatis diebus ultima collecta erit Omnipotens sempiterne deus qui vivorum dominaris, vel generalis de sanctis. Etiam sciendum quod Domine non secundum peccata omni feria secunda et feria quarta et sexta usque ad feriam quartam post palmas canitur excepta quarta feria Reminiscere. ~~Qui corporali~~ ieiunio. Iuxta statutum Pelagii papae cottidie dominicis et privatis diebus usque in dominicam palmarum est dicenda, nos vero eam dicimus usque in dominica de passione domini. Item post Sanctus usque postquam dictum est Pater noster flectantur genua in privatis diebus per totam quadragesimam et per omnia quattuor tempora anni praeter quattuor tempora pentecostes. Notandum etiam quod cottidie in privatis diebus ad ultimum Per dominum nostrum Iesum Christum filium tuum dicitur Oremus et diaconus imponat Inclinate capita vestra deo. Deinde sacerdos dicat orationem super populum, quae in missali libro continetur exceptis dominicis diebus et in quibusdam locis, quod tamen nobiscum non servatur excepto sabbato quattuor temporum. In quo antiquitus tam sero peragebatur officium quod ad dominicam videbatur debere referri. Sciendum praeterea est quod oratio posto communionem pro solis communicantibus solet orare. Populus autem etsi in quadragesima conveniat, non tamen cottidie ut deberet communicat, nec proprie communio dici potest, nisi plures de eodem sacrificio perciperent. Ne ergo populus ita oratione ut communione careret adiecta est oratio super populum, in qua non de communicatione, sed pro populi protecione speciali oratur. In dominicis tamen diebus non dicitur, quia et genuflexio vitatur, quia omnes iuxta attestationem sancti Ambrosii in dominicis diebus communicare deberent, quibus et oratio post communionem sufficere posset. Apud Graecos etiam, ut legitur, excommunicandus est, qui usque ad tertiam dominicam non communicaverit. Sed quia hoc modo nec ab omnibus presbyteris in quadragesima, nec dum laicis, observatur, congrue adiecta est oratio super populum ut vel illo tempore ultima benedictione non carerent, dum tamen communicare non solerent. Orationes vero super populum ideo in quadragesima frequentamus, quia dum maiorem conflictum ieiuniis et orationibus contra speciale nequitias sumimus, necesse est ut nos et populum instantius deo commendemus. Illo tempore suspenduntur vela in ecclesia videlicet velum quod sacrum operit, et quod sanctuarium a clero dividit, et quod clerum a populo secernit. Et significat haec vela litteram legis, id est eius carnalem observantiam, sive quod in veteri testamento ante Christi passionem intelligentia sacrarum scripturarum velata, id est operta et obscura erat, et qui tempore illo fuerunt velatam, id ies obscuram scientiam ante oculos habuerunt. Significat etiam rompheam illam, quae fuit ante ianuam paradisi. Et quoniam huius carnalis observantia et oscuritas et romphea in Christi passione sublata sunt, ideo cortinae et velamina huius in parasceve removentur, tunc etiam altaria denudantur. In vesperis vero sabbati cuiuslibet dominicae quadragesimae vela retrahuntur sive elevantur et in festivitatibus novel lectionum, quia dominica recolit resurrectionem et festa sanctorum ad resurrectionem pertinent. Si festum novem lectionum in hanc diem cinerum inciderit per omnia de festo agatur, de ieiunio vero tam ad matutinas quam ad secundam vesperam tantum antiphona et oratio dicatur. Et missa de festo ad tertiam fiat, missa vero de ieiunio fiat ad nonam. Cum ieiunatis legatur sequenti die, vel legatur illo die pro nona lectione, quod nos magis facere consuevimus. Si vero festum trium lectionum fuerit per antiphonam et orationem tantum commemoretur, et si proprium habeat officium in loco missae pro defunctis post tertiam celebretur. Post missam immediate nisi in diebus dominicis vespera canimus.

In secundis vesperis antiphonae et psalmi feriales per illos quattuor dies. Capitulum de die. Dirigatur ad te. Thesaurizate vobis. Dicantur novem Kyrie eleison et preces maiores Ego dixi domine. Miserere mei. Versiculus qui congruit. Oratio de die. Deinde cottidie in feriis usque in dominicam de passione de paenitentia Vivo ego. Sequitur oratio super populum. Post vesperas in feriis dicuntur hi psalmi: Beatus qui intelligit. Deus in adiutorium. Levavi oculos. Post quemlibet Gloria patri. Propitius esto peccatis. De profundis. Hic concluditur cum versiculo Requiem aeternam. Fidelium omnium animae.

Completorium ferialiter secundum nostram consuetudinem. Quidam enim etiam vesperas per hos quattuor dies cantantur ferialiter ut supra, non post missam sed hora consueta prout per totum annum fieri solet.

COMMENTARIUS

Notandum est quod illi quattuor dies post tempus Gregorii papae a successoribus suis pro sex dominicis sunt assumpti ad explendam quadragesimam cum parasceve et sabbato sancto paschae. Cum enim illi quattuor dies pro complendocomplemento quadragesimalis ieiunii recipiantur necessario quadragesimalem observantiam obtinebunt, videlicet ut tandem post vesperam ieiunium solvatur, sicut in canonibus praecipitur quod tamen alio tempore statim post nonam solvitur, cum et missa ad sextam celebretur. In hoc autem quadragesimale ieiunium differre debet ab aliis, quod in aliis post nonam, in hoc autem post vesperam reficiamur. Unde et missa in his diebus non ad sextam, sed ad nonam merito celebratur. Est enim ecclesiastica consuetudo, ut ad nonam reficiamur cum ad sextam missam celebremus, ad vespera autem cum ad nonam sacrificamus. Ut ergo his diebus usque ad vesperam ieiunemus, canonicum est ut et missam usque ad nonam differamus.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Invitatorium, antiphonae, psalmi nocturnales per omnia ut in feriis. Legantur tres lectiones de Genesi. Tria responsoria de historia Quadraginta.

Ad laudes Me etenim.

Ad vesperas Quare ieiunavimus.

COMMENTARIUS

De antiphonis superfluis sciendum est, quod possent cantari ad horas, ne superfluerent ut fit in adventu domini.

FERIA SEXTA

Ad laudes Cum facis elemosinam.

Ad vesperas Nesciat sinistra tua. Capitulum et oratio de die instanti. Hodie et cottidie cetera omnia ut supra.

SABBATO

Ad matutinum Invitatorium, antiphonae et nocturnus de feria. Deus domini mei. Deus in cuius conspectu. Vocavit angelus. Et benedicetur. Veni hodie. Igitur puella.

Ad laudes Tu autem cum oraveris.

Ad missam officium Esto mihi per totum absque tractu, et evangelia non de dominica, sed de praesenti sumuntur feria, ut in missali et plenario continentur, de quibus per quadragesimam speciales rubricas non ponimus, ne legentibus tedium et fastidium, ut de planis et per se notis, generetur.

COMMENTARIUS

Quadragesima ideo dicta est quia ab ea dominica qua cantatur Invocavit me quadraginta dies numerantur usque in cenam domini, quando temporalem cenam magister cum discipulis sumpsit eisque exemplum humilitatis lavatione pedum ostendit. Hoc tempus abstinentiae, quae fit pro peccatis, dedicatum est per Moysen, per Heliam, per ipsum quoque dominum, qui licet non peccaverit, medicinam pro peccatis ostendit. Praefiguratum autem est hoc tempus illis annis per quos in deserto populus Israel commoratus est, quando post esum agni et transitum maris Rubri erraverunt in solitudine et inaquoso. Et licet obruti essent Aegypti, diversis tamen hostibus et serpentibus memorantur afflicti. Nos ergo per ipsos signati, si ad vitam contemplativam quasi ad terram repromissionis tendimus, non propter hostes illos, qui in baptismate obruti sunt, securi sumus, sed astutias et deceptiones Balac regis per abstinentiam caveamus.

DOMINICA PRIMA IN QUADRAGESIMA

Ad vesperas Advenerunt nobis. Hortamur vos. Spes mea. In te confirmatus. Hoc responsorio Frisingensis ecclesia utitur etiam sequentibus duabus sabbatinis noctibus. Nos vero tantum hac nocte. Deinde dominicis diebus utimur ad tertiam. Ex more docti mystico per totam ebdomadam. Angelis suis usque in passionem domini. Ecce nunc tempus. Deus qui ecclesiam tuam annua quadragesimali. Preces, nec de paenitentia in dominicis.

Ad completorium Quiescat domine ira usque ad passionem domini. In manus tuas domine. Redemisti me. Christe qui lux es. Haec duo, scilicet responsorium et hymnus, durant usque in cenam domini. Custodi nos domine. Cum videris nudum. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Scapulis suis, vel alter qui tempori congruit. Oratio dominicalis ut in vesperis.

Ad matutinum Non sit vobis vanum. In primo nocturno Advenerunt nobis. Beatus vir cum reliquis. Dicet domino. Hic cum sequentibus versiculis durat usque in passionem domini. Legatur sermo qui sic incipit Licet nobis dilectissimi ad sex lectiones secundum nostram consuetudinem, sed Frisingensis ecclesia habet sermonem Ante dies devotionem. Ecce nunc tempus. In omnibus. Paradisi portas. Ecce nunc tempus. Emendemus in melius. Peccavimus cum. In secundo nocturno Commendemus. Conserva me domine cum reliquis. Scapulis suis. In ieiunio et fletu. Inter vestibulum. In omnibus exhibeamus. Ecce tempus. Abscondite elemosinam. Honora deum. In tertio nocturno Per arma iustitiae. Caeli enarrant cum reliquis. Scuto circumdabit te. Ductus est Iesus cum sua homilia. Tribularer si nescirem. Et Petrum. Angelis suis. Super aspidem. Ductus est Iesus in desertum. Et cum ieiunasset. Te deum laudamus non dicitur.

Ad laudes Cor mundum. Miserere mei deus. O domine salvum. Confitemini domino. Sic benedicam te. Deus deus meus. In spiritu humilitatis. Benedicte omnia. Laudate deum. Laudate dominum de caelis. Capitulum de dominica. Domine refugium, sed in feriis Ipse liberavit me. Ductus est Iesus. Deus qui ecclesiam tuam.

Ad primam Benedicat nos. Deus deus meus cum reliquis. Pro psalmo Confitemini per totam quadragesimam utimur psalmo Dominus regnavit decorem. Regi saeculorum. Christe fili dei. Exurge domine. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Oratio de sancta trinitate Omnipotens sempiterne deus qui dedisti. Hic modus servatur ad primam diebus dominicis usque in passionem domini. Et est ratio quare illo tempore ad completorium oratio dominicalis et ad primam oratio de sancta trinitate dicatur cum aliis temporibus sabbatinis noctibus ad completorium et dominicis diebus ad primam communiter utrobique oratio de sancta trinitate habeatur. Quia hoc tempore antiphona, capitulum, responsorium, hymnus ad completorium variantur, sed ad primam hymnus, antiphona, capitulum, responsorium non variantur nobiscum usque ad passionem domini. Ideo oratio de sancta trinitate ad primam solito more usque ad idem tempus permanebit. Imitamur enim spiritualiter ad primam quasdam ecclesias, de quibus scribit auctor libri Rationalis dicens: Quaedam ecclesiae numquam variant antiphonam ad primam, cum enim deus sit invariabilis, qui est Alpha et O, id est principium et finis. Idcirco quia semper a nobis primitias et decimas exigit, tamquam semper solventes primitias diei, numquam variant antiphonam, sed semper dicunt illa de sancta trinitate, nisi aliquod festum accidat, quia tunc fit de ipso festo. Aliae tamen ecclesiae variant et hymnum et antiphonam in dominicis et in feriis et in festis diei et sanctorum.

Ad processionem Post primam usque in die palmarum exclusive fit processio ad ecclesiam baptismalem cum antiphona Sancta Maria et Sancta virgo Maria. Quibus finitis fit statio cum uno Pater noster. Et ne nos. Domine refugium tu factus. Sequitur A cunctis nos quaesumus domine defende periculis. Qua finita statim imponitur responsorium quod in priori vespera fuit cantatum, vel quod in matutinum habitum fuit pro nono, ut hoc die imponitur Ductus est Iesus, cum quo reditur ad chorum. Et eo expleto cum versu et repetitione si necesse fuerit, sequitur Scuto circumdabit te, vel alter qui tempori congruit, et statim incipitur tertia.

Ad tertiam Advenerunt nobis. Spes mea. In te confirmatus sum. Minor Dicet domino.

Ad sextam Commendemus nos. Esto nobis. A facie inimici. Minor Scapulis suis.

Ad nonam Per arma iustitiae. Declara super. Declaratio sermonum. Minor Scuto circumdabit. Capitula et oratio de dominica.

Ad missam Invocavit me. Deus qui ecclesiam tuam annua. Hortamur vos. Angelis suis. In manibus portabunt. Qui habitat in adiutorio. Qui cantatur in choro alternatim et . Eodem modo fit in aliis tractibus. Ductus est Iesus in desertum. Credo in unum. Scapulis suis. Benedicamus domino. Cetera dominicaliter.

In secunda vespera Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Esto nobis. A facie inimici. Ex more docti. Haec duo servantur per totam ebdomadam. Angelis suis deus. Non in solo pane. Oratio dominicalis ut supra.

Ad completorium capitulum, responsorium, versiculus ut supra. Gregem tuum, quae non mutatur in feriis usque ad passionem domini. Oratio dominicalis ut supra. Si est in feria oratio sumatur de feria. Ratio quia capitulum, responsorium, hymnus et antiphona sunt de instanti tempore, ergo cottidie erit de illo die sive sit dominica sive feria.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Frisingensis ecclesia incipit Exodum. Non sit vobis vanum minus. Nocturnus cum antiphonis ferialibus tam in matutinis quam in laudibus singulis ferialibus diebus usque in cenam domini.

Ad laudes Capitulum hodie et cottidie de feria. Ipse liberavit me. Quod uni ex minimis meis. Preces ut supra in capite ieiunii.

Ad primam Frange esurienti. Cum videris nudum. Haec duo non mutantur usque in passionem domini. Christe fili dei. Preces maiores ut supra.

Ad tertiam Advenerunt nobis. Capitulum de feria. Participem me fac. Aspice in me. Minor Dicet domino. Preces ut supra.

Ad sextam Commendemus nos. Capitulum et oratio de feria. Ab omni via mala. A iudiciis enim tuis. Minor Scapulis suis. Preces minores ut supra.

Ad nonam Per arma iustitiae. Capitula et oratio semper de feria sicut occurrit. Septies in die. Erravi sicut ovis. Minor Circumdabit. Haec responsoria cantantur ad horas per duas ebdomadas.

Post nonam fiatprocessio adaltare sanctorum Erasmi et Oswaldi ut habetur supra in regulis in capite ieiunii. Post missam immediate cantentur in feriis vesperae.

Ad vesperas antiphonae et psalmi feriales semper in ferialibus diebus usque in passionem domini. Capitulum de feria ut in officiali continetur. Esto nobis domine. A facie inimici per duas ebdomadas. Ex more docti mystico per totam ebdomadam. Angelis suis usque in passionem domini. Venite benedicti. Preces maiores cum antiphona Vivo ego de paenitentia et oratione super populum per totum ut supra.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Promisit enim dominus ferialiter.

Ad laudes Osanna filio.

Ad vesperas Scriptum est enim quia domus.

FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum Vigilate ergo ferialiter. Et haec supradicta tria ferialia invitatoria per ferias cantantur vicissitudinaliter usque in passionem in passionem domini. Legatur Accesserunt ad Iesum scribae et Pharisaei cum sua homilia.

Ad laudes Sicut fuit Ionas. Cetera ut supra.

Ad missam propter quattuor tempora habentur duae collectae. Prima sine salutatione cum Flectamus genua. Sequitur Dixit dominus ad Moysen. Ascende ad me in montem. Tribulationes. Deinde alia collecta cum salutatione sine Flectamus genua. Sequitur epistula et De necessitatibus. Cetera ut supra.

FERIA QUINTA

Ad laudes O mulier magna.

Ad vesperas Vade mulier.

FERIA SEXTA QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum legatur Erat dies festus cum sua homilia.

Ad laudes Angelus domini.

Ad vesperas Qui me sanum fecit.

COMMENTARIUS

Antiphonae superfluae possent ad horas decantari.

SABBATO DUODECIM LECTIONUM

Ad matutinum legatur Assumpsit Iesus Petrum.

Ad laudes Assumpsit Iesus. Cetera ut supra.

Ad missam Intret oratio. Domine deus salutis. Kyrie. Ausgebessert von Kyrie eleison. Ps Domine deus salutis wegen Schreibfehlers des Kopisten. Sex lectiones sunt legendae ad missam et totidem orationes. Quinque cum Flectamus genua sine salutatione. Ad sextam orationem sacerdos populum salutat, nec Flectamus genua dicitur separantes nos ab illis qui statuam adoraverunt. Hac die duodecim lectiones intitulantur propter diversitatem populi ab antiquis enim Romanis sex lectiones bis, id est graece et latine, legebantur. Populum tuum quaesumus domine. Leguntur prophetiae cum suis titulis. Prima Locutus est dominus ad Moysen dicens. Respice domine. Miserere mihi. Conturbata. Deus qui nos in tantis periculis. Dixit dominus filiis Israel. Si custodieritis. Protector noster. Domine deus virtutum. Protector noster aspice deus. Orationem faciebant. Propitius esto. Adiuva nos deus. Adesto quaesumus domine. MisererisMiserere nostri deus omnium. Dirigatur. Elevatio. Quaesumus omnipotens deus vota humilium. Angelus domini. Benedictus es domine. Deus qui tribus pueris. Prius sacerdos salutat populum et non flectit genua. Fratres. Rogamus vos corripite inquietos. Laudate dominum omnes. Assumpsit Iesus Petrum. Domine deus salutis. Domine deus meus in te speravi. Cetera ut supra in feriis annotatur.

DOMINICA SECUNDA IN QUADRAGESIMA

Ad vesperas Advenerunt nobis. Benedictus cum reliquis. Fratres. Rogamus vos et obsecramus. Vidi dominum facie. Et dixit nequaquam. Audi benigne per totam ebdomadam. Angelis suis deus. Visionem quam vidistis.

Ad completorium ut supra in sabbato.

Ad matutinum Deus magnus. In primo nocturno Domine bonum est. Beatus vir cum reliquis. Dicet domino. Legatur pars homiliae secundae et incipiatur ibi Post dies sex secundum nostram consuetudinem, sed ecclesia Frisingensis habet sermonem Confitemini. Quidem autem alii habent sermonem Oderat autem Esau. Sic diversi diversis sermonibus utuntur, et non censentur diversitas. Omnes enim hi sermones ad quadragesimam pertinent. Tolle arma tua. Cumque venatu. Ecce odor. Qui maledixerit. Det tibi deus. Et incurventur. In secundo nocturno Faciamus hic. Conserva me cum reliquis. Scapulis suis. Dum exiret Iacob. Vere dominus. Si dominus deus. Vere dominus. Erit mihi dominus. Si dominus. In tertio nocturno Descendentibus illis. Caeli enarrant cum reliquis. Scuto circumdabit. Egressus Iesus secessit. Oravit Iacob. Deus in cuius conspectu. Dixit angelus. Benedicens benedicam. Vidi dominum. Et dixit nequaquam.

Ad laudes Domine labia mea. Miserere mei cum reliquis ut supra. Dextera domini. Factus est. Trium puerorum. Statuit ea. Capitulum de dominica. Domine refugium, vel Ipse liberavit me. Nemini dixeritis. Deus qui conspicis.

Ad primam Benedicat nos per omnia ut in superiori dominica.

Post aspersionem fiatprocessio adecclesiam baptismalem ut supra.

Ad tertiam Domine bonum est.

Ad sextam Faciamus hic.

Ad nonam Descendentibus illis. Hae antiphonae durant ad horas per totam ebdomadam. Responsoria et versiculi ut in superiori dominica. Capitula et oratio de instanti dominica.

Ad missam officium Reminiscere miserationum. Haec dominica vacans dicitur, ideo quia nec stationestationem, nec proprium habet officium, sed inofficiatur ex officio praecedentis quartae feriae. Deus qui conspicis. Fratres. Rogamus vos et obsecramus. Tribulationes. Vide humilitatem. Dixit dominus. Egressus Iesus. Credo in unum. Meditabar. Intellige clamorem. Benedicamus domino. Cetera ut supra.

In secunda vespera Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. A facie inimici. Audi benigne. Haec duo per totam ebdomadam. Angelis suis deus. Dixit dominus mulieri. Oratio ut supra.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad laudes Ego principium.

Ad vesperas Qui me misit.

FERIA TERTIA

Ad laudes ~~Unus est~~.

Ad vesperas Qui maior est.

FERIA QUARTA

Ad matutinum secundum Frisingensem ecclesiam debet finiri Exodus, ubi Moyses secundo accepit tabulas testamenti in monte Sinai.

Ad laudes Ecce ascendimus.

Ad vesperas Tradetur enim gentibus.

FERIA QUINTA

Ad matutinum secundum Frisingensem ecclesiam debet incipi liber Numerorum.

Ad laudes Pater Abraham.

Ad vesperas Fili recordare.

COMMENTARIUS

Notandum est quod sicut praecedens dominica vacat ab officio prout supra dictum est, ita et omnes quintae feriae in quadragesima quondam proprio carebant officio, excepta forte quinta feria cenae domini, illa tamen mutuat introitum a tertia feria illam praecedenti. Nam sicut quaelibet quinta feria auctorictate Melciadis papae soluta erat a ieiunio ita et ab officio. Unde beatus Gregorius nullum in quinta feria instituit officium, nihilhominus tamen horae et matutinae ac vespertinum officium cantabantur. Unde necessarium erat ut super Benedictus et Magnificat antiphonae de evangeliis aliorum dierum sumptae dicerentur. Sed Gregorius secundus instituit ieiunium et officium quintae feriae, ea tamen quae preius instituta erant de matutinis et vespertinis officiis non mutavit. Et inde est quod antiphonae quae cantantur super Benedictus et Magnificat, in quintis feriis, non consonant evangeliis illius diei.

FERIA SEXTA

Ad laudes Malos male perdet.

Ad vesperas Quaerentes eum.

SABBATO

Ad matutinum cantabis pro tertio responsorio Pater peccavi.

Ad laudes Vado ad patrem. Cetera ut supra in feriis.

DOMINICA TERTIA IN QUADRAGESIMA

Ad vesperas Advenerunt nobis. Benedictus dominus cum reliquis. Fratres. Estote imitatores dei. Salus nostra. Vivat anima. Clarum decus ieiunii. Angelis suis deus. Fili tu semper. Quaesumus omnipotens deus vota humilium.

Ad completorium Media vita. Cetera ut supra.

Ad matutinum Adoremus dominum. In primo nocturno Si in digito dei. Beatus vir cum reliquis. Dicet domino. Legatur Advertite fratres carissimi secundum nostram consuetudinem, sed Frisingensis ecclesia habet Portabat Rebecca. Alii vero habent Mittitur a Iacob patre sanctissimo Ioseph sanctus ad fratres. Videntes Ioseph. Cumque vidissent. Dixit Iudas. Cumque abisset ad. Videns Iacob. Vide si tunica. In secundo nocturno Qui non colligit. Conserva me cum reliquis. Scapulis suis. Ioseph cumdum intraret. Divertit ab oneribus. Memento mei. Tres enim adhuc. Tollite hinc vobiscum. Tollite de fructibus. In tertio nocturno Cum immundus spiritus. Caeli enarrant cum reliquis. Scuto circumdabit. Erat Iesus eiciens daemonium. Iste est frater. Attollens autem Ioseph. Dixit Ruben. Merito haec patior. Salus nostra. Vivat anima tua.

Ad laudes Fac benigne. Miserere mei cum reliquis. Dominus mihi adiutor. Deus misereatur. Vim virtutis suae. Sol et luna. Capitulum dominicale. Domine rufugium, vel Ipse liberavit me. Dum fortis armatus. Quaesumus omnipotens deus.

Ad primam ut in superiori dominica.

Post aspersionem fiatprocessio ut supra.

Ad tertiam Si in digito dei.

Ad sextam Qui non colligit.

Ad nonam Cum immundus spiritus. Hae antiphonae habentur sic ad illas horas per totam ebdomadam. Responsoria et versiculi ut in superiori dominica. Capitula et oratio de instanti dominica.

Ad missam Oculi mei semper. Kyrie. Quaesumus omnipotens deus. Fratres. Estote imitatores. Exurge domine. In convertendo. Ad te levavi oculos. Erat Iesus eiciens daemonium. Credo in unum. Iustitiae domini. Passer invenit. Benedicam domino.

In secundis vesperis Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. Declara super nos per duas ebdomadas. Clarum decus. Angelis suis. Extollens quaedam mulier. Oratio dominicalis.

Completorium ut supra in feriis.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum invitatorium ut supra in feriis. Merito haec patimur. Dixit Ruben. Dixit Ioseph. Biennium est. Nuntiaverunt Iacob. Cumque audisset Iacob.

Ad laudes Amen dico vobis. Per hanc ebdomadam in feriis cantantur responsoria.

Ad tertiam Bonitatem et disciplinam. Bonitatem fecisti. Minor Dicet domino.

Ad sextam Servus tuus. Ut discam. Minor Scapulis suis.

Ad nonam Educ de carcere. Periit fuga. Scuto circumdabit.

Ad vesperas Declara super per totam ebdomadam. Iesus autem transiens.

FERIA TERTIA

Ad laudes Ubi duo vel tres.

Ad vesperas Non dico tibi Petre.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Frisingensis ecclesia incipit legere librum Iosue et Iudicum.

Ad laudes Audite et intelligite.

Ad vesperas Non lotis manibus.

FERIA QUINTA

Ad laudes Cum sol autem.

Ad vesperas Detinebant turbae.

FERIA SEXTA

Ad laudes Aqua quam ego.

Ad vesperas Veri adoratores.

SABBATO

Ad laudes Inclinavit se Iesus.

DOMINICA QUARTA IN MEDIA QUADRAGESIMA

Ad vesperas Advenerunt nobis. Benedictus cum reliquis. Fratres. Scriptum est quoniam Abraham. Audi Israel praecepta. Israel si me. Iesu quadragenarie per totam ebdomadam. Angelis suis deus. Nemo te condemnavit. Concede quaesumus omnipotens deus ut merito.

Ad completorium Sanctifica quaesumus domine. Cetera ut supra.

Ad matutinum Populus domini. In primo nocturno Omnis qui petit. Beatus vir cum reliquis. Dicet domino. Legatur sermo Iohannis episcopi Confitemini domino quoniam bonus secundum nostram consuetudinem, sed Frisingensis ecclesia habet sermonem Stabat Moyses. Locutus est dominus. Videns vidi. Stetit Moyses. Dominus deus Hebraeorum. Cantemus domino. Currus pharaonis. In secundo nocturno De quinque panibus. Conserva me domine cum reliquis. Scapulis suis. In mari viae. Illuxerunt choruscationes. Ecce ego mitto. Israel si me. Qui persequebantur. Exclamaverunt. In tertio nocturno Satiavit dominus. Caeli enarrant cum reliquis. Scuto circumdabit. Abiit Iesus trans mare Galilaeae. Moyses famulus. Ascendit Moyses. Splendida facta. Descendit Moyses. Audi Israel praecepta. Israel si me audieris.

Laudes Tunc acceptabis. Miserere mei cum reliquis. Bonum est. Benedicat nos. Potens es domine. Reges terrae. Capitulum dominica. Domine refugium, vel Ipse liberavit me. Cum sublevasset. Oratio ut supra.

Ad primam ut supra ~~Post aspersionem fiat processio~~ per omnia ut in superiori dominica.

Ad tertiam Omnis qui petit.

Ad sextam De quinque panibus.

Ad nonam Satiavit dominus. Hae antiphonae ad has horas currunt per totam ebdomadam. Responsoria et versiculi ut in superioribus dominicis. Capitula et oratio de instanti dominica.

Ad missam officium Laetare Hierusalem. Laetatus sum. Kyrie. Concede quaesumus omnipotens deus ut qui ex merito. Fratres. Scriptum est quoniam Abraham. Laetatus sum. Fiat pax. Qui confidunt. Abiit Iesus trans mare Galilaeae. Credo in unum. Laudate dominum. Hierusalem quae aedificatur. Benedicamus domino. Cetera ut supra.

In secundis vesperis Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. Declara. Declaratio. Iesu quadragenarie. Haec duo per totam ebdomadam. Angelis suis. Cum vidissent turbae signum. Oratio dominicalis.

Completorium ut supra in feriis.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Attendite popule meus. Aperiam in parabolis. Vos qui transitis. Cumque intraveritis. Sicut fuit. Quoniam tecum est.

Ad laudes Auferte ista hinc.

Ad tertiam per totam ebdomadam Bonum mihi domine quia humiliasti. Manus tuae domine. Minor Dicet domino.

Ad reliquas horas responsoria, versiculi ut supra in feriis.

Ad vesperas Solvite templum hoc.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Popule meus. Adduxi vos. Adduxi vos. Popule meus. Audi Israel. Israel si me. In aliis feriis resumatur historia dominicalis.

Ad laudes Quid me quaeritis.

Ad vesperas Nemo in eum misit.

FERIA QUARTA

Ad laudes Rabbi quis peccavit. In hac feria agitur scrutinium. Scrutari autem est de fide inquirere. Hac die namque fit collectio cathecumenorum, quorum nares et aures tanguntur digitis presbyterorum. Fit autem scrutinium in hac septima ebdomada a septuagesima, quia dum Iudaei fuerunt in Babylonica captivitate miscuerunt se inter eos quidam de gentibus. Unde post eorum reditum ignorabatur de pluribus, utrum essent Iudaei vel non. Quidam etiam dicebant se fore de levitica tribu, qui non erant et se sacerdotes qui non erant. Ideoque Esdras et alii sapientes genealogias diligenter scrutati sunt et Iudaeas a gentilibus et levitas a non levitis segregaverunt. Ita et nos in hac septima ebdomada quae finem illius septuagesimae Babylonicae captivitatis significat, scrutinium facimus et credentes ab incredulis segregemus, quos in sacrosancta sollemnitate redemptionis nostrae ex aqua et spiritu sancto renovemus. Non enim in primitiva ecclesia alio tempore baptisma celebrabatur, nisi forte mortis periculo imminente. Merito etiam ebdomada quarta et in quarta feria cathecumeni ad Christi nomen accedunt, quia quarta aetate mundi per regnum David regnum Christi designatur.

Ad missam hac die dicantur duae lectiones et duae orationes. Ad primam orationem non dicitur Dominus vobiscum, sed tantum Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Ad secundam vero orationem dicitur Dominus vobiscum, et non Flectamus genua.

Ad vesperas A saeculo non est auditum.

FERIA QUINTA

Ad laudes Accepit autem omnis timor.

Ad vesperas Propheta magnus.

FERIA SEXTA

Ad laudes Lazarus amicus.

Ad vesperas Domine si hic fuisses.

SABBATO

Ad matutinum sabbato isto debes legere librum Ruth. Et si illo die annuntiatio vel festum sancti Castuli, vel sancti Ruperti peragitur, tunc anticipa librum Ruth. Et nota quod a septuagesima debes legere Genesim, Exodum, Leviticum, artem Numerorum, Deuteronomium, Iosue et librum Iudicum, quorum inceptioni non potest tibi dari certa regula. Ideo incipias et finias ut occurrit. Secundum nostrum antiquum breviarium, licet antiquum Frisingensem breviarium, quibusdam libris, ut supra ponitur, certos dies assignet.

Ad laudes Ego sum qui testimonium.

DOMINICA IN PASSIONE DOMINI

Ad vesperas Animae impiorum. Benedictus dominus cum reliquis. Christus assistens. Circumdederunt me. Quoniam tribulatio sine Gloria patri, pro quo responsorium iteratur. Observandum est enim ut a passione domini tam ad nocturnos quam ad diurnos cursus Gloria patri non dicatur, sed finito versu responsorium repetatur. Nec ad Venite exultemus Gloria patri dicimus, nec ad introitus missarum dicitur propter maestitiam passionis domini. Etiam quasi una persona in trinitate, scilicet sola persona filii, passa est. Gloria patri in psalmis numquam omittimus, nisi ante pascha tribus diebus et tribus noctibus. Vexilla regis per totam ebdomadam. Eripe me domine ab homine malo. Ego sum lux mundi. Quaesumus omnipotens deus familiam.

Ad completorium Confundantur, quod non mutatur usque ad cenam domini. In manus tuas. Redemisti me sine Gloria patri. Christe qui lux ut supra. Custodi nos. Quid molesti estis per totam ebdomadam.

Ad matutinum Hodie si vocem. Deinceps solemus repetitionem invitatorii mutare, ita ud ad primum versum a medio, ad secundum autem a principio repetatur, et sic usque ad finem alternatur. Ita sciendum si quando infra passionem domini festifestum alicuius sancti cum novem lectionibus agimus Gloria patri non omittimus. Et hanc rationem videtur probari, quod audiendi non sunt qui in nativitate sanctorum Innocentum Gloria dicendum non esse contendunt, cum etiam in passione domini eadem laus de sanctis cantari concedatur. In primo nocturno Ego daemonium. Beatus vir cum reliquis. Erue a framea. Legatur ab hinc usqua ad pasca Ieremias propheta et incipiatur sic Verba Ieremiae filii Helciae. ~~Claudantur lectiones per Haec dicit dominus deus.~~ Sed Frisingensis ecclesia hoc die habet Magnum Ieremiae sanctissimi meritum, et cras incipit Verba Ieremiae. Isti sunt dies. Hoc responsorium tantum hac nocte canitur. Locutus est dominus. Multiplicati sunt. Ne quando. Qui custodiebant. Omnes inimici. In secundo nocturno Ego gloriam. Conserva me cum reliquis. De ore leonis. Adiutor et susceptor. Eripe me domine. Deus meus es tu. Deus deus meus. Deus meus eripe. Eripe me. In tertio nocturno Abraham pater. Caeli enarrant cum reliquis. Ne perdas cum impiis. Quis ex vobis arguet cum sua homilia. Tota die. Et qui inquirebant. In proximo est. Deus deus meus. Doceam iniquos. Domine labia.

Ad laudes Vide domine afflictionem. Miserere mei deus cum reliquis. In tribulatione. Iudicasti domine. Popule meus. Numquam redditur. Capitulum de dominica. Erue me domine de inimicis meis. Tulerunt lapides Iudaei. Oratio ut supra.

Ad primam Vulpes foveafoveas habent. Faciem meam non averti. Haec duo per totam ebdomadam dicuntur. Cetera ut supra.

Post aspersionem fiatprocessio ut in superiori dominica.

Ad tertiam Ego daemonium. Erue a framea mea. Eripe me domine. Minor De ore leonis.

Ad sextam Ego gloriam meam. De ore leonis. Erue a framea. Minor Ne perdas cum impiis.

Ad nonam Abraham pater vester. Ne perdas cum impiis. Eripe me ab homine. Minor Eripe me domine de inimicis. Capitula et oratio de instanti dominica.

Ad missam Iudica me. Emitte lucem tuam absque Gloria patri. Kyrie. Quaesumus omnipotens deus familiam. Christus assistens pontifex. Eripe me. Liberator meus. Saepe expugnaverunt me. Quis ex vobis arguet. Confitebor tibi. Praefatio de sancta cruce Qui salutem humani dicitur ab hinc usque in vigiliam resurrectionis exclusive. Incipimus enim passionem domini cum praefatione et cum toto officio. Hoc corpus. Benedicamus domino. Cetera ut supra.

In secundis vesperis Animae impiorum, quae non mutatur etiam in feriis usque in cenam domini. Dixit dominus cum reliquis. In te iactatus. Erue a framea. Vexilla regis. Haec duo non mutantur per totam ebdomadam. Eripe me domine ab homine. Dixit Iesus turbis.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Ubi tentaverunt me. Hic nota de invitatoriis illius ebdomadae ubicumque occurrunt in psalmo Venite, ibi finis eiusdem versus fiat. Et haec invitatoria habentur in feriis usque in cenam domini. Antiphonae feriales cum psalmis ferialibus ad nocturnum et ad laudes. Legatur Ieremias per totam ebdomadam. Responsoria de historia dominicali primo tamen omisso.

Ad laudes In die magno festi. Capitulum et oratio de feria. De paenitentia Libera me domine tam ad matutinas quam ad vesperas in feriis dicitur usque ad cenam domini. Sequitur oratio super populum.

Ad horas ut supra in dominica. Capitulum et oratio de feria cum precibus et psalmis ut supra in feriis.

Ad processionem Item nota feria secunda et feria quarta processio fiat cum responsorio In te iactatus sum cum antiphona Dimitte nobis. Sequitur post Pater noster De ore leonis et Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui nostris excessibus incessanter affligimur per unigeniti tui passionem liberemur. Per eundem Christum dominum nostrum. Et haec oratio ponitur proxima feria quarta ante cenam domini et durat ad processionem usque in cenam domini. In reditu Usquequo.

Ad vesperas Animae impiorum. Psalmi feriales. Capitulum de feria. Responsorium, hymnus et versiculus per totam ebdomadam ut supra. Si quis sitit. Oratio de feria. Cetera ut supra.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Quadraginta annis.

Ad laudes Tempus meum.

Ad vesperas Quidam autem Iudaei.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Quibus iuravi in ira.

Ad laudes Oves meae.

Ad vesperas Multa bona opera.

FERIA QUINTA

Ad laudes Magister dicit.

Ad vesperas Desiderio desideravi.

FERIA SEXTA

Ad laudes Appropinquabat autem.

Ad vesperas Princeps sacerdotum.

SABBATO

Ad laudes Clarifica me pater. Cetera ut supra.

Ad missam officium Iudica me per totum. Lectio et evangelium de hac feria.

DOMINICA PALMARUM

Ad vesperas Animae impiorum. Finis adhuc trahitur. Benedictus cum reliquis. Hoc enim sentite in vobis. Ingressus Pilatus. Tunc ait Pilatus. Rex Christe factor. Eripe me domine ab homine. Pater iuste. Omnipotens sempiterne deus qui humano generi.

Ad completorium Humiliavit se Christus Iesus. Mittens haec mulier, quae non variatur nobiscum usque in cenam domini. Oratio ut supra.

Ad matutinum Ipsi vero non cognoverunt. In primo nocturno Pueri Hebraeorum tollentes. Beatus vir cum reliquis. Erue a framea. Legatur sermo sancti Maximi episcopi, qui sic incipit Psalmi vigesimi. In die qua invocavi. Deus meus eripe. Fratres mei. Amici mei. Attende domine. Homo pacis meae. In secundo nocturno Pueri Hebraeorum vestimenta. Conserva me cum reliquis. De ore leonis. Conclusit vias. Omnes inimici. Salvum me fac. Intende animae meae. Noli esse mihi domine. Confundantur omnes. In tertio nocturno Osanna filio. Caeli enarrant cum reliquis. Ne perdas cum impiis domine. Cum appropinquasset Iesus Hierosolymam. Ingrediente domino. Cumque audissent. Dominus mecum est. Et vim faciebant. Synagoga populorum. Tu autem domine.

Ad laudes Dominus auxiliator. Miserere mei cum reliquis. Circumdantes circumdederunt. Iudica causam meam. Cum angelis. Confundantur. Capitulum de dominica. Eripe me de inimicis. Turba multa. Oratio ut supra.

Ad primam Tibi revalavi, quae non mutatur usque in cenam domini. Frisingensis ecclesia habet Invocabo nomen tuum. Faciem meam non averti ut supra.

Ordo in die palmarum Post primam facta consecratione salis et aquae more solito, etiam facta aspersione, post nonam fiat aspersio, processio de choro ordinetur sollemniter. Et sacerdos et ministri vestibus sacris integraliter induti, exceptis casulis pro quibus utantur cappis, antecedant cum sanctuario, cum vexillis, cum turibulo et aspersorio. Et cantor imponat Circumdederunt me cum versu. Deinde sequuntur Cum appropinquaret et Cum audisset et Ante sex dies. . Et si non sufficiant adduntur Attende domine. Synagoga populorum. Salvum me fac et consimilia. Et cantentur usque ad locum in quo palmae sunt benedicendae. Et haec processio fit nobiscum ad sanctum Michaelem, si tempus fuerit serenum. Et cum perventum fuerit ad locum, ubi fieri debet benedictio palmarum sacerdos incipiat benedictionem palmarum eo modo quo in libro benedictionali continetur. Deinde legat subdiaconus prophetiam Isaiae Super montem excelsum. Qua lecta chorus incipiat Collegerunt pontifices. Duo cantent versum Unus autem. Chorus repetat Ne forte veniant. Deinde diaconus legat Cum appropinquasset Hierosolymam. Finito evangelio sacerdos celebraturus missam prosequitur benedictiones palmarum. Quibus finitis aspergantur et turificentur. Postea distribuantur. Deinde reditur cum processione ad locum ubi crux adorari debet cum antiphona Ante sex dies et Ingressus Pilatus. Opprobrium. Ne avertas et cum consimilibus. Et imago salvatoris antecedat processionem, seu deferatur ante processionem. Et cum pervenitur ad eundem locum, videlicet ad latus turris nostrae ecclesiae, ubi imago salvatoris super asinoasinum ponitur, tres pueri de schola ante ipsam imaginem cantant Pueri Hebraeorum tollentes proicientes interim ramos ad imaginem. Chorus eandem antiphonam repetit. Deinde veniunt alii tres pueri et cantant aliam antiphonam Pueri Hebraeorum vestimenta proicientes cappas, quibus induuntur ante imaginem. Chorus eandem antiphonam repetit. Sequitur Deus qui filium tuum Iesum Christum. Qua finita alii tres pueri de schola stantes antem imaginem salvatoris cantant versus Gloria laus et honor. Chorus post quemlibet versum sequentem repetit primum versum, iam a principio, iam a medio. Et quotiescumque canitur Gloria laus, vel Rex pie, vel Placeat devotio totiens reverenter flectantur genua, vel ad minus inclinentur capita. His finitis unus de ministris accedat ad crucem et denudet illam. Deinde cantor imponat Fulgentibus palmis, et hos versus O crux ave. Te summa deus trinitas. Et iterum prosternat se clerus. Et specialiter sacerdos illo die officio celebraturus vadat et prosternat se ante crucem, quem sic iacentem alius sacerdos senior vel diaconus illo die ministraturus cum palma, qua tenet in manu, tribus vicibus leniter percutiat cantans submissa voce Scriptum est enim percutiam pastorem et dispergentur oves meae gregis. Tunc surgat prostratus et cantet Postquam autem surrexero praecedam vos in Galilaea. Chorus finiat Ibi me videbitis dicit dominus. Et statim redeatur ad chorum cum responsorio Ingrediente domino. Cumque audissent. Sequitur De ore leonis et statim incipiatur tertia. Si dies palmarum fuerit pluviosa peragatur in ecclesia baptismali sancti Ioannis vel in nostro monasterio, seu sub lubio locus editior. vgl. Du Cange, Glossarium mediae et infimae latinitatis, t. 5, col. 131. inter monasterium et ecclesiam baptismalem, seu extra in latere turris nostrae ecclesiae, ubicumque decano et confratribus placuerit.

Ad tertiam Pueri Hebraeorum tollentes ramos. Ne avertas. Eripe me domine. Versiculus minor Erue a framea.

Ad sextam Pueri Hebraeorum vestimenta. Usquequo exaltabitur. Qui tribulant me. Minor De ore leonis libera.

Ad nonam Osanna filio David. Princeps persecuti. Quasi qui invenit. Ne perdas cum impiis. Haec responsoria et versiculi cum antiphonis ad horas usque ad cenam domini decantabis. Capitula et oratio de dominica. In feriis de feria.

Ad missam Domine ne longe. Deus deus meus respice. Kyrie. Dominicale oratio Omnipotens sempiterne deus qui humano generi sola tantum. Hoc enim sentite in vobis. Tenuisti manum. Quam bonus. Deus deus meus respice alternatim. Deinde legatur passio secundum Matthaeum hoc modo: Dominus vobiscum. Passio domini nostri Iesu Christi secundum Matthaeum. In illo tempore. Dixit Iesus discipulis suis. Scitis quia post biduum pascha fiet. Illo modo fit in aliis passionibus secundum suos titulos praeterquam in die parasceves. Credo in unum. Improperium expectavit. Praefatio adhuc per illos quinque dies Qui salutem. Pater si non potest. Benedicamus domino.

In secundis vesperis Animae impiorum. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. Capitulum de dominica. Opprobrium factus. Rex Christe factor. Eripe me ab homine. Scriptum est enim. Oratio ut supra.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Ubi tentaverunt me ut supra in proxima ebdomada. Nocturnus cum antiphonis ferialibus. Legatur Desiderata nobis. Dixerunt impii. Viri impii. Viri impii. Dixerunt viri impii. Insurrexerunt. Et dederunt. Haec et infrascripra responsoria Frisingense breviarium aliquomodo aliter ordinat. Sed non differt aliquando quomodo responsoria sumantur, dummodo de eadem historia procedant, vel alias eidem tempori diei vel festo conveniant. Sic aliquotiens, licet tamen raro, nostrum breviarium super Benedictus et super Magnificat et ad horas alias quam Frisingense breviarium antiphonas videtur innuere. Sed non censentur aliae dum de uno et eodem evangelio, seu de eadem historia sunt assumptae, et tempori diei vel festo totaliter conveniant. Neque appareat ratio quare illa antiphona super Benedictus et alia super Magnificat, et non econverso sint positae, vel quare illa ad primam et alia ad tertiam, ad sextam vel ad nonam, sit posita, nisi quod consuetudo antiqua tam huius quam illius ecclesiae sic approbavit. Et haec consuetudo, ubi ratio non impedit, non incongrue sustinetur, ut multorum librorum, qui magnis laboribus et expensis sunt comperati, destructiones seu rasurae evitentur.

Laudes Faciem meam. Miserere mei. Framea suscitare. Verba mea. Appenderunt mercedem. Deus deus. Inundaverunt aquae. Confitebor. Labia insurgentium. Laudate dominum de caelis. Capitulum de feria. Eripe me domine de imimicis. Non haberes. Oratio de feria. Libera me. Oratio super populum.

Ad horas antiphonae, responsoria et versiculi ut supra in die palmarum.

Ad processionem cantetur Opprobrium factus sum et Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui nostris excessibus. Require infra in proxima feria quarta. In reditu Synagoga popolorum. Cetera ut supra et eodem modo fiat feria quarta ad sanctum Nicolaum.

Ad vesperas Animae impiorum. Psalmi feriales. Capitulum de feria. Opprobrium factus. Persequar. Rex Christe factor. Eripe me domine. Infirmata est. Oratio de feria. Super populum Libera me domine cum oratione. Cetera ut supra.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Quadraginta annis. Nocturnus cum antiphonis ferialibus. Legatur Gloria dilectissimi. Contumelias et terrores. Et vim faciebant. Deus Israel. Deus deus meus. Synagoga populorum. Tu autem.

Laudes Vide domine et considera. Miserere mei. Discerne causam. Iudica me deus. Dum tribularer. Deus deus meus. Domine vim patior. Ego dixi. Dixerunt impii. Laudate dominum de. Capitulum de feria. Nemo tollet. Oratio de feria. Addatur Libera me et oratio super populum.

Ad horas ut supra.

Ad missam Hodie legitur ad missam passio domini secundum Marcum et deponuntur vela secundum nostram consuetudinem, sed alibi feria quarta appenduntur et deponuntur.

Ad vesperas Animae impiorum. Psalmi feriales. Responsorium, hymnus, et versiculi ut supra. Potestatem habeo. Cetera ut supra.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Quibus iuravi in ira. Nocturnus cum antiphonis ferialibus. Legatus sermo qui sic incipit Sermonem dilectissimi secundum nostram consuetudinem, sed Frisingensis ecclesia habet sermones Omnes antiqui patres, vel Sacramentum dilectissimi. Audi Israel. Israel si me. Ingrediente domino. Cumque audissent. Circumdederunt me. Quoniam tribulatio.

Laudes Libera me de sanguine. Miserere mei. Contumelias et terrores. Te decet. Ipsi vero. Deus deus meus. Omnes inimici. Exultavit cor. Alliga domine. Laudate dominum de. Capitulum de feria. Eripe me de inimicis. Tanto tempore. Oratio ut supra.

Ad horas et processio et cetera omnia ut supra.

Ad missam In nomine domini omne genu. Hic tam clerus quam populus flectere genua debet. Similiter debet fieri in repetitione eiusdem introitus. Non enim immerito hac quarta feria tot genuflexiones fiunt, quia et apostolus eadem die in graduali ad introitum et omnia caelestia et terrestria et infernalia ad genuflexionem pro passione domini adhortatur, quae hac die consilio Iudaeorum facta esse legitur. Quod enim in hac die consiliati sunt hoc in parasceve plusquam aliae sextae feriae in genuflexionibus celebris habetur, sic in hac quarta feria plusquam in aliis genua flectere merito debemus. Post Kyrie eleison sacerdos dicat Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui nostris. Haec dicit dominus deus. Dicite filiae Sion. Ne avertas. Salvum me fac. Quo finito sacerdos dicat Dominus vobiscum. Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Deus qui pro nobis filium tuum. Et ita hac die bis dicimus Flectamus genua: primum propter scrutinium, secundum propter privilegium huius quarta feriae ut supra dicitur. Dixit Isaias. Domine quis credit auditui nostro. Domine exaudi orationem. Legatur passio secundum Lucam Appropinquabat dies festus azimorum. Domine exaudi. Potum meum cum fletu.

Ad vesperas Animae impiorum. Psalmi feriales. Finis in antiphonis amodo non trahitur. Venite et revertamur ad dominum. Opprobrium factus. Persequar. Hymnus non dicitur. Eripe me domine ab homine. Consilium fecerunt. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui nostris excessibus. Preces cum genuflexionibus suis, et Libera me de paenitentia, et psalmi post vesperas et post matutinas amodo postponuntur. .

Ad completorium non dicitur Converte nos, nos Deus in adiutorium, sed decanus subpressa voce praeter omne tonum incipiat Cum invocarem cum reliquis. Quibus finitis sine Gloria patri immediate legatur Nunc dimittis et Domine quid multiplicati etiam sine Gloria patri. Deinde simpliciter etiam praeter Kyrie. Christe. Kyrie dicimus sub silentio totum Pater noster, et sacerdos aperte non resumit Et ne nos more solito, sed simpliciter subiungit Christus factus est oboediens usque ad mortem. Et sic est finis. Hic modus ad cursus minores observandum est suo modo feria quinta, feria sexta et sabbato, nisi quod sacerdos variat versiculos: feria quinta Christus factus est pro nobis. Feria sexta Proprio filio suo non pepercit. Sabbato In pace factus est locus eius. Et in Sion.

FERIA QUINTA QUAE EST IN CENA DOMINI

Finis est quadragesimae, initium paschalis observantiae. Veteris legis conclusio, novi testamenti inchoatio. Per hos tres dies nec Domine labia mea aperies ad matutinas, nec Deus in adiutorium meum intende dicitur, nec aliqua quae ad officium sacerdotis pertinent fuit, quia pastor noster Christus recessit et arietes gregis, id est apostoli, dispersi sunt. De quibus psalmista Afferte domino filios arietum.

Ad matutinum Venite ad matutinum non dicitur propter malum conventum Iudaeorum in necem Christi, nec ad psalmos, nec ad responsoria dicitur Gloria patri, nec in antiphonis, nec in versibus, finalis trahitur, sed cantor imponat antiphonam in primo nocturno Zelus domus tuae comedit me, id est amor vehemens ecclesiae fuit causa quare passus sum. Sic exponit auctor libri Rationalis. Durandus,72bookVI. Sequitur Salvum me fac. Statimque unus aedituorum extinguat unum de luminaribus et observetur, it ut nunc ex hac, nunc ex altera parte, finitis psalmis cum singulis antiphonis, singula luminaria extinguantur. Similiter fiat ut per singulas lectiones et responsoria singula extinguantur luminaria. Accenduntur autem viginti quattuor lumina per istas tres noctes, quae fiunt septuaginta duo et extinguuntur per singulos psalmos et lectiones, ut dictum est, propter veri solis occubitum et pradicatorum suorum defectum. Primum patet quia sol iste qui mundum viginti quattuor horis diei et noctis illuminat, significat Christum verum solem, qui extinguitur, quia Christus occubuit vespere passionis et tenebrae factae sunt per universam terram. Secundum patet quia praedicatio septuaginta duo discipulorum in morte Christi pene extincta est. Etiam viginti quattuor candelae designant versum Gloria patri, qui in nocturnis festivitatum viginti quattuor vicibus solet dici. Et in hoc officio tacetur, quia sancta trinitas, in cuius laudem Gloria patri canitur, hoc tempore fuit dehonestata. Quaedam ecclesiae incendunt plura lumina, quaedam pauciora, de omnibus his rationem quaere in libro rationali vel in scripto Ioannis Beleth. Haec observantia de luminaribus per has tres noctes teneatur, ita dumtaxat ut ultima candelarum post psalmum quintum in laudibus et post versum dictum ab inceptione antiphonae super Benedictus a percussione tabularum extinguatur. Avertatur retrorsum. Deus in adiutorium. Deus meus eripe. In te domine speravi. Homo pacis meae in quo speravi. Hic dicitur Pater noster. Nemo tamen subiungat Et ne nos. Lector non petit benedictionem, nec dicat Tu autem domine, sed inchoet Alep. Quomodo sedet. De lamentationibus legantur sex lectiones et finiuntur per Hierusalem Hierusalem converte ad dominum deum tuum. In monte Oliveti. Verumtamen non sicut. Tristis est anima. Vigilate et orate. Ecce vidimus. Vere languores. In secundo nocturno Liberavit dominus. Deus iudicium. Cogitaverunt impii. Quam bonus. Exurge domine. Ut quid deus. Ab insurgentibus in me libera me domine. Aliquae ecclesiae in secundo nocturno lectiones recipiunt de tractatu sancti Augustini, seu de sermonibus. Nos vero secundum antiquum morem Frisingensis ecclesiae tam in primo quam in secundo pro sex lectionibus lamentationes legere consuevimus. Unus ex discipulis. Qui intingit. Eram quasi. Omnes inimici mei. Una hora. Dormite iam. In tertio nocturno Dixit iniquis. Confitebimur tibi. Terra tremuit. Notus in Iudaea deus. In die tribulationis. Voce mea. Deus meus eripe me de manu peccatoris. Legatur evangelium sine titulo Ante diem festum paschae ad tres lectiones cum sua homilia, etiam absque titulo, et finiantur sicut prophetiae solent finiri. Seniores populi. Congregaverunt. Revelabunt caeli. Fiat mensa eorum. Iudas mercator. Melius illi fuerat sine Gloria patri, pro quo responsorium repetatur.

Ad laudes nihil praemittitur, sed cantor simpliciter imponat Iustificeris domine. Miserere mei. Dominus tamquam. Domine refugium. Contritus est. Deus deus meus. Exhortatus estes. Cantemus domino. Oblatus est. Laudate dominum de caelis. Statim antiphona finita subiungitur Christus factus est pro nobis. Deinde imponitur Traditor autem. Et tunc ultimum lumen extinguatur. Reservatur tamen occulte unum lumen, per quod alia iterum accenduntur, quod significat fidem in sola Maria virgine reservatam. Chorus cantet canticum Benedictus. Interim fiat percussio tabularum, quae significat importunitatem et contumeliam comprehendentium Iesum, qui exiverunt cum gladiis et fustibus tamquam ad latronem. Finita antiphona super Benedictus tres seniores confratres in tenebris retro altare publicum cantant Qui prophetice prompsisti. Domine miserere. Iesu Christe. Qui expansis. Vita in ligno moritur. Et hic versus in aliquibus ecclesiis non hodie, sed in sexta feria et in sabbato cantatur. Post quemlibet versum populus respondeat Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Domine miserere nobis. Quibus sic alternatim finitis cantor imponat Kyrie eleison sub melodia, qua ferialis melodia incipitur et statim subiungitur Christus factus est, praeter versum.

Ad processionem Et interim accenduntur lumina et ordinatur processio cum cruce mortuorum et duabus faculis sulphureis, quarum una vadat in principio, alia vero in fine processionis. Et itur de choro ad ecclesiam baptismalem cum hymno Rex Christe factor. Post quemlibet versum populus respondeat Kyrie eleison. Christe eleison. Christe eleison. Dominus miserere nobis. Et statione facta in ecclesia baptismali hymno finito dicitur subpressa voce unum Pater noster. Sacerdos non subiungat Et ne nos, sed cantor statim imponat Protege domine cum quo reditur ad monasterium, et statione facta in medio monasterio ante sanctam crucem cantor imponat Te sancta dei crux. Et ad eius inchoatione debent flecti genua. Qua finita clerici prostrati dicant Miserere. Deinde absque Gloria patri et absque Kyrie eleison dicant sub silentio Pater noster. Sacerdos non subiungit Et ne nos, sed tantum Christus factus est pro nobis, et in eodem loco ante sanctam crucem terminatur matutinum et vadit quilibet ad orationes ut placet. Hic ordo feria sexta et sabbato servatur, nisi quod versiculi mutantur: feria sexta Proprio filio suo. Sabbato In pace factus est.

Ad omnes cursus Hora debita conveniant clerici et scholares humili voce praeter Deus in adiutorium et praeter omnem intonationem psalmos incipiant et hoc modo perficiant:

Ad primam Deus in nomine tuo. Beati immaculati. Retribue servo. Quicumque. Ad te domine levavi continuatim absque Gloria patri. Quibus finitis clerici prostrati dicant Pater noster, cui statim subiungitur Christus factus est pro nobis, vel alius versus, qui sequentibus diebus congruit.

Ad tertiam Legem pone. Memor esto. Bonitatem. Miserere mei deus miserere mei quoniam in te confidit continuatim absque Gloria patri. Deinde a prostratis clericis dicitur Pater noster. Sequitur versus ut supra-

Ad sextam Defecit in salutari. Quomodo dilexi. Iniquos odio. Inclina domine aurem tuam continue sine Gloria patri. Deinde Pater noster et versus ut supra a prostratis clericis dicantur.

Ad nonam Mirabilia. Clamavi in toto. Principes persecuti. Domine refugium continuatim sine Gloria patri. Deinde Pater noster et versus ut supra. Hic modus in horis feria sexta et sabbato servatur, solummodo versiculis transmutatis. Hac die sonent campanae ad missam et ad reliquas horas, ut mos est, et ultra sileant usque in sabbatum. Altaria et parietes et pavimenta et vasa domino consecrata purificentur. Chrisma et oleum vetus secundum decretum Fabiani papae in ecclesia cremetur. Campanae silent, quia tunc apostoli et praedicatores, qui per campanas intelliguntur, siluerunt. Fit tamen signum cum tabula ligna, in qua pendet malleus ligneus, per quam intelligimus Christum, qui est lignum plantatum secus decursus aquarum, qui in crucis ligno pependit et praedicabat dicens: Pater dimitte illis quia nesciunt quid faciunt. Cum ligno ergo pulsatur tantum, quia tunc solus Christus praedicator habebatur et solus torcular calcavit. His quoque diebus fit officium humilius solito propter domini humiliationem et triduanam eius sepulturam. Verumtamen nocturnale officium per quod significantur prophetiae prophetarum alta voce et manifesta cantatur, quia prophetae et alii sancti patres veteris testamenti alta et aperta voce, quae de Christo erant vetera praedixerunt. Diurnum vero officio per quod apostolorum praedicatio figuratur, voce demissa et quasi sub silentio cantatur, quia tunc apostoli omnes tacuerunt, aut saltem occulte praedicaverunt.

Ad missam Finita nona praeparet se sacerdos cum ministris, diacono, et subdiacono et pueris, qui ferant lumina et turibulum et induantur sollemnibus vestibus: utimur enim hoc die subtili et dalmatica. Item sacerdos apponat duas magnas hostias: unam pro hodierno officio tenendam, alteram vero conservandam pro crastino officio. Similiter apponat parvas hostias, quae hodie et cras communicantibus possint sufficere. Cras enim, id est parasceves, neque corpus, neque sanguis Christi conficitur: sicut filii Israel in die sexta collegerunt cibos duplices, quia in die septima, quae erat sabbatum manna non inveniebatur. Salve hoc die non canitur. ..cano . missam. Et postquam sacerdos et ministri sunt parati cantores incipiant ad missam Nos autem. Deus misereatur. Kyrie eleison paschale. Gloria patri ad introitum et Gloria in excelsis reticentur, nisi ubi chrisma consecratur. Et hoc est regulare et ponitur expresse in decretis, licet nostrum antiquum breviarium non posuerit. Quidam enim utrumque dicunt, sequentes Belethum qui dicit quod haec dies tam sollemnia est quod omnia cantica laetitiae debent dici praeter Alleluia. Sed ista auctorictas debet intelligi, ubi chrisma consecratur secundum quod etiam idem IoannisIoannes Beleth in eodem tractatu insinuat expresse. Signa campanarum ad missam festive consonent. Una tantum dicatur Deus a quo et Iudas. Flexio genuum omittatur. Convenientibus vobis in unum. Christus factus est. Propter quod deus. Ante diem festum paschae. Credo in unum non dicitur, quia nondum perfecte credebant, nec evangelium a subdiacono ad osculandum portatur. Dextera domini. Qui salutem humani generis. Infra canonem dicimus Communicantes et diem sacratissimum, et Hanc igitur et, Qui pridie et cetera. Sanctus et Agnus dei cum melodia ut in plenis officiis, Sanctus. Agnus, sed absque osculo pacis propter detestabilem salutationem Iudae, et ideo vitatur in parasceve et in sabbato. Hac quoque ratione ad tertium Agnus dei non dicimus Dona nobis pacem, sed Miserere nobis. Item postquam sacerdos dixerit Pax domini sit semper vobiscum, statim Agnus dei et Dominus Iesus continuatim dicuntur. Fractis ~~oblatis~~ ut communicent, qui velint, servetur tantum quantum sufficiat in parasceve, quia ea die non conficitur corpus Christi. Sanguis vero penitus consumitur. Deinde diaconus sumat calicem cum sanguine, id est cum vino, quod est materia ad conficiendum sanguinem et ponat in sinistro latere altaris, et cooperiat corporali. Factaque communione sacerdotissacerdos accipiat calicem et convertens se ad chorum imponat

Ad vesperas Calicem salutaris. Credidi. Sequuntur aliae antiphonae. Cum his qui. Ad dominum cum tribularer. Ab hominibus iniquis. Eripe me domine. Custodi me. Domine clamavi. Considerabam ad dexteram. Voce mea. Capitulum non dicitur, nec hymnus, nec versiculus, sed cantor statim imponat Cenantibus autem. Sequitur Magnificat sine Gloria patri et. Finita antiphona Cenantibus autem ascendunt clerici, tam maiores, quam minores, et ceteri qui communicare velint. Primo communicent ministri altaris, deinde presbyteri et maxime illi, qui illo die missas celebraverunt. Presbyteri communicent ante missas celebrent. Absurdum esset enim tam sollemni die sacerdos a sacra communione abstinere, quo ipsi in reges et sacerdotes sunt consecrati. Igitur presbyteri communicent, aut missas celebrent. Nam variae ecclesiae varias super hoc retinent consuetudines. Finita communione fidelium sacerdos legit complenda et cum Benedicamus domino missam et vesperam concludens. Et ideo statim intercenandum, id est dum sacerdos communicat, cantatur vespertinum officium ad ostendendum quod sacramentum scilicet eucharistiae institutum fuit in vespere. Quicumque tamen non publicum officium, ut praelati et plebani ecclesiarum facere habent, neque ad nonam, sed mane tamquam persona privata et singularis ad aliquod speciale altare hoc die, ne communione careat, aliquam missam legere voluerit, hic non videtur quod huic missae necessario vesperas habeat includere, nisi ex devotione speciali velit includere. Et nihilominus eandem missam, ex quo Gloria in excelsis non habuit, concludat cum Benedicamus domino. Deinde hora debita inter publicum officium cum aliis suis confratribus, sicut religiosi faciunt, vesperas legat vel decantet. Ab hinc nuda fiant altaria usque in sabbatum. Altaria significant eminentiores in plebe fidelium sicut erant apostoli. Nudatio autem illorum significat fugam apostolorum. Ab hinc signis campanarum non utimur usque in sabbatum sanctum, sed tabulis ligneis quibus clerus et populus ad divina officia vocetur. Ad completorium pulsetur lignum et ~~cantetur ut infra habetur.~~

Ad mandatum ~~Quo finito statim itur cum~~ processione de choro ad monasterium cum hymno Tellus ac aetheraaethra, qui per tres pueros praecinitur et chorus post quemlibet versum solet repetere primum versum, nunc a principio, nunc autem a medio, praecedente cruce confratrum cum duobus luminibus et cum turibulo diacono induto dalmatica. Et finito hymno ipse diaconus sine salutatione et absque titulo sub melodia prophetiae legat Ante diem festum paschae. Lecto evangelio sacerdos dicat hanc orationem Deus cuius cenam. Deinde praelatus ponit vestimenta sua et praecinctus linteo praeparet se ad lavandos pedes. Et quando progreditur in medium flexis genibus imponat Mandatum novum do vobis. Et chorus eam repetit, et tunc ipse singulis lavet pedes a maximo usque ad minimum, et tergat linteo et osculetur. Interim schola illas antiphonas omnes prosequitur: Dominus Iesus. Beati immaculati. Postquam surrexit dominus cum reliquis. Post lotionem pedum administrentur oblatae, si habeantur, quae significant corpus Christi, de quo ipse in cena discipulis dixit: Accipite et comedite. Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Deinde propinetur vinum, de quo in cena dominus dixit: Hic est sanguis meum novi testamenti et reliqua. His finitis legatur unus sermo, vel fiat una exhortatio de cena domini. His omnibus finitis dicat sacerdos Suscepimus deus misericordiam tuam. In medio. Tu mandasti mandata tua custodire nimis. Tu lavisti pedes discipulorum. Opera manuum tuarum ne despicias. Oremus. Adesto domine officio servitutis. Deus qui discipulorum tuorum pedes. Et cetera sicut in officiali continetur. Quo facto . Miserere mei deus sine Gloria patri. Sequitur sub silentio Pater noster. .

Completorium ita incipiatur humili voce Cum invocarem cum reliquis. Et omnes hi psalmi cum cantico Nunc dimittis et cum psalmo Domine quid multiplicati continuatim legantur, quasi textus, sine Gloria patri. Deinde clerici prostrati dicant sub silentio Pater noster. Sequitur Christus factus est pro nobis oboediens usque ad.

FERIA SEXTA QUAE EST PARASCEVES

Ad matutinum convocetur clerus et populus tabulis ad divinum officium peragendum. Omnibus in ecclesia reverenter stantibus nihil ad officium sacerdotale pertinens praemisso. In primo nocturno cantor imponat Astiterunt reges terrae. Quare fremuerunt. Diviserunt sibi. Deus deus meus respice. Insurrexerunt in me. Dominus illuminatio. Diviserunt sibi vestimenta mea. Et super vestem. Legantur sex lamentationes ut in priori nocte de hac lamentatione Aleph. Quomodo obtexit caligine. Omnes amici mei. Et dederunt. Velum templi. Amen dico tibi. Vinea mea. Ego quidem. In secundo nocturno Vim faciebant. Domine ne in furore. Confundantur et revereantur. Deus in nomine. Insurrexerunt in me testes iniqui. Et mentita. Tamquam ad latronem. Filius quidem promhominis. Tenebrae factae sunt. Et velum templi scissum. Barabbas latro. Ecce turba et qui. In tertio nocturno Ab insurgentibus in me. Eripe me de inimicis meis. Longe fecisti. Domine deus salutis. Captabant in animam. Deus ultionum. Locuti sunt adversum me lingua dolosa. Legatur Decursis dilectissimi. Tradiderunt me. Astiterunt reges. Iesum tradidit. Et ingressus Petrus. Caligaverunt oculi. O vos omnes.

Laudes Proprio filio suo. Miserere mei. Anxiatus est. Domine exaudi orationem. Ait latro. Deus deus meus. Dum conturbata. Domine audivi. Memento mei. Laudate dominum de caelis. Proprio filio suo. Posuerunt super caput. Hic servetur ordo qui in pracedenti nocte scriptus est.

Ad cursus hora debita ad chorum conveniant clerici et dicantur humiliter et subpressa voce ut supra in cena domini, adiunto ad omnes horas illo versiculo Proprio filio suo.

Ordo in parasceve Post nonam sacerdos induatur vestibus sacerdotalibus praeter casulam, pro qua in primo aggressu cappa induitur, ministri vero solummodo induantur vestibus ut in missa defunctorum solent indui. Non enim utuntur dalmatica, nec subtili, neque casulis. Similiter minor minister, videlicit acolytus, qui ipsis assistit, utatur tantum humerali et alba. Non nudis pedibus incedant: non enim licet ad altare ministrare nudis pedibus. Parati igitur procedant de choro ad aram sanctae crucis cum silentio, ceteris clericis cum schola facientibus stationem in medio monasterio ex utraque parte. In medio vero monasterio aptetur et ornetur locus tapetiis ad repraesentationem crucifixi, et accendantur duae candelae ad officium missae peragendum. Et mittatur linteum parvum super altare nudum. Item ante evangelium non portentur candelae, neque incensum. His itaque dispositis acolytus absque titulo incipiat et legat prophetiam In tribulatione sua. Sequitur Domine audivi. Quo finito sacerdos dicat Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Deus a quo et Iudas. Deinde subdiaconus legat absque titulo lectionem Dixit dominus ad Moysen sub melodia prophetiae. Sequitur Eripe me. Quo finito legatur passio absque ~~omni~~ benedictione, sine salutatione et sine titulo, ita dicendo Egressus Iesus cum discipulis suis trans torrentem. Et sint duae sindones sibi invicem coherentes, vel duo humeralia, super altare positae, vel posita, desub evangelio, ut in eo loco ubi legitur Partiti sunt sibi vestimenta mea tollant eas acolytus et subdiaconus in modum furantis, et eas secum auferant. Lectiones et passio leguntur sine titulo, quoniam tunc amisimus Christum caput, qui nos illuminat, sicut tituli librum illuminant. Lecta passione sacerdos incipiat orationes pro variis necessitatibus et populis, et ad singulos dicantur Flectamus genua, nisi pro Iudaeis qui illudendo flexerunt Christo genua. Item postquam sacerdos finierit primam orationem, videlicet hanc Oremus dilectissimi nobis, iterum dicat Oremus. Diaconus dicat Flectamus genua, et tamdiu clerus et populus iacet, quousque oratio finiatur. Et tunc iterum diaconus dicat Levate ante Per dominun nostrum. Et sic de omibus orationibus fiat. Finitis orationibus fiat exhortatio ad plebem.

Ad salutandam crucem Qua expleta duo sacerdotes seniores induti rubeis casulis veniant ad altare sancti Stephani et ibi crux cum reliquiis sanctorum et evangelio parata inveniatur, tecta cum cappa vel casula. Et ipsi sacerdotes, ut crucifixum repraesentent populo, crucem cum magna reverentia perducant, duobus sacerdotibus et ministris corpus Christi heri reservatum cum reliquiis ante crucem in aliquo portatorio deferentibus, etiam duabus magnis candelis praecedentibus. Sacerdotes seniores, qui crucem perducunt, cantent hos versus Popule meus. Et incipiatur ante praedictum altare sancti Stephani. Quibus pueri, qui sanctas reliquias praecedant, respondeant Agios o theos. Et chorus flexis genubus respondent Sanctus deus. Sanctus fortis. Sanctus immortalis. Et quando sacerdotes cantant Popule meus cum sequentibus versibus et pueri Agios, tunc tam sacerdotes quam et pueri stant, et fit prima statio ante aram sancti Stephani prope sacristiam. Choro autem respondente Sanctus deus fit progressus vicinior et iterum vicinior. Sic fit tribus vicibus, quousque veniatur ad locum ubi crux populo debet repraesentari. Et his finitis in eodem loco crux detegitur, sacerdotibus eam levantibus, et alta voce cantantibus Ecce lignum. Beati immaculati. Et iterum resumitur Ecce lignum, quae altera vice ostenditur, seu elevatur. Deinde, si placeat, veniant duo scholares induti vestibus sub typo beatae virginis et sancti Ioannis et plangant ante crucifixum alternatim. Quo facto crux ad tapetum praeparatur deponitur et a sacerdote et a ministris primo adorata deosculatur, deinde a canonicis et ab omni populo per ordinem. Salutante vero clero et populo crucem chorus cantet interim Dum fabricator. O admirabile. Quibus finitis duo canonici cantent hos Crux fidelis. Chorus autem primum versus, nunc a capite, nunc a medio, donec finiantur versus, repetat.

Ad communionem Interim sacerdos cum ministris vadat ad locum ubi repositum sit corpus dominicum, quod pridie remanserat. Sumatque illud sacerdos cum summa reverentia, et ministri calicem et ampullas cum vino et aqua, duobus lumibusluminibus et turibulis in cruce antecedentibus, et deferantdeferant ad altare sanctae crucis, et immitant vinum et aquam in calicem, quia non solum sanguis in passione Christi, sed etiam aqua exivit. Sacerdos deposita cappa et modo assumpta casula dicat Confiteor ante altare cum canonicis. Deinde calix locetur super altare et cooperiatur corporali. Tunc qui celebrat officium inclinet se ante altare et orat. Et iterum elevans se dicat remissa voce, ita tamen ut ministri et circumstantes audiant Oremus. Praeceptis salutaribus moniti. Pater noster qui es in caelis. Chorus respondet Sed libera nos a malo. Sacerdos vero in silentio dicto Amen addit Libera nos quaesumus domine ab omnibus malis, in eadem voce qua dixit Pater noster secundum ordinem romanum. Sed nos etiam remissa voce, more solito, dicimus eandem orationem Libera nos domine quaesumus ab omnibus malis usque Per eundem dominum nostrum. Quibus verbis sacerdos more solito frangat hostiam in tres partes. Et habens partem tertiam inter digitos super calicem dicat Per omnia saecula saeculorum. , sacerdos non dicit Pax domini, sed statim eandem tertiam partem mittat in calicem nihil dicens, neque haec verba Fiat commixtio, quae faciunt mentionem de sanguine. Et ibi sanguis non est quia hodie sanguis non conficitur. Neque Agnus dei dicitur, quia pacis osculum non datur, nec sequuntur oscula circumstantium. Hac die apostolica repraesentatur consecratio, quia tantum dominicam orationem super corpus et sanguinem domini dicebant. Postea sacerdos communicet sine omni ordine, id est nihil dicat, nisi aliquid secrete velit dicere: sic ponit unus ordo. Alter vero ordo, qui romano ordini conformis dicitur, sic ponit: Sacerdos antequam duas partes reliquas recipiat, dicit omnia quae aliis diebus dicere consuesit praetermissa oratione Domine Iesu Christe filiifili dei vivi qui ex voluntate patris, quia mentionem facit de sanguine. Quibus receptis et omissis omnibus, quae dici solent ante sumptionem calicis, immediate particulam hostiae cum vino et aqua de calice recipit reverenter. Omissis his orationibus Corpus tuum domine. Deinde volentes communicare communicent cum timore dei et silentio. Quo facto sacerdos ablutis digitis dicit Quod ore sumpsimus, sed omittitur Placeat tibi sancta trinitas. Expleta communione corpus Christi quod superfuerit diligenter et reverenter in corporali involuto et super altari mobili posito portatur ad locum, in quo crucifixum est adoratus. Et ibi sepulchrum pro sepultura crucifixi debet esse positum et circumductis pannis decenter praeparatum. Et corpus Christi cum altari mobili primo super sepulchrum ponitur et clericis devote circumstantibus incipiatur vespera subpressa voce.

Ad vesperas Confitebor tibi cum reliquis psalmis ferialibus et Magnificat. Haec omnia continuatim sine Gloria patri. Sequitur flexibus genibus Miserere mei, et Pater noster, et Proprio filio suo non pepercit.

Processio ad sepulchrum Deinde recipiatur crucifixus et voce lenta et lugubri cantetur Ecce quomodo moritur. In pace in idipsum. Finito responsorio collocetur crucifixus in sepulchrum et linteanimibus et sudario cooperiatur. Deinde lapis, videlicet altare mobile sub capite, seu sub dextero latere ponatur cum alio sanctuario. Et signetur sepulchrum aliqua clausura, et cantetur remisse Sepulto domino. Ne forte veniant. Recessit pastor. Ante cuius conspectum. Aspergatur et turificetur. Sequitur In pace factus est locus. Et sic est finis. Corpus Christi deinde reverenter ad altare publicum deportatur et ibi diligenter reservatur et pro communicantibus distribuitur.

Completorium fiat sub silentio ut supra. In pace factus est locus eius.

SABBATO SANCTO

Ad matutinum ut supra simpliciter in primo nocturno per cantorem imponatur In pace in idipsum. Cum invocarem. Habitabit. Caro mea. Conserva me. In pace in idipsum. Legantur sex lamentationes de Ieremia Aleph. Quomodo obscuratum est. Et sexta sic incipiatur Oratio Ieremiae prophetae. Recordare domine. Sepulto domino. Ne forte. Hierusalem luge. Ululate pastores. Plange quasi. Plauserunt. In secundo nocturno Elevamini portae. Domini est terra. Credo videre. Dominus illuminatio. Domine abstraxisti. Exaltabo te. Tu autem domine miserere mei. Et resuscita me. Recessit pastor. Ante cuius. O vos omnes. Attendite universi. Ecce quomodo moritur. In pace factus. In tertio nocturno Deus adiuvat me. Deus in nomine tuo. In pace factus est. Notus in Iudaea. Factum sum. Domine deus salutis. In pace factus est locus. Legatur evangelium sine titulo Vespere autem sabbati cum sua homilia. Aestimatus sum. Et sicut vulnerati. Agnus dei Christus. Christus factus est. Sicut ovis. In pace factus.

Laudes O mors ero. Miserere mei. Plangent eum. Iudica me deus et discerne. Attendite universi populi. Deus deus meus. A porta inferi. Ego dixi. O vos omnes. Laudate dominum de caelis. Attendite universi populi et videte dolor. Mulieres sedentes. Qui prophetice et cetera omnia cum processione ut supra in cena domini. Sabbato sancto mane ornetur ecclesia sollemniter. Altaria vestiantur.

Horae videlicet prima, tertia, sexta, nona dicantur remisse ut priori die cum In pace factus est.

Ordo in sabbato sancto Finita nona et praeparato sacerdote cum ministris festive, si ignis velit benedici, quod tamen hactenus nobiscum non est observatum, fiat processio ad locum ubi ignis excussus est a silice cum vexillis et candelis dicendo septem psalmos paenitentiales. Finitis psalmis dicat sacerdos benedictiones ignis cum orationibus ut in libro benedictionali continetur. Benedicto igne et accenso inde lumen redeant ad chorum duobus pueris cantantibus versus Inventor rutili. Choro nunc a principio, nunc a medio prosequente, et facta statione in choro versibusque finitis diaconus, ut infrascribitur, cereum benedicat. Si vero benedictio ignis in publicum iuxta pristinum morem omittitur, talis modus teneatur: Finita nona sacerdos et ministri sollemnibus vestibus, cum quibus sacras vigilias celebrare debent, induti simul chorum introeant, et deportetur lumen quod feria quinta excussum est a silice, ut cereus ex eo possit accendi, qui debet esset positus a dextro latere pulpiti cantorum. Et diaconus posito libro ad idem pulpitum incipiens cereum benedicere sollemniter imponat Exultet iam angelica. Cereum magnum Zosimus papa benedici constituit. Illuminetur cereus de novo igne et unusquisque in sua domo accendat, et veterem ignem extinguat. Finita benedictione cerei maior in statione post decanum accedat pulpitum indutus cappa chorali, Non pronuntiet Lectio libri, neque aliquem alium titulum, sed incipiat In principio creavit deus. . ~~Deinde decanus canit~~ sine salutatione Oremus. Deus qui mirabiliter. Secunda lectio statim sequitur Factum est in vigilia. Cantemus domino. Deus cuius antiqua mirabilia. Lectio tertia Scripsit Moyses. Attende caelum. Oremus. Deus qui nos ad celebrandum. Lectio quarta Apprehendent septem mulieres. Vinea facta est. Oremus. Deus qui ecclesiam tuam. Lectio quinta Haec est hereditas. Sicut cervus. Concede quaesumus omnipotens deus. Alia Omnipotens sempiterne deus respice. Interim dum lectiones recitantur presbyter cathechizet infantes, qui non sunt baptismati, et praeparet se ad baptizandum. Expletis lectionibus et canticis fiat processio ad baptisterium cum vexillis, cum turibulis, et sacro fonte et candelis et procedatur ad fontem cum versibus Rex sanctorum, quos duo canonici praecinunt, more rectorum, stantes coram maiori pulpito chori, et chorus primum versum, nunc a principio, nunc a medio repetit. Et cum ille Te precamur, in quo mentio fit sancti Castuli fuerit integraliter in statione chori cantatus, statim processio incipiat ire, et cum chorus repetit, processio vadit, sed cum praedicti praecentores cantant processio stat, donec veniatur ad baptismum. Et ibi statione facta sacerdos cum ministris baptisterium septem vicibus circuit, Iesu Nave imitando, qui destruxit muros Iericho septem diebus circumeundo. Finitis versibus supradictis sacerdos accedat ad benedictionem fontis ut in libro exorcismorum continetur, et fiat consecratio in modum praefationis usque ad invocationem sancti spiritus, quam sacerdos pronuntiet alta voce dicens Descendat in hanc plenitudinem fontis. Et deponitur cereus benedictus in aqua et alii cerei. Fonteque benedicto priusquam infantes baptizentur, et priusquam chrisma cum oleo ad fontem mittatur, spergat sacerdos de fonte infantes et populum et sumant, qui velint, de ipso fonte ad aspergandum domos, vel areas, contra immundos spiritus. Postea sacerdos mittat chrisma in fontem dicens Fecundetur et sanctificetur et cetera ut in libro exorcismorum. Finitis benedictionibus sacerdos baptizet unum vel duos pueros, primo masculos deinde feminas, liniatque eos chrismate et oleo sancto et committat alii sacerdoti baptismum. Deinde a tribus pueris de schola incipiatur sollemniter trina laetania Kyrie eleison, quae ideo trina appellatur, quia post invocationem sanctae Mariae tres angeli, tres apostoli, tres martyres, tres confessores tres virgines nominantur. Fit autem haec laetania stando circa fontem usque ad Sancte Ioanne baptista ora pro nobis inclusive. Eo quod ipse primus docuit baptisma. Deinde vadit processio, cum dicitur Sancte Petre ora pro nobis. Et cum letania completa fuerit in eam partem qua dicitur Agnus dei qui tollit et cetera diaconus circa altare publicum accendat unam candelam, vertens se ad chorum cantet serena voce Accendite. Tunc illuminentur omnes cerei neophitorum, quos manibus tenent. Illud quoque de pueris cavendum est, ut postquam baptizati fuerint nullum cibum accipiant, nec lactentur, nisi summa necessitate cogente, antequam communicent sanguinem et corpus domini. Omnibus diebus in ebdomada paschae ad ecclesiam veniant et communicent.Am Rande "Vacat". Postquam diaconus dixerit Accendite

statimad missam cantores sollemniter imponant Kyrie eleison paschale. Sequitur Gloria in excelsis. Signa campanarum festive consonant secundum quosdam cum Gloria in excelsis, secundum alios cum Alleluia canitur. Nostri vero aeditui, cum trina laetania canitur, de baptisterio redeundo ad chorum praecipitanter, campanas solent compulsare. Oratio praemissa salutatione Deus qui hanc sacratissimam noctem. Si consurrexistis. Qua lecta duo pueri retro altare publicum cantent versus Iam domusdomnus optatas. Pascha cum Christus. Chorus repetat ambo versus. Deinde pueri in medio chori ~~ante sepulchrum~~ cantant Alleluia choro more solito prosequente. Iterum pueri Confitemini domino usque misericordia eius quod chorus incipiat et finiat omisso finali et pueri recedant. Cantores statim subiungant Laudate dominum. Tropi retro altare repraesentant apostolos et mulieres timentes, et Christum resurrexisse dicere publice formidantes ut dicit Rationalevgl. Durandus bookVI,89. Item hoc die non dicitur graduale, quia baptizati nondum per opera in virtutibus gradum fecerunt. Dicitur etiam tractus, qui significat patientiam, per quam expectare debent gloriam sempiternam, quam sequens sabbatum in albis repraentatrepraesentat. In quo sabbato non canitur graduale, quia ibi non est necessarium bonum opus, nec tractus, quia neque patientia, sed duplex alleluia pro duplici gloria, scilicet animae et coporis. Etiam hoc die dicimus Alleluia, quia gaudemus pro neophitis nostris, quod ab omni peccato sunt liberati, sed quia eos trahendos variis laboribus videmus, tracum adicimus, per quem labores intelliguntur. Vespere autem sabbati. Ante evangelium non portentur candelae, sed incensum. Credo in unum non dicitur, sed lecto evangelio dicatur Dominus vobiscum. Oremus. Et non cantatur offertorium, sed statim offeratur more solito. In quo significantur silentia mulierum, quae triste quasi cum silentio recesserunt a monumento, ad quod iverant, ut Christo unguentum offerrent. Locato vero calice, dicto secretodicta secreta, dicetur Per omnia saecula saeculorum, et praefatio de resurrectione Te quidem domine omni tempore sed in hac potissimum nocte. Sanctus canitur, quod est angelorum cantus, quia angeli eius laudare non tacuerunt, sed resurrectionem eius mulieribus nuntiaverunt. pacem non canitur. Pax domini dicitur. Sed non respondet chorus. Sed Agnus dei non dicitur. Quia mulieres perterritae tacebant et apostoli in conclavi absconditi eum peccata tollere et resurrectionem eius non credebant. Osculum pacis non datur, quia Christus nondum resurrexit, qui est pax nostra. Nec communio dicitur, quia nondum baptizati communicaverunt. Nam primo die paschae communicare debent. Sed postquam communicaverintcommunicaverit sacerdos, diaconus calicem levans sumpto sanguine vertat se ad chorum et imponatur

ad vesperas Alleluia. Laudate dominum omnes gentes solum cum Gloria patri. Nec capitulum, nec hymnus, nec versiculus dicitur, sed finito psalmo et antiphona statim imponitur Vespere autem sabbati. Deinde Magnificat cum Gloria patri. Ubi sciendum quidam etiam hoc die Gloria patri omittunt dicentes Christum Iesum dei filium secundam personam in trinitate nondum surrexisse. Alii vero, quos nos cum Frisingensi ecclesia imitamur, habito Gloria in excelsis et resumpto Alleluia, etiam resumunt Gloria patri. Quibus finitis sacerdos dicat Spiritum nobis domine. Sic missa et vespera una tantum oratione et cum Benedicamus domino claudantur. Hodie et in cena domini propter vespera Benedicamus dicitur, cum cetera sollemniter fiat: non est ergo opus in vigilia pentecostes dicere Benedicamus quia non praecedit vespera.

Ad completorium conveniant clerici et sub hoc tono Euouae incipiatur sollemni voce Cum invocarem cum reliquis et cum Gloria patri. Finito ultimo psalmo dicatur Alleluia et statim imponitur Alleluia. Quem quaeris mulier. Nunc dimittis cum Gloria patri. Quo finito et antiphona sacerdos statim dicat Oremus. Deus qui hanc sacratissimam. Dominus vobiscum. Benedicamus domino.

DOMINICA RESURRECTIONIS

In ipsa sancta nocte ante pulsationem clam surgitur. Sintque parata turibula cum ture et myrra et thymiamate et aspersorio. Et excludantur laici, si commode fieri potest: nam nobiscum viri et mulieres in ecclesia sacras vigilias observant, et veniente tempore matutinarum clerici eos sine scandalo repellere nequeunt propter antiquam consuetudinem vigilandi de qua dicit Hieronymus, ut dicit auctor Rationalis: Reor, inquit, traditionem apostolicam permansisse, ut die vigiliarum pascha ante noctis medium dimittere non liceat populum expectantes Christi adventum, ut resurgenti salvatori occurrant, et postquam tempus illus transierit securitate praesumpta festum cunctos agere diem. Haec Hieronymus. Deinde decanus et seniores humiliter progrediantur ante altare sanctae crucis, et dicant sibi mutuo Confiteor et Misereatur. Deinde cum summa reverentia insimul accedant ad sepulchrum et dicant Domine quid multiplicati. Miserere mei deus miserere mei quoniam in te confidit. Domine probasti me. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Exurge domine adiuva. Domine deus virtutum. Domine exaudi orationem. Oremus. Da nobis domine auxilium. Et turificent et aspergant imaginem crucifixi sublatamque de sepulchro secum portent ante aram sancti Ioannis cantando humili voce Dum transisset sabbato cum Et valde. Sacerdos subiungat Surrexit dominus vere. Et apparuit. Deus qui hodierna die per unigenitum tuum. Qua finita stantes ante altare ~~se invicem mutua caritate deosculantes vel~~ ad minus crucifixum dicant Surrexit dominus. Alii respondeant Gaudeamus omnes. Deinde statim pulsetur ad matutinum.

Ad matutinum Domine labia mea aperies. Deus in adiutorium. Alleluia alleluia. Venite exultemus. Ego sum qui sum. Beatus vir qui non. Postulavi patrem. Quare fremuerunt. Ego dormivi. Domine quid multiplicati. Quem quaeris mulier. Maria Magdalena cum homilia. Et incipiatur ibi Audistis fratres carissimi ad tres lectiones. Ab hinc usque ad octavam pentecostes tres lectiones et tres psalmos in nocturno antiquo more canimus, videlicet ex concilio MogutinoMoguntino. Angelus domini. Angelus domini. Angelus domini. Ecce praecedet vos. Dum transisset. Et valde mane. Gloria patri. Responsorium repetatur sollemni voce et itur precessionaliter ad sepulchrum cruce et candelis praecedentibus et statione facta in medio monasterio visitatio sepulchri fiat in hunc modum: duo canonici secundum nostram consuetudinem, vel tres secundum consuetudinem aliorum, cum totidem turibulis induti vestibus, quibus indui poterunt, ut rubeis casulis vel consimilibus, figuram sanctarum mulierum tenentes, venientes a sacristia per ianuam prope altare sancti Udalrici procedant versum sepulchrum. Et stantes cantent Quis revolvet. Deinde sint duo canonici pro angelis deputatis in dextera parte sepulchri sedentes versus chorum decani, cooperti quasi stola candida quaerant a mulieribus cantantes Quem quaeritis o tremulae. Mulieres Iesum Nazarenum. Angeli Non est hic. Quo finito immediate subiungunt angeli Venite et videte locum. Mulieres accedunt et turificando sepulchrum introspiciunt et crucifixum non invenientes recedunt cantantes Ad monumentum venimus. Quibus duo pro Petro et Ioanne deputati canonici dalmatica et subtili induti occurrant, ut apostoli, veniendevenientes de latere ecclesiae, in quo situm est altare sancti Ioannis transeundo gradus qui sunt in ascensu chori prope altare sanctae crucis cantent Dic nobis Maria. Mariae Sepulchrum Christi viventis. Apostoli Dic nobis Maria. Mariae Angelicos testes. Iterum apostoli Dic nobis Maria. Mariae Surrexit Christus spes mea. Chorus Credendum est magis. Et statim praedicti duo apostoli festinent ad sepulchrum, praecurratque Ioannes Petro sequenti et . Et iterum eis currentibus chorus cantet antiphonam Currebant duo simul. Veniantque ad monumentum et auferant linteamina et sudarium, quibus involuta erat imago domini, portantes ante altare sanctae crucis, et vertentes se ad chorum ostendendo ea cantent Cernitis o socii. Deinde chorus Surrexit enim sicut dixit dominus. Populus Christ ist derstandenerstandem, vel omittatur iste cantus vulgaris usque post Benedicamus post matutinas laudes. Et imponatur statim Te deum laudamus. Et decantentur laudes in eadem statione in medio monasterio.

Ad laudes presbyter praemittat versiculus de resurrectione In resurrectione tua Christe alleluia. Deinde Deus in adiutorium, quod per totam illam ebdomadam tantum in matutinis et in suis laudibus dicitur, in reliquis vero horis omittitur. Angelus autem domini. Erat enim. Prae timore autem. Respondens autem. Cito euntes. Capitulum, nec versiculus dicitur, sed cantor statim imponat Et valde mane. Deus qui hodierna die per unigenitum tuum. Benedicamus domino more solito sine alleluia. Nos enim ex antiqua consuetudine Benedicamus domino et versiculos duos videlicet Exurge domine ad primam, et Custodi nos ad completorium numquam vel raro variavimus. Deinde populus Christ ist. Sic quoque clauditur matutinum.

Ad cursus Ad primam, ad tertiam, ad sextam et ad nonam per totam ebdomadam Deus in adiutorium non dicitur, nec hymni, nec capitulum, nec responsorium, neque versiculus, sed tantummodo psalmi incipiuntur sollemniter sub hac differentia primi toni e u o u a e. Finitis psalmis imponitur sub eodem tono Alleluia. Sequitur statim Haec dies sine versu et Alleluia cum suo finali, quod in hunc diem, in quolibet die venerit, etiam sine versu. Oratio de die immediate sequitur. Illo adiecto quod per totam illam ebdomadam ad primam Quicumque vult omittitur. Hoc enim tempus significat octavam aetatem, ubi non erit fides, quae evacuabitur, sed res, neque figura, sed veritas. Quidam per totam ebdomadam dicunt totum Confitemini, quod nos non facimus,alii vero solum versum Haec dies, quem in prima et in aliis horis pro capitulo dicunt, quia vitam illam figuramus, in qua doctrina nulli necessaria erit, sed omnes docti gratulabimur et exultabimus et illos imitamur. Etiam cottidie per illam ebdomadam ad primam et ad completorium utimur hac oratione Deus qui hodierna die per unigenitum tuum. Ad reliquas vero horas utimur illa oratione quae in eundem diem venerit.

Ad processionem Post primam clerici conveniant et dispositis ornamentis, videlicet vexillis, cereo et cruce, evangelio et consimilibus cantor imponat In die resurrectionis et Vidi aquam. Interim fiat aspersio de sacro fonte, quia nec hodie, nec in pentecosten aqua benedicitur. Et processio fiat ad parochialem ecclesiam cum Cum rex gloriae. Qua finita sequitur In resurrectione tua Christe. Sequitur collecta de resurrectione secundum Frisingensem ecclesiam. Deinde duo cantent versus Salve festa. Chorus primum versum repetet, nunc a medio, nunc a principio. Populus habeat vociferationes suas Also herhailig ist diser tag, ut consuevit. His versibus finitis cantor imponat Sedit angelus cum qua redeatur ad monasterium. Et cum pervenitur ad illum locum Nolite metuere, postquam ianuam monasterii intraverint duo canonici cantent Crucifixum in carne. Chorus respondet Nolite metuere usque in illum locum Alleluia. Deinde in medio monasterio praedicti duo cantent alium versum Recordamini quomodo. Chorus respondet Alleluia. Quo finito sequitur In resurrectione tua Christe, vel alter versiculus de resurrectione, et statim incipiatur tertia ut supra dictum est.

Deindead missam officium Resurrexi et adhuc. Domine probasti me. Kyrie eleison ~~quod sollemniter~~ ~~vel~~ paschale et Gloria in excelsis. Deus qui hodierna die per unigenitum tuum sola. Expurgate vetus fermentum. Haec dies quam fecit. Confitemini domino quoniam bonus. Pascha nostrum. Epulemur in azimis. Laudes salvatori. Qua finita diaconus ascendat ambonem subdiacono ferente plenario, et imponat Maria Magdalena. Credo in unum dicitur. Terra tremuit. Te quidem domine omni tempore sed in hoc potissimum die. Quae praefatio dicitur cottidie usque in vigiliam ascensionis, nisi in inventione sanctae crucis et in natalitiis apostolorum. Communicantes, et Hanc igitur dicitur per totam ebdomadam. Sanctus et Agnus dei sollemniter. Pascha nostrum. Ite missa est. Deinde legatur sexta. Qua finita itur ad refectionem mensae. Post prandium vero hodie et duobus sequentibus diebus legatur nona. Ordinem vide supra.

In secundis vesperis non dicitur Deus in adiutorium,quia in illa vita quam nobis resurrectio repraesentat, non sicut hic ad adiutorioadiutorio indigebimus sed cantores incipiant Kyrie eleison paschale novem vicibus ut in missa,quasi non existens per se officium missae officio continuetur, haec enim dies vespera non habet, quia declivum aeternitas non agnovit. Deinde imponatur Prae timore autem. Dixit dominus. Confitebor tibi domine. Beatus vir qui timet. Quibus finitis cum antiphona statim sequitur Haec dies sine versu, et Alleluia illius diei cum finali sine versu. Et his finitis statim imponitur Et dicebant ad. Magnificat. Quo finito cum antiphona sacerdos dicat Dominus vobiscum. Oremus. Deus qui hodierna die per unigenitum. Per eundem dominum. Sine Benedicamus statim imponitur Dum transisset sabbatum ~~cum Et valde mane et Gloria patri~~ et fiat cum his processio ad baptisterium, seu ad fontem in parochiam cum vexillis et cereo consecrato et cruce fratrum. Et statione facta circa baptisterium unus cantor ante altare sancti Ioannis vertens faciem ad baptisterium imponat Alleluia septimi toni. Alter cantor statim imponat Laudate pueri dominum. Quo finito cum antiphona cantor unus imponat alia Alleluia. Cantor alter subiungat In exitu Israel de Aegypto domus Iacob de populo barbaro sub peregrino tono. Quo finito cum antiphona statim imponitur Cito euntes. Sequitur Magnificat. Deinde turificetur fons corpore Christi cum altari sancti Ioannis prius turificatis. Finita antiphona sequitur Dominus vobiscum. Oremus. Deus qui multiplicas ecclesiam. Per dominum nostrum. Statim imponitur Christus resurgens ex mortuis cum qua reditur ad chorum. Et cum pervenitur ad medium monasterium statione facta cantores ante gradus, qui sunt in ascensu chori, cantent Dicant nunc Iudaei. Chorus repetit Quod enim vivit et ascendit chorum. Sequitur versiculus de resurrectione In resurrectione tua Christe, vel alter consimilis. Oratio de resurrectione ut in officiali continetur. Benedicamus domino. Ille ordo servatur ad vesperas per totam ebdomadam secundum nostram consuetudinem et nihil mutatur, nisi antiphonae singulis diebus super Magnificat, quae cottidie variantur, ut infra patebit. Sed Frisingensis ecclesia suas processiones et quaedam alia hic parumper aliter ordinat: non sisic censetur differentia ut notatur supra proxima feria secunda post diem palmarum. Quaedam ecclesiae per totam ebdomadam cum processione, ut supra scribitur, vadunt ad fontesin memoria eius, quod Hebraei pharaone et suis in mare Rubro submersis fecerunt, qui in gratiarum actiones de submersione hostium per totam ebdomadam redibant ad mare, viri per se et mulieres per se cantantes illud canticum Moysi Cantemus domino et cetera. Qui vero fontes non habent, non exeunt, sed quinque psalmos continue dicant, ut dicit auctor Rationalis. Nos vero tantum per tres dies consuevimus fontem visitare, per reliquos vero dies post novem Kyrie eleison imponimus Prae timore autem cum subiungimus praedictos quinque psalmos Dixit dominus cum reliquis, ut infra feria quarta patebit.

Ad completorium praeter Converte nos, et praeter Deus in adiutorium ad morem Frisingensis ecclesiae imponitur Cum invocarem cum reliquis. Quibus finitis dicitur Alleluia, et statim imponitur Alleluia. Resurrexit dominus. Nunc dimittis. Quo finito cum antiphona sequitur Dominus vobiscum. Oremus. Deus qui per unigenitum tuum. Benedicamus domino. Hoc modo servatur completorium per totam ebdomadam.

FERIA SECUNDA

et per totam ebdomadam diciturad matutinum Domine labia mea aperies. Deus in adiutorium. Surrexit dominus vere etiam per totam ebdomadam. Pax vobis similiter per totam ebdomadam. Cum invocarem. Verba mea. Domine ne in furore. Notandum est quod haec tota ebdomada est quasi una dies dominica. Inde est quod per omnes hos septem dies canimus psalmos de nocturno dominicae diei, vel eis adiacentes. Quaedam tamen ecclesiae praetermittunt psalmos maiores et laboriosos, scilicet Confitemini et Diligam te, quia neophitis omnia brevia debent proponi, sed numerum supplemus per istos: Cum invocarem, Verba mea. In sabbato autem sumimus tres de adiacentibus, quos in die dominica ad primam cantare solemus: Dominus regit me, Domini est terra, Iudica me. Quem quaeris mulier per totam ebdomadam. Duo ex discipulis cum sua homilia. Maria Magdalena. Cito euntes. Surgens Iesus. Surrexit dominus de sepulchro. Dum transisset sabbatum. Et valde. Hoc responsorium per totam ebdomadam erit tertium. Te deum laudamus per totam ebdomadam.

Ad laudes Tulerunt dominum meum. Deus in adiutorium, quod nisi in matutinis et in suis laudibus per illam ebdomadam dicitur. Surrexit dominus vere per totam ebdomadam. Dominus regnavit cum reliquis. Quibus finitis cum antiphona statim, praeter capitulum et praeter versiculum, imponitur Iesus iunxit se discipulis. Deus qui sollemnitate paschali.

Ad horas ut supra in die sancto.

Post primam aspersio fit in choro etprocessio ad ecclesiam baptismalem per omnia ut in die sancto.

Post tertiam canteturad missam officium Introduxit vos. Confitemini domino. Kyrie eleison ~~unum de sollemnibus~~ cum Gloria in excelsis, vel paschale, si magis placuerit. Deus qui sollemnitate paschali. Stans Petrus. Haec dies. Dicat nunc Israel. Angelus domini. Respondens autem, quem duo retro altare publicum cantant gerentes typum duorum angelorum qui stantes in sepulchro Christum resurrexisse retulerunt. Pangamus creatori. Duo ex discipulis. Credo in unum dicitur per totam ebdomadam. Angelus domini. Praefatio de resurrectione Te quidem domine. Communicantes et Hanc igitur per totam ebdomadam. Sanctus et Agnus dei sollemniter. Surrexit dominus. Ite missa est.

Post missamsexta

Post prandiumnona

In secundis vesperis Qui sunt hi sermones. Oratio ad fontem Deus qui humano generi. Cetera omnia cum processione ut supra.

Completorium ut supra per totam ebdomadam.

FERIA TERTIA

Ad matutinum Surrexit dominus vere. Pax vobis. Domine deus meus in te. Domine dominus noster. In domino confido. Quem quaeris mulier. Stetit Iesus in medio discipulorum. Virtute magna. In omnem terram. Tulerunt dominum. Cito euntes. Dum transisset sabbatum. Et valde. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Surrexit dominus vere. Capitulum, neque versiculus dicitur etiam per totam ebdomadam. Stetit Iesus in medio. Deus qui ecclesiam tuam.

Ad horas ut supra.

Post prima fiat aspersio etprocessio ad parochiam ut supra.

Post tertiamad missam cantetur officium Aqua sapientiae. Confitemini domino. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis unum sollemne seu paschale. Deus qui ecclesiam tuam. Surgens Paulus. Haec dies. Dicant nunc qui redempti. Christus resurgens. Agni paschalis esu. Stetit Iesus in medio. Credo in unum dicitur. Intonuit de caelo. Praefatio ut supra. Si consurrexistis. Ite missa est. Post missam etiam hoc die cantetur sexta et post refectionem nona.

In secundis vesperis Isti sunt sermones. Oratio ad fontem ut in officiali continetur. Cetera omnia cum processione ad fontem ut supra.

Completorium ut supra.

FERIA QUARTA

Ad matutinum Surrexit dominus. Pax vobis. Salvum me fac domine quoniam defecit. Usquequo domine. Dixit insipiens. Quem quaeris. Manifestavit se iterum. Ecce vicit leo. Et unus de senioribus. Isti sunt agni. In omnem terram. Dum transisset sabbatum. Et valde. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Surrexit dominus vere. Mitte in dexteram. Deus qui nos resurrectionis.

Ad horas per omnia ut supra. Hodie et sequentibus processionem ad fontem omittimus ex consuetudine. Post sextam deinceps missa cantatur.

Ad missam hac die finitur ~~quadragesima~~ quinquagesima, in qua pro bonorum perfectione operum isto cantu invitamur ad premium. Unde cantamus officium Venite benedicti. Cantate domino. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis paschale per illos sequentes dies ebdomadae. Deus qui nos resurrectionis dominicae. Aperiens Petrus. Haec dies. Dextera domini. Surrexit altissimus. Victimae paschali, quae in his sequentibus diebus canitur dum placuerit. Manifestavit se iterum. Credo in unum. Portas caeli. Praefatio de resurrectione. Christus resurgens. Ite missa est. Post missam nona more solito.

In secundis vesperis Kyrie eleison novies ut supra. Prae timore autem. Sequuntur quinque psalmi Dixit dominus cum reliquis continuatim. Nam a priori tempore deinceps in vesperis visitationem fontis omittimus, cumquamvis Frisingensis ecclesia per totam illam ebdomadam in vesperis fontem visitet reverenter. Haec dies sine versu. Alleluia illius diei cum suo finali sine versu. Hic modus secundum nos servatur ad vesperas in sequentibus diebus usque in diem sabbati. Si vero visitationem fontis continuare voluerimus, ordo servatur, qui in praecedentibus noctibus ad vesperas est annotatus, antiphona in evangelio et oratione ad fontem tantummodo permutatis. Capitulum, nec versiculus dicitur. Dixit Iesus discipulis suis. Oratio sola Deus qui nos resurrectionis.

Completorium ut supra.

FERIA QUINTA

Ad matutinum Surrexit dominus. Pax vobis. Domine quis habitabit. Conserva me domine. Exaudi domine iustitiam. Quem quaeris mulier. Maria stabat ad monumentum. Maria Magdalena. Cito euntes. Surgens Iesus. Surrexit dominus de sepulchro. Dum transisset sabbatum. Et valde mane. Te deum laudamus.

Ad laudes Surrexit dominus vere. Maria stabat. Deus qui diversitatem gentium. Cetera ut supra.

Ad horas per omnia ut supra.

Ad missam officium Victricem manum. Confitemini domino. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui diversitatem. Angelus domini locutus est. Haec dies. Lapidem quem reprobaverunt secundum nos, alii vero sicunt illum versum cras in feria sexta in feria sexta convenientius decantandum, quia illo die dominus est a Iudaeis reprobatus. Unde dicit auctor Rationalis: quod per hos sex dies versus gradualis dicuntur de psalmo Confitemini, eo ordine quo positi sunt exceptis duobus, qui in quibusdam ecclesiis praepostere ponuntur. Nam in quinta feria dicunt Benedictus qui venit, qui ibi ponitur ultimo, et in feria sexta Lapidem quem reprobaverunt, in plenius agitur de passione salvatoris quam in aliis versibus ibi positis. Sic quaedam ecclesiae attendunt ordinem, quaedam vero significatum. Surgens Iesus. Maria stabat ad monumentum. Credo in unum. In die sollemnitatis. Praefatio et Communicantes et Hanc igitur per totam ebdomadam ut supra. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis, vel ad minus dominicaliter. Populus acquisitionis. Ite missa est.

In secundis vesperis Kyrie eleison ut supra. Inclinavit se Maria. Oratio sola Deus qui diversitatem.

Cetera omnia etcompletorium ut supra.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Surrexit dominus vere. Pax vobis. Caeli enarrant. Exaudiat te dominus. Domine in virtute. Quem quaeris mulier. Undecim discipuli. Congratulamini mihi. Tulerunt dominum. Virtute magna. In omnem terram. Dum transisset. Et valde. Te deum laudamus.

Ad laudes Surrexit dominus vere. Undecim discipuli. Omnipotens sempiterne deus qui paschale sacramentum.

Ad horas ut supra.

Ad missam Eduxit eos dominus. Attendite popule. Kyrie et Gloria paschaliter. Omnipotens sempiterne deus qui paschale sacramentum. Christus semel pro peccatis. Haec dies. Benedictus qui venit. Eduxit dominus. Undecim discipuli. Credo in unum. Erit nobis. Data est mihi. Ite missa est. Cetera ut supra.

In secundis vesperis Kyrie eleison. Data est mihi. Omnipotens sempiterne deus qui paschale.

Cetera omnia etcompletorium ut supra.

SABBATO

Ad matutinum Surrexit dominus. Pax vobis. Dominus regit me. Domini est terra. Iudica me domine quoniam ego in. Quem quaeris mulier. Una sabbati. Expurgate vetus. Non in fermento. Surrexit pastor. Surrexit. Dum transisset. Et valde. Te deum laudamus.

Ad laudes Surrexit dominus vere. Currebant duo. Concede quaesumus omnipotens deus ut qui festa. Cetera ut supra.

Ad horas hac die pro graduali dicimus Haec dies et addimus secundum Alleluia cum suo finali sine versu. Sequitur Dominus vobiscum et oratio ut supra.

Ad missam officium Eduxit dominus. Cantate domino et invocate. Kyrie eleison et Gloria in excelsis paschaliter. Concede quaesumus omnipotens deus ut qui festa. Deponentes omnem malitiam. Pro graduali Haec dies, quod chorus cantet. Deinde Laudate pueri. Sit nomen, ~~quod pueri cantent~~. Cum esset sero die illo una sabbatorum. Credo in unum. Benedictus qui venit. Praefatio, Communicantes, Hanc igitur ut supra. Omnes qui in Christo. Ite missa est. Cetera ut supra.

COMMENTARIUS

Hoc sabbatum ultima dies est septuagesimae, significans plenariam beatorum requiem. In quo sabbato finiuntur octo officia neophitorum, quorum primum habet alleluia et tractum, et sex sequentia habent graduale et alleluia. Quae significant requiem et laborem in opere et laude dei per activam et contemplativam vitam conversantium. Ultimo vero duo habens alleluia significat requiem sanctorum aeternorum sine tristitia et labore, id est perfecta requie deum perpetuo laudantium.

COMMENTARIUS

Quodcumque festum in ebdomadam paschae inciderit non potest sollemnius agi quam per unam antiphonam et unam orationem, et tamen vacetur, si vacandum sit, vel transferatur in futuram ebdomadam. In hoc tamen ordinatio maioris ecclesiae, id est Frisingensis ecclesiae, est attendenda.

DOMINICA IN ALBIS

quae est in octava resurrectionis.

Sabbatoad vesperas et amodo dicitur Deus in adiutorium. Super psalmos sola Alleluia ad melodiam illius antiphonae Benedictus. Benedictus cum reliquis. Ab hinc usque in ascensionem domini dumtaxat plenis officiis exceptis ad vesperas omni nocte super psalmos feriales cantantur sola Alleluia secundum melodiam primae antiphonae ferialis. Carissimi. Omne quod natum est ex deo. Licet enim cras et in sequentibus dominicis ad matutinas et ad horas capitulum et orationem et missam de resurrectione habeamus, ad vesperas tamen capitulum et orationem de sequenti dominica recepimus propter antiphonas super psalmos et super Magnificat, quae dominicales fore dinoscuntur. Sed quare de subsequenti et non de praecedenti dominica haec sumantur, responsio ponitur supra in dominica de sexagesima. Ad cenam agni providi. Gavisi sunt discipuli. Haec duo non variantur ad vesperas de tempore usque in ascensione domini. Cum esset sero. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui festa paschalia. Additur singulis sabbatinis noctibus usque ad ascensionem domini de resurrectione haec antiphona Crucem suam erexit. In resurrectione tua Christe. Surrexit dominus de sepulchro. Sequitur Solita quaesumus domine quos salvasti pietate. Si festum minus alicuius sancti post collectam dominicale dicatur Filiae Hierusalem de eodem sancto cum collecta ipisus, vel si non habet, collectam accomodet ab alio sancto, praemisso versu Exultent iusti. Postea de resurrectione ut supra dictum est. Quaedam ecclesiae tenent hoc quod in quacumque dominica festum sancti GeoriiGeorgii evenerit, vel aliud quod vacandum est, de ipso festo cantatur, de dominica vero antiphona et collecta tantum dicitur, postea de resurrectione. Pascha enim non habet octavam, ut pentecosten, quia octava cuiuslibet festi significat resurrectione, quae nobis in octava aetate dabitur et haec est vita beatorum. Cum ergo celebratur significatum, siletur significans, et re praesente, requiescit figura. Ioannes Beleth etiam sic scribit:Haec sollemnitas adeo magna est, quod antonomasice dicitur sollemnitas sollemnitatum. Unde est quod per omnes dies dominicos reciprocamus, id est omnes dies dominicae sunt octavae huius diei. Item si letania maior venerit in ebdomadam paschalem differatur in proximam ebdomadam, tamen de sancto Marco dicatur antiphona et oratio suo loco. In his tamen ordinatio Frisingensis ecclesiae dominae et martyris nostrae pro tota diocesi dinoscitur requirenda.

Ad completorium Converte nos, et deinceps etiam ad omnes horas Deus in adiutorium dicitur. Iesus Christus traditus est. Hymnus sub maiori melodia sic O vere digna hostia. Custodi nos domine. Alleluia. Quem quaeris mulier. Alleluia. ~~Noli flere Maria~~. Alleluia. ~~Resurrexit~~. Quae per illas proximas tres ebdomadas cantabuntur. Deinde Alleluia. Mane nobiscum per sequentes duas ebdomadas decantatur. Frisingensis tamen ecclesia per omnes illas ebdomadas super Nunc dimittis hanc solam habet antiphonam Alleluia. Mane nobiscum. Kyrie eleison. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. In resurrectione tua, vel alius versiculus de resurrectione. Repelle domine conscriptum. Pro qua in sabbatinis noctibus et in plenis officiis utimur illa oratione Deus qui per unigenitum tuum. Ita cantabis completorium etiam de sanctis et de tempore usque in ascensione domini, nisi quod in privatis noctibus hymnus cantatur minori melodia sic O vere digna hostia. Et cum de sanctis in vesperis Vita sanctorum cantatur, tunc eadem nocte in completorio totus Ad cenam agni debet cantari.

Ad matutinum Domine labia. Deus in adiutorium. Alleluia. Regem resurgentem. Ego sum. Beatus vir. Postulavi patrem. Quare fremuerunt. Ego dormivi. Domine quid multiplicat i. ~~Surrexit Christus~~. Cum esset sero die illo cum homilia sua Prima lectionis huius. Responsoria ut in sancta nocte. Te deum laudamus. Surrexit dominus de sepulchro, vel alius de resurrectione.

Ad laudes sola Angelus autem domini. Fratres. Expurgate, vel aliud de resurrectione. In resurrectione tua. Et valde mane. Deus qui per unigenitum. Additur antiphona dominicalis Thomas qui dicitur. Sequitur Gavisi sunt discipuli. Deinde Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui festa. Et sic singulis sabbatinis noctibus cantandae sunt matutinae evangelio dominicali dumtaxat assumpto, et antiphona et oratione de dominica in suffragiis praemisso versu Gavisi sunt discipuli usque ad ascensionem domini, nisi festum sanctorum intervenerit. Nempe secundum romanum ordinem in omnibus dominicis novem lectionibus dicuntur, sed MoguntinumMoguntinum concilium a pascha usque ad pentecosten tres psalmos et tres lectiones tantum insituit.

Ad omnes horas dominicis diebus Quaesumus auctor sub maiori melodia canitur.

Ad primam Surgens Iesus mane. Christus resurgens, quod non variatur usque ad ascensionem domini. Cottidie Christe fili dei vivi alleluia alleluia. Exurge domine sine alleluia, licet ad alios versiculos alleluia hoc tempore addamus. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Surrexit dominus vere, vel alius de resurrectione. Deus qui per unigenitum omittitur hodierna die, et non mutatur oratio usque ad ascensionem domini.

Post primam fitaspersio in choro cum antiphona Vidi aquam sine oratione.

Deindeprocessio ad ecclesiam baptismalem cum antiphona Cum rex gloriae. Et ibi statione facta dicatur In resurrectione tua Christe, vel alius consimilis, cum oratione de resurrectione. Deinde duo canonici cantent Salve festa dies ad tres versus, choro prosequente primum versum. Post tertium versum immediate incipitur Sedit angelus, et reditur ad chorum omissis versibus Crucifixum, Recordamini. Sequitur Surrexit dominus de sepulchro, vel consimilis. Et incipiatur tertia. Hic ordo processionis servatur singulis diebus dominicis usque in ascensionem domini.

Ad tertiam hymnus ut supra. Nonne cor nostrum. Quem quaeris mulier. Surrexit Christus.

Ad sextam Cognovit dominum. Noli flere Maria. Surrexit dominus vere alleluia.

Ad nonam Ecce ego vobiscum. Tulerunt dominum meum. Surrexit dominus de sepulchro. Hymnus et antiphonae sic manent diebus dominicis usque ad ascensionem domini. Responsoria et versiculi sic manent per duas ebdomadas proximas. Per reliquas vero ebdomadas responsoria mutantur in versus et versus in responsoria. Capitula et orationes de resurrectione satis conveniens est, ut in diebus dominicis. Capitulum et oratio habeatur de resurrectione et addatur oratio dominicalis propter officium resurrectionis, quo singulis diebus dominicis tam in matutinuis quam in missa utimur, et quod capitula et orationes in feriis per ebdomadam dicantur et addatur oratio de resurrectione.

Ad missam hodie et singulis diebus dominicis usque ad ascensionem domini Resurrexi. Kyrie eleison paschale et Gloria in excelsis. Deus qui per unigenitum. Expurgate vetus. Primum In die resurrectionis . Secundum Pascha nostrum. Epulemur in azimis. Rex deus dei, vel Victimae paschali. Maria Magdalena. Credo in unum. Terra tremuit. Te quidem dominedominicadominicali melodia. Communicantes hodie et amodo non dicitur. Pascha nostrum. Ite missa est. Missa sic usque ad ascensionem diebus dominicis celebratur, nisi quod secundum alleluia mutatur ut infra patebit.

In secundis vesperis sola Alleluia secundum melodiam illius antiphonae Sede a dextris. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Ad cenam agni providi, qui de tempore non variatur cottidie usque ad ascensionem domini cum versu Gavisi sunt discipuli. Post dies octo. Oratio dominicalis. Additur Surrexit dominus de sepulchro. Oratio de resurrectione.

Ad completorium Iesus Christus traditus. O vere digna hostia sub melodia minori. Custodi nos domine. Alleluia. Quem quaeris mulier per totam illam ebdomadam. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Versiculus de resurrectione. Repelle domine cottidie, sed in sabbatinis noctibus Deus qui per unigenitum tuum.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Alleluia alleluia alleluia. Venite exultemus. Pax vobis, quae in feriis non mutatur usque ad ascensionem domini. Dominus illuminatio cum reliquis duobus. In hac feria et in omnibus sequentibus feriis cuiuscumque nocturnae primi tres psalmi cum antiphona Pax vobis legitur in matutinis per primam ebdomadam, sed per secundam ebdomadam in qualibet feria de propria nocturna illius feriae cum praedicta antiphona recipiuntur sequentes tres psalmi. Et in tertia ebdomada alii tres in qualibet nocturna immediate sequentes. Et sic deinceps per quattuor ebdomadas usque nocturnales feriae finiantur et omittantur psalmi, qui non ad nocturnum, sed ad laudes pertinent. ~~Surrexit Christus~~. Legatur Apocalipsis per primas duas ebdomadas cum historia Dignus es domine in qualibet feria tria responsoria. Primum Dignus es domine. Parce domine. Ego sum vitis. Ego diligentes. Audivi vocem. Vidi angelum. Locutus est ad me. Ego diligentes. Audivi vocem in caelo angelorum. Vidi angelum. Decantabat populus. Moyses et Aaron. Ostendit mihi angelus. Vidi angelum dei. Vidi Hierusalem. Ab intus in fimbriis. In diademate. Coronam auream. Veniens a Libano. Speciosa facta es. Plateae tuae. Quoniam confortavit. Hic est Hierusalem. Vidi civitatem. Docete filios vestros. Filii qui nascentur. Te deum laudamus in feriis non dicitur nisi sit plenum officium.

Ad laudes sola Surrexit dominus vere, quae in feriis de tempore non mutatur usque ad ascensionem domini. Capitulum dominicale. In resurrectione tua Christe. Mitte manum tuam. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui festa. In suffragio usque ad ascensionem domini in feriis sic ordinabis: primo de resurrectione Surrexit Christus et illuxit. Oratio de resurrectione. De sancta Maria Vulnerasti cor meum. Hortus conclusus. Quam pulchra. Noli flere Maria. Deus qui per resurrectionem. De sancto Castulo Amavit eum dominus. Iustum deduxit. Oratio de sancto Castulo. De omnibus sanctis In caelestibus regnis. Gaudete iusti in domino. Oratio de sanctis Concede misericors deus.

Ad omnes cursus Quaesumus auctor sub melodia feriali.

Ad primam in feriis de tempore et de sanctis, de quibus plenum officium non habetur, Gavisi sunt discipuli. Cetera de resurrectione ut supra sine precibus.

Ad tertiam Ardens.

Ad sextam Cognoverunt dominum.

Ad nonam Ecce ego vobiscum. Capitula et oratio de dominica. Additur oratio de resurrectione Responsoria et versiculi ut supra per duas ebdomadas.

Ad missam Quasi modo geniti. Exultate iusti. Kyrie eleison feriale absque Gloria in excelsis. Praesta quaesumus omnipotens. Omne quod natum est. Tantum unum alleluia in qualibet feria: feria secunda Surrexit dominus vere. Feria tertia Obtulerunt domino. Feria quarta Surrexit altissimus. Feria quinta Benedictus es dei filius. Feria sexta Crucifixus surrexit. Sabbato In resurrectione tua. Haec alleluia in feriis non variantur usque ad ascensionem domini. Cum esset sero. Credo in unum deum in feriis non dicitur. Angelus domini. Praefatio de resurrectione ferialiter. Sanctus et Agnus dei ferialiter. Mitte manum. Ite missa est sine alleluia.

In vesperis tantum una Alleluia omni nocte ad melodiam primae antiphonae ferialis. Deinde psalmi feriales. Capitulum dominicale. Ad cenam agni providi. Gavisi sunt discipuli. In evangelio antiphona dominicalis quaecumque in ordine fuerit. Oratio dominicalis. In suffragia de resurrectione Surrexit dominus de sepulchro. Oratio de resurrectione. De sancta Maria Alleluia. Sancta dei genitrix. De sancto Castulo Beatus vir qui inventus. De omnibus sanctis Fulgebunt iusti. Oratio de ipsis. Haec suffragia tene in singulis feriis in vesperis cum suis propriis et pertinentibus orationibus usque ad ascensionem domini. Completorium ut supra.

INFRA EBDOMADAM FERIA QUARTA

Ad missam Oboedite praepositis vestris. Surgens Iesus mane.

FERIA SEXTA

Ad missam Exierunt mulieres a monumento.

DE SANCTA MARIA PASCHALI TEMPORE

Item de sancta Maria tempore paschali cuicumque habere placuerit.

Ad vesperas Ecce tu pulchra es cum reliquis per totum. Regina caelorum.

Etad completorium ut communiter per circulum anni habetur.

Ad matutinum Ave Maria. Accipiantur tres antiphonae et tres psalmi de primo, de secundo, vel de tertio nocturno secundum quod placuerit cum antiphonis et psalmis propriis, et legatur Stabat iuxta crucem cum sua homilia ad tres lectiones. Vidi speciosa. Gaude Maria. Super salutem secundum more ecclesiae Frisingensis.

Cetera omnia etad horas secundum quod per circulum anni post festum pentecostes solet haberi, sed in antiphonis et responsoriis et versibus hoc tempore additur alleluia.

Ad missam Salve sancta parens. alleluia. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui per resurrectionem, vel Concede nos famulos tuos. Sapientia vincit malitiam. Primum Felix es, vel aliud proprium. Secundum Angelus domini. Respondens autem angelus. Virginis Mariae laudes. Stabant iuxta crucem. Credo in unum. Recordare virgo. alleluia. Praefatio de sancta Maria. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis. Beata viscera. alleluia. Ite missa est.

DE SANCTO CASTULO TEMPORE PASCHALI

De sancto Castulo paschali tempore.

Ad missam Protexisti me. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Oratio propria. Stabunt iusti. Primum Stabunt iusti in magna. Secundum alleluia de resurrectione de feria. Ego sum vitis vera. Credo in unum non dicitur. Confitebuntur caeli. Praefatio de resurrectione. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis. Laetabitur iustus. Ite missa est.

DE DEDICATIONE ECCLESIAE INFRA PASCHA ET PENTECOSTEN

Si dedicatio alicuius ecclesiae infra pascha et pentecosten evenerit

Ad vesperas super psalmos In tabernaculis. Laudate pueri cum reliquis. Vidi civitatem. Haec est Hierusalem. Chorus novae Hierusalem, vel Urbs beata. Haec est domus domini alleluia. Vox laetitiae. Deus qui nobis per singulos annos. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de rsurrectione.

Ad matutinum Alleluia alleluia alleluia ut in die paschae. In nocturnum Benedicta gloria. Domini est terra. Vox laetitiae. Deus noster refugium. In tabernaculis. Magnus dominus. Beati qui habitant. Ingressus Iesus perambulabat Iericho cum sua homilia. Vidi portam. Vidi Hierusalem descendentem. In ecclesiis benedicite. Te deum laudamus.

Ad laudes In caelestibus regnis. Dominus regnavit cum reliquis. Capitulum de dedicatione. Domus mea. In civitate domini. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratione de resurrectione.

Ad omnes horas Quaesumus auctor omnium sub maiori melodia.

Prima fiat de resurrectione.

Ad tertiam In velamento clamabunt. Beati qui habitant in domo tua domine alleluia alleluia. In saecula saeculorum. Domum tuam domine.

Ad sextam Vox laetitiae. Domum tuam domine decet sanctitudo alleluia alleluia. In longitudine dierum. Haec est domus domini.

Ad nonam In tabernaculis. Haec est domus domini firmiter aedificata. Benefundata est. Domus mea. Capitula et oratio de dedicatione.

Ad missam Terribilis est locus. alleluia. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui nobis per singulos. Vidi civitatem sanctam. Primum Vox exultationis. Secundum alleluia de resurrectione. Victimae paschali. Ingressus Iesus perambulabat Iericho. Credo in unum. Domine in simplicitate. Praefatio de resurrectione. Domus mea.

In secundis vesperis Fulgebunt iusti. Credidi propter quod. Laetatus sum. Nisi dominus aedificaverit. Confitebor tibi domine. Lauda Hierusalem. Capitulum de dedicatione. Chorus novae Hierusalem, vel Urbs beata. Domus mea. Zachaee festinans. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratione de resurrectione.

DOMINICA SECUNDA POST PASCHA

Ad vesperas Alleluia. Benedictus cum reliquis. Christus passus est pro nobis. Ad cenam agni. Gavisi sunt discipuli. Haec autem scripta. Oratio de sequenti dominica Deus qui in filii tui humilitate. Suffragium de resurrectione Crucem suam erexit. Solita quaesumus domine.

Ad completorium Alleluia. Noli flere, quae per totam ebdomadam non variatur. Cetera omnia ut supra.

Ad matutinum Ego sum pastor bonus cum sua homilia. Cetera omnia ut in superiori dominica.

Ad laudes post orationem de resurrectione additur antiphona dominicalis Ego sum pastor, et oratio dominicalis Deus qui in filii tui.

Ad horas et processio post primam per omnia ut in superiori dominica.

Ad missam officium Resurrexi per totum. Primum In die resurrectionis. Secundum Surrexit pastor. Mundi renovatio. Cetera omnia ut in praecedenti dominica.

In secundis vesperis Alleluia. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Ad cenam agni providi. Gavisi sunt discipuli. In evangelio antiphona dominicalis quaecumque in ordine fuerit. Oratio dominicalis. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Ad completorium ut in superiori dominica.

FERIA SECUNDA ET IN ALIIS FERIIS

Ad matutinum Alleluia alleluia alleluia. Pax vobis. Tres psalmi proximi psalmis prioris ebdomadae de nocturno illius feriae. Legantur tres lectiones de apocalipsi in ea parte in qua supra dimissum est cum tribus responsoriis de historia Dignus es.

Ad laudes super Benedictus antiphona quaecumque in ordine fuerit et oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

Ad horas ut in priori ebdomada.

Ad missam si officia sanctorum non intervenerint per totam ebdomadam officium Misericordia domini. Deus qui in filii tui. Christus passus est. Alleluia de resurrectione ferialia. Ego sum pastor. Deus deus meus. Ego sum pastor. Cetera ut supra in feriis.

INFRA EBDOMADAM FERIA QUARTA

Ad missam Scientes quod non corruptibilibus. Una sabbati valde diluculo.

FERIA SEXTA

Ad missam epistula de praecedenti feria, vel de dominica. Accesserunt ad Iesum discipuli.

DOMINICA TERTIA

Ad vesperas Alleluia. Benedictus cum reliquis. Carissimi. Obsecro vos tamquam advenas. Ad cenam agni. Gavisi sunt discipuli. Alias oves. Deus qui errantibus. Additur antiphona de resurrectione Crucem suam et Solita quaesumus domine ut supra.

Ad completorium Alleluia. Resurrexit dominus per totam ebdomadam. Cetera ut supra.

Ad matutinum ut in praecedenti dominica per omnia de resurrectione. Modicum et non videbitis.

Ad laudes post orationem de resurrectione additur antiphona de evangelio dominicali Modicum et non et Deus qui errantibus.

Post primamprocessio ut supra.

Ad horas de resurrectione ut supra, sed responsoria in versus et versus in responsoria transmutantur.

Ad tertiam Surrexit Christus. Quem quaeris mulier.

Ad sextam Surrexit dominus vere. Noli flere.

Ad nonam Surrexit dominus de sepulchro. Tulerunt dominum.

Ad missam officium Resurrexi per totum ut supra. Secundum Christus resurgens.

In secundis vesperis ut in praecedenti dominica.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA ET IN ALIIS FERIIS

Ad matutinum Alleluia alleluia alleluia ut supra. De nocturno cuiuslibet feriae sumantur proximi tres psalmi post sex psalmos qui decursi sunt per duas praecedentes ebdomadas. Legantur deinceps septem canonicae epistulae videlicet una sancti Iacobi, duae sancti Petri, tres beati Ioannis, et una, quae est septima, sancti Iudae apostoli, usque ad ascensionem domini. Et dicuntur canonicae ad differentiam quarumdem apocrypharum, quas sacri canones non approbaverunt. Et cantentur tria responsoria de sequenti historia: Si oblitus fuero. Super flumina Babiloniae. Viderunt te aquae. Illuxerunt. In toto corde. Vide humilitatem. Alleluia. Audivimus. Surge domine. Narrabo nomen tuum. Qui timetis. In ecclesiis benedicite. Cantate domino. Hymnum cantate. Super flumina. Deus canticum. Qui das salutem regibus. Alleluia. Fac cum servo. Servus tuus. Cantate deo alleluia. Date gloriam. Bonum est confiteri. Ad annuntiandum. Dicant nunc. Quos redemit. Cetera omnia ut supra in feriis.

Ad missam nisi occurrant officia sanctorum per totam ebdomadam officium Iubilate deo. Deus qui errantibus. Obsecro vos tamquam advenas. Alleluia de feria. Modicum et non. Ite missa est. Cetera ferialiter ut supra in feriis.

INFRA EBDOMADAM FERIA QUARTA

Ad missam Carissimi. Haec scribo vobis ut non. Facta est quaestio ex discipulis.

FERIA SEXTA

Ad missam epistula de dominica, vel de quarta feria. Ego lux in mundum veni.

DOMINICA QUARTA

Sabbatoad vesperas Alleluia. Benedictus cum reliquis. Omne datum optimum. Hymus et versiculus ut supra. Iterum autem videbo. Deus qui fidelium mentes. Additur Crucem suam et oratio ut supra.

Ad completorium Mane nobiscum, quae non variantur usque ad vigiliam ascensionis domini.

Ad matutinum legitur evangelium dominicale Vado ad eum. Cetera omnia de resurrectione ut in superioribus dominicis.

Etad laudes additur antiphona dominicalis Vado ad eum cum oratione dominicali Deus qui fidelium.

Post primamprocessio et cetera omnia de resurrectione ut supra.

Ad missam Resurrexi per totum. Primum In die resurrectionis. Secundum Angelus domini.

In secundis vesperis ut in superiori dominica. Ergo veritate. Deus qui fidelium. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Alleluia alleluia. Ultimi tres psalmi de nocturno. Lectiones legantur in canonicis epistulis, ubi supra dimissum fuit, cum responsoriis de historia Si oblitus. Cetera ut supra in feriis.

Ad missam per totam ebdomadam, nisi sanctorum officia interveniant, officium Cantate domino. Deus qui fidelium. Carissimi. Omne datum. Alleluia de feria. Vado ad eum. Iubilate deo universa. Cum venerit. Ite missa. Cetera ut supra in feriis.

INFRA EBDOMADAM FERIA QUARTA

Ad missam Omnes enim vos filii lucis estis. Respiciens Iesus in discipulos suos dixit. Pater sancte serva.

FERIA SEXTA

Ad missam epistula ut supra de feria. Filioli adhuc modicum.

DOMINICA QUINTA

Sabbatoad vesperas Alleluia. Benedictus cum reliquis. Carissimi. Estote factores verbi. Hymnus et versiculus ut supra. Ille me clarificabit. Deus a quo bona cuncta. Suffragium Crucem suam et oratio de resurrectione ut supra. Completorium ut supra.

Ad matutinum legitur evangelium dominicale Usque modo. Cetera omnia de resurrectione ut in superioribus dominicis. Additur antiphona dominicalis Usque modo non. Sequitur oratio Deus a quo bona cuncta.

Processio et ad horas omnia de resurrectione ut supra in proxima dominica.

Ad missam Resurrexi per totum. Primum In die resurrecionis. Secundaum Nonne cor nostrum.

In secundis vesperis ut supra in dominicis. In evangelio antiphona dominicalis cum oratione. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

FERIA SECUNDA QUAE EST DIES ROGATIONUM

Ad matutinum invitatorium feriale Alleluia alleluia. Primi psalmi de nocturno. Legatur sermo de letania Legimus in prophetis. Responsoria de historia Si oblitus.

Ad laudes Capitulum dominicale. Super Benedictus antiphona dominicalis quaecumque in ordine fuerit. Sequitur oratio dominicalis. Additur Petite et ~~dabitur~~. Require in quinta feria ascensionis. Fiat misericordia et oratio de letania. Suffragia et cetera omnia ut supra in feriis et additur oratio de letania.

Ad missam Post sextam in choro cantatur officium Vocem iucunditatis. Deus a quo bona cuncta. Estote factores verbi. Alleluia de feria. Usque modo non. Benedicite gentes. Praefatio de resurrectione. Cantate domino.

Ad processionem Post nonam vexillis cum relliquiisreliquiis devote praeparatis fiat processio ad sanctum Valentinum in Tansteten cum antiphonis et secundum morem ut infra ponitur in letania maiore.

Et habeaturmissa rogationum Exaudivit de templo. Et fiat exhortatio per plebanum ad plebem ut supra in feriis.

FERIA TERTIA

Ad matutinum invitatorium ut supra. Primi tres psalmi de nocturno. Legatur Quoniam ieiunorum tempus. Responsoria de historia Si oblitus.

Ad laudes ut supra in feriis, et de letania non incongrue propter generalem processionem antiphona et oratio additur. Deinde suffragia ut supra.

Post sextam cantaturmissa de dominica, vel de patrono.

Post nonam ordineturprocessio cum reliquiis et vexillis ad beatam virginem in Veltchirchen ut infra ponitur in letania maiore. Et ibi statione facta cantatur sollemniter missa de beata virgine et exhortatione facta ad plebem dispensatur de ieiunio et datur licendia comedendi carnes. In reditu cantatur ea quae sunt de laetania ut infra ponitur.

Ad vesperas ut supra in feriis.

FERIA QUARTA QUAE EST VIGILIA ASCENSIONIS DOMINI

Ad matutinum invitatorium ut supra. Primi tres psalmi de nocturno. Legitur Sublevatis oculis Iesus. Ultima tria responsoria de historia Si oblitus.

Laudes ut supra. Capitulum dominicale. Exivi a patre et oratio de dominica. Additur antiphona et oratio de letania. Suffragia ut supra.

Omnes horae fiant de resurrectione.

Post nonam sequiturad missam officium de vigilia ascensionis Omnes gentes. Kyrie eleison feriale. Praesta quaesumus omnipotens deus ut nostrae mentis intentio sola. Fratres. Unicuique vestrum. Omnes gentes. Sublevatis Iesus oculis. Viri Galilaei. Praefatio cottidiana, quia pascha cum horis finitum est, et ascensio nondum est. Aliud enim est vigilia, et aliud ipsa sollemnitas. In vigilia paschae ideo praefatio de resurrectione dicitur, quia scriptum est: Quarta decima die ad vesperum pascha domini est. In vigilia pentecostes ideo dicitur propter aequalitatem officii paschalis sabbati, quia haec duo officia aequalia sunt. Pater cum essem. Missa cum Benedicamus clauditur.

Qua finita propter letaniam fiatprocessio ad parochiam sancti Michaelis. Et ibi statione facta fiat una exhortatio ad plebem, et datur licentia hoc die semel comeder lacticinia. In reditu per omnia secundum ordinem et morem processionis de letania maiore.

DE SANCTIS INFRA PASCHA ET ASCENSIONE

DE SANCTO AMBROSIO

Si infra venerit plenum officium trium lectionum ut pro tunc solet haberi.

Ad vesperas Sancti tui domine sicut palma. Laudate pueri cum reliquis. Haec dicit sanctus et verus. Scio opera tua, sed nos consuevimus illo tempore de quibusdam sanctis frequenter et indifferenter habere Stabunt iusti in magna. Item Ecce quomodo computati sunt. De ore prudentis. Quam dulcia. Vita sanctorum. Laetamini in domino, et non ille Gloria et honore, quia tempus istud non significat singulare gaudium alicuius sancti, sed commune gaudium, quod habebunt omnes sancti in futuro. Filiae Hierusalem. Sancti Ambrosii. Additur Surrexit dominus de sepulchro et oratio de resurrectione.

Ad completorium de resurrectione celebriter additur oratio de sancto Ambrosio propter plenum officium.

Ad matutinum Alleluia. Regem sanctorum dominum. In primo nocturno Sancti tui domine sicut palma. Beatus vir. Quare fremuerunt. Cum invocarem. Laetamini in domino. Ego sum vitis vera cum sua homilia. Beatus vir. Potens in terra. De ore prudentis. Quam dulcia faucibus. Filiae Hierusalem. Quoniam confortavit. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Sancti tui domine florebunt. Ecce quomodo computati. Iustorum autem animaeanimae. Lux perpetua. Oratio ut supra. Additur Surrexit Christus et oratio de resurrectione.

Prima celebriter ut supra de resurrectione. Additur oratio de sancto Ambrosio propter plenum officium.

Ad omnes horas Quaesumus auctor omnium sub celebri melodia.

Ad tertiam Sancti tui domine sicut palma.

Ad sextam Sancti et iusti in domino.

Ad nonam In velamento clamabunt. Stabunt iusti, vel Ecce quomodo computati. Laeteamini in domino cum reliquis et cum versibus ut de pluribus martyribus propter communem laetitiam resurrectionis domini. Oratio propria ut supra. Additur de resurrectione domini.

Ad missam Sancti tui. Exultate ~~deo~~ iusti. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Sancti Ambrosii. Stabunt iusti. Primum Gaudete iusti. Secundum alleluia de resurrectione. Agni paschalis esu. Ego sum vitis vera. Confitebuntur caeli. Praefatio de resurrectione. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis. Gaudete iusti. Ite missa est.

In secundis vesperis sola antiphona de laudibus Sancti tui domine florebunt. Dixit dominus cum reliquis ut de confessoribus et pontificibus. ~~Filiae Hierusalem.~~ Vita sanctorum. Laetamini. Iste cognovit. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium ut supra de resurrectione ferialiter.

TIBURTII ET VALERIANI

Si istud festum infra quadragesimam seu infra ebdomadam paschae venerit, nihil de eis dicetur praeter solam collectam. Si vero post haec venerit sic cantabis:

Ad vesperas Alleluia sola secundum melodiam primae antiphonae ferialis. Psalmi ferialis. Stabunt iusti. Vita sanctorum, qui de sanctis usque ad festum ascensionis non variatur. Laetamini in domino. Filiae Hierusalem. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui sanctorum tuorum Tiburtii et Valeriani. Suffragia ferialia ut supra in feriis post dominicam in albis.

Completorium de resurrectione ferialiter ut supra.

Ad matutinum Alleluia. Regem martyrum. In primo nocturno Sancti tui domine sicut palma. ~~Beatus vir~~. ~~Quare fremuerunt~~. ~~Cum invocarem~~. Laetamini in domino. Legatur passio ipsorum, vel liber qui pro tempore solet legi. Pretiosa. In conspectu omnis. Lux perpetua. Iusti autem. In servis suis. Iudicabit dominus. Te deum laudamus non dicimus, nisi pergatur plenum officium.

Ad laudes Sancti tui domine florebunt. Stabunt iusti, vel Ecce quomodo computati. Iustorum autem animaeanimae. Lux perpetua. Oratio ut supra. Suffragia de resurrectione. Require supra in feriis post dominicam in albis.

Prima de resurrectione ferialiter.

Ad omnes horas Quaesumus auctor sub melodia feriali.

Ad tertiam Sancti tui domine sicut palma.

Ad sextam Sancti et iusti.

Ad nonam In velamento clamabunt. Responsoria et versiculi de martyribus. Capitula de hac epistula Stabunt iusti. Oratio de sanctis. Additur de resurrectione.

Ad missam Sancti tui. Exultate. Kyrie eleison feriale, et cetera ferialiter ex quo non habetur plenum officium. Oratio propria de sanctis. Stabunt iusti. Primum Gaudete. Secundum alleluia de feria, quodcumque in ordine fuerit. Ego sum vitis vera. Confitebuntur caeli. Te quidem domine tam de sanctis, quam de tempore usque ad ascensionem domini. Excipiuntur dies apostolorum, item dies sanctae crucis, item commemoratio beatae virginis, item dies rogationum seu letaniarum. Gaudete iusti. Ite missa est.

IN NATIVITATE SANCTI GEORIIGEORGII

Ad vesperas Sancti tui domine sicut palma cum reliquis. Secundum nostram consuetudinem Stabunt iusti. Filiae Hierusalem. Quoniam confortavit. Vita sanctorum. Laetamini in domino. Filiae Hierusalem. Oratio propria. Additur oratio de sancto Adalberto sub una conclusione. Deinde antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de resurrectione dominicaliter. Et additur oratio de sancto GeorioGeorgio propter plenum officium.

Ad matutinum Alleluia. Regem martyrum. In primo nocturno Sancti tui domine sicut palma. Psalmi ut de martyribus de primo, vel de secundo nocturno, quia si festa aliquorum sanctorum nuper peracta aliquem nocturnum in psalmis praeoccupaverint, satis convenienter psalmos recipimus ad sequentem nocturnum pertinentes. Legitur Ego sum vitis vera. Beatus vir. Potens in terra. Pretiosa. In conspectu. Filiae Hierusalem. Quoniam confortavit. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Sancti tui domine florebunt. Stabunt iusti. Iustorum autem animaeanimae. Lux perpetua. Oratio propria. Additur de sancto Adalberto sub una conclusione. Deinde antiphona et oratio de resurrectione.

Ad omnes horas Quaesumus auctorum sub celebri melodia.

Prima fit de resurrectione dominicaliter, scilicet cum antiphona Surgens Iesus et oratione Deus qui per unigenitum tuum, et additur de sancto GeorioGeorgio propter plenum officium. Et nota differentiam quam ex consuetudine facimus inter plenis officiis inter pascha et pentecosten respectu aliorum temporum anni, quando de sanctis habentur plena officia, tunc etiam completorium et prima habentur de ipsis sanctis. Hoc vero tempore completorium et prima non variantur et de sanctis sola oratio additur propter plenum officium. Hoc idem fit a nativitate domini usque ad octavam epiphaniae et per octavas assumptionis et nativitatis beatae virginis.

Ad tertiam Sancti tui domine sicut.

Ad sextam Sancti et iusti.

Ad nonam In velamento. Capitula de epistula Stabunt iusti. Responsoria et versus ut de martyribus. Oratio propria ut supra. Additur de sancto Adalberto et de resurrectione.

Ad missam Protexisti me deus. Kyrie eleisonpaschale cum Gloria in excelsis. Oratio ut supra. Additur de sancto Adalberto. Stabunt iusti. Primum Stabunt iusti. Secundum alleluia de resurrectione Christus resurgens. Agni paschalis esu. Ego sum vitis vera. Confitebuntur. Te quidem domine. Sanctus et Agnus dei ut in plenis officiis. Laetabitur iustus. Ite missa est.

IN NATIVITATE SANCTI MARCI EVANGELISTAE. IN LETANIA MAIORE

Ad vesperas Sancti tui domine sicut palma. Laudate pueri cum reliquis. Virtute magna, vel Stabunt iusti. Vidi portam civitatis. Vidi caelum novum. Require super in historia Dignus es domine. Vita sanctorum. In omnem terram. Filiae Hierusalem. Deus qui beatum Marcum. Additur antiphona de sancto GeorioGeorgio ~~Iustum deduxit, vel Amavit eum.~~ Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de resurrectione dominicaliter. Et additur oratio de sancto Marco.

Ad matutinum Alleluia. Regem evangelistarum. In primo nocturno Sancti tui domine sicut palma. Psalmi de apostolis: Caeli enarrant. Benedicam domino in omni. Eructavit cor. In omnem terram. Ego sum vitis vera, sed a priori tempore consuevimus legere evangelium de letania Quis vestrum, et hoc hodie per tertiam lectionem addimus ex consuetudine. Virtute magna. In omnem terram. De ore prudentis. Quam dulcia. Vidi portam civitatis. Vidi caelum novum. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Sancti tui domine. Capitulum ut supra in vesperis. Iusti confitebuntur. Lux perpetua. Oratio ut supra. Additur de letania Petite et, quaere in vigilia ascensionis, cum collecta de letania. Deinde antiphona et oratio de resurrectione domini.

Ad primam et ad omnes horas Quaesumus auctor celebri melodia.

Ad primam Surgens Iesus. Cetera omnia de rsurrectione celebriter. Additur oratio de sancto Marco.

Ad tertiam Sancti tui.

Ad sextam Sancti et iusti.

Ad nonam In velamento clamabunt. Capitulum et oratio ut supra. Responsoria et versus de apostolis.

Post sextam celebraturprior missa de sancto Marco. Protexisti me deus. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Primum Stabunt iusti. Secundum Surgens Iesus. Agni paschalis esu. Ego sum vitis vera. Credo in unum dicitur. Confitebuntur caeli. Praefationem aliqui habent de resurrectione, nos vero de apostolis. Ego sum vitis vera. Ite missa est. Hodie celebratur seu peragitur letania maior. Quae ideo maior dicitur quia a maiore, id est a sancto Gregorio papa, propter imminentem caelestis irae mucronem instituta est. Minor vero letania, quae tribus diebus proximis ante ascensionem domini peragitur a minore, id est a sancto Mamerto episcopo VienensiViennensi instituta est. Causas institutionum harum letaniarum invenies in libro Rationali et in novo passionali. Letania autem rogatio interpretatur, quam observare debent omnes christiani non equitando, non pretiosis vestibus utendo.

Ad processionem Post nonam vexillis et reliquiis praeparatis et stando in choro imponitur haec Clementissime et Exurge domine. Sequitur Domine non secundum peccata nostra et oratio de letania, vel Parce parce domine peccatis. Deinde leventur reliquiae cum vexillis et exeat processio cum antiphona Surgite sancti, et itur hoc die ad sanctum Michaelem et responsoriis sequentibus scilicet De Hierusalem exeunt. Cum iucunditate. Salvator mundi. Santa Maria succurre. Sancta virgo Maria. Oremus dilectissimi nobis. Omnipotens deus supplices, et antiphonae de sancta cruce cum ceteris antiphonis, quas de letania in libro inveneris secundum quod via processionis est longa vel brevis. Item utimur his responsoris: Summae trinitati. Felix namque. Te sanctum dominum. Fuerunt sine. Isti sunt sancti. Sint lumbi vestri. Regnum mundi. Beati estis sancti dei, cum singulis versibus. Item quando transitur una ecclesia, tunc convenienter in transitu, vel ad minus in reditu, cantatur antiphona vel responsorium de patrono illius ecclesiae, ut transeundo ecclesiam sancti Ioannis, ad minus in reditu, cantamus Iste est de sublimibus. Inter natos. Item ad sanctum Michaelem in transitu cantamus antiphona de angelis et archangelis Omnipotens deus supplices, vel Te sanctum dominum. Et sic de consimilibus etiam in ecclesiis, in quibus statio fit, debet post antiphonam addi oratio de patrono.

Ad missam Finita oratione et statione facta incipiatur officium de letania Exaudivit de templo. Diligam te domine. Kyrie eleison feriale, et cetera ferialiter. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui in afflictione. Carissimi. Confitemini alterutrum peccata. Tantum unum Confitemini domino. Quis vestrum habebit amicum. Post evangelium plebanus exhortatione facta ad plebem indulgeat semel hoc die comedere lacticinia. Confitebor domino. Praefatio cottidiana ferialiter. Petite et accipietis. Missa clauditur cum Benedicamus domino.

Ad processionem Qua finita tolluntur reliquiae cum vexillis et imponitur haec Surgite sancti et aliae antiphonae de letania in via prius omissae cum responsoriis supra signatis, si reditus erit per longam viam. Item imponatur Aufer a nobis. Laici subiungant Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Deinde clerus Misere miserere misere. Iterum laici Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Deinde clerus Exaudi exaudi exaudi domine preces nostras. Sancta Maria ora pro nobis. Iterum laici Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Clerus Exaudi exaudi exaudi. Sancte Michael ora pro nobis. Laici Kyrie eleison. Et sic clerus de quolibet ordine sanctorum, apostolorum, martyrum, confessorum, virginum, tres vel plures denominent, secundum quod via restat, longa vel brevis, laicis respondentibus ut praedictum est. Et cum pervenitur in reditum ad nostrum monasterium imponitur de sancto Castulo Iste cognovit, cum qua itur ad chorum, et oratione subsequente dimittitur clerus et populus. Eodem modo fiet in letania minore.

In secundis vesperis Sancti tui domine florebunt sicut lilium sola de laudibus. Dixit dominus. Laudate pueri. Credidi propter. In convertendo. Domine probasti. Virtute magna, vel Stabunt iusti. Vita sanctorum. In omnem terram. Iste cognovit. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de resurrectione ut supra.

COMMENTARIUS

Si festum sancti Marci in diem dominicam venerit, celebretur ut praedictum est. Post orationem de sancto Marco et de sancto GeorioGeorgio addatur ultima antiphonarum dominicalium cum sua collecta et Crucem suam cum sua oratione Solita quaesumus domine. In matutinis finita collecta de sancto Marco addatur Et valde mane cum Deus qui per unigenitum tuum, et differatur letania in diem lunae, et tunc agatur ut dictum est. Sed Frisingensis ecclesia et nostra tam festum, quam letaniam, in secundam feriam frequenter priori tempore transtulerunt propter sollemne officium resurrectionis domini. Et quandocumque sic evenerit ordinatio Frisingensis ecclesiae est requirenda.

VITALIS MARTYRIS

Ad vesperas Alleluia. Psalmi feriales. Stabunt iusti, vel Ecce quomodo. Vita sanctorum. Laetamini in domino. Filiae Hierusalem. Sancti martyris tui. Suffragia ferialiter ut supra.

Completorium de resurrectione ferialiter.

Ad matutinum Alleluia. Regem martyrum dominum. Sancti tui. Psalmi de martyribus de primo, secundo, vel tertio nocturno. Exultent iusti. Legatur vita ipsius vel liber qui pro tempore solet legi ad tres lectiones. Responsoria ut supra de sanctis.

Ad laudes sola Sancti tui domine. Capitulum ut supra. Iustorum animae. Lux perpetua. Oratio ut supra. Suffragia ut supra ferialiter.

Prima de resurrectione ferialiter.

Ad alias horas ut supra de sanctis ferialiter.

Ad missam Protexisti me. Repleti sumus. Ego sum vitis vera. Cetera ut supra de sanctis ferialiter.

PETRI MARTYRIS

ut de sancto Vitale.

IN VIGILIA APOSTOLORUM PHILIPPI ET IACOBI

Mediocri abstinentia utimur propter tempus paschale.

Missa post ~~tertiam~~ more solito, officium videlicet dominicale. Prima collecta de dominica, secunda de vigilia. Et quia propria non habet, sumatur de communibus apostolorum. Tertia de resurrectione. Cetera ferialiter ut supra.

IN DIE APOSTOLORUM PHILIPPI ET IACOBI

Ad vesperas Sancti tui domine sicut. Laudate pueri cum reliquis. Virtute magna, vel Stabunt iusti. Tanto tempore. Domine ostende. Vita sanctorum. In omnem terram. Non turbetur. Oratio de vigilia communis, vel de die propria. Additur oratio de sancta Walburga sub una conclusione. Additur etiam antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de resurrectione dominicaliter et celebriter. Additur oratio de apostolis de die propter plenum officium.

Ad matutinum Alleluia. Regem apostolorum. In nocturno Sancti tui. Omnes gentes. Exaudi deus deprecationem. Exaudi deus orationem de secundo nocturno apostolorum. Nam primus lectus fuit in festo Marci evangelistae. In omnem terram. Non turbetur. Virtute magna. Vidi portam. Non turbetur. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Alleluia. Ego sum vitis. Si manseritis. Si cognovissetis. Spiritum et animae iustorum. Philippe qui videt. Capitulum ut supra. Iusti confitebuntur. Ego sum in medio vestri. Deus qui nos annua. Sequitur continue de sancta Walburga oratio et additur antiphona et oratio de resurrectione.

Ad omnes horas Quaesumus auctor omnium sub dominicali melodia.

Prima de resurrectione dominicaliter et celebriter ut supra. Additur oratio de apostolis propter plenum officium.

Ad tertiam Si manseritis in me.

Ad sextam Si cognovisset.

Ad nonam Nolite timere. Responsoria et versiculi de apostolis cum alleluia. Capitulum et oratio ut supra. Additur oratio de sancta Walburga.

Ad missam Exclamaverunt. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui nos annua. Stabunt iusti. Primum Stabunt iusti. Secundum Surgens Iesus. Agni paschalis esu. Non turbetur. Credo in unum dicitur. Confitebuntur. Praefatio de apostolis. Tanto tempore. Ite missa est. Si festum apostolorum Philippi et Iacobi venerit in dominicam infra pascha et ascensionem celebretur ut praedictum est. Finita collecta apostolorum et sanctae Walburgae in prima vespera subiungatur ultima dominicalium antiphonarum et collecta dominicalis. Deinde Crucem suam et Solita quaesumus domine. In matutinis vero post collectam apostolorum et sanctae Walburgae additur Et valde mane et oratio de resurrectione. Ad missam prima collecta de apostolis, secunda de sancta Walburga, tertia de resurrectione.

In secunda vespera translationem sanctae Elisabeth ex quadam nova institutione peragere incipimus, non tamen ideo secundas vesperas sanctorum apostolorum antiquitus ab universali ecclesia observatas et institutas omittere debemus. Nam secundum regulam infrascriptam, si duo festa cum pleno officio sibi per duos dies continuata fuerint, antecedens secundam vesperam obtinebit et de sequenti festo dicetur tantum antiphona et collecta. Si vero celebrius est sequens, antecedentis festi secundam sibi vesperam usurpabit, sin autem minime. Celebrius, dico, ut festum apostolorum et consimile aut quod propria habet historiam et cetera. Unde in secunda vespera Alleluia. Ego sum vitis cum reliquis. Pro quarta antiphona scilicet Spiritus et animae cantabis Nolite timere eos. Dixit dominus cum reliquis de apostolis. Capitulum ut supra. Vita sanctorum. In omnem terra. Domine ostende nobis. Oratio ut supra deinde de sancta Elisabeth Gaude caelum terra. Tuorum corda. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium de resurrectione dominicaliter ut supra. Additur oratio de sancta Elisabeth.

IN TRANSLATIONE SANCTAE ELISABETH

Ad matutinum Alleluia. Regem sanctorum. In nocturno Sancti tui domine sicut palma, quia hoc tempore indifferenter de sanctis canimus. Domine dominus noster. Caeli enarrant. Domini est terra. Laetamini in domino. Ego sum vitis vera. Lux perpetua. Iustorum autem animae. Ego sum vitis vera. Sicut dilexit. O lampas ecclesiae. Tu dei saturitas. Te deum laudamus canitur.

Ad laudes sola Sancti tui domine florebunt. Capitulum de epistula Sapientia vincit malitiam, vel de illa Stabunt iusti. Iustorum autem animaeanimae. Cornu salutis. Tuorum corda. Additur de resurrectione antiphona et oratio.

Ad omnes horas Quaesumus auctor sub dominicali melodia.

Prima de resurrectione dominicaliter. Additur oratio de sancta Elisabeth.

Ad tertiam Sancti tui domine sicut palma. Laetamini in domino. Cetera omnia et ad alias horas ut supra de sanctis celebriter.

Ad missam propter tempus paschale Sancti tui. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus tuorum corda. Stabunt iusti, vel Sapientia vincit. Primum Gaudete iusti. Secundum Christus resurgens. Agni paschalis esu. Ego sum vitis vera. Credo in unum non dicitur. Confitebuntur. Praefatio de resurrectione. Gaudete iusti. Ite missa est.

COMMENTARIUS

Si translatio sanctae Elisabeth in dominicam evenerit, et si officium resurrectionis more solito volumus observare, recurrendum est ad ecclesiam Frisingensem, quo die inventionem sanctae crucis celebrare voluerit, et secundum hoc translationem sanctae Elisabeth anticipa vel postpone.

IN INVENTIONE SANCTAE CRUCIS.

Ad vesperas Sancti tui domine sicut palma. Laudate pueri cum reliquis. Stabunt iusti. Pretiosus Christi. Iusti autem in perpetuo. Vita sanctorum. Laetamini in domino. Gaudium nobis. Oratio de martyribus. Additur de sancta Elisabeth Exultet vox et oratio ut supra. Deinde fit processio ad medium monasterium cum Hoc signum crucis. Et ibi statione facta cantores ante altare sanctae crucis cantent Cum sederit filius cum Gloria patri. Dicite in nationibus. O crux gloriosa. Sequitur Deus qui praeclara. Additur antiphona et oratio de resurrectione. Deinde reditur ad chorum cum Iste cognovit. Sequitur de sancto Castulo.

Completorium de resurrectione dominicaliter. Additur de sancta cruce.

Ad matutinum Alleluia. Regem martyrum. Sancti tui. Beatus vir. Quare fremuerunt. Cum invocarem. Laetamini in domino. Erat homo ex Pharisaeis. Require hoc die vel in octava pentecostes. Dulce lignum. Hoc signum cucis. Hoc signum. Dum sederit. O crux benedicta. Mihi autem absit.

Ad laudes Mihi autem absit gloriari. Helena Constantini. Tunc praecepit eos omnes. Cumque descendisset. Orabat Iudas. Cum orasset. Capitulum de sancta cruce. Dicite in nationibus. Helena sancta dixit. Deus qui in praeclara. Sequitur Pretiosus Christi martyr et oratio de sanctis. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Ad omnes horas Quaesumus auctor sub dominicali melodia.

Prima fiat de resurrectione celebriter. Additur oratio de sancta cruce.

Ad tertiam Beatus Alexander.

Ad sextam Sanctus praesul.

Ad nonam Missus autem. Responsoria et versiculi, capitulum et oratio de sanctis. Additur oratio de sancta cruce. Hoc die tantum unam missam celebravimus, sed ecclesia Frisingensis duas missas celebrat: unam de sancta cruce, et unam de martyribus. Et hoc nos etiam facere possumus, ex quo ecclesiam Frisingensem in vesperis et horis hoc die, ut supra dignum et iustum est, imitamur. In ceteris enim famosis ecclesiis hoc die omnes horae de sancta cruce habentur, et additur antiphona et oratio de sanctis. Frisingensis vero ecclesia in vesperis et in matutinis, nec non in aliis horis, a sanctis martyribus incipiens de ipsis et de sancta cruce agitur ut supra scribitur in ixtoisto modo. Et hic modus forte in Frisingensi ecclesia inolevit, quia ipsa caput sancti Alexandri a longis temporibus meruit possidere. Dicit etiam auctor Rationalis:quod festum sanctae crucis sit semper cum festo martyrum, quia crux significat martyrium, et ideo in festivitatibus sanctae crucis leguntur in quibusdam ecclesiis sex lectiones de martyribus et officia commiscentur.

Ad missam de sanctis officium Clamaverunt iusti. Beati immaculati. Kyrie eleison dominicale cum Gloria in excelsis. Praesta quaesumus omnipotens deus. Stabunt iusti. Primum Gaudete iusti. Secundum Christus resurgens. Ego sum vitis vera. Confitebuntur caeli. Praefatio de resurrectione. Iustorum animae. Ite missa est.

Ad missam de sancta cruce officium Nos autem gloriari. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui in praeclara. Additur oratio de martyribus et de resurrectione. Confido de vobis. Primum Dicite in nationibus. Secundum Surrexit altissimus. Dulce lignum adoremus dulce clavos. Erat homo ex Pharisaeis. Credo in unum canitur. Protege domine. Qui salutem humani generis. Nos autem. Ite missa est.

In secundis vesperis Tunc praecepit. Dixit dominus. Mors et vita. Credidi propter. Helena desiderio. In convertendo dominus. Cumque ascendisset. Eripe me. Cum orasset. Lauda Hierusalem. Capitulum de sancta cruce. Dulce lignum. Hoc signum. Dicite in nationibus. Dulce lignum. Oratio ut supra. Additur Iste cognovit et oratio de sancto Floriano, cui additur oratio de spinea corona. Deinde antiphona et oratio de resurrectione.

Completorium ferialiter de resurrectione.

COMMENTARIUS

Si festum inventionis sanctae crucis in dominicam evenerit celebretur ut praedictum est, praeter quod finita collecta de sancta cruce imponatur ultima antiphonarum dominicalium adhuc ibi stando. Deinde Crucem suam et Solita quaesumus. Postea reditur ad chorum cum Iste cognovit et oratione de sancto Castulo. Ad matutinas finita collecta de martyribus additur Et valde mane. Sequitur oratio de resurrectione Deus qui per unigenitum. Ad missam additur oratio de sanctis. Nam una missa de resurrectione habetur et una de sancta cruce.

FLORIANI MARTYRIS

Ad matutinum et ad alias horas ut supra de sanctis.

IOANNIS ANTE PORTAM LATINAM

Plenum officium.

Ad vesperas Sancti tui domine sicut palma. Laudate pueri cum reliquis. Stabunt iusti. Vox tronitui et itur cum processione ad altare sancti Ioannis. Et statione ibi facta cantores cantant Victo senatu cum Gloria patri. Vita sanctorum. In omnem terram. In ferventis olei. Deus qui conspicis. Additur antiphona et oratio de resurrectione. Deinde reditur ad chorum cum Iste cognovit. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Completorium de resurrectione celebriter.

Ad matutinum Alleluia. Regem apostolorum. In nocturno Sancti tui domine sicut palma. Psalmi de tertio nocturno apostolorum Confitebimur. Dominus regnavit exultet. Dominus regnavit irascantur. Nimis honorati sunt. Ego sum vitis. Virtute magna. Vidi portam civitatis. Vox tonitrui. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes sola Sancti tui domine florebunt. Capitulum ut supra. Iusti confitebuntur. Iste est Ioannes. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de resurrectione.

Prima fiat de resurrectione celebriter. Additur oratio de sancto Ioanne.

Ad tertiam Sancti tui domine. In omnem terram et cetera ut supra de sanctis in plenis officiis.

Ad missam Protexisti me. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui conspicis. Stabunt iusti. Primum ~~Virgo Ioannes~~, vel Stabunt iusti. Secundum Surgens Iesus. Verbum dei deo natum. Ego sum vitis vera. Credo in unum dicitur. Confitebuntur. Praefatio de apostolis. Ego sum vitis. Ite missa est.

In secundis vesperis sola antiphona de laudibus Sancti tui domine florebunt. Psalmi de apostolis. Virtute magna, vel Stabunt iusti. Vita sanctorum. In omnem terram. In medio ecclesiae. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de resurrectione vel de ascensione, si sit evenerit. Si festum istud venerit in dominicam additur in vesperis et in missa oratio, et proxima sequenti die, si aliud non impediat, plenum officium de sancto Ioanne peragatur ut supra scribitur, vel fiat de eo ut supra de apostolis Philippi et IacobiPhilippo et Iacobo et sancto Marco si in dominica venerit.

Completorium ut supra.

WALBURGAE VIRGINIS ET VICTORIS MARTYRIS

Plenum officium ex novo peragimus, quod in die propria propter natalitia apostolorum Philippi et Iacobi celebrari non potuit, ideo in octava transponimus. Et quia in illo die natalicium sancti Victoris martyris celebratur, ideo canimus more paschali de sanctis pluraliter, videlicet de apostolis, martyribus, confessoribus et virginibus indefferenter per rationem supra positam.

Undead vesperas Sancti tui domine sicut palma. Laudate pueri cum reliquis. Stabunt iusti. Filiae Hierusalem. Quoniam confortavit. Vita sanctorum. Laetamini in domino. Filiae Hierusalem. Oratio de sancta Walburga Omnipotens sempiterne deus castorum corporum. Sequitur oratio de sancto Victore sub una conclusione. Additur antiphona et oratio de resurrectione, vel de ascensione, si sic evenerit.

Completorium de resurrectione celebriter. Additur sola antiphona de sancta Walburga propter plenum officium.

Ad matutinum Alleluia. Regem martyrum. In nocturno Sancti tui domine sicut palma. Psalmi de martyribus de proximo nocturno. Laetemini in domino, vel Exultent. Ego sum vitis. Lux perpetua. Gaudete iusti. Filiae Hierusalem. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Sancti tui domine florebunt. Ecce quomodo computati. Iustorum animae. Lux perpetua. Oratio de sancta Walburga. Additur de sancto Victore sub una conclusione. Deinde antiphona et oratio de resurrectione, vel de ascensione.

Prima de resurrectione, vel de ascensione, celebriter. Additur oratio de sancta Walburga.

Ad alias horas ut supra de sanctis celebriter. Et additur illa oratio de sancto Victore.

Ad missam Sancti tui. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Omnipotens sempiterne deus castorum. Additur de sancto Victore et de tempore. Stabunt iusti. Primum Gaudete iusti. Secundum de resurrectione vel de ascensione. Agni paschalis esu, vel Summi triumphum regis. Ego sum vitis. Confitebuntur caeli. Praefatio de resurrectione vel de ascensione. Gaudete iusti. Ite missa est.

In secundis vesperis ut supra de sanctis, vel addatur antiphona de pleno officio. Cetera de tempore.

GORDIANI ET EPIMACHI

ut supra de sanctis Tiburtii et ValerianiTiburtio et Valeriano.

Ad missam Sancti tui. Kyrie eleison feriale. Stabunt iusti. Primum Gaudete iusti. Secundum alleluia de tempore. Ego sum vitis vera. Mirabilis deus. Praefatio de tempore. Ego sum vitis.

PANCRATII NEREI ET ACHILLEI

Ad vesperas et ad horas alia ut supra de sanctis.

Ad missam Ecce oculi. Exultate iusti in domino. Stabunt iusti. Primum Gaudete iusti. Secundum de tempore. Ego sum vitis vera. Confitebuntur. Praefatio de tempore. Gaudete iusti. Ite missa est.

SERVATII EPISCOPI ET GANGOLFI MARTYRIS

Per omnia ut supra de sanctis. Addatur collecta Mariae ad martyres.

IN NATIVITATE SANCTI URBANI

Nota si festum eius ante pentecostespentecosten venerit cantabis de eo:

Ad vesperas Sancte Urbane. Cetera omnia ferialiter ut supra. Si vero post pentecosten venerit, fiat de eo ut de sanctis post festum pentecostes annotatur.

Ad missam Sacerdotes tui. Memento domine. Plures facti sunt. Iuravit. Dixit dominus. Gloria et honore, vel Elegit. Vigilate. Veritas mea. Fidelis servus.

PETRONELLAE VIRGINIS

Omnia ut de una virgine.

NICODEMIS

Omnia de uno martyre.

IN ASCENSIONE DOMINI

Ad vesperas Ascendo ad patrem. Laudate pueri cum reliquis. Unicuique nostrum. Ascendens in altum. Ascendit deus in iubilatione. Festum nunc celebre. Ascendens Christus in altum. Pater manifestavi. Praesta quaesumus omnipotens deus ut nostrae mentis.

Ad completorium Christus qui descendit. Iesu nostra redemptio. Custodi nos domine. ~~Alleluia~~. Nimis exaltatus es. Hic modus servatur ad completorium usque in vigilia pentecostes.

Ad matutinum Alleluia. Regem ascendentem. In nocturno Elevata es. Domine dominus noster. Dominus in templo. In domino confido. A summo caelo. Caeli enarrant. Ascendens Christus in altum. Recumbentibus undecim discipulis. Post passionem suam. Et convescens. Omnis pulchritudo. Nisi ego abiero. Ite in orbem. In nomine patris. Te deum laudamus.

Ad laudes Viri Galilaei. Cumque intuerentur. Elevatis manibus. Exaltate regem regum. Videntibus illis. Primum quidem sermonem. Dominus in Sion. Euntes in mundum. Concede quaesumus omnipotens deus ut qui hodiena die unigenitum.

Ad horas hoc die et cottidie usque ad pentecosten canitur Oramus domine. Praesta hoc genitor.

Ad primam Non turbetur cor vestrum. Elevatus est sol. Christe fili. Qui sedes. Exurge domine. Kyrie. Christe eleison. Kyrie et cetera.

Ad processionem Post primam fiat aspersio cum Vidi aquam. Et more quo supra cappatis clericis et scholaribus fiat processio ad ecclesiam baptismalem cum Cum rex gloriae. Et ibi statione facta, versiculo et oratione de ascensione domini praemissis, cantetur Salve festa dies. Qua deus ascendit victor. Tertius Legibus inferni oppressis. Reditur ad chorum cum Ite in orbem. In nomine patris. Quo finito subiungit sacerdos Ascendit deus in iubilatione. Et statim incipiatur tertia.

Ad tertiam Cumque intuerentur. Ascendens Christus in altum. Ascendit deus in iubilatione. Capitulum et oratio de die.

Ad sextam Elevatis manibus. Ascendit deus in iubilatione. Exaltare domine.

Ad nonam quam hoc die post prandium sollemniter agimus propter maiorem devotionem populi concurrentis cantamus totum Festum nunc celebre. Videntibus illis. Exaltare domine. Dominus in Sion. Capitulum et oratio de die.

Ad missam Viri Galilaei. Omnes gentes. Kyrie eleison ~~paschale~~ cum Gloria in excelsis. Concede quaesumus omnipotens deus ut qui hodierna die unigenitum tuum redemptorem. Primum quidem sermonem. Primum Ascendit deus in iubilatione. Secundum Dominus in Sina. Summi triumphum. Recumbentibus undecim discipulis. Credo in unum dicitur. Ascendit deus. Qui post resurrectionem suam, quae durat usque in vigiliam pentecostes. Communicantes hac sola die dicitur. Psallite domino. Ite missa est. Post missam cantatur sexta, et post prandium cantabitur nona statione facta in medio monasterio.

De ludo in ascensione domini Finita nona ascensio domini nobiscum antiquo more sic peragitur. Praeparetur tentorium seu domuncula de lignis pannis pulchris circumdatis, et locetur in medio monasterio infra ad pavimentum sub foramine alti tabulati pro repraesentatione montis Sinai. Et in hac domuncula ponatur imago salvatoris induta vestibus competentibus, videlicet humerali sarrociumd. h. superpellicium. vgl. Du Cange 7, 313 praecincto vel alba cum stola et cappa seu aliis consimilibus secundum quod videtur competere, ferens vexillum in manu. Funiculus quoque subtilis descendat per foramen tabulati et sic innixus vertici ipsius imaginis salvatoris, ut eo mediante, possit sursum elevari. Sint etiam duo circuli floribus inserti in duobus aliis fu funiculisfuniculis pendentes, ac in uno circulo imago angeli. Circulus quoque tertius pannis sericeis circumductus sit, qui pendeat immobiliter in ore foraminis tabulati, per quem praedicti funiculi transeant descendendo. Et imago salvatoris quasi in caelum transeat ascendendo. His itaque dispositis sint duodecim de schola pro duodecim apostolis et unus pro persona beatae Mariae et duo pro angelis deputati competenti apparatu vestium exornati: videlicet angeli sint induti rogis seu tunicis virgineis alas habentes in lateribus et serta seu crinalia de floribus in capitibus. Sed persona Mariae vestibus sanctae et honorabilis viduitatis induatur. Apostoli vero debent esse nudi pedes et superpelliciati casulis seu cappis praecincti a sinistro humero in dextrum latus, sicut diaconi solent se praecingere, et habeant in suis capitibus scuta victoriae, quae nos diademata appellamus propriis suis nominibus inscripta. Et si non omnes, quidam tamen ex eis propria signa teneant in manibus, videlicet Petrus clavem, Ioannes librum, Andreas crucem, Bartholomaeus cultrum et Thomas lanceam, et sic de aliis. Et hi omnes de sacristia procedant: primo angeli, deinde Maria inter manus duorum primorum apostolorum, ceteris apostolis binis et binis sequentibus, omnibusque insimul cantantibus Post passionem suam. Et cum pervenerint ad praedictam domunculam stationem faciunt ab ipsa quantum ad tres passus inter se et altare sanctae crucis domunculam habentes. Mariaque posita in medio apostolorum, angeli stant in aliquo eminenti loco in latere domunculae, et cantant Et convescens. Quo finito apostoli cantant repetitionem et angeli cantant Silete silete. Deinde in domuncula fit una persona pro persona salvatoris cantans Pater manifestavi, et apostoli alleluia cantant etiam in omnibus antiphonis, sive ponatur in medio, sive in fine. Deinde angeli Silete silete. Salvator primo Ascendo ad patrem. Et cum illa sic canitur trahitur imago super domunculam, quod ab omnibus possit videri. Quo facto descendat columba in circulo super caput imaginis et apostoli cantent Ecce spiritus in specie. Deinde descendat angelus cum suo circulo. Et iterum apostoli Reliquit eum tentator. Salvator Exivi a patre. Philippus Domine ostende nobis pacem et sufficit a nobis cum richmorithmo. Salvator Philippe qui videt, vel Tanto tempore. Angeli Silete. Salvator Nisi ego abiero. Apostoli Praesta hoc genitor. Angeli Silete. Salvator secundo Ascendo ad. Et tunc imago trahatur ultra medium. Deinde veniat Maria erectis manibus et devotis oculis imaginem intuens cantet versum Iesu nostra redemptio cum richmo rithmocompetenti. Apostoli O rex gloriae. Salvator Non vos relinquam. Angeli Silete silete. Salvator incipit Item in orbem. Apostoli prosequuntur cantantes circumeundo domunculam. Deinde stant ad locum pristinum et salvator cantat In nomine patris. Apostoli repetitionem. Salvator tertio Ascendo, et illa hora imago salvatoris totaliter trahitur intra tabulatum et apostolis intuentibus in caelum angeli cantant antiphona vel Viri Galilaei. Quibus finitis apostoli recedunt cum Illi autem profecti, Et sic est finis. Et cavendus est ne strepitus ~~pedum~~ et turpitudo imaginis diaboli cum abominationibus ignis sulphureis et picis seu aquarum coloribus permixtarum, ceterisque irreverentiis et parlamentis cuiuscumque conditionis per sanctam matrem ecclesiam prohibitis, huic devotioni admisceantur, ex quibis loca sancta divino cultu consecrata ac domus dei, quam decet sanctitudo in latitudine dierum, non solum prophanantur, verum etiam populi devotio in lavisciam et ridiculum et aliquando in seditionem ~~scilicet~~ provocari. Sed postquam imago salvatoris tabulatum intraverit, tunc magnae hostiae, quemadmodum ad mandatum domini in aliquibus ecclesiis solent distribui, si haberi poterunt, cum rosis liliis et floribus diversarum specierum mittuntur deorsum. Et parvuli pueri venientes de schola vestibus abiectis secundum nostram consuetudinem hostias cum floribus colligunt manibus in caelum plaudentes et cantantes Sanctus sanctus sanctus, vel Veni sancte, per parvulos pueros vestes abicientes intelliguntur humiles terrena non quaerentes, de quibus dominus dicit Nisi efficiamini sicut parvuli, non intrabitus in regnum caelorum. Illi colligunt flores diversarum specierum, id est varia dona spiritus sancti. Per hostias intelligitur praesentia corporis Christi, quod nobiscum est sub specie panis usque in consumatione saeculi.

In secundis vesperis Viri Galilaei. Dixit dominus. Cumque intuerentur. Confitebor tibi. Elevatis manibus. Beatus vir. Rogabo patrem. Laudate pueri. Videntibus illis. Ad te levavi oculos. Viri Galilaei. Festum nunc celebre. Ascendens Christus in altum. O rex gloriae.

PROXIMA DIE POST ASCENSIONEM DOMINI

Ad matutinum Alleluia. Regem ascendentem. Exaltare domine. Domine in virtute. Exaltabo te. Psalmum ipsum. Ascendit deus in iubilatione. Omnes gentes. Ascendens Christus in altum. Legatur usque in vigilia pentecostes liber Actuum apostolorum et cantentur semper proxima responsoria de historia ascensionis et pro tertio responsorio cottidie cantabitur Ite in orbem. Te deum laudamus canitur per totam ebdomadam.

Ad laudes cottidie sola Viri Galilaei. Capitulum de ascensione. Dominus in Sion. In evangelio antiphona quaecumque in ordine occurret. Oratio de ascensione. Suffragia non habentur, nisi occurrant festa sanctorum: de his tene modum ut infra scribitur.

Ad horas ut in die sancto, sed amodo in oratione non dicitur hodierna die.

Ad missam Viri Galilaei. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Oratio ut supra. Primum quidem. Primum Ascendit deus. Secundum Dominus in Sina. Recumbentibus undecim. Credo in unum per octavam dicitur. Ascendit deus in iubilatione. Praefatio de ascensione cottidie usque ad vigiliam pentecostes. Psallite domino. Ite missa est. Sic cottidie de tempore celebratur per octavam praeterquam in dominica proxima ut infra patebit.

Ad vesperas sola Elevatis manibus. Dixit dominus. Confitebor. Beatus vir. Laudate pueri. Ad te levavi oculos. Capitulum de ascensione.

Completorium ut supra.

SABBATO POST ASCENSIONEM

Ad matutinum Alleluia. Regem ascendentem. Sumantur antiphonae et psalmi de tertio nocturno. Cetera omnia ut supra.

DOMINICA PROXIMA POST ASCENSIONEM DOMINI

Sabbatoad vesperas sola Elevatis manibus. Dixit dominus cum reliquis ut supra. Fratres. Estote ergo prudentes. Festum nunc celebre. Ascendens Christus in altum. Exivi a patre meo. Require supra dominica quinta. Sequitur oratio dominicalis Omnipotens sempiterne deus fac nos, ut satisfaciat ecclesiastico conventui, qui fit propter dominicam et non propter ascensionem domini. Et consimilem modum habes supra dominica proxima post epiphaniam. Deinde sequitur antiphona et oratio de ascensione.

Completorium ut supra.

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, responsoria et cetera ut in sancta nocte. Evangelium dominicale Cum venerit paracletus. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Viri Galilaei. Capitulum de dominica Estote prudentes et vigilate. Dominus in Sion. Cum venerit paracletus. Oratio de dominica Omnipotens sempiterne deus fac nos tibi. Additur antiphona et oratio de ascensione.

Prima ut supra de ascensione.

Deinde fit aspersio etprocessio ut supra in die sancto, praetermissis cappis, quae a sacerdote et a ministris solummodo portantur.

Ad tertiam et ad alias horas capitulum et oratio de dominica. Cetera ut supra de ascensione.

Ad missam Exaudi domine vocem. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Omnipotens sempiterne deus fac nos. Fratres. Estote ergo prudentes. Ambo alleluia mutantur usque ad pentecosten, sed hoc die secundum alleluia canitur sub alia melodia. Summi triumphum in toto, vel in parte. Cum venerit paracletus. Credo in unum canitur. Viri Galilaei. Praefatio de ascensione. Pater cum essem. Ite missa est.

In secundis vesperis Elevatis manibus. Dixit dominus cum reliquis ut supra. Capitulum de ascensione. Festum nunc celebre. Ascedens Christus in altum. In evangelio antiphona de ascensione quaecumque in ordine fuerit. Oratio de ascensione. Nulla suffragia habentur, nisi occurrerent festa sanctorum, ut infra scribitur.

Completorium ut supra.

FERIA SECUNDA

Ad matutinum Alleluia. Regem ascendentem. Antiphonae et psalmi de secundo nocturno et sic in sequentibus diebus nocturni varientur. Tria responsoria de historia ascensionis et pro tertio Ite in orbem. Legatur de Actibus apostolorum ubi supra dimissum est. Cetera omnia per totam ebdomadam ut supra proxima die post diem ascensionis.

FERIA SEXTA ANTE VIGILIAM PENTECOSTES

Item eodem modo feria sexta proxima ante vigiliam pentecostes.

Ad matutinum Te deum laudamus habet, et cetera omnia ut in praecedentibus diebus, nisi quod

ad missam canitur dominicale officium Exaudi domine per totum. Gloria in excelsis. Credo in unum et praefatio de ascensione dicuntur. Cetera omnia dominicaliter. Epistula et evangelium legantur de feria, si habetur. Sin autem legatur de dominica.

COMMENTARIUS

Ascensio domini octavam non habet, sed ispius ascensionis totum tempus celebriter agimus usque ad vigiliam pentecostes. Auctor tamen Rationalis dicit quod ascensio habeat decem diem pro octavisvgl. Durandus bookVI,86.

DE SANCTIS INFRA ASCENSIONEM DOMINI ET FESTUM PENTECOSTES

De sancto Erasmo vide de sanctis infra pentecostes. Fol. 153.

DE FESTO APOSTOLORUM PHILIPPI ET IACOBI IN DIE ASCENSIONIS

Si festum sanctorum Philippi et Iacobi fuerit in die ascensionis domini finita collecta ascensionis in prima et secunda vespera cantatur Non turbetur cor vestrum. Sequitur oratio de apostolis pramisso versiculo In omnem terram. In matutinis finita collecta ascensionis imponatur Ego sum in medio vestri. Sequitur oratio ut supra. Ad missam collecta ascensionis et apostolorum dicatur sub una conclusione. Et sequenti die ipsorum festum celebretur. Completorium de ascensione. Additur oratio de apostolis. In matutinis cantetur ut praeordinatum est. Finita collecta apostolorum dicatur antiphona et oratio de ascensione. Prima fiat de ascensione. Additur oratio de apostolis. Ad missam collecta apostolorum et de ascensione sub una conlusione. Secundum Dominus in Sina. Summi triumphum. In secundis vesperis ut supra in propria rubrica et quae ibi scribuntur de resurrectione mutantur in ea quae sunt ascensionis.

DE INVENTIONE SANCTAE CRUCIS IN DIE ASCENSIONIS

Si inventio sanctae crucis venerit in die ascensionis domini in prima vespera post collectam ascensionis imponatur O crux gloriosa cum sua collecta. Deinde se sanctis Gaudium sit vobis cum sua collecta. In matutinis post collectam ascensionis imponatur Helena sancta dixit. Sequitur oratio de sancta cruce. Deinde de sanctis Pretiosus Christi martyr cum sua collecta. Ad missam prima collecta dicatur de ascensione, secunda de sancta cruce, tertia de sanctis. In secundis vesperis post collectam ascensionis imponatur antiphona de sanctis Gaudium sit vobis cum oratione deinde imponatur Hoc signum crucis et fiat processio ad altare sanctae crucis. Et omnia fiant ut supra de inventione sanctae crucis in propria rubrica, nisi quod quae sunt resurrectionis transmutantur in ea quae sunt ascensionis, tam in matutinis, quam in vesperis et in singulis horis. Si dominico die venerit festum crucis, ibidem peragatur et addatur antiphona et oratio de ascensione. Sequenti vero die omnia, quae ad dominicam pertinent, peragantur.

DE FESTO SANCTI IOANNIS ANTE PORTAM LATINAM IN DIE ASCENSIONIS

Si festum Ioannis ante portam latinam venerit in die ascensionis sufficit de eo dicere antiphonam et collectam, cum non peragitur plenum officium. Si vero in pleno officio debeat celebrari in primis vesperis ascensionis domini et in matutinis addatur antiphona et collecta et in missa collecta. In secundis vesperis post collectam ascensionis imponatur Vox tonitrui et ad altare ipsius fiat processio. Et cetera omnia peragantur ut supra ante ascensionem, cantu resurrectionis in ascensionem transmutato. Si in dominica illud festum venerit, celebratur ut supra ante ascensionem ordinatum est. Similiter fiat de pleno officio sanctae Walburgae et de aliis similibus solummodo resurrectionemresurrectione transmutata in ascensionem.

COMMENTARIUS

Notandum quod si minus festum infra ascensionem et pentecosten venerit, sufficit de eo dicere antiphonam et orationem, nisi proprium habeat officium, tunc erit celebrandum.

SABBATO SANCTO PENTECOSTES

Ad matutinum Alleluia. Regem ascendentem. Antiphona et psalmi de proximo nocturno. Si diligitis me cum sua homilia. Tria responsoria de ascensione. Te deum laudamus propter vigiliam non canitur, licet Gloria in excelsis in missa decantemus. Unde versus: Numquam T sine G canimus, sed ter sine T G. Hic versus habet sic exponi: T, id est Te deum laudamus numquam canitur sine G, id est sine Gloria in excelsis, sed G, id est Gloria in excelsis, canitur sine T, id est sine Te deum laudamus, ter, scilicet in cena domini, ubi consecratur chrisma, et in vigilia paschae et in vigilia pentecostes. Cetera omnia fiant de ascensione ut supra.

Ordo in sabbato sancto pentecostes Ignis non benedicitur, nec cereus consecratur, sed post nonas sic incipiatur: lectio absque titulo Tentavit deus Abraham. Sequitur Oremus. Deus qui in Abrahae sine salutatione. Sicut et aliae orationes sine salutatione proferuntur et lectiones absque titulo. Lectio secunda Scripsit Moyses. Sequitur Attende caelum. Deus qui nos per prophetarum. Lectio tertia Apprehendent septem mulieres. Vinea mea. Deus qui nos ad celebrandam. Lectio quarta Audi Israel. Sicut cervus. Concede nobis omnipotens deus. Finitis lectionibus ordinetur processio cum chrismate, cereo et vexillis ut in vigilia paschae, et descenditur ad fontem cum letania norica Rex sanctorum, quam duo canonici praecinunt et chorus primum versum repetit, nunc a principio, nunc a medio. His expletis baptismus consecratur ut supra in vigilia paschae. Quo peracto reditur ad chorum cum trina letania, quam tres pueri de schola praecinunt. Et cum ad chorum praeventum fuerit sacerdos dicit Confiteor. Postea letania expleta dicit diaconus Accendite. Accendite.

Deindead missam cantores imponunt Kyrie paschale. Kyrie. Sequitur Gloria in excelsis. Sola Praesta quaesumus omnipotens deus. Cum esset Apollo. Confitemini et non iteratur, sed statim tractus imponitur Laudate dominum omnes gentes. Si diligitis me. Credo in unum non dicitur, secundum quod nos cum ecclesia Frisingensi et cum aliis famosis ecclesiis ab antiqua consuetudine observavimus, propter aequalitatem huius officii in paucis differente ab officio vigiliae paschae. Alii vero Credo in unum tenent concordante cum auctore libri Rationalis vgl. Durandus bookVI,106. qui dicit Credo non debere omitti, quia cum symbolum hoc derivatum sit a symbolo apostolorum, fidem quam habebant insinuat. Emitte spiritum. Qui ascendens super omnes caelos sollemniter, sine hodierna die. Communicantes dicitur et diem sacratissimum pentecostes praevenientes, sed per totam ebdomadam amodo distinguitur et diem sacratissimum celebrantes. Et Hanc igitur etiam per totam ebdomadam dicitur. Sanctus et Agnus dei dicuntur. Ultimo festivitatis die. Ite missa est dicitur, quia in vigilia paschae vespere praecedunt conclusionem missae, ergo missa et vespere claudunt cum Benedicamus domino. Hic autem serus est.

IN DIE SANCTO PENTECOSTES

In sabbato sancto pertecostesad vesperas Veni sancte spiritus. Laudate pueri cum reliquis. Dixit Paulus Ioannes quidembaptizavit. Apparuerunt. Loquebantur. Veni creator. Loquebantur variis. Non vos relinquam. Praesta quaesumus omnipotens deus ut claritatis.

Ad completorium Deus autem spei. . Accende lumen sensibus. Custodi nos. Alleluia. Spiritus paracletus. Haec per totam ebdomadam ad completorium non mutantur. Spiritus sancti quaesumus domine.

Ad matutinum Alleluia. Spiritus domini replevit, quod etiam per ebdomadam non mutatur. In nocturno Factus est repente. Magnus dominus. Confirma hoc deus. Legatur Si quis diligit me cum sua homilia. Dum complerentur. Repleti. Repleti sunt. Loquebantur variis. Apparuerunt apostoli. Loquebantur. Hoc responsorium per totam ebdomadam erit ultimum. Te deum laudamus.

Ad laudes Dum complerentur. Spiritus domini. Repleti sunt. Fontes aquarum. Loquebantur variis. Dum complerentur. Spiritus domini replevit. Si quis diligit me. Deus qui hodierna die.

Ad primam et ad omnes cursus hodie et per totam ebdomadam Veni sancte spiritus.

Ad primam Veni creator. Qui paracletus. Per te sciamus. Veni sancte spiritus. Apparuerunt apostoli. Christe fili dei. Qui sedes ad dexteram. Minor Exurge domine. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Deus qui hodierna die.

Post primam more solito fiataspersio more solito cum In die resurrectionis et Vidi aquam.

Deinde fiatprocessio ad ecclesiam baptismalem cum Cum rex gloriae. In statione dicitur Emitte spiritum. Sequitur Sancti spiritus corda nostra. Deinde canuntur versus Salve festa dies. Qua deus sanctum pneuma misit in discipulos. Secundus Ecce renascentis. Tertius In nos mitte patris. In reditu Apparuerunt apostolis cum versu. Quibus finitis cum repetitione sacerdos subiungit Emitte spiritum tuum, et statim incipiatur tertia.

Ad tertiam Tu septiformis. Qui paracletus. Per te sciamus. Veni sancte. Repleti sunt apostoli, vel quodcumque simile. Loquebantur variis. Confirma hoc deus. Deus qui hodierna die.

Ad sextam Accende lumen. Qui paracletus. Per te sciamus. Veni sancte. Caritas dei diffusa est. Confirma hoc deus. Emitte spiritum tuum. Oratio ut supra.

Ad nonam Hostem repellas. Da gaudiorum praemia. Per te sciamus. Et quia hoc die nona post prandium canimus, si placet, propter devotionem populi concurrentis, cantetur integrum Veni creator. Veni sancte. His auditis baptizati, vel de lectione Dum complerentur ut in officiali invenies. Emitte spiritum tuum. Spiritus domini replevit. Oratio ut supra. Et in fine post orationem et Benedicamus canitur . Post tertiam canitur missa.

Ad missam Spiritus domini replevit. Confirma hoc. Kyrie cum Gloria in excelsis ~~paschale~~. Deus qui hodierna die. Dum complerentur dies pentecostes. Primum Emitte spiritum tuum. Secundum Veni sancte spiritus. Sancti spiritus assit. Si quis diligit me. Credo in unum dicitur per totam ebdomadam. Confirma hoc. Qui ascendens super omnes. Communicantes et diem et Hanc igitur per totam illam ebdomadam. Factus est repente. Ite missa est. Post missam sexta, post prandium nona ut supra.

In secunda vespera Veni sancte spiritus. Dixit dominus. Confitebor. Beatus vir. Laudate pueri. Ad te levavi oculos. Haec antiphona cum his psalmis ad vesperas per totam ebdomadam. Capitulum de die sancto. Apparuerunt apostolis, quod per tres noctes proximas propter concursum populi canimus, sed reliquis sequentibus nocturnibus omittimus. Veni creator per totam ebdomadam cum versu Loquebantur variis linguis. Hodie completi sunt. Oratio ut supra.

Completorium ut supra etiam per totam ebdomadam.

FERIA SECUNDA

et per totam ebdomadamad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi et versus ut in priori nocte. Sic deus dilexit mundum. Iam non dicam. Quorum remiseritis. Ultimo festivitatis. Qui sitit. Apparuerunt. Loquebantur variis linguis. Te deum laudamus dicitur per totam ebdomadam. Spiritus domini replevit orbem terrarum.

Ad laudes per totam ebdomadam sola Dum complerentur. Viri fratres et patres. Spiritus domini replevit. Accipite spiritum sanctum. Deus qui apostolis tuis. Et quolibet alio die sumantur capitulum et oratio de proprio die.

Prima fiat ut supra in die sancto per totam ebdomadam.

Ad alias horas capitulum et oratio de proprio die etim quolibet die. Cetera ut supra in die sancto per totam ebdomadam.

MAd missam Cibavit eos. Psalmus Exultate deo. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis. Deus qui apostolis tuis sola. Aperiens Petrum. Primum Emitte spiritum. Secundum Paracletus. Veni sancte spiritus et emitte caelitus. Sic deus dilexit. Credo in unum. Emitte spiritum tuum, quod nos consuevimus cantare per tota ebdomadam, sed aliae ecclesiae variant, et hoc die cantant Intonuit de caelo. Praefatio et Communicantes ut supra. Spiritus sanctus. Ite missa est.

In secundis vesperis capitulum et oratio de die. Apparuerunt. Sic deus dilexit mundum. Cetera ut supra.

Completorium ut supra per totam ebdomadam. Aliqui tamen ex nostris pro collecta Sancti spiritus utuntur hac collecta Deus qui hodierna die corda. Et hoc propter Communicantes, sed in his non est magna vis.

FERIA TERTIA

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, et versiculi ut supra. Amen amen dico vobis. Disciplinam. Spiritus domini replevit. Spiritus sanctus. Loquebantur variis. Apparuerunt. Loquebantur variis. Te deum laudamus.

Ad laudes Audistis quia. Capitulum et oratio de die. Cetera omnia ut supra.

Ad missam Accipite iucunditatem. Attendite popule meus. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ~~paschale~~. Oratio sola Assit nobis domine. Cum audissent apostoli. Primum Emitte spiritum. Secundum Spiritus domini replevit. Veni sancte spiritus. Amen amen dico vobis. Credo in unum. Emitte spiritum tuum secundum nos, sed secundum alios Portas caeli. Praefatio et Communicantes ut supra. Spiritus qui a patre. Ite missa est.

In secundis vesperis ut supra. Capitulum et oratio de die. Responsorium ut supra. Ego sum ostium.

Completorium et cetera omnia ut supra.

FERIA QUARTA

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi et versiculi ut supra. Dixit Iesus discipulis suis. Nolite murmurare. Nemo potest venire. Dum venerit paracletus. Nisi ego. Factus est repente. Et apparuerunt. Apparuerunt apostolis. Loquebantur variis. Te deum laudamus.

Ad laudes Dum complerentur. Capitulum et oratio de die. Cetera ut supra.

Ad missam Dum egrederis. Exurgat deus. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Prima Mentes nostras sine salutatione et absque genuflexione. Sequitur . Emitte spiritum tuum sine repetitione. Sequitur salutatio et Praesta quaesumus omnipotens et misericors deus. Stans Petrus cum undecim. Dum complerentur. Sancti spiritus in toto vel in parte. Nemo potest venire. Credo in unum. Emitte spiritum. Praefatio et Communicantes ut supra. Pacem meam.

In secundis vesperis capitulum et oratio de die. Hymnus . Ego sum panis. Cetera ut supra,

FERIA QUINTA

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi et versiculi ut supra. Convocatis Iesus duodecim. Non vos relinquam orphanos. Pacem meam. Loquebantur variis. Repleti sunt omnes. Apparuerunt. Loquebantur. Te deum laudamus.

Ad laudes Si diligeretis me. Capitulum et oratio de die. Cetera omnia ut supra.

Ad missam Spiritus domini replevit per totum. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis paschaliter ~~vel dominicaliter~~. Deus qui corda. Philippus descendens. Convocatis Iesus undecim. Credo in unum. Praefatio et Communicantes ut supra. Secreta et complenda propria.

In secundis vesperis capitulum et oratio de die. Spiritus qui a patre.

FERIA SEXTA

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi et versiculi ut supra. Factum est in una dierum. Iam non dicam. Disciplinam. Apparuerunt. Te deum laudamus.

Ad laudes Spiritus sanctus docebit vos. Capitulum et oratio de die. Cetera omnia ut supra.

Ad missam Repleatur os meum. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut supra. Da quaesumus ecclesiae tuae misericors deus. Aperiens Petrus os suum. Primum Emitte spiritum tuum. Secundum Sancti spiritus. Sequentia omittitur. Factum est in una dierum. Credo in unum. Emitte spiritum secundum nos, sed secundum alios Lauda anima. Praefatio et Communicantes ut supra. Spiritus ubi vult spirat.

In secundis vesperis capitulum et oratio de die. Spiritus paracletus. Cetera omnia ut supra.

SABBATO

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi et versiculi ut supra. Surgens Iesus de synagoga. Ultimo festivitatis. Spiritus sanctus ~~procedens~~. Apparuerunt. Te deum laudamus.

Ad laudes capitulum et oratio de die. Hi qui linguis loquuntur. Cetera ut supra.

Ad missam Caritas dei. Domine deus salutis. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut supra paschaliter ~~vel dominicaliter~~. Orationes omnes sine salutatione et sine genuflexione praeter sextam orationem, quae dicitur cum salutatione. Prima Mentibus nostris. Effundam de spiritu meo. Emitte spiritum. Illo nos igne. Prophetia secunda Locutus est dominus ad Moysen. Spiritus domini replevit. Deus qui nos ad animarum medelam. Prophetia tertia Dixit Moyes filiis Israel. Audi Israel. Paracletus. Praesta quaesumus omnipotens deus. Prophetia quarta Dixit dominus ad Moysen. Si in praeceptis meis. Veni sancte spiritus. Praesta quaesumus omnipotens et misericos deus. Prophetia quinta Danielis Angelus domini descendit. Benedictus es domine deus patrum. Sequitur oratio cum salutatione Deus qui tribus pueris. Convenit universa. Laudate dominum omnes gentes. Sequentia non canitur. Surgens Iesus de synagoga. Credo in unum. Emitte spiritum. Praefatio et Communicantes ut supra. Non vos relinquam. Ite missa est.

Post missam hoc die caniturnona propter Gloria in excelsis, quod post nonas non debet cantari, nisi in cena domini. In aliis vero quattuor temporibus nona missam praecedit.

COMMENTARIUS

Quodcumque festum inciderit in ebdomada pentecostes non potest sollemnius peragi quam per antiphonam et collectam, praeter festum dedicationis, et tamen vacetur, si vacandum est. Et eaedem antiphonae cantentur quae et ante festum pentecostes cantabantur de sanctis, scilicet Filiae Hierusalem, vel si minus festum fuerit, continuetur collecta collectae diei sub eadem conclusione. Si festum novem lectionum evenerit infra ebdomadam pentecostes differatur usque in sequentem ebdomadam et tunc debito modo celebretur, tamen vacetur si erit vacandum.

COMMENTARIUS

Etiam infra ebdomadam pentecostes nec de beata virgine, nec de patrono canimus sicut infra ebdomadam paschae. Similiter dies anniversarios anticipamus, et in hac ebdomada non habemus vigilias et vesperas mortuorum, neque missam defunctorum, nisi praesenti funere.

IN OCTAVA PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Veni sancte. Dixit dominus cum reliquis ut supra. Ecce ego Ioannes. Veni creator. Loquebantur. Ultimo festivitatis. Deus qui corda.

Completorium ut supra.

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, versiculi ut supra in die sancto. Legatur Erat homo ex Pharisaeis. Responsoria ut supra in die sancto. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Dum complerentur. Amen amen dico tibi. Deus qui corda, et amodo non dicimus hodierna.

Ad primam ut in die sancto.

Ad alias horas similiter ut supra in die sancto, nisi quod capitula recipiuntur de hodierna epistula ut in officiali invenies.

Post primam fiataspersio cum In die resurrectionis et Vidi aquam.

Deindeprocessio ut in die sancto ad ecclesiam baptismalem cum Cum rex gloriae et in statione dicatur oratio. Et cantetur Salve festa dies cum versibus ut supra in die sancto. In reditu Apparuerunt.

Ad missam Spiritus domini per totum. Kyrie eleison paschale cum Gloria in excelsis. Deus qui corda. Ecce ego Ioannes vidi ostium. Sancti spiritus in toto, vel in parte. Erat homo ex Pharisaeis. Praefatio dominicaliter et cetera omnia ut supra in die sancto, pratere Communicantes, quod amodo non dicitur.

In secundis vesperis ~~de trinitate Te invocamus. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de trinitate. Summae trinitati.~~ . O lux beata trinitas. Benedicamus patrem et filium. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti. ~~Suffragium de sancto spiritu Hodie completi sunt.~~ ~~Castulo.~~

Ad completorium Tu in nobis es. Te lucis ante celebriter. Custodi nos domine. Ex quo omnia. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti.

DE SANCTA TRINITATE

Ad matutinum Deum verum. In primo nocturno Adesto deus unus. Domine dominus noster. Te unum in substantia. Caeli enarrant. Te semper idem. Domini est terra. Benedictus dominus deus Israel. A saeculo. Legatur In trinitate divina nihil dissimile. Benedicat nos deus. Deus misereatur. Benedictus dominus. Replebitur. Quis deus. Notam fecisti. In secundo nocturno Te invocamus. Omnes gentes. Spes nostra. Magnus dominus. Libera nos. Deus iudicium. Magnus dominus noster et magna virtus. Magnus dominus. Magnus dominus. Gloria patri. Da gaudiorum. Honor virtus. Trinitati. In tertio nocturno Caritas pater est. Cantate i. Verax est. Dominus regnavit exultet. Una igitur. Cantate ii. Non est similis tui in diis domine. Cum venerit paracletus. Require in dominica post ascensionem domini. Summae trinitati. Praestet nobis. Benedicamus patrem. Benedictus es. Te deum patrem. Quoniam magnus. Te deum laudamus dicitur per totam ebdomadam. Ante laudes Benedictus es domine in firmamento caeli.

Ad laudes Gloria tibi trinitas. Laus et perennis. Gloria laudis. Laus deo patri. Ex quo omnia. O altitudo divitiarum. Verbo domini caeli firmati sunt. Et spiritu oris eius omnis virtus eorum. Gratias tibi deus. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis.

Ad horas per totam ebdomadam sanctae trinitatis hymni cantentur sub celebri melodia.

Ad primam Iam lucis orto sidere. Adesto deus. Regi saeculorum immortali. Christe fili dei. Qui sedes ad dexteram. Exurge domine. Kyrie. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti.

Ad tertiam Nunc sancte nobis spiritus. Laus et perennis. Ego sum alpha. Benedictus es domine in firmamento caeli. Magnus dominus noster. Oratio ut supra. Ubi sciendum si post illam ebdomadam in aliqua dominica de sancta trinitate, vel de dominica, canitur, tunc responsoria dominicalia, scilicet Inclina cor meum cum reliquis et in feriis ferialia, scilicet Sana animam meam cum reliquis convenienter ad horas decantantur. Sed hoc die et per ebdomadam illam propria responsoria tamquam de proprio festo decantantur.

Ad sextam Rector potens. Gloria laudis. Dignus es domine, vel aliud consimile. Magna dominus noster et magna virtus eius. Et sapientiae eius. Non est similis tui. Oratio ut supra.

Ad nonam Rerum deus tenax. Ex quo omnia. Haec dicit primus et novissimus. Non est similis tui in diis domine. Et non est secundum opera tua domine. Verbo domini caeli. Oratio ut supra.

Ad missam Benedicta sit sancta. Benedicamus patrem. Kyrie eleison sollemne cum Gloria in excelsis. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti. O altitudo divitiarum. Benedictus es. Benedictus es. Benedicta sancta sit trinitas. Cum venerit paracletus. Require in dominica post ascensionem domini. Credo in unum per totam ebdomadam. Benedictus sit deus. Praefatio de sancta trinitate Qui cum unigenito tuo. Benedicite deum. Ite missa est.

In secundis vesperis Gloria tibi trinitas sola. Psalmi ~~ut in pentecoste. Capitulum~~ O altitudo. ~~Honor virtus.~~ Benedicamus patrem et filium. Tibi decus. In aliis vero noctibis Te deum patrem. Oratio de sancta trinitate.

Completorium dominicaliter per omnes dies sanctae trinitatis ut supra. Pacem tuam, vel Vigila super nos. Kyrie. Christe eleison. Kyrie. Pater noter. Credo in deum. Benedicamus patrem. Oratio de sancta trinitate.

DE DIE POST FESTUM SANCTAE TRINITATIS

Ad matutinum Deum verum. Tres antiphonae cum tribus psalmis de secundo nocturno et in tertia nocte de tertio nocturno. Legantur tres lectiones de homilia evangelii Cum venerit paracletus, vel de sermonibus sancti Augustini de trinitate. Item tria responsoria de historia sanctae trinitatis Te deum laudamus.

Ad laudes sola Gloria tibi trinitas. Capitulum et oratio de sancta trinitate. Gratias tibi deus. Ad horas ut supra.

Ad missam Benedicta sit per totum. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis dominicaliter. Sequentia potest omitti. Credo in unum et praefatio de sancta trinitate dominicaliter. Et sic etiam in sequentibus feriis esset agendum, si festa sanctorum non intervenerit.

COMMENTARIUS

Notandum quod si festum aliquod in hac ebdomada evenerit, de quo plenum officium sit agendum ad utrasque vesperas et ad matutinas dicantur antiphonae de sancta trinitate, quae inveniuntur positae cum sua collecta, sed prima et completorium manent de sancta trinitate invariabiliter, et additur collecta de festo. Ad alias horas hymni cantentur celebriter. Cetera de festo et additur oratio de sancta trinitate. Ad missam secunda collecta dicatur de sancta trinitate, si placeat plures dicere. Sin autem ambae sub una conclusione dicantur. Dicatur etiam praefatio de sancta trinitate, nisi sit tale festum, quod propriam habeat praefationem. Si festum de quo non habetur plenum officium inciderit, sufficit dicere antiphonam et collectam de festo et cantatur de sancta trinitate.

IN FESTO CORPORIS CHRISTI

Ad vesperas ~~Animarum cibus~~ ~~cum reliquis.~~ . Dominus Iesus in qua nocte. Homo quidam. Venite comedite. Pange lingua. Panem angelorum. O quam suavis. Deus qui nobis in sacramento. Deinde Te deum patrem et oratio de sancta trinitate. Sic quam diu octava sanctae trinitatis duraverit, additur in vesperis et in matutinis antiphona et oratio de sancta trinitate. Similiter in ceteris horis et in missa oratio de sancta trinitate.

Ad completorium Unus panis et unum. Verbum supernum. Custodi nos. O panis vitae. Kyrie. Christe. Kyrie. Pater noster. Credo in unum. Preces non dicantur. Panem de caelo praestitisti eis. Visita quaesumus domine.

Ad matutinum Christum regem adoremus. In primo nocturno Fructum salutiferum. Beatus vir qui non. A fructu frumenti. Cum invocarem. In communione calicis. Conserva me domine. Petierunt et venit coturnix. Legenda Immensa divinae largitatis. Immolabit aedum. Pascha nostrum. Comedetis carnes. Non Moyses. Respexit Helias. Si quis manducaverit. In secundo nocturno Memor sit dominus. Exaudiat te dominus. Paratur nobis mensa. Dominus regit me. In voce exultationis. Quemadmodum. Cibavit eos ex adipe frumenti. Panis quem ego. Locutus est populus. Cenantibus illis. Dixerunt viri. Melchisedech. Benedictus Abraham. In tertio nocturno Introibo ad altare. Iudica me deus. Cibavit nos deus. Exultate deo. Ex altari tuo domine. Quam dilecta. Omnia a te expectant. Caro mea vere sed cibus cum sua homilia. Accepit Iesus. Memoria memor. Calix benedictionis. Quoniam unum corpus. Unus panis et unum. Parasti in dulcedine. Te deum laudamus per totam ebdomadam.

Ad laudes Sapientia aedificavit. Angelorum esca. Pinguis est panis. Sacerdotes sancti. Vincenti dabo. Quotiescumque manducabitis. Panem de caelo praestitisti. O sacrum convivium. Deus qui nobis in sacramento. Additur antiphona et oratio de sancta trinitate.

Ad omnes horas Tantum ergo sacramentum. Genitori genitoque.

Ad primam Sapientia aedificavit. Habemus altare, vel aliud consimile. Christe fili dei vivi. Exurge domine. Kyrie. Christe. Kyrie. Credo in deum- Panem angelorum. Oratio ut supra, vel illa In hac prima hora.

Ad processionem Post primam sollemniter cum corpore Christi fiat processio per circuitum ecclesiae clericis et scholaribus cappatis accensisque luminaribus ante corpus Christi. Et primo in choro imponatur hoc Homo quidam fecit. Deinde adiungunt alia responsoria de corpore Christi quanta sufficiunt, et statione facta in medio monasterio imponitur O quam suavis est. Sequitur versiculus et oratio de corpore Christi per sacerdotem stantem cum corpore Christi et cum ministris ante altare sanctae crucis. Deinde imponitur O crux gloriosa. Qua finita sequitur versiculus et oratio de sancta cruce. Deinde reditur ad chorum cum Beatissimo Castulo. Sequitur versiculus et oratio de sancto Castulo.

Ad tertiam Angelorum esca. Talem habemus pontificem, vel aliud. Cibavit eos ex adipe. Educas panem de terra. Oratio ut supra, vel alia quae competens fuerit. Additur ad omnes horas oratio de sancta trinitate.

Ad tertiam Pinguis est panis. Lex hominis. Educas panem de terra. Posuit fines tuos. Oratio ut supra.

Ad nonam Vincenti dabo. Calix benedictionis. Posuit fines tuos. Panem de caelo. Oratio ut supra.

Ad missam Cibavit eos. Exultate deo. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis sollemniter. Deus qui nobis in sacramento. Additur oratio de sancta trinitate sub una conclusione. Ego accepi a domino. Oculi omnium. Aperis tu. Caro mea. Lauda Sion salvatorem. Caro mea vere est. Credo in unum dicitur. Sacerdotes incensum. Quia per incarnati. Communicantes non habetur. Qui manducat. Ite missa est.

In secundis vesperis per totam ebdomadam quotiescumque de corpore Christi canimus, recitamus antiphonas Sacerdos in aeternum cum reliquis et psalmos Dixit dominus ~~et cetera cum reliquis~~. Hac nocte Homo quidam cum hymno Tantum canimus. ~~O quam suavis, sed~~ in nocte sabbati et in octava non dicitur Homo.

RCompletorium ~~ut supra~~.

FERIA SEXTA

Ad matutinum Christum regem. Tres antiphonae, tres psalmi cum tribus responsoriis cottidie habeantur, et recipiatur semper nocturnus, qui proximus in ordine fuerit. Te deum laudamus per totam ebdomadam dicitur.

Ad laudes sola Sapientia aedificavit. Capitulum ut supra. Panem de caelo praestitisti. O sacrum convivium, vel Ego sum panis. Oratio ut supra. Additur antiphona et oratio de sancta trinitate.

Ad horas ut supra.

Ad missam Cibavit eos per totum. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis. Ecce panis. Credo in unum et Quia per incarnati, Sanctus et Agnus dei. Haec omnia dominicaliter per totam ebdomadam.

DOMINICA INFRA OCTAVAM CORPORIS CHRISTI

. es folgen 8 ausradierte Zeilen.

Sabbatoad vesperas Sacerdos in aeternum cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum, responsorium Homo quidam, hymnus et cetera omnia ut supra de corpore Christi. . 3 Zeilen wurden ausradiert. Sequitur antiphona de sancta trinitate . Ad processionem Ceteris sabbatinis noctibus usque ad adventum domini fit processio cum cruce fratrum et candelis duabus more solito ad medium monasterium cum O crux gloriosa. Et statione facta sequitur versiculus et oratio de sancta cruce. Deinde imponitur Salve regina, vel alia quaecumque placuerit de sancta Maria. Quibus finitis reditur ad chorum cum ~~Beatissimo Castulo~~. Sequitur ~~antiphona et~~ oratio de sancto Castulo.

Completorium de corpore Christi ut supra.

Ad matutinum novem lectiones. Responsoria et cetera omnia de corpore Christi. Legatur evangelium dominicale Homo quidam erat dives cum sua homilia. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Sapientia aedificavit. Capitulum ut supra. Panem de caelo praestitisti. O sacrum convivium. Oratio ut supra. Additur Homo quidam erat dives. Sequitur Ostende nobis domine. Deus in te sperantium. Deinde antiphona et oratio de sancta trinitate,

Horae fiant de corpore Christi ut supra. Adduntur de sancta trinitate et de dominica orationes.

Ad aspersionem Post primam hodie et in sequentibus dominicis per circulum anni fiat aspersio cum Asperges me domine. Misere mei deus. Gloria patri. Sequitur Quoniam apud te est fons vitae et Sancti spiritus quaesumus domine corda, vel illa Praesta nobis Iesu Christe per hanc creaturam. Alexander enim papa quintus a beato Petro constituit in omni dominica sal et aquam benedici, qua aspergatur populus et habitacula fidelium.

Ad missam Cibavit eos per totum ut supra. ~~Orationes de dominica~~ et de sancta trinitate adduntur. Ecce panis angelorum.

In secundis vesperis de corpore Christi. ~~Addatur antiphona et oratio de dominica propter evangelium, quod illo die est lecto. Cetera ut supra.~~

COMMENTARIUS

Nota si infra octavas corporis Christi festa novem lectionum evenerint, ut est translatio sancti Castuli, festum sancti Viti, Achacii et sociorum eius, sancti Ioannis Baptistae, sanctorum apostolorum Petri et Pauli et consimilia, debent cum officio in alium diem transferri convenienter. In his tamen et in consimilibus et maxime quo die illa festa sint vacanda, ad consuetudinem et ordinationem matris nostrae, videlicet Frisingensis ecclesiae, est recurrendum. Sed si infra easdem octavas minora festa evenerint, sufficit addere antiphonam et orationem, si propria habeant in graduali, sin autem addimus tantum orationem.

IN OCTAVA CORPORIS CHRISTI

Plenum officium cum novem lectionibus ut supra in die sancto.

MAd vesperas Sacerdos in aeternum cum reliquis ut supra.

MAd laudes sola antiphona. Deinde finitis secundis vesperis in complerio redimus ad cantum cottidianum ferialem secundum modum quem habes supra signatum in ebdomada post octavas epiphaniae.

COMMENTARIUS

Si octava corporis Christi in vigilia Ioannis Baptistae vel sanctorum Petri et Pauli evenerint ad matutinum legatur evangelium de vigilia. Cetera omnia de corpore Christi. .

FERIA SEXTA PROXIMA POST OCTAVAM CORPORIS CHRISTI

De corpore Christi.

Si festa sanctorum non incideritad matutinum invitatorium feriale cum nocturno et antiphonis ferialibus. Legatur pars homiliae de evangelio dominicali. Qua finita incipiatur liber Regum et legatur continue cum historia Loquere domine usque in kalendas augusti.

Prima et ceteri cursus ferialiter ut habetur supra post octavas epiphaniae.

Ad missam ferialiter cantatur prima dominica Domine in tua misericordia per totum.

QUANDO ET QUO TEMPORE LIBRI NOVI ET VETERIS TESTAMENTI LEGENDI SUNT

In septuagesima legitur Pentateucus usque ad quintadecimam dies ante pascha adiunctis libro Iosue et libro Iudicum paucis diebus et libro Ruth pro solo et ultimo die. Quintadecima die ante pascha legitur Ieremias uque in cena domini. In cena domini leguntur lamentationes et sermones solito more. In pascha de evangelio. In octava paschae legitur Apocalipsis per duas ebdomadas cum historia Dignus es domine. Postea leguntur canonicae epistulae cum historia Si oblitus usque ad ascensionem domini. Post ascensionem leguntur Actus apostolorum cum historia ascensionis usque pentecosten. In pentecoste legitur de evangelio. Post octavam pentecostes legitur canitur de sancta trinitate per illam ebdomadam et legitur de sancta trinitate. Transacta ebdomada illa imponitur historia Deus omnium exauditor et legitur liber Regum et Paralipomenon usque ad kalendas augusti. In dominica prima kalendis augusti canitur historia In principio deus antequam et leguntur libri Salomonis, liber Proverbiorum et Ecclesiastes et Sapientiae usque ad kalendas septembris. In dominica prima kalendis septembris legitur Iob et canitur historia Si bona suscepimus per duas ebdomadas. Deinde legitur Tobias cum historia Peto domine, et Iudith cum historia Adonai domine deus, et Esther cum historia Nos alium deum nescimus usque in dominicam prima octobris. In dominica prima mensis octobris legitur Machabaeorum et canitur historia Adaperiat dominus usque ad kalendas novembris. In dominica prima mensis novembris legitur Ezechiel, Daniel et minores prophetae cum historia Vidi dominum, et cantetur usque ad adventum domini. In adventu domini legitur Isaias. In proximis diebus ante nativitatem domini leguntur sermones sanctorum patrum, plerumque evangelia et expositioneexpositiones evangeliorum usque ad nativitatem domini. Post octavas epiphaniae leguntur epistulae Pauli cum historia Domine ne in ira tua usque in septuagesimam. Etiam de inceptionibus historiarum dominicalium et librorum legendorum post octavas pentecostes sunt versus: Pneumatis octavam domini lux quando sequatur, cum libro regum Deus omnium incipiatur, praeponatur Afrae Salomonis In principioque, augusti caude prior sit Si bona Iobque, Tobias atque Peto crucis est in proximo festo, iunge Wenzeslao Domine rex et simul Esther, dic post Remigium Adaperiat et Machabaeum, pone Vidi dominum post Narcissi quoque festum.

REGULA DE HISTORIIS IMPONENDIS POST PENTECOSTEN

Nota de historiis imponendis post pentecostes. Historia libri Regum regulariter semper imponitur dominica prima post octavam pentecostes. Si littera dominicalis fuerit A: tunc historia Sapientiae imponitur dominica ante festum Petri ad vincula, Iob in dominica post festum Aegidii, Tobiae in dominica post exaltationem sanctae crucis, Iudith post festum Mauritii, et in hac eadem ebdomada Esther, Adaperiat in dominica post festum Michaelis, Vidi dominum in dominica ante festum omnium sanctorum, Aspiciens in dominica post festum sancti Andreae. Si littera dominicalis fuerit B: historia Sapientiae imponitur in dominica ante festum ad vincula Petri, Iob dominica post festum Aegidii, Tobiae in dominica post exaltationem sanctae crucis, Iudith post festum Mauritii, Esther in eadem ebdomada vel in quattuor temporibus, Adaperiat post festum Michaelis, Vidi dominum ante festum omnium sanctorum, Aspiciens ante festum sancti Andreae. Si littera dominicalis fuerit C: historia Sapientiae imponitur in die Petri ad vincula, Iob in decollatione Ioannis Baptistae, Tobiae in dominica ante exaltationem crucis, Iudith dominica ante festum Mauritii, Esther ante festum Michaelis, Adaperiat dominica ante festum Francisci, Vidi dominum in vigilia omnium sanctorum, Aspiciens in dominica ante festum Andreae. Si littera dominicalis fuerit D: historia Sapientiae imponitur post festum ad vincula Petri, Iob in dominica ante festum Aegidii, Tobiae in dominica ante exaltationem crucis, Iudith dominica ante festum Mauritii, Esther dominica ante festum Michaelis, Adaperiat in die sancti Francisci, Vidi dominum infra ebdomadam omnium sanctorum, licet in die sancto non fiat commemoratio de dominica, Aspiciens in vigilia sancti Andreae. Si littera dominicalis fuerit E: historia Sapientiae ponitur sancti Stephani in inventionein inventio sancti Stephani, sed quia in nulla dominica sequenti potest cantari historiam, ideo festum transponitur. Iob in dominica ante festum Aegidii, Tobiae in die sanctae crucis, Iudith in die Matthaei, Esther in eadem ebdomada, Adaperiat in vigilia Michaelis, Vidi dominum post festum omnium sanctorum, Aspiciens in die sancti Andreae. Si littera dominicalis fuerit F: historia Sapientiae imponitur proxima dominica post festum ad vincula Petri, Iob in die Aegidii, Tobiae in crastino sanctae crucis, Iudith in die sancti Mauritii, Esther in eadem ebdomadam, Adaperiat in die sancti Michaelis, Vidi dominum post festum omnium sanctorum, Aspiciens post festum sancti Andreae. Si littera dominicalis fuerit G: historia Sapientiae imponitur in dominica post festum Iacobi, Iob in dominica post festum Aegidii, Tobiae post festum sanctae crucis, Iudith dominica post festum Mauritii, Esther in eadem ebdomada, Adaperiat in crastino sancti Michaelis, Vidi dominum dominica post festum omnium sanctorum, Aspiciens dominica post festum sancti Andreae.

DOMINICA PRIMA POST OCTAVAS PENTECOSTES

Leguntur libri Regum et Paralypomenon et canitur historia Deus omnium usque ad kalendas augusti. Quoniam sicut Saul et David et alii pro lege sua contra Allophylos et GoliamGoliath pugnaverunt, sic et nos post festum pentecostes, id est postquam recepimus dona sancti spiritus in baptismo pugnare debemus contra daemones et contra vitia.

Sabbatoad vesperas super psalmos Benedictus dominus. Benedictus dominus cum reliquis. Deus caritas est. Praeparate corda. Auferte deos. O lux beata trinitas, qui singulis sabbatinis noctibus canitur de tempore usque ad adventum domini. Vespertina oratio. Loquere domine. Amodo finalis protrahitur antiphonarum per circulum anni festivitatibus maioribus cum suis octavis et plenis officiis exceptis. Deus in te sperantium de crastina dominica. Nam prior vespera cuiuslibet dominicae crastinam exigit orationem, licet aliquando ultima antiphona de evangelio prioris dominicae ad primam vesperam subsequentis dominicae observetur, ut in dominicis post epiphaniam et pascha, ut patet supra in quadam regula posita in prima vespera de sexagesima. Quam quidam minus concordantes in omnibus dominicis infra sequentibus ad primam vesperam recipiunt capitulum, antiphonam super Magnificat et orationem de praecedenti dominica sicut in dominicis post epiphaniam et post pascha, de quibus alia ratio est per regula supra dictam. Unde sciendum secundum quod auctor Rationalis imponit quo ad inceptionem divinorum officiorum:Incipit dies in vesperis iuxta illud: A vespera in vespera celebrabitis sabbata vestra. Ait etiam Sicardus in Mitrali: Officium diei sequentis incipit in vesperis, quia vespertina sinaxis, id est hora, primum est officium secundum Esdram consuetudinem in quaternario numero. Ipse enim populum israeliticum de babylonica captivitate reversum docuit deum laudare quater in nocte et quater in die. Vespertinum etiam officium secundum Ysidorum dicitur a vespera stella, quae surgit nocte oriente. Praeterea licet ab initio mundi dies praecederet noctem, in nocte tamen dominicae resurrectionis nox coepit praecedere diem. Unde apostolus: Nox praecessit, dies autem appropinquabit. Deinde additur antiphona et oratio de corpore Christi, et antiphona et oratio de sancta trinitate. Et hic modus sic servandus esset ab his qui in hac dominica nec de corpore Christi, ut moderni faciunt, nec de sancta trinitate, ut quidam antiquiores fecerunt, cantare volunt, sed solam historiam Deus omnium cum libro Regum praetendunt imponere, ut antiquitus romano more factum est in hac dominica seu in octava pentecostes secundum diversos diversimode, quando nondum de sancta trinitate neque de corpore Christi cantabatur. Unde sciendum quod de prima dominica, qaue est in octavis pentecostes secundum magister Ioannem Beleth:Triplex est varietas. Quidam enim cantant de trinitate, alii de octavis pentecostes, alii incipiunt historiam Deus omnium. Et hoc melius esse dicit secundum romanam auctorictatem, quae nondum officium sanctae trinitatis approbavit. Quare autem et a quibus fuerit inventum consequenter subiungit:Aquila enim romanus imperator christianos prosequebaturTemporibus namque ÖAttilae}, qui christianos flagellavit et fere omnia volumina christianae legis et religionis vel professionis destruxit. Quare Albinus magister Caroli historiam fecit de trinitate et sequentiam et historiam de sancto Stephano de inventione et ambas obtulit Alexandro papae, quae illam de trinitate respuit dicens: Sicut non est festum unitatis, ita non est officium trinitatis, quia singulis dominicis diebus fit festum unitatis et trinitatis. Tandem superveniente heresi arriana multa male dicta sunt de trinitate et dubitata, ita ut fere trinitatis fidem extingueretur. Sed beatus Eusebius et beatus Hilarius et beatus Ambrosius restiterunt hereticis. Consentit namque Gregorius Magnus ad hoc ut cantaretur de trinitate. Multa enim dubitata erant in trinitate, sed nihil in unitate. Et ideo potius de trinitate celebratur officium. Processio fit hac nocte et singulis sabbatinis noctibus ad medium monasterium cum O crux gloriosa usque in adventum domini secundum ordinem, quem habes supra sabbato proximo post diem corporis Christi.

Ad completorium super psalmos Allelluia. Tu in nobis es. Te lucis ante terminum dominicali melodia. Custodi nos domine. Vigila super nos, vel Pacem tuam. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Preces non dicuntur, sed Benedicamus patrem et filium. Sequitur Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis tuis. Hic modus servatur nobiscum ad completorium singulis sabbatinis noctibus usque ad adventum domini, nisi festivitates et plena officia sanctorum interceperint.

Ad matutinum Regem magnus. Ad nocturnos antiphonae Servite domino in timorecum reliquis. Nocturnus Beatus vir qui non abiit cum reliquis. Legatur liber Regum Fuit vir unus de Ramathaimsophim. Historia primum Deus omnium. Dominus qui eripuit. Dominus qui eripuit. Misit deus. Ego te tuli. Fecique tibi. Montes Gelboe. Omnes montes. Recordare domine. Quiescat domine. Peccavi super numeros. Quoniam iniquitatem. Praeparate corda. Auferte deos. Exaudisti domine. Domine qui custodis. Audi domine. Respice domine. Domine si conversus. Si peccaverunt. Factum est dum tolleret. Oro domine. Planxit autem. Montes Gelboe. Homo quidam erat dives. Te deum laudamus dicitur etiam omni die dominica usque ad adventum domini. Ante laudes utimur his versibus: Domine deus virtutum. Ostende nobis domine misericordiam tuam. Fiat misericordia tua domine super nos.

In laudibus Indutus est dominus, quae sola dicitur omni die dominico usque ad ultimam dominicam, vidilicet Vidi dominum, et tunc omnes cantetur. Dominus regnavit cum reliquis. Capitulum de dominicali epistula. Domine refugium. Homo quidam erat dives. Deus in te sperantium. Suffragia cottidiana in diebus dominicis non dicimus.

Ad primam Iam lucis orto sub dominicali melodia. ~~Benedicat nos~~. Adesto. Haec duo non variantur diebus dominicis, sive cantetur de tempore, sive de sanctis, exceptis plenis officiis et maioribus sollemnitatibus. Deus deus meus respice cum reliquis singulis diebus dominicis cum in matutinis nocturnus est habitus et Confitemini ponatur suo loco usque ad adventum domini secus autem fit in septuagesima ut supra in proprio loco scriptum est. Regi saeculorum. Christe fili. Exurge domine. Kyrie. Christe eleison. Kyrie. Pater noster. Et ne nos. Vivit anima mea. Erravi sicut ovis. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis, quae non variatur ad primam diebus dominicis fere per totum annum tam de tempore, quam de sanctis plenis officiis et maioribus sollemnitatibus exceptis quae si in dominca venerint. Oratio dicitur de festo et additur de sancta trinitate,

Post primam fiataspersio cum aqua benedicta ut supra annotatur dominica post octavam epiphaniae.

Ad missam Domine in tua misericordia dominicaliter per totum ut infra ponitur in ordine dominicalium officiorum.

In secundis vesperis Sede a dextris cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. In evangelio antiphona de evangelio quaecumque in ordine fuerint. Sequitur oratio dominicalis. Suffragia non dicuntur, nisi in feriis.

Ad completorium Pacem et veritatem. Te lucis sub melodia simplici. Custodi nos domine. Salva nos. Kyrie. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Benedicamus patrem et filium. Deus qui diem discernis. Preces non dicimus, nisi in feriis ex consuetudine.

FERIA SECUNDA

et de aliis feriis ordinandis require ordinem in ebdomada proxime dominicae post octavam epiphaniae domini. Suffragia cottidiana deinceps in feriis habeantur tam in matutinis quam in vesperis.

In matutinis suffragia Per signum crucis. Sequitur versiculus et oratio de sancta cruce. Alma virgo Maria. Sequitur versiculus et oratio de sancta Maria. Item Sanctus vir Castulus. Deinde Sancti dei omnes. Sequitur versiculus et oratio de omnibus sanctis.

In vesperis suffragia: primo Adoremus crucis signaculum. Sequitur versiculus et oratio de sancta cruce. Item Sancta dei genitrix. Sequitur versiculus et oratio de sancta Maria. Deinde O quam venerandus est. Sequitur versiculus et oratio de sancto Castulo. Deinde Sanctorum precibus. Sequitur versiculus et oratio de omnibus sanctis.

Infra ebdomadam illam feria quartaad missam Mortificate membra vestra. Nolite putare quoniam veni solvere.

Feria sextaad missam epistula de priori feria. Impossibile est ut non veniat scandalum.

ANTIPHONAE HISTORIALES DE IOB

Nota singulis sabbatinis noctibus usque ad kalendas augustiad vesperas super Magnificat canitur una ex his antiphonis: Loquere domine. Cognoverunt. Nonne iste est. Iratus rex. Praevaluit David. Quis enim. Obsecro domine. Dixitque David. Rex autem David. Clamabat Helyseus. Unxerunt Salomonem. Nonne vidisti humilitatum. Doleo super te. Saul et Ionathas. Sequitur oratio subsequentis dominicae. Si quae antiphonae superfluae fuerint, in ultima ebdomada recitentur super Benedictus.

COMMENTARIUS

Quandocumque festum trium lectionum, vel quod nobis est commemorabile in hac die dominica, vel in sequentibus, occurrerit, adhuc una ex supradictis antiphonis sabbato saltem in suffragiis imponatur cum oratione crastinae dominicae. Eodem modo fiat de antiphonis aliarum historiarum. Item notandum quod cum in dominica de sanctis cantatur, quorum festum non novem lectiones haberet, si in dominica non venisset, tunc ad matutinum legitur evangelium de dominica, licet responsoria sint de sanctis, et finita oratione de sanctis sequitur antiphona de evangelio et oratio dominica. Si autem hoc festum ex se novem lectiones habeat, etiam si in dominicam non venisset, evangelium legatur de festo et sequenti feriali, quae a consimili festo vacaverit, dominica suppleatur, et in matutinum evangelium cum sua homilia suppleatur. Item notandum quod in his dominicis quae eveniunt infra sollemnes octavas, ut est beatae virginis, dedicationis, omnium sanctorum, per totum cantatur de festo et de dominica nihil excepto evangelio dominicali, quod legitur cum responsoriis de festo. Addatur etiam antiphona et oratio dominicalis. Post antiphonam et orationem de festo.

DE ANNIVERSARIIS DEFUNCTORUM

Item notandum quod ab hinc usque ad nativitatem domini, nisi plena officia vel sollemnes octavae interceperint, singulis septimanis missae defunctorum ter regulariter debent celebrari videlicet feria secunda, feria teria et feria sexta, etiam si aliquis dies anniversarius his tribus diebus non supervenerit: id est si Placebo vel vigiliae mortuorum non praecesserint. Frisingensis ecclesia vigilias defunctorum sub pulsu vesperarum nunc incipit et illas in feriis amodo frequentat. Nos vero easdem vigilias a priori tempore post festum exaltationis sanctae crucis et deinceps usque ad festum paschae in feriis, si festa vel certi certi dies anniversarii, quibus per se vigiliae debentur, non supervenerit consuevimus frequentare. De ipsis quoque diebus anniversariis defunctorum, qui nostro kalendario ascribuntur diligenter, ne omittantur, est curandum. Nam si in dies dominicos, seu quoscumque festivis ceciderint, aut debent praeponi, quod regularius, aut postponi necessitate virgente. Et tunc condigna et debita commemoratione anniversariorum cum collecta potest haberi, quosque plenius possint celebrari. Sancta enim et salubris est cogitatio pro defunctis exorare ac dignum est, ut fideliter eorum nobis assit memoria, quorum beneficia et elemosinas nos clerici in sorte patrimonii crucifixi domini cottidie praticamus.

DE MISSIS VOTIVIS

Quinta feria aut feria tertia de patrono. Sexta feria de sancta cruce, si aliquando oportunitas evenerit. Nam prius facere non consevimus.

DE VENERATIONE BEATAE MARIAE VIRGINIS USQUE AD ADVENTUM

Sabbato vel alio apto die omni ebdomada cantandum est de beata virgine etiam per totum annum, nativitatis, paschae et pentecostes exceptis. Alii vero diebus cantetur dominica et istud fit omni ebdomada usque in adventum domini, nisi tunc festum interveniat. Ubi sciendum aliqui fugientes nocturnum sanctissimis diebus dominicis de sanctis, quibus sancta mater ecclesia tres lectiones instituit, novem celebrant lectiones plus ex taedio prolixitatis nocturni, quam ex devotione sanctorum sibi festa facientes.

DE SANCTA MARIA AB OCTAVA PENTECOSTES USQUE AD ADVENTUM DOMINI

Ad vesperas Ecce tu pulchra. Dixit dominus cum reliquis. Sicut cimmamonum. Salve nobilis. Odor tuus. Ave maris stella. Ave Maria. Alma redemptoris. Concede nos, vel quaecumque alia de sancta Maria.

Ad completorium Multa filiae. ~~Sit porta~~. Glorificamus te, vel Tota pulchra es brevior. Oratio ut supra.

Ad matutinum Ave Maria. Ad duos nocturnos antiphonae Benedicta tu cum reliquis et cum suis psalmis ut in nativitate sanctae Mariae continetur. In tertio nocturno Gaude Maria cum reliquis ut in assumptione continetur. Specie tua cum reliquis. Legatur Loquamur aliquid de laude, vel alius de laudibus sanctae Mariae quicumque placuerit ad sex lectiones. Quibus subiungatur historia Vidi speciosam, quo ad prima sua sex responsoria ut habentur in assumptione. Deinde legatur Extollens quaedam mulier cum sua homilia. Require in vigilia assumptionis. Felix namque. Ora pro populo. Gaude Maria. Gabrielem. Super salutem. Paradisi porta. Te deum laudamus dicitur.

Ad laudes Assumpta est cum reliquis ut in assumptione. Capitulum de lectione In omnibus requiem. O flos atque rosa.

Ad horas laudes, vel secundum ecclesiam Frisingensem:

Ad primam In odore.

Ad tertiam Dilecte mi.

Ad sextam Pulchra es.

Ad nonam Optimam partem. Capitula et oratio ut supra. Responsoria et versiculi de virginibus.

Ad missam de beata virgine officium Salve sancta parens per totum ut in graduali continetur. Gloria in excelsis et Credo et praefatio propria ob reverentiam et maiorem celebritatem officii dicimus ex consuetudine, licet romana ecclesia, ut habetur de celebrationibus missarum, differentiam ponat inter confirmationemcommemorationem et sollemnitatem.

IN DOMINICA PRIMA MENSIS AUGUSTI

id est proxima dominica ante festum sanctae Afrae imponenda est historia In principio deus. Et durat a kalendis augusti usque in kalendas septembris, et leguntur parabolae Salomonis, Ecclesiastes et ceteri libri Salomonis. Parabolae per duas ebdomadas, Ecclesiastes per unam, Sapientiae per unam.

Ad vesperas Super salutem. Hymnus et versiculus ut supra et infra notatur in primis vesperis dominicarum. Omnis sapientia. Ego in altissimis. Sapientia aedificavit. Sapientia clamitat. Dominus possedit. Praebe fili. Magna enim sunt. Sicut malus inter ligna. Nota quod sicut antiphonae istae positae in ordine, ita sunt cantandae in ordine sabbatinis noctibus super Magnificat, et quae supererunt cantandae sunt in ultima septimana ad matutinas super Benedictus. Ita nota quod sicut dicit Durandus:AugustinusAugustus mensis sextus calidus est et est medius anni, sic et nos quia in sexta aetate dominus venit, ergo propter eius praesentiam semper debemus studere sapienter vivere, quia sapientia ex ore altissimi prodit inter nos est audita.

In matutinum Regem magnum. Ad nocturnos Servite domino. Beatus vir cum reliquis. In principio deus. Ego in altissimis. Emitte domine. Da mihi domine. Domine pater. Domine pater. Da mihi domine. Gyrum caeli. Ego in altissimis. Initium sapientiae. Dispersit dedit. Verbum iniquum. Ne forte. Magna enim sunt. Deduxisti sicut. Ne derelinquas. Apprehende arma. Super salutem. Dixi sapientiae. Quae sunt in corde. Imperfectum meum. Praebe fili cor tuum. Attende fili. Fili noli deficere. Audi fili mi. Audi fili mi. Honora dominum. Aversio parvulorum. O viri ad vos clamito. Deum time. Timentibus eum.

DE HISTORIA IOB

In diebus septembris cantatur et legitur de Iob et Tobia et Esther et Iudith. Hi omnes adversa sustinuerunt, sic et nos in septima aetate, qua mundus finietur, debemus adversa quaeque pro domino tollerare. Dicit Sicardus in Mitrali:Salomone mortuo regnum dividitur. Et ideo semptembris historia bipartitur. Prima pars in una historia consolidatur, alia ~~con~~ variatur, quia regnum Iuda in David familia stabilitur, sed regnum Israel a plurimis occupatur. Unde et historia de his iustis, qui gentibus intermixti fuerant, compilatur, ut de Iob, Iudith et Esther. Nota quod in kalendis septembris dominica quae vicinior est kalendis erit, sive praecedens, sive subsequens legitur Iob et cantabitur historia ista per duas ebdomadas cum suis antiphonis.

Ad vesperas Memento mei. De profundis. Cum audusset Iob. Dominus dedit. Quantas habeo. Auditu auris. In omnibus his. Cives me. Cum aegrotasset Iob. Ita quod prima earum cantanda sit in primo dominica in priori vespera super Magnificat, ultima illarum reservanda erit in secundam dominicam et cantetur ad priores vesperas super Magnificat. Mediae cantandae sunt infra ad matutinas super Benedictus, vel ad vesperas super Magnificat, si dominicales antiphonae defecerint.

Ad matutinum legitur liber Iob Vir erat in terra cum historia Si bona suscepimus. In omnibus his. Antequam. Nolo multa. Utinam appenderentur. Quasi harena. Quare detraxisti. Militia est. Induta est. Dies mei. Memento mei deus. De profundis. Paucitas dierum. Ecce in pulvere. Ne abscondas. Voca me. Quis mihi. Numquid sicut. Numquid dominus. Apprehende domine. Nocte os meum. O custos. Scio domine. Si ascendero. Versa est. O custos hominum. Nonne cognoscit. Quis det. Adesto dolori. Versa est. Auditu auris. Unum locutus. Qui consolabatur. Fletum deduxerunt. Desiderium. Volo multa. Inclinans faciem. Quae est enim.

DE HISTORIA TOBIAE

Finitis duabus septimanis septembris legitur Tobias et cantatur historia Peto domine per unam tantum ebdomadam.

Ad vesperas Peto domine. Memor est. Ne reminiscaris. ~~Memor esto. Omni tempore~~. Quarum prima videlicet Ne reminiscaris cantanda est in tertia ebdomada ad priorem vesperam super Magnificat, aliae duea videlicet Omni tempore, Memor esto in eadem septimana ad matutinas super Benedictus cum oportunum fuerit, vel ad vesperas, si dominicales antiphonae non sufficerent.

Ad matutinum Peto domine. Omnia iudicia. Omni tempore. Memor esto. Memor esto. Fiducia magna. Sufficiebat nobis. Heu me. Benedicite deum. Tempus est. Tempus est. Omni tempore. Se quia responsoria de hac historia, scilicet Peto domine, non sufficiunt in dominica ad matutinas de historia Iudith tria responsoria hac sola nocte assumuntur, scilicet primum, secundum, tertium, quae nihilominus erunt repetenda in sequenti dominica, scilicet quarta et cum hic fuerint ultima, erunt tunc prima.

DE HISTORIA IUDITH

In quarta dominica imponendus est liber Iudith cum historia Adonai domine.

Ad vesperas Benedixit te dominus. Benedictus dominus. Adonai, quae eadem nocte cantanda est super Magnificat. Et ita istae duae historiae, videlicet Iudith et Esther leguntur et cantantur tantum per unam ebdomadam scilicet in quarta ebdomada. Ita dico si fuerunt quattuor ebdomadae tantum. Si autem fuerunt quinque Iudith legitur per unam ebdomadam et Esther per alteram.

Ad matutinum cum liber Iudith sequitur historia Adonai domine. Benedictus es. Tribulationes civitatum. Peccavimus. Benedixit te dominus. Benedictus dominus. Nos alium deum. Indulgentiam. Recordare mei. Qui regis. Dominator domine. Domine deus. Dirumpam vincula. Vos qui in turribus. Laudate dominum. Laudate dominum. Laudate dominum omnes gentes.

COMMENTARIUS

Nota quod quando historia Iudith et Esther cantandae sunt in una ebdomada, tunc ad priorem vesperam dicetur Benedixit te dominus et dicetur Adonai domine. Ad matutinum dicetur historia Adonai domine per totum. Et in eadem ebdomada, cum fuerit oportunum, cantetur haec antiphona Domine rex omnipotens ad vesperas super Magnificat, aut ad matutinas super Benedictus cum responsoriis Domine rex omnipotens. Quando autem utraque historia sibi vendicat integram ebdomadam tunc cantabitur ~~historia~~ de Iudith sicut praedictum est.

DE ESTHER

De Esther ita ordinabis. Si inciderit cum historia Iudith in eadem ebdomada, ordina ut supra scriptum est. Si vero speciale ebdomadam sibi vindicet:

Ad vesperas Spem in alium. Domine deus. Domine rex omnipotens.

Ad matutinum imponitur liber Esther. Domine rex omnipotens. Exaudi orationem. Conforta me. Da nobis. Da nobis domine. Qui regis. Spem in alium. Domine deus. Memento mei. Memento verbi. In matutinali officio quattuor ultima responsoria de Iudith primo accipiantur, deinde subiunguntur illa quinque responsoria de Esther, scilicet Domine rex omnipotens.

DE MACHABAEIS

A kalendis octobris usque ad kalendas novembris leguntur libri Machabaeorum et canitur historia Adaperiat.Ideo autem hoc mense haec historia canitur, quia iste mensis octavus octam resurrectionis, id est laetitiam significat, et sicut Iudaei finitis proeliis et templo restituto in hymnis et confessionibus benedicebant dominum, sicut et in gloria resurrectionis destructis proeliis diaboli sancti et iusti in domino gaudebunt.

Ad vesperas Ornaverunt faciem templi. In hymnis. Adaperiat dominus. Da pacem domine. Tu domine. Extende domine. Libera nos. Si fuerunt quinque septimanae ultima resumatur.

Ad matutinum legitur liber Machabaeorum et canitur historia: Adaperiat dominus. Exaudiat dominus. Tua est potentia. Creator omnium. Refulsit sol. Erat enim. Impetum. Mementote. Ornaverunt faciem. In hymnis. In hymnis et confessionibus. Ornaverunt faciem. Congregati sunt. Disperge illos. Dixit Iudas. Et nunc clamemus. Hic est fratrum. Vir iste. Congregatae sunt. Tu scis domine. Exaudiat dominus. Adaperiat dominus. Tu domine universorum. Qui regis Israel. Aperi caelos. Afflige opprimentes. Dirumpam. Ego sum protector.

DE LIBRI PROPHETICIS

A kalendis novembris usque in adventum domini legitur Ezechiel per una ebdomadam. Diciturque in terminandis lectionibus Haec dicit dominus deus. Convertimini ad me et salvi eritis. Sic etiam dicitur in Isaias propheta in adventu domini. In secunda autem dominica legitur Daniel, in quo dicitur Tu autem domine miserere nobis, quia magis historicus quam propheticus esse videtur. Per sequentes vero ebdomadas leguntur duodecim prophetae minores scilicet: OziasOsee, Iohel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, NumNahum, Abacuc, Sofonias, Aggeus, Zacharias, Malachias usque in adventu domini, in quibus terminantur lectiones ita per Haec dicit dominus, et canitur historia Vidi dominum per easdem quattuor septimanas.

Ad vesperas Sustinuimus pacem. Peccavimus cum patribus. Vidi dominum. Super muros. Sustinuimus pacem. Qui caelorum. Si autem quandoque praedicta historia cantabitur per quinque ebdomadas, ultima praedictarum antiphonarum resumatur.

Ad matutinum Vidi dominum. Seraphim. Aspice domine. Qui regis. Aspice domine. Plorans. Super muros. Qui reminiscimini. Muro tuo. Erue nos. Sustinuimus. Peccavimus. Misit dominus. Misit deus. Angustiae mihi sunt. Si enim hoc egero. Genti peccatrici. Esto placabilis. Laudabilis populus. Beata gens. Redemit dominus. A fructu frumenti. A facie furoris. Convertere nos. Fluctus dei super me. Abyssus vallavit. Iudicabo tibi. Spera in domino. Qui caelorum. Non enim. Civitatem istam. Avertatur furor. Praecipita domine. Tu autem in nobis.

In laudibus Indutus est dominus. Gloria et honore. Deus misereatur. Benedictio. Sanctus sanctus. Istae laudes omnes cantandae sunt in ultima dominica ante adventum vel in praecedenti dominica, si in ultima fuerit festum per quod impediatur. Ideo etiam prophetae hoc tempore leguntur ante adventum domini, quia ipsi salvatorem mundi de virgine nasciturum praedicaverunt.

DE GLORIA IN EXCELSIS

Sciendum est quod Gloria in excelsis, licet a solis episcopis in summis festivitatibus, et a presbyteris in pascha tantum et in nativitate domini cantaretur, tamen cum officium missae plenius ordinaretur. Symmachus papa quinquagesimus tertius statuit ut in omni dominica et in festis diebus, nisi a septuagesima usque in pascha et ab adventu domini usque in nativitatem eius etiam a semplicibus presbyteris cantaretur. Solet tamen omitti in nativitate Innocentum et in decollatione sancti Ioannis Baptistae, nisi tunc sit dominicus dies, et legitur numquam esse cantandum post nonam, nisi in cena domini et in sabbato paschae et pentecostes.

DE CREDO IN UNUM DEUM

Item sciendum est quod Credo in unum post nonam numquam est cantandum. Et sciendum est quod in omni die dominica cantatur. Item in nativitate domini ad illas tres missas, in octava nativitatis domini et in omnibis sollemnitatibus domini, per totam ebdomadam paschae et pentecostes, epiphaniae, et ascensionis domini, de sancta Maria et in nataliciis apostolorum, in dedicatione ecclesiae et altaris, in festo Mariae Magdalenae, quia apostola fuit, in festo sancti Michaelis, quia tunc est dedicatio, in festo omnium sanctorum, in inventione sanctae crucis et exaltatione sanctae crucis, in conversione sancti Pauli, Marci et Lucae evangelistarum canimus. In sollemnitatibus omnium apostolorum et evangelistarum sicut Credo in unum, ita et Te domine suppliciter de ipsis dicimus. Quaedam etiam ecclesiae in cathedra sancti Petri et ad vincula et Timothei et BarnalaeBarnabae apostolorum Credo in deum et aliquam praefationem de apostolis habent, quod nos a priori tempore facere non consuevimus, nec etiam nobiscum in antiquo nostro breviario plena officia habere leguntur.

INCIPIT ORDO DE DOMINICIS AESTIVALIBUS

Sciendum autem quod sanctus Gregorius ita ecclesiastica officia ordinavit, ut prima oratio in missa officio et lectioni et evangelio semper concordet, sicut in omnibus festivitatis deprehendi potest. Sed hanc concordiam in aestivalibus dominicis illi maxime confundunt, qui vacantium dominicarum orationes incongrue assumunt. Verbi gratia ut illam orationem Deprecationem nostram quaesumus, quae etsi in octava pentecostes post ieiunium quattuor temporum legittime ponatur, multotiens tamen et inter dominicas in tertio loco reperitur et ideo haec quia post dominicam in secunda ebdomada post pentecostes, licet incongrue ieiunium quattuor temporum celebratur. Qui igitur praedictam orationem quarto dominicali officio applicaverit concordiam officiorum usque in adventum domini secundum ordinem disturbant. Eodem modo et ille peccat si quis post ieiunium autumnale orationi vacantis dominicae sive illi orationi Absolve quaesumus tuorum, quae ieiunium praecedit aliquid ex dominicalibus officiis adaptaverit. His igitur praemissis, ita missales orationes seriatim copulantur, ut illa oratio Omnipotens sempiterne deus qui abundantiam societur illo evangelio Duo homines ascenderunt, qui adeo concordant ut devotio pubblicani in ipsa oratione exprimi videatur. Item illud secretum Deus qui legalium semper est adiungendum illi offertorio Sicut in holocausta. Nam quamvis et aliae huiusmodi orationes suis officiis indubitanter concordent in praedictis tamen evidentior concordia notatur, quam qui diligenter observaverit, nec antea, nec postea concordiam officiorum disturbabit, si per ordinem orationes officiis sociare voluerit. Item cum multotiens plures occurrant dominicae quam officia, quotiens necesse fuerit aliqua repetimus, aut differimus, illo dumtaxat observato ut ultimum officium in proxima tantum ebdomada ante adventum dominica cantetur. Item eo anno quo ebdomadae superabundant officiis non differatur suppletio earum in ultimam ebdomadam, quae de adventu domini agit, sed prius suppleantur dilationes seu iterationes officiorum, et epistulae et evangelia, quae superfuerint, legantur in penultima ebdomada, vel ante cum volueris. Ultima enim ebdomada, id est proxima ante adventum domini, a sanctis patribus praeparatio adventus domini nominantur. Et ideo legitur ista lectio Ecce dies venient, quae de adventu domini loquitur.

DOMINICA PRIMA POST OCTAVAS PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Benedictus cum reliquis. Benedictus cum reliquis. Deus caritas est. Praeparate corda. Auferte deos. Nota quod quidam sabbato, quando imponitur nova historia, habent responsorium et de cetero quamdiu illa historia durat, nullum responsorium cantant in vesperis, sed nos singulis sabbatinis noctibus consuevimus habere responsorium sive cantetur nova historia, sive non. O lux beata trinitas, qui singulis sabbatinis noctibus usque ad adventum canitur cum illo versu Vespertina oratio. Loquere domine, et singulis sequentibus sabbatinis noctibus usque in adventum domini semper de historia pro tempore currente canitur una de his et de sequentibus historialibus antiphonis, quaecumque in ordine fuerit ut supra scriptum est de impositione historiarum. Oratio de crastina dominica Deus in te sperantium. Processio, completorium, ad matutinum et cetera omnia ut supra dominica prima post octavam pentecostes de impositione historiarum est annotatum.

Ad matutinum evangelium dominicale legitur Homo quidam erat.

Ad laudes Dominicales antiphonae: Homo quidam. Factum est autem. Elevans autem dives. Rogo ergo. Fili recordare. Dives ille. Has antiphonas et ceteras dominicales antiphonas sumptas de evangelio dominicali canimus primo die dominico ad matutinas super Benedictus, deinde in secunda vespera super Magnificat, et per totam ebdomadam, quando necesse fuerit, nobiscum cantantur super Benedictus et super Magnificat. Et si antiphonae de evangeliis deficerent, assumentur super Benedictus aliquando in feriis antiphonae de historia currente. Si vero superfluerent cantarentur infra ebdomadam ad horas, si quis aliquam nollet omittere. Cetera ut supra.

Ad horas ut supra dominica post octavam pentecostes et dominica post octavam epiphaniae annotatur.

Ad missam Domine in tua misericordia. Usquequo. Kyrie eleison dominicale cum Gloria in excelsis singulis diebus dominicis usque in adventum domini. Deus qui in te sperantium. Deus caritas est. Ego dixi domine. Beatus qui intelligit. Deus deus meus. Homo quidam erat dives. Credo in unum omnibus diebus dominicis canitur. Praefatio cottidiana sub melodia dominicali. Ubi sciendum quaedam ecclesiae praefationem de sancta trinitate dicunt omni dominica ab octava pentecostes usque in adventum domini, nisi tunc talis occurrat festivitas, quae habeat propria praefationem. Aliae vero ecclesiae praefationem de sancta cruce tantum in diebus dominicis assumunt, cum officium non de sanctis, sed de sancta trinitate, vel de dominica, habent. De sanctis vero etiam in die dominica cottidiana praefationem utuntur, nisi propriam praefationem haberent. Nos vero cum ecclesia Frisingensi praefationem sanctae trinitatis a priori tempore tantum usi sumus ad officium sanctae trinitatis. Et hic noster modus, licet alii mores secundum consuetudinem suarum ecclesiarum sint tam reverendi quam devoti, concordare videtur cum apostolicis scriptis de celebrationibus missarum, ubi de Gloria in excelsis et praefationibus imponendis etiam differentia ponitur inter commemorationem er sollemnitatem. Deinde Sanctus et Agnus dei dominicaliter. Narrabo. Item missa est. Infra ebdomadam feria quarta ad missam Mortificate membra. Nolite putare quoniam. Feria sexta Impossibile est ut non veniant scandala.

DOMINICA SECUNDA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Carissimi. Nolite mirari. Super Magnificat secunda antiphona de antiphonis Loquere domine. Sancti nominis tui.

Ad matutinum Homo quidam fecit cenam magnam.

Ad laudes Antiphonae dominicales: Quidam homo fecit. Exi cito. Domine factum est.

Ad missam Factus est dominus. Diligam te. Sancti nominis tui. Carissimi. Nolite mirari. Ad dominum cum tribularer. Domine libera. Deus iudex iustus. Homo quidam fecit cenam. Domine convertere. Cantabo. Infra ebdomadam feria quarta Accedens discipuli ad Iesum. Feria sexta Venit ad Iesum vir. Cetera ut supra.

DOMINICA TERTIA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Carissimi. Humiliamini sub potenti. Protector in te sperantium.

Ad matutinum Accesserunt ad Iesum publicani.

Ad laudes Dominicales antiphonae Quis ex vobis homo. Congratulamini mihi. Quae mulier. Dico vobis gaudium.

Ad missam Respice domine. Ad te domine. Protector in te sperantium. Humiliamini sub potenti. Iacta cogitatum. Dum clamarem. Diligam te domine. Erant appropinquantes ad Iesum publicani. Sperent in te domine. Ego clamavi. Infra ebdomadam feria quarta Omne quodcumque facitis. Esto consciens adversario tuo. Feria sexta epistula ut supra. Intravit Iesus Hierosolymam.

DOMINICA QUARTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Existimo enim quod non sint. Da nobis quaesumus domine.

Ad matutinum Estote misericordes.

Ad laudes Estote ergo misericordes. Nolite iudicare. Eice primum.

Ad missam Dominus illuminatio. Si consistant. Da nobis quaesumus domine. Existimo enim quod non sint. Propitius esto. Adiuva nos. Domine in virtute. Estote misericordes. Illumina oculos. Dominus firmamentum. Infra ebdomadam feria quarta Non cesso gratias agens. Cum venisset Iesus in templum. Feria sexta epistula ut supra de dominica, vel de feria. Interrogaverunt Iesum discipuli.

DOMINICA QUINTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Omnes unanimes in oratione. Deus qui diligentibus.

Ad matutinum Cum turbae irruerent.

Ad laudes Dominicales antiphonae Ascendens Iesus in navim. Protector. Cum audisset Petrus. Ambulabat Petrus. Dixit autem dominus.

Ad missam Exaudi domine. Dominus illuminatio. Deus qui diligentibus te. Fratres. Omnes unanimes in oratione. Protector noster. Domine deus. In te domine speravi. Cum turbae irruerent in Iesum. Benedicam domino. Unam petii. Infra ebdomadam feria quarta Obsecro primum omnium. Respiciens Iesus in discipulis suis dixit. Confitebor tibi. Require dominica quinta post nativitatem domini. Feria sexta epistula ut supra. Offerebant Iesu parvulos. Require feria quarta dominica quinta post nativitatem domini.

DOMINICA SEXTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Quicumque baptizati sumus. Deus virtutum cuius est totum.

Ad matutinum Amen dico vobis nisi. Nisi abundaverit.

Ad laudes Dominicales antiphonae Amen dico vobis. Audistis quia. Si offers.

Ad missam Dominus fortitudo. Ad te domine clamavi. Deus virtutum cuius est totum. Quicumque baptizati sunt. Converte domine. Domine refugium. Omnes gentes. Amen dico vobis nisi abundaveritis. Perfice gressus. Circuibo. Infra ebdomadam feria quarta Habemus gratiam. Interrogavit Iesus unus de scribis. Feria sexta epistula ut supra. Venit Iesus trans fretum in regionem.

DOMINICA SEPTIMA POST OCTAVAM PENTACOSTES

Ad vesperas Fratres. Sicut enim exhibuistis. Deus cuius providentia.

Ad matutinum Cum multa turba esset.

Ad laudes Dominicales antiphonae Miseror super turbam. Praecepit turbae. Praecepit Iesus. Accipiens dominus.

Ad missam Omnes gentes. Subiecit populos. Deus cuius providentia. Humanum dico. Venite filii. Accedite ad eum. Eripe me. Cum multa turba esset cum Iesu. Sicut in holaustumholocaustum. Inclina aurem. Infra ebdomadam feria quarta Nihil damnationis. Accesserunt ad Iesum Pharisaei et Sadducaei. Feria sexta epistula ut supra. Abiit Iesus sabbato.

DOMINICA OCTAVA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Debitores sumus non carni.

Ad matutinum Attendite a falsis prophetis.

Ad laudes Dominicales antiphonae Attendite a falsis. Non potest arbor. Non omnis qui dicit. Si quis fecerit.

Ad missam Suscepimus deus. Magnus dominus. Largire nobis quaesumus domine. Fratres. Debitores sumus non carni. Esto mihi in deum. Deus in te speravi. Te decet. Attendite a falsis prophetis. Populum humilem. Gustate et videte. Infra ebdomadam feria quarta Scientes quoniam cum adhuc peccatores essemus. Dixit Ioannes ad Iesum. Magister vidimus. Feria sexta epistula ut supra. Dixit Iesus turbis Iudaeorum. Vae vobis scribae et Pharisaei.

DOMINICA NONA POST PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Qui se existimat stare. Pateant aures misericordiae tuae.

Ad matutinum Homo quidam erat dives qui habebat villicum.

Ad laudes Dominicales antiphonae Dixit dominus villico. Dixit autem villicus. Quid faciam quia dominus. Facite vobis.

Ad missam Ecce enim deusdeus adiuvat. Deus in nomine. Pateant aures misericordiae tuae. Non simus concupiscentes malorum. Domine deus noster. Quoniam elevata est. Attendite popule meus. Homo quidam erat dives et habebat villicum. Iustitiae domini. Primum quaerite. Infra ebdomadam feria quarta Nescitis quoniam cui exhibuistis. Qui fidelis est in minimo. Feria sexta epistula ut supra. Rogavit Iesum quidam Pharisaeus ut pranderet.

DOMINICA DECIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Notun vobis facio quod nemo in spiritu dei. Deus qui omnipotentiam tuam.

Ad matutinum Cum appropinquaret Iesus Hierusalem videns civitatem.

Ad laudes Dominicales antiphonae Cum appropinquaret dominus. Videns dominus civitatem. Scriptum est enim. Domus mea.

Ad missam Dum clamarem. Exaudi deus orationem. Deus qui omnipotentiam tuam. Scitis quoniam cum gentes essetis. Custodi me. De vultu tuo. Cum appropinquaret Iesus Hierusalem videns civitatem. Ad te domine levavi animam. Acceptabis sacrificium. Infra ebdomadam feria quarta Non omnis caro eadem caro. Cum videritis circumdari ab exercitu Hierusalem. Feria sexta epistula ut supra. Attendite vobis ne forte.

DOMINICA UNDECIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Notum vobis facio evangelium. Omnipotens sempiterne deus qui abuntantia.

Ad matutinum Dixit Iesus ad quosdam qui in se confidebant.

Ad laudes Dominicales antiphonae Duo homines ascenderunt. Stans a longe. Deus propitius. Omnis qui se exaltat.

Ad missam Deus in loco. Exurgat deus. Omnipotens sempiterne deus qui abundantia. Notum vobis facio evangelium. In deo speravit. Ad te domine. Domine deus salutis. Dixit Iesus ad quosdam qui in se confidebant. Exaltabo te. Honora dominum. Infra ebdomadam feria quarta Nescitis quoniam corpora vestra. Qui non est mecum contra me est. Require feria quarta post dominicam in sexagesimam. Feria sexta epistula ut supra. Interrogatus Iesus a Pharisaeus.

DOMINICA DUODECIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Fiduciam talem habemus. Omnipotens et misericors deus de cuius munere venit.

Ad matutinum Exiens Iesus de finibus Tyri.

Ad laudes Domincales antiphonae Dum transiret dominus. Quanto eis. Bene omnia.

Ad missam Deus in adiutorium. Avertantur retrorsum. Omnipotens et misericors deus de cuius munere. Fiduciam talem habemus. Benedicam domino. In domino laudabimur. Domine refugium. Exiens Iesus de finibus Tyri. Precatus est. De fructu operum. Infra ebdomadam feria quarta Non enim nosmetipsos predicamus. Transesunte Iesu. Feria sexta epistula ut supra. Coepit Iesus exprobare.

DOMINICA DECIMA TERTIA POST PENTECOSTES

Sabbato ad vesperas Fratres. Abrahae dictae sunt promissiones. Omnipotens sempiterne deus da nobis fidei.

Ad matutinum Beati oculi qui vident.

Ad laudes Dominicales antiphonae Homo quidam descendebat ad Hierusalem. Samaritanus quidam. Quis tibi videtur.

Ad missam Respice in me. Ut quid deus. Omnipotens sempiterne deus da nobis fidei. Fratres. Abrahae dictae sunt promissiones. Respice domine. Exurge domine. Venite exultemus. Beati oculi qui vident. In te speravi. Panem de caelo. Infra ebdomadam Scimus quoniam si terrestris. Abeuntes Pharisaei. Feria sexta epistula ut supra. Ibat Iesus per civitates.

DOMINICA DECIMA QUARTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Spiritu ambulate et desideria. Custodi quaesumus domine.

Ad matutinum Cum iret Iesus in Hierusalem.

Ad laudes Dominicales antiphonae Dum transiret Iesus quoddam castellum. Unus autem ex illis. Nonne decem.

Ad missam Protector noster. Quam dilecta. Custodi quaesumus domine ecclesiam. Fratres. Spiritu ambulate et desideria carnis. Bonum est confiteri. Bonum est sperare. Quoniam deus. Cum iret Iesus in Hierusalem. Immittit angelus. Panis quem. Infra ebdomadam feria quarta Nolite iugum ducere. Venit ad Iesum leprosus. Feria sexta epistula ut supra. Evangelium similiter ut supra in dominica vel in feria.

DOMINICA DECIMA QUINTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbato ad vesperas Fratres. Si vivimus spiritu. Ecclesiam tuam domine miseratio.

Ad matutinum Nemo potest duobus dominis.

Ad laudes Dominicales antiphonae Considerate lilia agri. Nolite solliciti esse. Quaerite primum.

Ad missam Inclina domine. Laetifica animam. Ecclesiam tuam domine miseratio. Fratres. Si vivimus spiritu. Bonum est confidere. Paratum cor meum. Nemo porest duobus dominis servire. Expectans expectavi. Qui manducat. Infra ebdomadam feria quarta Gratias agentes deo patri. Audistis quia dictum est antiquis. Feria sexta epistula ut supra. Factum est in una dierum.

DOMINICA DECIMA SEXTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Obsecro vos ne deficiatis. Tua nos domine quaesumus.

Ad matutinum Ibat Iesus in civitatem quae vocatur Naim.

Ad laudes Dominicales antiphonae Ibat Iesus in civitatem Naim. Accessit Iesus et tetigit. Accessit Iesus ad loculum. Accepit autem omnis timor. Propheta magnus.

Ad missam Miserere mihi. Inclina domine. Tua nos domine. Fratres. Obsecro vos ne deficiatis. Timebunt gentes. Quoniam aedificavit. In exitu Israel. Facta est Iudaea. Ibat Iesus in civitate quae vocatur Naim. Domine in auxilium. Domine memorabor. Infra ebdomadam feria quarta Videte ne quis vos decipiat. Accedens ad Iesum. Feria sexta epistula ut supra. Venit Iesus Bethsaida.

DOMINICA DECIMA SEPTIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Obsecro itaque vos ego vinctus. Da quaesumus domine populo tuo.

Ad matutinum Cum intraret Iesus in domum cuiusdam.

Ad laudes Dominicales antiphonae Cum intraret Iesus. Omnis qui se exaltat. Cum vocatus fueris.

Ad missam Iustus es domine. Beati immaculati. Da quaesumus domine populo. Obsecro itaque vos ego vinctus in domino. Beata gens. Verbo domini. Dilexi quoniam. Cum intraret Iesus in domum cuiusdam. Oravi deum meum. Vovete et reddite.

FERIA QUARTA IEIUNII MENSIS SEPTIMI

Ad matutinum Respondit unus de turba cum sua homilia. Responsoria de historia currente.

Ad laudes Ecce dies venient et compraehendet. Dixit autem dominus ad cultorem vineae. Sequuntur novem Kyrie eleison et Pater noster et preces minores Ego dixi domine cum genuflexione et psalmo Miserere mei. Domine deus virtutum. Misericordiae tuae remediis.

Prima fiat more cottidiano.

Ad alias horas capitulum et oratio de quattuor temporibus. Adduntur preces minores Ego dixi domine cum genuflexiones et suis psalmis. Cetera ut supra in feriis.

Ad missam hodie et quolibet die quattuor temporum ministri sicut sacerdos utuntur casulis. Exultate deo. Testimonium. Prima oratio sine salutatione profertur hoc modo: sacerdos dicit Oremus. Diaconus dicit Flectamus genua. Levate. Sequitur Misericordiae tuae remediis. Ecce dies venient et compraehendent arator. Quis sicut dominus. Suscitans a terra. Sequitur Dominus vobiscum. Oremus. Praesta quaesumus domine familiae. Congregateus est omnis populus. Convertere. Domine refugium. Respondit unus de turba. Meditabar in mandatis. Comedite pinguia. Benedicamus domino.

Ad vesperas capitulum et oratio et cetera de dominica ut supra in feriis, ex quo quinta feria ad quattuor tempora non videtur pertinere.

FERIA SEXTA QUATTUOR TEMPORUM

Ad matutinum legatur Factum est in una dierum cum sua homilia cum tribus responsoriis de historia currente.

Ad laudes Sanabo contritiones populi mei. Super Benedictus antiphona de historia. Praesta quaesumus omnipotens deus ut observationes.

Ad horas preces et cetera ut supra feria quarta.

Ad missam Laetetur cor quaerentium. Confitemini domino. Sacerdos praemittens salutationem dicit Dominus vobiscum. Oremus. Diaconus Flectamus genua. Levate. Praesta quaesumus omnipotens deus ut observationes. Convertere Israel ad dominum. Convertere domine. Domine refugium. Factum est in una dierum. Require in ebdomada pentecostes feria sexta. Benedic anima mea. Aufer a me. Benedicamus domino.

Ad vesperas capitulum et oratio ut supra de quattuor temporibus cum precibus minoribus Ego dixi domine et psalmo Miserere mei satis convenienter assumuntur. Nam etiam crastina die ad quattuor tempora pertinet. Cetera ut supra in feriis.

SABBATO DUODECIM LECTIONUM

Ad matutinum Dicebat Iesus turbis similitudinem hanc. Arborem fici cum sua homilia. Responsoria de historia currente.

Ad laudes Omne opus non facietis. Super Benedictus antiphona de historia. Da nobis quaesumus omnipotens deus ut ieiunando.

Ad horas preces et cetera ut supra feria quarta.

Ad missam Venite adoremus. Venite exultemus. Omnes orationes sine salutatione, id est sine Dominus vobiscum. Dicuntur cum Oremus. Flectamus genua. Levate. Praeter ea quae proxime sequitur cantum trium puerorum. Illa cum salutatione sine Flectamus genua dicitur more trium puerorum qui statuam nolerunt adorare. Prima Omnipotens sempiterne deus qui per abstinentiam. Locutus est dominus ad Moysen dicens. Decimo die mensis. Protector noster. Domine deus virtutum. Da nobis omnipotens deus. Locutus est dominus ad Moysen dicens. Quintadecima die. Propitius esto. Adiuva nos. Tuere quaesumus domine. Domine deus noster. Dirigatur. Elevatio. Deus humanae salutis. Factum est verbum domini. Salvum fac ~~populum~~. Ad te domine. Ut nobis domine tribusnos domine tribuis. Prophetia Danielis Angelus domini descendit. Require in quattuor temporum ieiunii vel nativitatis domini. Sequitur statim hymnus trium puerorum Benedictus es. Chorus respondet Et laudabilis. Quo alternatim finito dicat sacerdos Dominus vobiscum. Oremus. Sequitur Deus qui tribus pueris. Tabernaculum factum est primum. Laudate dominum omnes gentes. Dicebat Iesus turbis similitudinem hanc. Arborem fici. Domine deus salutis. Mense septimo. Benedicamus domino.

DOMINICA DECIMA OCTAVA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Gratias ago deo meo. Dirigat corda nostra.

Ad matutinum Accesserunt ad Iesum Pharisaei et interrogavit.

Ad laudes Dominicales antiphonae Magister quod est mandatum. Quid vobis videtur. Unus est enim. Omnes enim vos. Qui maior.

Ad missam Da pacem domine. Dilexi quoniam. Dirigat corda. Fratres. Gratias ago deo meo. Laetatus sum. Fiat pax. Laudate dominum omnes gentes. Accesserunt ad Iesum Pharisaei et interrogavit. Sanctificavit. Tollite hostias. Infra ebdomadam feria quarta Mortificate membra. Require supra feria quarta dominicae secundae post octavam pentecostes. Simile est regnum caelorum homini qui seminavit. De illo evangelio Domine nonne bonum semen. Colligite primum zizania. Feria sexta epistula ut supra. Simile est regnum caelorum grano sinapis.

DOMINICA DECIMA NONA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Renovamini spiritu mentis. Omnipotens et misericors deus universa.

Ad matutinum Ascendens Iesus in naviculam.

Ad laudes Dominicales antiphonae Et videns Iesus fidem illorum. Cum vidisset Iesus. Dixit dominus paralytico. Tulit ergo lectum. Videntes autem turbae.

Ad missam Salus populi. Attendite popule meus. Omnipotens et misricors deus universa. Fratres. Renovamini spiritu. Dirigatur oratio. Elevatio. Dextera domini. Ascendens Iesus in naviculam. Si ambulavero. Tu mandasti. Infra ebdomadam feria quarta State et tenete traditiones. Accesserunt ad Iesum discipuli eius dicentes. Edissere nobis parabolam. Feria sexta epistula ut supra. Interrogatus Iesus a discipulis suis.

DOMINICA VIGESIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Videte itaque quomodo caute.

Ad matutinum Loquebatur Iesus cum discipulis suis in parabolis.

Laudes Dominicales antiphonae Dicite invitatis. Nuptiae quidem. Amice quomodo huc. Multi enim sunt.

Ad missam Omnia quae fecisti. Magnus dominus. Largire quaesumus domine fide. Videte itaque quomodo caute ambuletis. Oculi omnium. Aperis tu. Qui confidunt. Loquebatur Iesus cum discipulis suis in parabolis. Super flumina. Memento verbi. Infra ebdomadam feria quarta Denuntiamus vobis. Dicebat Iesus cuidam principi Pharisaeorum. Cum facis prandium. Feria sexta epistula ut supra. Beati cum vos oderunt homines.

DOMINICA VIGESIMA PRIMA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Confortamini in domino. Familiam tuam.

Ad matutinum Erat quidam regulus.

Ad laudes Dominicales antiphonae Domine descende. Cognovit autem pater.

Ad missam In voluntate tua. Beati immaculati. Familiam tuam. Fratres. Confortamini in domino. Domine refugium. Priusquam montes. De profundis. Erat quidam regulus. Vir erat. In salutari tuo. Infra ebdomadam feria quarta Nihil intulimus in hunc mundum. Factum est ut intraret Iesus in Sina. Feria sexta epistula ut supra. Cum venisset Iesus in domum.

DOMINICA VIGESIMA SECUNDA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Sabbatoad vesperas Fratres. Confidimus in domino Iesu. Deus refugium.

Ad matutinum Simile est regnum caelorum homini.

Ad laudes Dominicales antiphonae Dixit autem dominus. Patientiam habe. Serve nequam.

Ad missam Si iniquitates. De profundis. Deus refugium. Fratres. Confidimus in domino Iesu. Ecce quam bonum. Sicut ungentumunguentum. Mandavit dominus. Lauda anima mea. Simile est regnum caelorum regi. Recordare mei. Dico vobis gaudium. Infra ebdomadam feria quarta Finis praecepti est caritas. Habete fidem dei. Feria sexta epistula ut supra. Videte quid audiatis.

DOMINICA VIGESIMA TERTIA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Illa dominica ut frequenter est ultima, unde quando post ipsam aliquae dominicae non supersunt:

Sabbatoad vesperas Ecce dies venient. Excita domine quaesumus tuorum fidelium.

Ad matutinum Abeuntes Pharisaei consilium inierunt.

Ad laudes Dominicales antiphonae Magister scimus quia verax es. Interrogatus a Iudaeis. Reddite ergo.

Ad missam Dicit dominus ego cogito. Benedixiti domine. Excita domine quaesumus tuorum fidelium voluntates. Ecce dies venient. Liberasti nos domine. In deo laudabimur. Qui posuit fines. Abeuntes Pharisaei consilium inierunt. De profundis clamavi. Amen dico vobis. Haec dominica Dicit dominus semper pro ultima dominica debet decantari, et si plures fuerint praecedentes resumantur et illa pro ultima reservatur. Infra ebdomadam legantur epistulae et evangelia quae annotantur de subsequentibus dominicis cum suis antiphonis, capitulis, et orationibus usque in dominicam adventus domini. Si vero dominica vigesima tertia non fuerint ultima et immediate adventum domini coniuncta, tunc habetur:

Ad vesperas Fratres. Imitatores mei estote. Deus refugium, quae reiteratur quotiens necesse fuerit.

Ad matutinum Abeuntes Pharisaei consilium inierunt.

Ad laudes Dominicales antiphonae Magister scimus cum reliquis ut supra.

Ad missam resumatur superior dominica Si iniquitates per totum com oratione Deus refugium. Fratres. Imitatores mei. Abeuntes Pharisaei consilium inierunt. Infra ebdomadam Carissime. Noli erubescere. Cum venisset Iesus et discipuli eius Capharnaum. Feria sexta epistula ut supra. Convenerunt ad Iesum Pharisaei.

DOMINICA VIGESIMA QUARTA POST OCTAVAM PENTECOSTES

Si fuerit ultima et immediate adventui domini coniuncta:

Sabbatoad vesperas Ecce dies venient. Excita domine quaesumus tuorum fidelium voluntates.

Ad matutinum Loquente Iesu ad turbas ecce princeps.

Ad laudes Dominicales antiphonae Domine filia mea. Dicebat enim. Si tetigero.

Ad missam Dicit dominus ego cogito per totum ut supra dominica vigesima tertia. Excita domine quaesumus tuorum fidelium. Ecce dies venient. Loquente Iesu ad turbas ecce princeps. Infra ebdomadam ante adventum domini aliquo optimo die legatur epistula et evangelium subsequentis dominicae cum suis antiphonis et oratione Excita domine quaesumus tuorum, ut si fieri potest dominicalia antiphonae perficiantur. Si vero dominica vigesima quarta non fuerit ultima et immediate adventumadventui coniuncta:

Sabbatoad vesperas Fratres. Non cessamus pro vobis orantes. Deus refugium reiteratur.

Ad matutinum Loquente Iesu ad turbas ecce princeps.

Ad laudes Dominicales antiphonae Domine filia mea cum reliquis ut supra.

Ad missam resumatur dominica penultima vel antepenultima per totum cum oratione Deus refugium. Fratres. Non cessamus. Loquente Iesus ad turbas ecce princeps. Infra ebdomadam feria quarta Nolo enim vos ignorare misterium. Interrogavit Iesus unus de scribis. Require feria quarta in ebdomada dominicae sextae. Feria sexta epistula ut supra. Venit Iesus in patriam. Require dominica in sexagesima feria sexta.

DOMINICA VIGESIMA QUINTA POST PENTECOSTEN

Si fuerit ultima et immediate adventui domini coniuncta:

Sabbatoad vesperas Ecce dies venient. Excita domine quaesumus tuorum fidelium.

Ad matutinum Cum sublevasset oculos Iesus. Require in media quadragesima.

Ad laudes Dominicales antiphonae Cum sublevasset oculos Iesus. Illi ergo homines. De quinque panis. Satiavit dominus. Require ibidem.

Ad missam Dicit dominus per totum ut supra. Excita domine tuorum fidelium. Ecce dies venient. Cum sublevasset oculos Iesus. Infra ebdomadam feria quarta Gratias agere debemus. Cum venisset in domum Petri. Require feria sexta dominicae vigesimae primae.

DE SANCTIS POST OCTAVAS PENTECOSTES ET OCTAVA CORPORIS CHRISTI. MARCELLINI ET PETRI

Ad vesperas antiphonae et psalmi feriales. Capitulum de martyribus. Laetamini in domino. Absterget deus. Deus qui nos annua. Post octavam corporis Christi redimus ad suffragia cottidiana in vesperis et in matutinis ut habetur supra feria secunda proxima post octavam pentecostes.

Completorium ferialiter de tempore. Quis autem sit modus ferialis require supre in ebdomada proxima post octavam epiphaniae.

Ad matutinum Regem martyrum ferialiter. Deinde Secus decursus cum reliquis. Beatus vir cum reliquis continuatim ut solet fieri in feriis. Legatur ipsorum vita et passio ad tres lectiones, vel liber qui pro tempore solet legi. Te deum laudamus non dicitur, nisi in plenis officiis et in diebus dominicis.

Prima fiat ferialiter de tempore.

Ad alias horas antiphonae, capitulum, responsoria et versiculi ut de pluribus martyribus ut habetur infra in communibus sanctorum. Oratio propria. Additur oratio de dominica. Et hoc festum sicut alia festa trium lectionum ad nonam terminatur.

Ad missam Clamaverunt iusti. Benedicam domino in omni. Kyrie eleison feriale absque Gloria in excelsis. Benedictus deus et pater. Clamaverunt iusti. Iuxta est dominus. Iusti autem. Cum audieritis proelia. Laetamini in domino. Sanctus et Agnus dei ferialiter. Iustorum animae. Ite missa est ferialiter secundum nostram ecclesiam.

COMMENTARIUS

Nota de sanctis trium lectionum de quibus plenum officium non habetur servatur ille modus: Ad vesperas videlicet feriales psalmi cum ferialibus antiphonis. Capitulum de sanctis sine responsorio, nisi in sabbatinis noctibus propter diem dominicum additur responsorium. Hymnis de sanctis a priori tempore raro usimus, licet eis utendum sit dicente propheta Hymnus omnibus sanctis eius. Ps 148,14. Post hymnum versiculus, in evangelio antiphona et oratio de sanctis, de uno vel de pluribus, ut occurrit. Deinde sequuntur suffragia cottidiana. Completorium de tempore ferialiter. Ad matutinum invitatorium de sanctis ferialiter. Novem antiphonae de sanctis et novem psalmi sequuntur continuatim. Deinde legantur tres lectiones de legenda, vita seu passione sanctorum, quae si non habeantur, legantur tres lectiones de libro qui pro tempore solet legi cum tribus responsoriis de historia sanctorum. Te deum laudamus non dicitur. Ad laudes sola antiphona de sanctis et cetera omnia de sanctis cum suffragiis cottidianis. De festis trium lectionum talem quaedam ecclesiae ponunt differentiam: si illa festa nihil proprii cantus habeant ad matutinum nocturnum recipiunt ferialem cum antiphonis ferialibus. Deinde legenda sanctorum vel librum qui pro tempore solet legi ad tres lectiones cum tribus responsoriis de sanctis et cetera ut supra. Si vero haec festa aliquid proprii cantus habeant, ut festum sancti Othmari laudes proprias habet, tunc novem psalmi cum novem antiphonis dicuntur continuatim secundundum morem unius ecclesiae, vel novem psalmi cum una sola antiphona secundum morem alterius ecclesiae. Deinde tres lectiones cum tribus responsoriis et propriis laudibus et ceteris ut supra. Nos vero nocturnum ferialem cum ecclesia Frisingensi non de sanctis, sed cum de tempore dicuntur, solemus frequentare. Prima fiat de tempore ferialiter. Ceterae horae de sanctis ferialiter. Et additur oratio dominicalis.

COMMENTARIUS

Si autem festa sanctorum trium lectionum peragere voluerimus in dominica, tunc in vesperis addimus responsorium. Completorium de tempore dominicaliter. Ad matutinum invitatorium de sanctis sub dominicali melodia. Antiphonae, psalmi de sanctis cum distinctis nocturnis. Legantur sex lectiones de legenda, vita seu passione sanctorum, vel de libro qui tunc pro tempore solet legi et evangelium dominicale cum historia de sanctis. Te deum laudamus propter diem dominicum dicitur. Post orationem de sanctis additur antiphona et oratio de dominica propter evangelium. Cetera suffragia omittuntur. Prima fiat de tempore dominicaliter. Ceterae horae de sanctis dominicaliter, id est hymni sub melodia dominicali. Ad missam Kyrie eleison cum Gloria in excelsis dominicaliter. Credo in unum dicitur propter diem dominicam. Praefatio cottidiana et cetera omnia dominicaliter.

ERASMI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre. Oratio propria Deus qui per electos famulos, vel Infirmitatem nostram de sancto Fabiano.

BONIFACII ET SOCIORUM EIUS

Per omnia ut de pluribus martyribus.

BARNABAE APOSTOLI

Omnia de apostolis ferialiter et secundum morem ut de sanctis trium lectionum.

Ad matutinum tres lectiones cum novem antiphonis et novem psalmis de apostolis continuatim.

Ad missam Mihi autem. Kyrie feriale sine Gloria in excelsis. Oratio propria. Convenit universa. Require in sabbato ebdomadae pentecostes. Vel illa Deus personam hominis non accipit. Nimis honorati sunt. Dinumerabo eos. Caeli enarrant. Designavit Iesus. Credo in unum, nec praefationem de apostolis dicimus, nisi plenum officium haberetur. In omnem terram. Ego vos elegi de mundo.

BASILIDIS CYRINI NABORIS

Omnia ut de martyribus.

Ad missam Intret in conspectu. Deus venerunt gentes. Sanctorum martyrum tuorum. Rememoramini. Vindica domine. Corpora sanctorum. Nihil opertum. Exultabunt sancti. Posuerunt mortalia.

IN TRANSLATIONE SANCTI CASTULI

Summum festum agimus. Et per omnia ut in die eius, nisi quod

ad missam hoc tempore canimus Polorum regna, et Iubar miri luminis. Quam sequentiam quicumque missa de sancto Castulo in ecclesia Mosburgensi devote legerit, vel cantaverit, ex largitione domini Alberti episcopi Frisingensis, qui eam approbavit, tres dies indulgentiarum obtinebit.

COMMENTARIUS

Secundam vesperam omittimus propter primam vesperam festi sancti Viti quod est antiquum festum et habet vacationem. Et satis congrue et sufficienter secunda vespera translationis sancti Castuli et prima vespera sancti Viti et sociorum eius per communem cantum de pluribus martyribus insimul possunt perstringi.

VITI MODESTI ET CRESCENTIAE

Ad vesperas Dabo sanctis meis. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de martyribus. In circuitu. Magnus dominus. Rex gloriose martyrum. Laetamini in domino. Factum est verum lumen. Deus qui beatum Vitum. Additur antiphona et oratio de sancto Castulo.

Ad completorium Sapientiam sanctorum. Cetea omnia ut de martyribus in plenis officiis.

Ad matutinum legatur passio eius ad sex lectiones. Cum audieritis. Historia Absterget deus. Te deum laudamus dicitur.

Ad primam Dabo sanctis meis. Cetera omnia ut de sanctis in plenis officiis.

Ad missam Sapientiam sanctorum. Exultate. Deus qui beatum. Reddet deus. Gloriosus deus. Dextera tua. Fulgebunt iusti. Agone triumphali. Cum audieritis. Laetamini in domino. Iustorum animae.

In secundis vesperis Virgam virtutis cum reliquis per omnia ut infra in communibus sanctorum.

IN TRANSLATIONE SANCTI QUIRINI

ut de uno martyre cum tribus lectionibus. Super Magnificat antiphona propria.

IN TRANSLATIONE SANCTI ARSACII

ut de uno confessore et pontifice cum tribus lectionibus.

MARCI ET MARCELLIANI

ut de martyribus ferialiter et cum tribus lectionibus.

Ad missam Salus autem. Noli aemulari. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui sanctorum. Iusti autem in perpetuum. Anima nostra. Laqueus contritus. Mirabilis. Ecce ego mitto vos. Anima nostra. Amen dico vobis.

GERVASII ET PROTASII

Ad vesperas Isti sunt angelica. Cetera ut de martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Loquetur dominus. Benedixisti. Scimus quoniam diligentibus usque in hunc locum sed pro omnibus tradidit illum. Iustorum animae. Visi sunt. Iusti autem. Sedente Iesu. Laetamini in domino. Posuerunt mortalia.

ALBANI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

ACHACII ET SOCIORUM EIUS

Plenum officium.

Ad vesperas Dabo sanctis meis. Laudate pueri cum reliquis. Ad processionem Isti sunt sancti cum quo itur processionaliter ad capellam comitum. Tradiderunt. Rex gloriose martyrum. Laetamini in domino. Absterget deus. Magnificet te. Deinde reditur ad chorum cum Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Completorium de sanctis celebriter.

Ad matutinum legatur passio ipsorum ad sex lectiones. Cum audieritis proelia. Te deum laudamus. Et cetera ut de martyribus in pleno officio. Require infra in communibus sanctorum.

Ad missam Gaudeamus omnes. Exultate iusti. Magnificet- Iusti in perpetuum vivent. Gloriosus deus. Dextera tua. Vox exultationis. O beata beatorum. Cum audieritis. Laetamini in domino. Iustorum animae. Cetera omnia ut de matyribus in pleno officio.

In secundis vesperis Virgam virtutis cum reliquis per totum ut in communibus sanctorum.

IN VIGILIA SANCTI IOANNIS BAPTISTAE

Ad matutinum Invitatorium cum nocturno et antiphonis de feria. Legitur initium sancti evangelii Fuit in diebus Herodis cum tribus responsoriis de historia dominicali. Capitulum et oratio et cetera omnia ut in aliis feriis. Nec ad matutinas, nec ad alias horas fit alia mentio de vigilia, sed in missa tantum.

Ad missam officium Ne timeas Zacharia. Domine in virtute. Kyrie eleison feriale. Praesta quaesumus omnipotens deus ut familia. Priusquam te formarem. Fuit homo. Ut testimonium. Initium sancti evangelii Fuit in diebus Herodis. Gloria et honore. Praefatio cottidiana. Magna est gloria. Benedicamus domino.

COMMENTARIUS

Si vigilia sancti Ioannis Baptistae in dominicam venerit ad matutinum habeatur nocturnus cum historia dominicali et legantur sex lectiones de libro, qui pro tempore solet legi, et evangelium de vigilia. Etiam ad missam habeatur Gloria in excelsis et Iustus ut palma, Credo in unum et Ite missa est propter dominicam. Et cetera omnia dominicaliter.

IN DIE SANCTI IOANNIS BAPTISTAE

Ad vesperas Pro eo. Laudate pueri cum reliquis. Priusquam te formarem. Iste est de sublimibus. Iste est enim. Ut queant laxis. Gloria et honore. Ingresso Zacharia. Praesta quaesumus omnipotens deus ut familia.

Ad completorium Ecce dedi verba mea. Nunc potens nostri. Tu puer. Oratio de die sancto.

Ad matutinum Regem praecursoris. In primo noscturno Priusquam te formarem. Beatus vir. Ad omnia quae mittam te. Quare fremuerunt. Ne timeas. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legantur sex lectiones de prima homilia et incipiatur ibi Apparuit ortanti Zachariae. Fuit homo. Erat Ioannes. Elisabeth Zachariae. Fuit homo. Priusquam te. Vir dilectus. In secundo nocturno Misit dominus. Cum invocarem. Ecce dedi. Verba mea. Dominus ab utero. Domine deus noster. Posuisti domine. Descendit angelus. Iste puer. Hic praecursor. Ipse praeibit. Innuebant patri. Apertum est. In tertio nocturno Posuit os meum. Domine quis habitabit. Formans me. Domine in virtute tua. Reges videbunt. Benedicam domino in omni. Amavit eum dominus. Elisabeth impletum est tempus. Praecursor domini. Ipse praeibit. Gabriel angelus. Erit enim. Inter natos mulierum. Fuit homo. Te deum laudamus.

Ad laudes Elisabeth Zachariae. Innuebant patri. Ioannes vocabitur. Ioannes est nomen. Iste puer. Audite insulae. Magna est gloria. Apertum est os. Deus qui praesentem diem.

Ad primam Inter natos.

Ad tertiam Puer qui natus est.

Ad sextam Nazareus vocabitur.

Ad nonam Iste puer. Gloria et honore et Gloria et honore ut de uno martyre. Capitula et oratio de die sancto.

Ad missam De ventre matris. Bonum est confiteri. Kyrie eleison et Gloria in excelsis. sollemniter. Deus qui praesentem diem. Audite insulae. Priusquam te formarem. Misit dominus. Graduale resumatur iterum propter construcionem. Erat Ioannes. Sancti Baptistae. Elisabeth impletum est tempus. Credo in unum non dicitur. Iustus ut palma. Praefatio cottidiana sollemniter. Tu puer. Ite missa est.

In secundis vesperis Elisabeth. Dixit dominus. Innuebant patri. Confitebor. Ioannes vocabitur nomen eius. Laudate pueri. Iste puer. In convertendo. Capitulum ut supra. Inter natos. Fuit homo. Gloria et honore. Descendit angelus. Oratio ut supra.

Completorium ferialiter.

GALLICANI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

IOANNIS ET PAULI

Ad vesperas Hi sunt. Isti sunt duae olivae. Quaesumus omnipotens deus ut nos geminata. Cetera omnia ut de martyribus.

Ad matutinum legatur passio eorum vel liber qui pro tempore solet legi ad tres lectiones. Isti sunt duo viri. Isti sunt duae olivae. Isti sunt duae olivae. In omnem terram. Beati martyres. Unus spiritus.

Laudes Paulus et Ioannes dixerunt ad Iulianum. Paulus et Ioannes dixerunt ad Terentianum. Ioannes et Paulus cognoscentes. Sancti spiritus et animae. Ioannes et Paulus dixerunt. Astiterunt iusti.

Ad primam ferialiter, nisi plenum officium fuerit.

Ad tertiam Paulus et Ioannes dixerunt ad Terentianum.

Ad sextam Ioannes et Paulus cognoscentes.

Ad nonam Ioannes et Paulus dixerunt ad Gallicanum. Capitulum et oratio ut supra. Responsoria et versiculi de martyribus.

Ad missam Multae tribulationes. Benedicam domino. Praesta quaesumus omnipotens deus ut geminata. Quis non separabit. Ecce quam bonum. Sicut ungentumunguentum. Mandavit. Pretiosa. Attendite a fermento. Gloriabuntur. Et si coram.

COMMENTARIUS

Si autem in dominicam venerit, vel si vacandum, aut plenum officium habendum fuerit ad vesperas Beati martyres. Ad matutinum novem lectiones et suppleantur responsoria et versiculi de communibus sanctorum. Et cetera omnia fiant quae in diebus dominicis seu in plenis officiis fuerint facienda.

IN VIGILIA APOSTOLORUM PETRI ET PAULI

Nocturnus est habendus. Additur oratio de sancto Leone.

Ad matutinum legatur Dixit Iesus Simoni Petro cum tribus responsoriis de historia dominicali. Cetera omnia ut in feriis, et nulla fit alia mentio de vigilia, nisi in matutinum et in missa.

Ad missam officium Dicit dominus Petro. Caeli enarrant. Praesta quaesumus omnipotens deus ut nullis. Addatur oratio de sancto Leone. Petrus et Ioannes. In omnem terram. Caeli enarrant. Dixit Iesus Petro. Mihi autem. Praefatio cottidiana. Simon Ioannis. Benedicamus domino.

COMMENTARIUS

Si vero haec vigilia in dominicam evenerit habeatur nocturnus de dominica, et legantur sex lectiones de libro, qui pro tempore solet legi, et evangelium de vigilia. Cetera omnia de dominica. Ad missam Dicit dominus per totum ut supra. Additur Gloria in excelsis. Iam non estis hospites. Credo in unum. Ite missa est propter dominicam.

IN DIE APOSTOLORUM PETRI ET PAULI

Ad vesperas In plateis. Laudate pueri. Ait Petrus. Laudate dominum omnes gentes. Petrus apostolus. Lauda anima mea. Factum est ut quaedam. Laudate dominum quoniam bonus psalmus. Adveniente Petro. Lauda Hierusalem. Petrus et Ioannes ascendebant. Petre amas me. Simon Ioannis. Aurea luce integraliter. . Beatus Petrus apostolus. Deus qui nos apostolorum.

Ad completorium Petrus dixit argentum. Iam bone. Olivae binae. Sit trinitati. Custodi nos. Simon Bar Iona. Deus qui hodiernam diem.

Ad matutinum Christum regem regum. In primo nocturno Petrus et Ioannes. Caeli enarrant. Claudus quidam. Benedicam domino. Argentum et aurum. Eructavit. In omnem terram. Legatur passio ipsorum ad sex lectiones. Simon Petre. Quodcumque ligaveris. Si diligis me. Si oportuerit. Tu es Petrus. Quodcumque ligaveris. In secundo nocturno In nomine Iesu. Omnes gentes. Exiliens claudus. Exaudi deus deprecationem. Vidit populus. Exaudi deus orationem meam cum deprecor. Constitues eos principes. Domine si tu es. Cumque vidisset. Surge Petre. Angelus autem astitit. Tu es Petrus. Quodcumque ligaveris. In tertio nocturno Petrus autem. Confitebimur tibi deus. Dixit angelus ad Petrum. Domins regnavit exultet. Misit dominus. Domins regnavit irascantur populi. Nimis honorati sunt. Venit Iesus in partes Caesareae cum sua homilia. Quem dicunt. Beatus es Simon. Solve iubente. Quodcumque ligaveris. Petre amas. Simon. Te deum laudamus.

Ad laudes Tu es pastor. Simon Ioannis. Petre amas. Significavit dominus Petro. Tu es Petrus. Cum apprehendisset Herodes. Iusti confitebuntur. Quodcumque ligaveris. Deus qui hodiernam diem apostolorum tuorum.

Ad primam Petrus apostolus et Paulus gentium.

Ad tertiam Quem dicunt.

Ad sextam Ego pro te.

Ad nonam Solve iubente deo. Responsoria et versiculi de apostolis. Capitula et oratio de die sancto.

Ad missam Nunc scio vere. Domine probasti me. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis de apostolis. Deus qui hodiernam diem. Misit Herodes rex manus. Constitues eos. Pro patribus. Tu es Petrus. Beatus es. Petre summe Christi pastor. Venit Iesus in partes. Credo in unum. Constitues eos. Praefatio de apostolis. Tu es Petrus. Ite missa est.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de apostolis. Capitulum de die sancto. Ego pro te rogavi. Caro et sanguis. In omnem terram. Gloriosi principes terrae. Deus qui hodiernam diem.

DE SANCTO PAULO APOSTOLO

Completorium de sancto Paulo Ego sum minimus apostolorum. Doctor egregie. Sit trinitati. Custodi nos. Gratia dei. Deus qui multitudinem gentium.

Ad matutinum Regem apostolorum. Antiphonae cantari debent cum suis versibus hoc tempore et non in conversione. Unde sciendum quod sanctus Paulus et sanctus Laurentius privilegiati sunt in versibus antiphonarum: Paulus propter excellentiam doctrinae, Laurentius propter excellentiam passionis. Primus dixit: Quis nos separabit a caritate Christi. Rom 8,35. Secundus dixit: Igne me examinasti et non est inventa me iniquitas. Ps 16,3. Etiam illi sancti prae ceteris erga pauperes liberales extiterunt: nam sanctus Paulus saepius nonnulla milia talentorum pauperibus Hierosolymam misit. Laurentius vero tradita a sancto Sixto egenis divisit. In primo nocturno Qui operatus est. Qui me segregagavit. Caeli enarrant. Scio cui. De reliquo reposita. Benedicam domino. Mihi vivere. Per quem mihi. Eructavit. In omnem terram. Legatur sermo ad sex lectiones Beatus Paulus qui tantam. Saulus autem. Fuit autem. Audistis enim. Abundantius. Cum autem placuit. Continuo non acquievi. In secundo nocturno Tu es vas. Per quem omnes gentes. Omnes gentes plaudite. Magnus sanctus. In regeneratione. Exaudi deus deprecationem. Bonum certamen. De cetero reposita. Exaudi deus orationem. Constitues eos. Qui operatus est. Gratia dei. Scio cui. Reposita est. Bonum certamen. Scio cui credidi. In tertio nocturno Saulus qui. Ostendens. Confitebimur. Ne magnitudo. Nam virtus. Dominus regnavit exultet. Reposita est mihi. Cooperante. Dominus regnavit irascantur. Nimis honorati sunt. Ecce nos reliquimus omnia. Reposita. Scio cui credidi. Gratia dei. Bonum certamen. Sancte Paule apostole. Tu es vas. Te deum laudamus.

Ad laudes Ego plantavi. Unusquisque propriam. Libenter gloriabor. Quando enim infirmior. Sancte Paule. Ut digni efficiamur. Gratia dei in me. Damasci praepositus. Deus et pater. Capitulum de die sancto. Iusti confitebuntur. Vos qui secuti. Dum sederit. Oratio ut supra.

Ad primam Ter virgis cesus.

Ad tertiam Libenter gloriabor.

Ad sextam Sancte Paule.

Ad nonam Damasci praepositus. Responsoria et versiculi de apostolis. Capitula et oratio de die.

Ad missam Scio cui credidi. Domine probasti. Kyrie eleison et Gloria in excelsis de apostolis. Deus qui multitudinem. Notum vobis facio. Qui operatus est. Gratia dei. Tu es vas, vel In omnem terram. Clare sanctorum. Ecce nos reliquimus. Credo in unum. Mihi autem. Praefatio de apostolis. Amen dico vobis quod vos qui reliquistis. Ite missa est.

In secundis vesperis Ego plantavi cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de apostolis. Magnus sanctus Paulus. A Christo de caelo vocatus. In omnem terram. Vos qui reliquistis. Oratio ut supra. Addatur de octava sancti Ioannis Et factum est. Sequitur Deus qui nos beati Ioannis.

Completorium ferialiter.

IN OCTAVA SANCTI IOANNIS BAPTISTAE

Ad matutinum Regem praecursoris ferialiter. Antiphonae et psalmi ut in die eius. Legamus tres lectiones de homilia evangelii Et factum est. Ultima tria responsoria cantentur.

Ad laudes sola Elisabeth Zachariae. Capitulum ut in die. Magna est gloria. Apertum est. Oratio ut supra.

Prima de tempore.

Ceterae horae de sancto Ioanne et ad missam ut in die ipsius, sed ferialiter.

COMMENTARIUS

Si in dominicam venerit haec octava per omnia ut in die sancto, sed ad matutinum legitur evangelium dominicale et prima fit dominicaliter.

PROCESSI ET MARTINIANI

de ~~visitatione beatae Mariae. Primum officium de sanctis~~.

Ad missam Iudicant sancti. Exultate iusti. Deus qui nos sanctorum. Benedictus deus et pater. Exultabunt sancti. Cantate domino. Pretiosa. Sedente Iesu. Gloriabuntur. Anima nostra. Cetera ferialiter.

UDALRICI EPISCOPI

Ad vesperas Sancte Uldarice. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de confessore et pontifice. Ad processionem Sint lumbi vestri cum quo itur processionaliter ad altare sancti Udalrici. Et ibi statione facta vesperae decantantur. Vigilate ergo. Iste confessor. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. Beati sacerdotis. Additur ~~antiphona et oratio de visitatione cum collecta~~ Deus qui populo tuo. In reditu Beatissimo Castulo.

Completorium ~~et prima de visitatione.~~ .

Ad matutinum Regem confessorum. Beatus vir cum reliquis et cum suis psalmis. Legatur vita ipsius. Euge serve cum reliquis, et cetera omnia, ut de confessore et pontifice in pleno officio. Additur antiphona et oratio de visitatione. Hodie inter priorem missam et prima in altari sancti Udalrici per sacerdotem, quem ebdomada missae defunctorum respicit, sex scholaribus assumptis debet cantari sollemniter una missa de sancto Udalrico secundum rationem et formam positam supra in die sancti Thomae CanturiensisCantuariensis.

Ad missam Statuit per totum. Ave gemma confessorum, vel Hic oculis. Omnis pontifex. Sint lumbi vestri. Omnis pontifex ex. Sint lumbi vestri.

In secundis vesperis Ecce sacerdos. Dixit dominus cum reliquis per totum. ~~Additur antiphona et oratio de visitatione~~.

Completorium ~~de visitatione~~.

IN OCTAVA APOSTOLORUM PETRI ET PAULI

Plenum officium.

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Isti sunt viri. Fuerunt sine. Exultet caelum. In omnem terram. Isti sunt viri. Require de martyribus. Deus cuius dextera.

Completorium ~~de visitatione cum collecta de apostolis.~~ .

Ad matutinum Regem apostolorum. Antiphonae, psalmi et prima sex responsoria de communibus apostolorum. Legatur Beatissimorum apostolorum passio ad sex lectiones. In tertio nocturno legatur Iussit Iesus discipulos suos ascendere in naviculam. Qui operatus. Require in festo Pauli. Isti sunt duo viri. Isti sunt duae olivae. Require supra in festo Ioannis et Pauli. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Petrus apostolus. Respondens Petrus, vel aliud commune de epistula, vel de apostolis. Iusti confitebuntur. Gloriosi principes terrae. ~~Additur antiphona et oratio de visitatione~~.

RPrima de visitatione. Cetera omnia ut se apostolis in pleno officio.

Ad missam Sapientia sanctorum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis de apostolis. Deus cuius dextera. Hi sunt viri misericordiae. Iustorum animae. Corpora sanctorum. Clare sanctorum. Iussit Iesus discipulis suis ascendere in naviculam. Credo in unum dicitur. Exultabunt sancti. Praefatio de apostolis. Iustorum animae. Ite missa est.

In secundis vesperis Iuravit dominus ut de apostolis. Ad processionem Post orationem propter plenum officium de sancto Willibaldo episcopo imponatur Sint lumbi vestri cum quo itur processionaliter ad sanctum Leonardum. Et ibi statione facta canitur Vigilate ergo. Iste confessor. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. Deus qui nos annua. Additur antipona et oratio de visitatione. In reditu Beatissimo Castulo ~~cum oratione~~ eiusdem.

DE SANCTO WILLIBALDO EPISCOPO

~~Completorium et prima de visitatione beatae virginis. Cetera~~ omnia ut de confessore et pontifice.

Ad matutinum Legatur vita ipsius in matutinis ad sex lectiones. Vigilate cum sua homilia.

Ad missam ~~Statuit~~. Oratio ut supra propria. Ecce sacerdos. Iuravit dominus. Elegit. Rex regum deus. ~~Homo quidam~~. Veritas mea. Domine quinque.

In secundis vesperis Ecce sacerdos. Dixit dominus cum reliquis ut de confessore et pontifice. ~~Additur antiphona et oratio de visitatione.~~ .

KILIANI ~~ET SOCIORUM~~

Postponitur.

Ad vesperas ~~Absterget deus.~~

RAd officium Clamaverunt iusti. Sancti per fidem. Clamaverunt. Iuxta est dominus. Iusti autem. Ecce ego mitto vos. Laetamini in domino. Et si coram. .

~~IN TRANSLATIONE SANCTI NICOLAI~~

RAd vesperas ~~Sancte Nicolae. Capitulum de pontifice.~~ Beatus Nicolaus. ~~Iste confessor. Sacerdos et pontifex cum collecta sancti Nicolai. Additur antiphona et collecta de visitatione.~~

RCompletorium ~~de visitatione. Additur de sancto Nicolao~~.

RAd matutinum ~~et ad horas ut de confessore et pontifice~~. Ultimum responsorium, si placet, Beatus Nicolaus. Cum antiphona et oratione et prima de visitatione.

Ad missam sicut in die eius. Tumba sancti Nicolai. Laude Christo debita. Ad missam Statuit. . Kyrie de confessoribus.

In secundis vesperis Ecce sacerdos per omnia ut de confessore et pontifice. Additur antiphona et oratio de visitatione. ~~Sequitur antiphona et oratio de septem fratribus~~.

SEPTEM FRATRUM

Cetera omnia ut de martyribus cum tribus lectionibus de ipsorum legenda, vel de libro qui pro tempor solet legi.

Ad missam Laudate pueri dominum. Sit nomen domini. Mulierem fortem quis inveniet. Vindica domine. Laudate pueri. Sit nomen domini. Loquente Iesu ad turbas. Require feria quarta primae ebdomadae quadragesimae. Anima nostra. Quicumque fecerit.

COMMENTARIUS

Septem fratres erant filii sanctae Felicitatis: Ianuarius, Philippus, Felix, Silvanus, Alexander, Vitalis et Martialis. Passi sunt Romae sub praefecto urbis Publio tempore Antonii principis. Et sunt septem fratres alii a septem fratribus Machabaeis, de quibus legitur in libro Machabaeorum qui sub Antiocho rege Hierosolymis martyrio sunt coronati, quorum nomina ignorat ecclesia. Beatam Felicitatem vocat Gregorius plusquam matrem quia septies passa est in septem filiis suis et octavo in proprio corpore.

IN TRANSLATIONE SANCTI BENEDICTI

Ad vesperas Iste homo.

Ad missam ut in festo eius. Cetera omnia ut de confessore simplici et ferialiter.

MARGARITAE VIRGINIS ET MARTYRIS

Ad vesperas O Margarita. Laudate pueri. Confitebor tibi. Ad processionem Quadam die Olibrius cum quo itur ad capellam comitum. Et ibi statione facta cantatur Erat enim nimium formosa. Chorus iste tibi Christe. Specie tua. Magnificemus dominum. Deus qui beatam virginem. Additur oratio de sanctosanctis Hermachora et Fortunato sub una conclusione. In reditu Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Ad completorium pro hymno Margarita hinc nitore. Custodi nos. Adest sollemnitas.

Ad matutinum Auctorem vitae. In primo nocturno Haec virgo. Domine dominus noster. Testimonium. Caeli enarrant. Innocentia retinens. Domini est terra. Specie tua. Legatur passio eius ad sex lectiones. Felix igitur. Ibat de virtute. Haec modica. Simplex fuit. Quadam die. Erat enim. In secundo nocturno Desiderans speciem. Eructavit. Virtutum dominus. Deus noster refugium. In medio templi. ~~Magnus dominus et laudabilis~~. Adiuvabit eam deus. Misit protinus. Sed hanc. Cum tirannus. Quam sperans. Virgo veneranda. Caelestis praemii. In tertio nocturno Dicta sunt. ~~Fundamenta~~. In populis. Cantate i. Tubis in ductilibus. Cantate ii. Diffusa est gratia. Simile est regnum caelorum thesauro. Post carceris. Nomen domini. Sancta martyre. Quem per medium. Fortis agonista. Fratrem truncatum. Te deum laudamus.

Ad laudes Martyr insignis. Cumque nullis. Ministri statim. Vas immensum. Laudabilis dominus. Capitulum de una virgine et martyre. Audi filia. Videntes haec mirabilia. Oratio propria ut supra. Additur de sanctis Hermachora et Fortunato.

Ad horas laudes Martyr insignis cum reliquis, sed ad nonam recipimus quintam antiphonam et non quarta. Capitulum et oratio ut supra. Responsoria et versiculi de virginibus.

Ad missam Vultum tuum. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Oratio propria. Domine deus meus. Audi filia. Specie tua. Felix virgo Margarita. Graruletur orbis totus. Simile est regnum caelorum thesauro. Filia regum. Praefatio cottidiana celebriter. Dilexisti iustitiam. Ite missa est.

HEINRICI IMPERATORIS

Summum festum agimus. Ergo secundas vesperas de sancta Margarita non habemus.

Ad vesperas Similabo eum. Laudate pueri cum reliquis. Dilectus deo. Ad processionem Iustum deduxit dominus cum quo itur ad altare ipsius, videlicet ad altare sancti Nicolai, ubi illius etiam habetur patrocinium. Et ibi statione facta canitur Immortalis est enim et Gloria patri. Iste confessor. Gloria et honore. Iste homo. Exaudi domine preces nostras. Additur Sanctum nomen domini. Sequitur oratio de sancta Margarita. In reditu Beatissimo Castulo et oratio ipsius.

Ad completorium celebriter ut de simplici confessore.

Ad matutinum Regem confessorum. In lege domini cum reliquis. Beatus vir cum reliquis. Legatur vita ipsius ad sex lectiones, et Si quis venit ad me cum sua homilia ad tres lectiones, cum his responsoriis: Iustus germinavit. Iste cognoscit. Stola iucinditatis. Corona aurea. Gloria et honore. Desiderium. Iste homo perfecit. Amavit eum. Inveni David. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Qui me confessus, vel Iustum deduxit dominus. Capitulum ut supra. Magna est gloria. Serve bone et fidelis. Oratio ut supra.

Ad primam Similabo eum.

Ad tertiam Qui sequitur me.

Ad sextam Si quis mihi.

Ad nonam Volo pater. Capitulum, responsoria, versiculi ut de uno confessore. Oratio ut supra.

Ad missam In virtute tua. Magna est. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis sollemniter. Exaudi quaesumus domine preces nostras. Dilectus deo. Domine praevenisti. Vitam petiit. Domine in virtute. Require dominica quarta post octavam pentecostes. Laudet omnis spiritus. Si quis venit ad me. Credo in unum non dicitur. Posuisti domine. Praefatio cottidiana celebriter. Magna est. Ite missa est.

In secundis vesperis sola Iustum deduxit. Dixit dominus cum reliquis. Et per omnia ut de uno simplici confessore in communibus habetur.

IN DIVISIONE APOSTOLORUM

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Stabant apostoli. Ite in orbem. In nomine patris. Exultet caelum laudibus. In omnem terram. Ecce go mitto vos. Deus qui per beatos apostolos. Require in festo Simonis et Iudae.

Completorium de apostolis.

Ad matutinum omnia ut de apostolis celebriter. Legatur Spiritu sancto desuper veniente apostolis. Designavit Iesus. Ultimum Ite in orbem. Te deum laudamus.

Ad laudes Euntes in mundum. Require in ascensione domini. Oratio ut supra.

Ad missam Mihi autem. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis de apostolis. Oratio ut supra. Iam non estis hospites. In omnem terram. Dinumerabo eos. Non vos me. Caeli enarrant. Designavit dominus Iesus. Credo in unum. Constitues eos. Praefatio de apostolis. Ego vos elegi. Cetera omnia celebriter.

In secundis vesperis Iuravit dominus cum reliquis ut de apostolis.

Completorium feriale.

ALEXII CONFESSORIS

Ad vesperas Iste homo. Cetera omnia ut de simplici confessore.

Ad matutinum legatur vita ipsius, vel liber qui pro tempore solet legi, ad tres lectiones.

Ad missam Os iusti. Deus qui beato Alexio. Beatus homo qui in sapentia morabitur. Os iusti. Lex dei. Gloria et honore. Ecce nos reliquimus. Desiderium. Posuisti domine.

CHRISTINAE VIRGINIS

Plenum officium.

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de una virgine et martyre. Regnum mundi. Eructavit. Iesu corona virginum. Specie tua. Simile est regnum. Oratio propria. .

Ad completorium Quocumque pergis virgines. Custodi nos. Tota pulchra.

Ad matutinum legatur vita ipsius ad sex lectiones et Simile est regnum caelorum. Te deum laudamus.

Ad horas et cetera omnia ut de una virgine quae est martyr.

Ad missam Gaudeamus omnes. Oratio ut supra. Confitebor tibi. Audi filia. Specie tua. Egregia sponsa. Exultent filae Sion. Simile est regnum.

In secundis vesperis Haec est virgo sola. Dixit dominus cum reliquis et cetera omnia ut de virginibus.

PRAXEDIS VIRGINIS ~~ET MARTYRE~~

Per totum ut de una virgine ~~et martyre~~ cum tribus lectionibus.

Ad missam Loquebar de testimoniis. Indulgentiam nobis. Confitebor tibi. Dilexisti. Propterea. Specie tua. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Diffusa est. Simile est regnum caelorum.

MARIAE MAGDALENAE

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri cum reliquis. In lectulo meo. Ad processionem Accessit ad pedes cum quo itur ad altare sancti Ioannis. Et ibi statione facta cantatur Dimissa sunt ei et Gloria patri. Iesu Christe auctor vitae. Specie tua. Fidelis sermo. Beatae Mariae Magdalenae. In reditu Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Ad completorium Pretiosam margaritam. Custodi nos. Stans autem foris.

Ad matutinum Aeternae vitae, vel Stellam Christi. In primo nocturno Ingressus Iesus. Domine dominus noster. Quae dum lacrimosa. Caeli enarrant. Incendit plene. Domini est terra. Specie tua. Legatur vita ipsius Narrat Iosephus ad sex lectiones. Septem ergo Maria. Quia semetipsam. Caelestis medicus. Fides aeterni. Accessit ad pedes Iesu. Dimissa sunt. In secundo nocturno Intendens porro. Eructavit. Iesus dum vocat. Deus noster refugium. Fundans in Sion. Fundamenta eius. Adiuvabit eam deus. Umbrosum. Ad ipsius. Maria plorans. Non sufficiens. Vidit Maria. Dicit eis. In tertio nocturno Cum esset. Cantate i. Amen dico vobis. Cantate ii. Rogabat Iesum cum sua homilia. Post haec conversa. Quem illi. Adest testis. Tantumque apud deum. Summe propitiator. Conferens nobis. Te deum laudamus.

Ad laudes Una sabbati. Videns lapidem. Stans autem foris. Dicunt ei illi. Haec cum dixisset. Capitulum de lectione In lectulo meo, vel Mulierem fortem. Audi filia. Rogabat Iesum. Oratio ut supra.

Ad horas capitula et oratio de die. Specie tua et Specie tua cum reliquis ut de virginibus.

Ad missam Gaudeamus omnes. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Oratio ut supra de die. In lectulo meo. Audi filia. Specie tua. Haec est illa. Laus tibi Christe. Rogabat Iesum. Credo in unum dicitur, quia apostola fuit: non solum fidem Christi publice praedicando, verum etiam ipsis apostolis verax Christi apostola resurrectionis gaudium prima nuntiando. Diffusa est. Praefatio cottidiana ~~sollemniter~~. Dilexisti.

In secundis vesperis laudes Una sabbati cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis de virginibus. Capitulum de die. Vidit Maria duos. Dicit eis quia. Specie tua. Suavissime universorum. Additur Beatus fir qui suffert. Sequitur oratio de sancto Apollinare.

Completorium feriale de tempore.

APOLLINARIS EPISCOPI

Ad matutinum legitur eius passio, vel liber qui pro tempore solet legi, ad tres lectiones. Cetera omnia ut de uno martyre ferialiter. Ubi tamen sciendum quod sanctus Apollinaris Romae ordinatur ad apostolo Petro Ravennam episcopus missus est. Et ideo canitur ad missam de sacerdotio sicut et gradualia habent.

Ad missam Sacerdotes dei. Oratio propria Omnipotens sempiterne deus qui in omni sanctorum. Omnis pontifex. Inveni David. Nihil proficiet. Vigilate. Veritas mea. Semel iuravi. Cetera omnia ferialiter.

IN VIGILIA SANCTI IACOBI APOSTOLI

Ad matutinum habendus est nocturnus, et tam in vesperis quam in horis per omnia ut in feriis. Etiam nisi haberet proprium evangelium, nec ad matutinum, nec ad horas aliqua mentio de vigilia, nisi ad missam tantum, quae cantari debet post nonam.

Ad missam Ego autem per totum ut in vigiliis apostolorum invienies in communibus.

IACOBI APOSTOLI

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Cetera omnia ut de apostolis. Addatur oratio de sancto Christophoro.

Ad matutinum legatur eius passio ad sex lectiones et Accessit ad Iesum mater filiorum. Alia omnia et ad horas ut de apostolis. Addatur oratio de sancto Christophoro.

Ad missam Mihi autem per totum. Esto quaesumus domine plebi tuae. Additur de sancto Christophoro. Benedictio domini. In omnem terram. Pangat chorus. Accessit ad Iesum mater. Cetera sollemniter de apostolis.

ANNAE

In secundis vesperisAd vesperas Anna sancta. Laudate pueri. Apud deum. Laudate dominum omnes gentes. Substantia nempe. Lauda anima mea. Peregrinis. Laudate dominum quoniam bonus. Sic per annos. Lauda Hierusalem. Mulierem fortem. Inclyta stirps. Est haec virga. Lucis huius festa. Specie tua. Caeleste beneficium. Deus qui beatae Annae. Additur Beati eritis. Sequitur oratio de sancto Iacobo.

Ad completorium Fallax gratia. Caelo iam sublata. Custodi. Super Nunc dimittis antiphona de laudibus Virgo semper. Oratio ut supra.

Ad matutinum In honore beatissimae. In primo nocturno Ea quidem. Domine dominus noster. Exprobrabat. Caeli enarrant. InfecundisInfecundos. Domini est terra. Specie tua. Legatur sermo beati Hieronymi Postulatis filiae Hierusalem ad sex lectiones. Nazarenus pater. Dignum enim erat. Quadam die. Sic dolorem. Si ratio. Et Maria. In secundo nocturno HocHaec Ioachim. Eructavit. Contribules. Deus noster refugium. Ex hoc autem. Fundamenta eius. Adiuvabit eam. Firma fide. Quia deus. Vobis quoque. Vocabitis hanc. Promiserunt. Et mancipaturos. In tertio nocturno Nec ad casamGazam. Cantate domino i. Quadam die. Dominus regnavit exultet. Preces tuae. Cantate domino ii. Diffusa est gratia. Liber generationis. Exprobrabat et dicebat. Et statutum. Preces tuae. Uxor deo. Prima vestrae gentis. Et Isaac. Te deum laudamus.

Ad laudes DumCum ad portam. Non naturae. Virgo semper. Anna Ioachim. Virgo semper. A Nazareth. Capitulum de die seu de epistula. Audi filia. De mutua visione. Oratio ut supra.

Ad horas laudes. Capitula et oratio de die. Responsoria et versiculi ut de virginibus.

Ad missam Gaudeamus omnes. Deus qui beatae Annae tantam. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Mulierem fortem. Propter veritatem. Audi filia. Audi filia, vel Virga Iesse. Ad matris Annae annua. Liber generationis. Filiae regum. Praefatio cottidiana celebriter. Diffusa est.

In secundis vesperis laudes Dum ad portam cum reliquis ut de beata virgine. Capitulum ut supra. Promiserunt. Et mancipaturos. Specie tua. Felix Anna. Oratio ut supra.

Completorium ferialiter de tempore.

PANTALEONIS ET ALIORUM MARTYRUM

per omnia ut de pluribus martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Sapientiam sanctorum per totum. Sancti per fidem. Cum audieritis proelia.

MARTHAE VIRGINIS

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri cum reliquis. Fratres. Qui gloriatur. Regnum mundi. Eructavit. Iesu corona virginum. Specie tua. Simile est regnum. Omnipotens clementissime deus cuius filius in aede. Adduntur orationes de sanctis Felice, Simplicio, Faustino et Beatrice.

Ad completorium Quocumque pergis virgines. Cetera ut de virginibus.

Ad matutinum legatur vita eius ad sex lectiones et Intravit Iesus in quoddam castellum. Et incipiatur homilia in illa parte Duae istae dilectae domino sorores. Cetera omnia ut de una virgine quae non est martyr in pleno officio.

Ad missam Gaudeamus. Oratio ut supra. Et addatur de sanctis. Mulierem fortem, vel Gratia mulieris. Dilexisti. Propterea. Egregia sponsa. Exultent filiae Sion. Intravit Iesus. Offerentur minus. Diffusa est.

In secundis vesperis ut de virginibus in communibus. Addatur antiphona et oratio de sanctis martyribus Abdon et Sennes.

ABDON ET SENNES MARTYRUM

Ad matutinum et ad alias horas ut de martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Intret in conspectu. Deus venerunt. Deus qui sanctis tuis. Reddet deus. Gloriosus deus. Dextera. Mirabilis deus. Descendens Iesus de monte. Mirabilis. Posuerunt mortalia.

OCTAVA MARIAE MAGDALENAE

In secundis vesperis Marthae peragitur octava Mariae Magdalenae. Omnia ut in die ipsius.

MAd laudes sola Una sabbati.

TERTULINI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

AD VINCULA SANCTI PETRI

Ad vesperas Petrus quidem servabatur. In omnem terram. Angelus domini astitit. Deus qui beatum Petrum. Addatur oratio de Machabaeis. Nota si hoc festum in dominicam venerit ad vesperas propter sabbatum Petre amas me. Simon Ioannis.

Ad matutinum dicantur invitatorium, antiphonae, psalmi, versiculi et sex responsoria de martyribus. Ultima tria responsoria de santo Petro, videlicet Surge Petre. Solve iubente. Petre amas. Quae tria cantabis tantum si in aliquam feriam evenerit et addes invitatorium, antiphonas, psalmos, versiculus de martyribus. Lectiones require in secundo libro Machabaeorum ibi: Contigit autem et septem fratres una cum matre.

Ad laudes sola Solve iubente. Capitulum de epistula. Iusti confitebuntur. Quodcumque ligaveritis. Oratio ut supra. Additur oratio de Machabaeis.

Prima de tempore.

Ad tertiam Simon Ioannis.

Ad sextam Ego pro te rogavi.

Ad nonam Significavit. Capitulum et oratio ut supra. Responsoria et versiculi de apostolis. Addatur oratio de Machabaeis.

Ad missam officium Nunc scio vere per totum sicut in nativitate sancti Petri, sed ferialiter, nisi in dominicam venerit. Oratio illius diei ut supra. Additur de Machabaeis.

STEPHANI PAPAE

ut de uno confessore pontifice.

Ad missam Iustus ut palma. Bonum est confiteri. Deus qui beati Stephani. Memor esto. Iustus non conturbabitur. Tota die. Elegit. Nolite arbitrari. Inveni David. Domine quinque talenta.

IN INVENTIONE SANCTI STEPHANI PROTOMARTYRIS

Ad vesperas Dabo sanctis meis. Laudate pueri cum reliquis. Corpora sanctorum. Ad processionem Sancte dei pretiose cum quo itur ad altare sancti Stephani. Et ibi statione facta cantetur Ut tuo fultipropitiatus. Sancte dei pretiose. Laetamini in domino. Ostendit sanctus Gamaliel. Deus qui es splendor sanctorum tuorum. In reditu Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Ad completorium capitulum ut supra, seu de pluribus martyribus commune. Et coronae qua nitescit. Strophe nicht in Anal. Hymn. 48-79. vgl. D-Mu 2. Cod. 149, f. 354r. Apparuit sanctus Gamaliel.

Ad matutinum In inventione corporis. In primo nocturno Luciano venerabili cum reliquis. Psalmi ut de martyribus. Legatur legenda in novo passionali de inventione eius ad sex lectiones, et Ecce mitto ad vos cum propria historia Sanctus Gamaliel per totum.

Ad horas laudes. Capitulum, responsoria et versiculi ut de martyribus. ~~Et si propria historia non habeatur:~~

~~Ad vesperas~~ ~~Isti sunt viri sancti.~~

~~Ad completorium~~ ~~Sapientia sanctorum.~~

~~Ad matutinum~~ ~~Regem sanctorum dominum. Antiphonae, psalmi de martyribus. Fulgebunt iusti cum reliquis. Require infra in communibus de pluribus confessoribus.~~

~~Ad laudes~~ ~~Corpora sanctorum. Sint lumbi. Cetera ut de pluribus martyribus in pleno officio.~~

Ad missam Etenim sederunt per totut ut in die sancti Stephani, sed oratio de illo die, ut supra, et Exultemus et laetemur.

In secundis vesperis laudes Regressus Lucianus cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de martyribus. Sacerdos dei Luciane. Laetamini in domino. Hodie sanctus Ioannes. Oratio ut supra. Additur oratio de sancto Iustino confessore.

DE SANCTO IUSTINO CONFESSORE

de quo ad matutinum et ad alias horas per totum ut de uno simplici confessore.

OSWALDI REGIS ET MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre cum tribus lectionibus de sua legenda vel de libro qui pro tempore solet legi. Si quis vero plenum officium habere voluerit propriam ipsius decantet historiam ut in antiphonario continetur. Et addat ea quae sunt de uno martyre ut in communibus reperitur. Etiam addatur de sancto Dominico.

Ad missam In virtute tua. Beatus vir qui inventus. Domine praevenisti. Domine in virtute. Require dominica quarta post octavam Pentecostes. Si quis venit ad me et non oderit. Gloria et honore. Qui vult venire. Ferialiter per omnia. Si vero plenum officium, quis fecerit, addatur Spe mercedis, et cetera omnia fiant ut in plenis officiis.

SIXTI PAPAE ET MARTYRIS

Ad vesperas Sacerdos et pontifex, quia summum pontificium martyrium praecellit. Addatur oratio de sanctis martyribus Felicissimo et Agapito.

Ad matutinum ut de confessore et pontifice.

Ad missam Sacerdotes dei. Rememoramini. Sacerdotes eius. Illuc producam. Elegit. Sint lumbi vestri. Inveni David. Fidelis servus.

COMMENTARIUS

Nota quod etiam hac die est festum transfigurationis domini, non quia facta fuerit, sed quia tunc ab apostolis qui fuerant in monte sit manifestata et publicata. Praeceperat enim dominus ne alicui dicerent donec a mortuis resurgeret. Illi autem usque ad hunc diem super hoc siluerunt. De hac transfiguratione constans est ipsam factam fuisse in hyemis fine circa principium veris, quando scilicet legitur Assumpsit Iesus Petrum et Iacobum et Ioannem fratrem eius et cetera.

COMMENTARIUS

Item nota quod eadem die conficitur sanguis Christi de novo vino, si potest inveniri, aut aliquantulum de matura uva, vel submatura, in calicem il calicem liquatur et benedicuntur racemi et communicant inde homine. Quare autem hoc fiat ratio talis assignatur. In die cenae dixit dominus Iesus apostolis suis qui cum eo cenabant: Amen amen dico vobis amodo non bibam de hoc genimine vitis, donec illud bibam novum, id est in novo meo regno patris mei. Notandum quod ergo dixit novum quod sua transfiguratio pertinet ad illum statum quam habuit post resurrectionem. Et ideo quaeritur in hoc festum novum vinum.

AFRAE MARTYRIS

Ad vesperas Gratias tibi domine. Laudate pueri cum reliquis. Martyr sancta dei. Crescat ut in nobis. Gaude civitas Augusta. Specie tua. Gloriosissima et beatissima. Intercessio nos quaesumus. Addatur oratio de sancto Donato sub una conclusione.

Ad completorium ~~Gaude civitas Augusta~~. Custodi nos. Ignium flammis. Oratio ut supra.

Ad matutinum Vigili corde. In primo nocturno Cum sub Diocletiano. Domine dominus noster. In qua civitate. Caeli enarrant. Cuius postribulum. Domini est terra. Specie tua. Legatur passio eius ad sex lectiones. Beatus pontifex. Domino pro ipsis. Sancto praesule. Mundi cordis. Hostis antiquus. Coactus a sancto. In secundo nocturno Cum psalmis deo. Eructavit. Audiens vero. Deus noster refugium. Quam vir sanctus. Fundamenta. Adiuvabit eam. Propulso. Familiam totam. Cum fontem. Vasa prius. Mox omnibus. Ut ubi spurca. In tertio nocturno Sancto pontifice. Cantate i. Cumque dulcem. Dominus regnavit exultet. Afra priscam Raab. Cantate ii. Diffusa est gratia. Erant appropinquantes ad Iesum publicani et peccatores. Require in tertia dominica post octavam pentecostes. Postquam novellam. Ubi cum Felice. Fervente interim. Gaudens et tripudians. Multis hinc inde. Christum libere. Te deum laudamus.

Ad laudes Invicta Christi. Constans animo. In quandam itaque. Ignium flammis. Sancti corporis. Domine deus meus exaltasti. Audi filia. Cum ad martyris. Oratio ut supra. Additur de sancto Donato confessore et pontifice.

Ad horas laudes. Capitulum de epistula. Responsoria et Specie tua. Adiuvabit eam ut de virginibus. Oratio ut supra.

Ad missam Me expectaverunt. Beati immaculati. Kyrie eleison et Gloria in excelsis et cetera ut in plenis officiis. Intercessio nos quaesumus domine. Et oratio de sancto Donato confessore et pontifice. Confitebor tibi domine. Specie tua. Propter veritatem. Gaudete Sion. Grates deo et honor. Erant appropinquantes, vel Accesserunt ad Iesum publicani. Require in tertia dominica post octavam pentecostes. Diffusa est. Dico vobis gaudium. Ite missa est.

In secundis vesperis laudes Invicta Christi cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de virginibus. Capitulum ut supra. Mox omnibus. Ut ubi spurca. Specie tua. O mirandam. Oratio ut supra. Deinde Absterget deus. Sequitur oratio de sancto Cyriaco et sociis eius.

CYRIACI ET SOCIORUM EIUS

Ad matutinum et ad horas per omnia ut de martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Timete dominum. Benedicam domino. Benedictus deus et pater. Timete dominum. Inquirentes. Pretiosa. Nihil opertum. Laetamini in domino. Signa eos.

IN VIGILIA SANCTI LAURENTII

Habeatur nocturnus cum his quae sunt de tempore et addatur oratio de sancto Romano.

Ad missam Dispersit dedit. Beatus vir qui timet. Adesto domine supplicationibus. Confitebor tibi domine. Dispersit dedit. Potens in terra. Si quis vult. Oratio mea munda. Qui vult venire. Cetera omnia ferialiter, nisi in domincam venerit, tunc addatur Gloria et honore, et cetera dominicalia.

COMMENTARIUS

Nota. Festum sancti Laurentii tria habet privilegia. Primo ieiunium: ipse enim solus inter martyres ieiunium habet institutionis. Secundum privilegium est octava, quoniam ipse et beatus Stephanus inter martyres habent octavas, sicut beatus Martinus inter confessores. Tertium privilegium est regressio versiculorum ad antiphonas ut beatus Paulus habet. Iste, videlicet beatus Laurentius, habet propter summam martyrii poenam. Paulus propter excellentiam praedicationis. Et licet multi eque gravia tormenta sustinuerint, ut beatus Vincentius et sanctus GeoriusGeorgius et forsitan maiora et plura quam ille, non tantum ita generaliter tenet ecclesia, quod dicitur de tormentis illorum et etiam propter loci dignitatem. Item quia passio sua de nocte consummata est, unde dicit: Mea nox obscurum non habet, sed omnia in luce clarescunt. Mane vero corpus eius aromatibus conditum et sepultum fuit. Et ideo tantum nocturnalibus et non laudum antiphonis versiculi praeponuntur.

LAURENTII MARTYRIS

Ad vesperas Levita Laurentius. Laudate pueri cum reliquis. Confitebor tibi domine. Beatus vir Laurentius. Qui potuit. Martyris Christi. Gloria et honore. Confitebor tibi domine. Adesto domine supplicationibus.

Ad completorium Spiritum sumpsit. Beatus Laurentius orabat dicens. Da nobis quaesumus omnipotens deus vitiorum.

Ad matutinum Venite adoremus. In primo nocturno Quo progrederis. Beatus Laurentius dixit. Beatus vir. Noli me derelinquere. Quid in me. Quare fremuerunt. Non ego te desero. Beatus Sixtus dixit. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur passio eius ad sex lectiones. Levita Laurentius. Dispersit dedit. Puer meus. Donec ponam. Strinxerunt. Mea nox. In secundo nocturno Beatus Laurentius dixit. Quia accusatus. Cum invocarem. Dixit ~~rog~~ Romanus. Afferens urceum. Verba mea. Beatus Laurentius dixit mea nox. Quia ipse dominus novit. Domine dominus noster. Posuisti domine. Quo progrederis. Quid in me. Noli me dereliquere. Nos quasi. Beatus Laurentius clamavit. Mea nox. In tertio nocturno Strinxerunt. Carnifices vero. Domine quis habitabit. Igne me examinasti. Probasti cor meum. Exaudi domine iustitiam. Interrogatus. Gratias tibi ago. Domine in virtute tua. Amavit eum. Amen amen dico vobis. Nisi granum frumenti. O Hippolyte. Dispersit. Beatus Laurentius dixit. Quoniam ad te orabo. Beatus vir Laurentius. Qui potuit. Te deum laudamus.

Ad laudes Laurentius ingressus. Laurentius bonum opus. Adhaesit anima mea. Misit dominus. Gratias tibi ago. Capitulum de epistula. Magna est. In craticula te deum. Da nobis quaesumus.

Ad primam O Hippolyte si.

Ad tertiam Laurentius bonum opus.

Ad sextam Adhaesit anima mea.

Ad nonam Gratias tibi ago. Capitula et oratio ut supra. Responsoria et versiculi ut supra de uno martyre.

Ad missam Confessio et pulchritudo. Cantate deo. Da nobis quaesumus domine vitiorum. Qui parce seminat. Probasti domine. Igne me examinasti. Levita Laurentius. Laurenti David. Amen amen dico vobis. Nisi granum frumenti. Credo in unum non dicitur, nisi sit dominicus. Confessio et puchritudo. Qui mihi ministrat. Ite missa est.

In secundis vesperis Iucundus homo cum reliquis. Capitulum ut supra de die. Beatus Laurentius oravit. Gratias tibi ago. Gloria et honore. Beatus Laurentius in craticula. Oratio ut supra. Additur Inclytus Tiburtius. Sequitur oraio de sancto Tiburtio.

Completorium ferialiter.

TIBURTII MARTYRIS

Ad vesperas ~~Inclytus martyr. Cetera ut de~~ martyre cum tribus lectionibus.

Ad missam Iustus ut palma. Bonum est confiteri. Confitebor tibi domine. Os iusti. Lex dei eius. Gloria et honore. Si quis venit ad me. In virtute tua domine. Posuisti domine.

HILARIAE DIGNAE EUNOMIAE ET EUTROPIAE

ut de martyribus.

HIPPOLYTI ET SOCIORUM EIUS

Ad vesperas Iusssit Valerianus. Oratio propria.

Ad matutinum legatur passio eorum ad tres lectiones, vel liber qui pro tempore solet legi. Beatissimus Christi. Caeco quidem. Requisitus. Miror. Suadens Decius. Iussit Decius.

Laudes Dixit Hippolytus. Praeses dixit. Dixit caesar. Audita est. Exemplum merear. Oravit sanctus Hippolytus. Oratio ut supra.

Prima fit de tempore.

Ad tertiam Praeses dixit.

Ad sextam Dixit caesar ad Hippolytum.

Ad nonam Exemplum merear. Capitulum, responsorium et versiculi de martyribus. Oratio propria ut supra.

Ad missam Iusti epulentur. Exurgat deus. Rememoramini. Iustorum animae. Visi sunt. Mirabilis. Attendite a fermento. Anima nostra. Dico autem vobis.

DE SANCTO EUSEBIO CONFESSORE

Ad vesperas, ad matutinas et ad omnes horas nihil dicimus praeter solam orationem, sed nocturnus habemus propter vigiliam assumptionis.

Etad matutinum legitur Extollens quaedam mulier. Require in tertia dominica quadragesimae iuxta finem homiliae. Responsoria de historia dominicali. Cetera omnia de feria. Et si in dominicam venerit cetera omnia fiant de dominica. Illo die duae missae regulariter sunt habendae:

Prima missa de sancto Eusebio: Os iusti. Noli aemulari. Beatus vir qui in sapientia. Os iusti. Lex dei. Gloria et honore. Nemo lucernam. Desiderium animae. Beatus servus. Ite missa est.

Secunda missa post nonam de vigilia assumptionis beatae Mariae. Dilexisti per totum. Sanctae Mariae genitricis. Sapientia vincit malitiam. Extollens quaedam mulier. Praefatio cottidiana, quia nec Gloria in excelsis, nec Credo in unum dicimus, sed per totum ferialiter. Missa clauditur cum Benedicamus domino. Si vero in dominicam evenerit habetur Diffusa est gratia et cetera dominicalia.

IN ASSUMPTIONE BEATAE ET GLORIOSAE VIRGINIS MARIAE

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri. Veni electa. Laudate dominum omnes. Ornatam in monilibus. Lauda anima mea. Ista est speciosa. Laudate dominum quoniam bonus psalmus. Tota pulchra brevior. Lauda Hierusalem. Sapientia laudabit animam. Super salutem. Paradisi porta. Quem terra pontus. Ave Maria. Virgo prudentissima. Sanctae Mariae genitricis tuae.

Ad completorium Ego quasi Libanus. O gloriosa domina. Custodi nos. Speciosa facta es. Hac sola nocte oratio de die sancto. Et praemittatur Laude digna angelorum, vel Speciosa facta es.

Ad matutinum In honore beatissimae. In primo nocturno Exaltata es. Domine dominus noster. Paradisi portae. Caeli enarrant. Benedicta tu. Domini est terra. Specie tua. Legatur Adest nobis dilectissimi fratres dies valde venerabilis ad sex lectiones. Vidi speciosam. Quae est ista. Sicut cedrus. Et sicut. Quae est ista. Quae est ista. In secundo nocturno Specie tua. Eructavit cor. Adiuvabit eam. Deus noster. Sicut laetantium. Fundamenta. Adiuvabit eam. Veni electa. Specie tua. Beata es virgo Maria. Ave Maria. In tertio nocturno Gaude Maria. Cantate i. Dignare m e. Dominus regnavit exultet. Post partum. Cantate domino. Diffusa est. Intravit Iesus in quoddam castellaum cum sua homilia. Felix namque. Ora pro populo. Beata es Maria quae omnium. Ave Maria. Super salutem. Paradisi porta. Te deum laudamus.

Ad laudes Assumpta es. Maria virgo. In odorem. Benedicta tu. Pulchra es. Quasi cedrus exaltata. Audi filia et vide. Quae est ista. Concede nobis quaesumus domine omnipotens deus ad beatae Mariae.

Ad horas hodie et per totam ebdomadam hymnos diurnales omittimus.

Ad primam Dilecte mi.

Ad sextam In odore ungentorumunguentorum.

Ad nonam Pulchra es. Responsoria et versiculi de virginibus. Capitula de lectione In omnibus requiem. Orationes ut supra.

Ad missam Vultum tuum. Eructavit. Kyrie eleison sollemne cum Gloria in excelsis. Concede nobis quaesumus omnipotens deus. In omnibus requiem quaesivi. Propter veritatem. Audi filia. Assumpta est. Congaudent angelorum. Intravit Iesus in quoddam castellum. Credo in unum dicitur. Offerentur maius. Et te in assumptione. Dilexisti iustitiam. Ite missa. Et cetera omnia sollemniter.

In secundis vesperis Ecce tu pulchra. Dixit dominus. Sicut lilium. Laudate pueri. Favus distillans. Laetetatus sum. Emissiones. Nisi dominus aedificaverit. Fons hortorum. Lauda Hierusalem. Quasi cedrus, vel aliud consimile. Ornatam in monilibus. Astitit regina. Hymnus hac nocte non dicitur, qui tamen deinceps ad vesperas per totam ebdomadam habetur. Ave Maria. Hodie Maria virgo. Oratio ut supra.

Ad completorium per totam octavam Tota pulchra es brevior. Cetera ut supra.

INFRA OCTAVAM ASSUMPTIONIS BEATAE MARIAE VIRGINI

Ad matutinum per totam ebdomadam invitatorium, antiphonae et psalmi ut in die sancto. Et legantur cottidie tres lectiones de illo sermone Cogitis me o Paula cum tribus responsoriis de historia Vidi speciosam. Te deum laudamus per totam ebdomadam.

Ad laudes sola Assumpta est. Capitula et versiculi ut supra. Super Benedictus antiphona per ebdomadam cantentur illae antiphonae Maria virgo. O quam pulchra. Optimam partem. Oculi tui cum reliquis. Finales in antiphonis non trahuntur.

Ad horas et ad missam ut in die sancto. Et habetur Gloria in excelsis, Credo in unum, Et te in assumptione per totam ebdomadam. Sed sequentia potest omitti. Cetera fiant dominicaliter.

Ad vesperas per totam ebdomadam sic ordinamus: Ecce tu pulchra es cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis. In omnibus requiem, vel aliud de eadem lectione. Quem terra. Ave Maria. Virgo prudentissima, vel alia de superfluis descriptis per ebdomadam. Oratio ut supra de assumptione.

COMMENTARIUS

Item de sanctis occurrentibus infra hanc octavam nihil dicimus praeter solam collectam, excepta octava sancti Laurenti.

IN OCTAVA SANCTI LAURENTII

~~plenum~~ officium.

RAd vesperas ~~antiphonae, psalmi, responsorium, in evangelio antiphona ut in die. Oratio de octava. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.~~

RCompletorium ~~de sancta Maria. Additur oratio de octava sancti Laurentii.~~

RAd matutinum ~~invitatorium, antiphonae, psalmi, versicuus, responsoria ut in die. Lectiones ut in octava.~~

RAd laudes ~~sola Laurentius ingressus est. Oratio de octava. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.~~ es folgen 5 ausradierte Zeilen.

Prima fit de sancta Maria. ~~Additur oratio de sancto Laurentio.~~

Ad alias horas ut in die sancti Laurentii, sed oratio recipitur de octava.

Ad missam Probasti domine. Exaudi domine iustitiam. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ~~ut de martyribus~~. Beati Laurentii nos domine. Epistula et evangelium ut in die eius. Domine praevenisti. Vitam petiit. Beatus vir qui suffert. Gloria et honore. Posuisti domine. Credo in unum et praefatio ~~cottidiana dominicaliter~~ , Ite missa est et cetera ~~ut in die~~.

RIn secundis vesperis ~~ut in die eius. Addatur antiphona et oratio de assumptione.~~ 7 Zeilen wurden ausradiert.

DE DOMINICA INFRA OCTAVAM ASSUMPTIONIS

Si dominica infra octavam assumptionis evenerit

Ad vesperas ut supra per ebdomadam. Additur Super salutem propter sabbatum. Post orationem de sancta Maria additur antiphona de historia currente et sequitur oratio de subsequenti dominica.

Ad matutinum legitur evangelium dominicale post sex lectiones de sermone Cogitis me.

Cetera omnia de sancta Maria etad laudes additur antiphona et oratio de dominica.

Ad horas etad missam de sancta Maria ut supra per ebdomadam. Additur tamen propter diem dominicum Te libri virgo concinunt. Si officium dominicale infra ebdomadam canitur, tunc praefatio cottidiana habeatur. Idem erit de votiva missa patroni sancti Castuli.

IN OCTAVA ASSUMPTIONIS GLORIOSAE VIRGINIS

Ad vesperas Vidi speciosam cum reliquis. Cetera omnia ut supra in die sancto. Additur oratio de sanctis Timotheo et Symphoriano.

Ad missam Kyrie de virgine. Affluens deliciis.

In secunda vespera ut supra per ebdomadam.

IN VIGILIA SANCTI BARTHOLOMAEI APOSTOLI

Habeatur nocturnus et legantur tres lectiones de libro qui pro tempore fuerit. Cetera omnia ut in feriis. De vigilia nulla alia mentio fit, nisi post nonam.

Ad missam Ego autem sicut oliva per totum ferialiter.

COMMENTARIUS

Et si in dominicam evenerit additur Caeli enarrant, et cetera dominicalia. Et ad matutinum leguntur sex lectiones de libro qui pro tempore solet legi et evangelium dominicale cum historia dominicali. Cetera ut in dominicis.

IN DIE BARTHOLOMAEI APOSTOLI

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Cetera omnia ut de apostolis.

Ad matutinum legatur passio eius et Facta est contentio.

Ad missam Mihi autem. Domine probasti. Kyrie eleison et Gloria in excelsis de apostolis. Omnipotens sempiterne deus qui huius diei. Iam non estis hospites. Constitues. Pro patribus. In omnem terram. Clare sanctorum. Facta est contentio. Credo in unum dicitur. In omnem terram. Praefatio de apostolis. Vos qui secuti. Cetera sollemniter.

In secundis vesperis Iuravit dominus per totum ut de apostolis.

RUFI MARTYRIS

ut de uno martyre.

AUGUSTINI EPISCOPI

Ad vesperas Laetare mater. Laudate pueri. Huius mater. Laudate dominum omnes gentes. Distulit. Lauda anima mea. Surgens autem. Laudate dominum quoniam. Inventus igitur. Lauda Hierusalem. Ecce sacerdos magnus qui in vita sua subfulsit. Verbum dei. Testamentum nullum. Magne pater Augustine. Gloria et honore. Adest ~~testis~~ dies celebris. Adesto supplicationibus nostris. Additur oratio de sancto Hermete sub una conclusione.

Ad completorium Tu de vita clericorum. Custodi nos. Factus Augustinus presbyter. Oratio ut supra.

Ad matutinum Magnus dominus. In primo nocturno Aperuit Augustinus. Beatus vir. Insinuavit. Quare fremuerunt. At ille. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur vita ipsius ad sex lectiones. Invenit se. Nec tu me mutabis. Sensit igitur. Propter iniquitatem. Dum vero. Quid autem sacramenti. In secundo nocturno Verumtamen. Cum invocarem. Inde ubi tempus. Verba mea. Nec saciebatur. Domine dominus noster. Posuisti domine. Itaque avidissime. Et apparuit ei. Misit ergo. Audierat enim. Volebat enim. Displicebat ei. In tertio nocturno Flebat igitur. Domine quis habitabit. Voces igitur. Domine in virtute. Adiunctis idem. Domini est terra. Amavit eum dominus. Sint lumbi. Vulneraverat. Ascendenti. Accepta baptismi. Tunc ait illa. Verbum dei. Testamentum nullum. Te deum laudamus.

Ad laudes Post mortem. Comperta autem. Factus Augustinus. Sanctus autem Valerius. Eodem tempore. Capitulum de confessore pontifice. Magna est gloria. In diebus eius. Oratio ut supra. Additur de sancto Hermete.

Ad horas laudes Post mortem cum reliquis. Capitulum, responsoria et versiculi ut de uno confessore et pontifice. Oratio propria ut supra. Et addatur de sancto Hermete.

Ad missam Statuit ei. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Adesto domine supplicationibus nostris et de sancto Hermete. Ecce sacerdos magnus qui in vita sua subfulsit. Inveni David. Nihil proficiet. Filii Sion. De profundis tenebrarum. Sint lumbi vestri. Veritas mea. Praefatio cottidiana. Beatus servus. Ite missa est. Et cetera ut in plenis officiis.

In secundis vesperis laudes Post mortem cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de confessoribus. Capitulum ut supra. Volebat enim. Displicebat ei. Gloria et honore. Hodie gloriosus. Oratio ut supra. Qua finita imponatur de sancto Ioanne ad novem lectiones In medio carceris. Sancti Ioannis Baptistae. Additur de sancta Sabina sub una conclusione.

Ad completorium Expectatio iustorum, vel aliud de epistula. Deus tuorum militum. Custodi nos. Da mihi in disco. Oratio ut supra.

IN DECOLLATIONE SANCTI IOANNIS BAPTISTAE

Ad matutinum Regem martyrum. Antiphonae et psalmi ut de uno martyre. Legatur sermo sancti Ioannis episcopi qui sic incipit Hodie nobis Ioannis virtus Herodis feritas ad sex lectiones. Et ~~Audivit~~ Herodes Rekonstrution nach D-Mu 2. Cod. 149, f. 239v. cum quinque responsoriis de historia Iste sanctus et quattuor propria, scilicet Misit Herodes. Arguebat Herodem. Metuebat Herodes. Ioannes Baptista. Misso Herodes. Accedentes discipuli. Misso Herodes. Te deum laudamus, nec Gloria in excelsis, nec Ite missa est dicitur, nisi tunc sit dies dominicus. Passio eius quia ante resurrectionem dominicam veram contigit absque his laudibus festivis minus festive colitur. Nam ipsa eius passio misit eum ad inferos quo et alii sancti ante adventum Christi descenderunt, quia nondum plene salus contigerat in Israel. Nativitas eius quia ab angelo est praenuntiata et quia ipsa nativitas nativitatem domini praenuntians tantum gaudium praedixit exultans in utero, et quia tempore eius regnum caelorum vim patitur, et quia sanctus natus ut beata virgo Maria, ideo sollemnius celebratur.

In laudibus Herodes enim. Puellae saltanti. Domine mi rex. Arguebat Herodem. Da mihi in disco. Expectatio iustorum. Magna est gloria. Misso Herodes. Oratio ut supra. Additur de sancta Sabina.

Ad primam Herodes enim tenuit.

Ad tertiam Arguebat Herodem.

Ad sextam Interrogatus.

Ad nonam Petiit puella. Responsoria et versiculi ut de uno martyre. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam In virtute tua. Magna est gloria. Kyrie eleison celebriter absque Gloria in excelsis, nisi in dominicam evenerit. Sancti Ioannis Baptistae et de sancta Sabina. Expectatio iustorum. Domine praevenisti. Vitam petiit. Alleluia non canitur sed Laus tibi Christe. Iustus ut palma. Prosa seu sequentia canitur Psallite regi nostro. Licet Ioannes Beleth scribat quando non dicimus Alleluia, nec sequentiam debemus dicere. Sequentia est pro neuma alleluia. Modo licet neuma hoc die non habeatur in alleluia habetur tamen in illo quod pro alleluia ponitur, scilicet in Laus tibi Christe, ut fit in die Innocentum. Unde sequentia, si placuerit, canitur non inconvenienter. Et hoc nos facere solemus. Audivit Herodes tetrarcha famam Iesu. Credo in unum non canitur. Posuisti domine. Praefatio cottidiana celebriter. Magna est. Missa clauditur cum Benedicamus domino, nisi sit dies dominicus.

In secundis vesperis Iucundus homo cum reliquis. ~~Beatis vir qui~~ cum reliquis ut de uno martyre. Capitulum ut supra. Metuebat Herodes. Misso Herodes. Gloria et honore. Arguebat Herodem. Oratio ut supra. Additur de sanctis Felice et Audacto Absterget deus. Sequitur Maiestatem tuam domine supplices exoramus.

Completorium de tempore.

FELICIS ET AUDACTI

Ad matutinum et ad horas ut de martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Sapientiam sanctorum. Maiestatem tuam domine. Lingua sapientumsapientium. Gloriosus deus. Dextera tua. Fulgebunt iusti. Attendite a fermento. Laetamini in domino. Quod dico vobis.

IN OCTAVA SANCTI BARTHOLOMAEI APOSTOLI

Plenum officium per totum ut in die sancto, sed assumatur oratio de octava sancti Andreae, scilicet illa Protegat nos domine beati Bartholomaei. Additur oratio de sancto Paulino.

In secunda vespera Iuravit dominus per totum de apostolis et additur antiphona et oratio de sancto Aegidio et de sanctis illius diei additur oratio sub una conclusione.

AEGIDII CONFESSORIS

Ad matutinum et ad horas ut de uno confessore. Legatur vita ipsius ad tres lectiones.

Ad missam Os iusti. Dedit dominus confessionem. Os iusti. Lex dei. Amavit eum. Nemo lucernam. Posuisti domine. Magna est.

NONNOSI CONFESSORIS

Omnia ut de uno simplici confessore.

MAGNI CONFESSORIS

Iste homo. Deus qui beatum Magnum confessorem.

Ad matutinum et ad horas ut de uno confessore.

Ad missam Os iusti. Dilectus deo et hominibus. Domine praevenisti. Vitam petiit. Gloria et honore. Nemo lucernam. Posuisti domine. Magna est.

REGINAE VIRGINIS

Omnia ut de una virgine ~~et martyre~~.

IN NATIVITATE SANCTAE MARIAE VIRGINIS

Ad vesperas Sancta Maria. Laudate pueri. Omnium rerum. Laudate dominum omnes gentes. Descendi in hortum. Lauda anima mea. Anima mea liquefacta. Laudate dominum quoniam. Tota pulchra longior. Lauda Hierusalem. Egredietur virga de radice. Nativitas gloriosae. Gloriosae virginis Mariae. Gaude visceribus. Ave Maria. Nativitas tua. Famulis tuis quaesumus domine. Sequitur antiphona de sancto Corbiniano O beatum et gloriosum. Deus qui nos devota. Additur oratio de sancto Adriano martyre sub una conclusione.

Ad completorium Porta haec clausa. Te nunc suppliciter. Custodi nos. Adest namque. Oratio ut supra, vel alia de nativitate. Additur de sancto Corbiniano sub una conclusione. Hic modus ad completorium per totam ebdomadam observatur.

Ad matutinum Ave Maria. In primo nocturno Benedicta tu. Domine dominus noster. Sicut myrra. Caeli enarrant. Ante thorum. Domini est terra. Specie tua. Legantur sex lectiones de canticis Osculetur me osculo oris sui. Hodie nata est. Beatissimae virginis. Beatissimae virginis Mariae. Hodie nata est. Gloriosae virginis. Beatissimae virginis. In secundo nocturno Specie tua. Eructavit cor. Adiuvabit eam. Deus noster. Sicut laetantium. Fundamenta. Adiuvabit eam deus. Nativitas tua. Ave Maria. Diem festum. Nativitatem hodiernam. Corde et animo. Cum iucunditate. In tertio nocturno O quam pulchra. Cantate. Speciosa facta. Dominus regnavit exultet. Post partum. Cantate. Diffusa est. Liber generationis. Regali ex progenie. Corde et animo. Felix namque. Ora pro populo. Nativitas gloriosae. Gloriosae virginis. Te deum laudamus.

Ad laudes Nativitas gloriosae. Nativitas est hodierna. Regali ex progenie. Corde et animo. Cum iucunditate. Dominus possedit me. Audi filia. Nativitatem hodernam. Oratio ut supra. Additur de sancto Corbiniano Beatissime presule. Oratio et de sancto Adriano sub una conclusione.

Ad horas per totam octavam reticentur hymni.

Ad primam Hodie nata est.

Ad tertiam Regali ex progenie.

Ad sextam Corde et animo.

Ad nonam Cum iucunditate. Capitula de illa lectione Dominus possedit me ut occurrunt. Responsoria et versiculi ut de virginibus. Oratio ut supra. Additur oratio de sancto Corbiniano per totam ebdomadam.

Ad missam Gaudeamus. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ~~de beata virgine, vel aliud quodcumque~~ sollemne. Famulis tuis. Adduntur orationes de sancto Corbiniano et de sancto Adriano. Dominus possedit me. Audi filia et. Specie tua. Nativitas gloriosae. Liber generationis. Credo in unum. Filiae regum. Et te in nativitate. Diffusa est. Ite missa est. Et cetera omnia sollemniter.

In secundis vesperis laudes Nativitas gloriosae cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de beata virgine. Capitulum ut supra. Regali ex progenie. Corde et animo. Hymnus hac nocte non dicitur, sed per totam ebdomadam de beata virgine habetur. Ave Maria. Quando nata est. Oratio ut supra. Additur ad novem lectiones de sancto Corbiniano O beatum et gloriosum. Sequitur Deus qui nos devota et de sancto Gorgonio sub una conclusione.

Completorium de beata virgine ut supra. Hymnus tamen Gaude visceribus in vesperis omissus ad completorium integraliter cantatur.

DE SANCTO CORBINIANO EPISCOPO ET CONFESSORE

Ad matutinum Iubilemus deo. Ad primum et secundum nocturnum recipiantur sex antiphonae Beatus vir cum reliquis ut de confessoribus cum suis psalmis et versibus. Et legatur vita ipsius ad sex lectiones cum primis sex responsoriis de historia Euge serve. In tertio nocturno Ex viri dei. Domine quis habitabit. Quidam latro. Domine in virtute. Triduo suspensus. Domini est terra. Amavit eum. ~~Homo quidam~~ cum sua homilia. Beati Corbiniani. Cui sanctus. Sanctus dei. Ut quondam. Pontificis romanae ecclesiae. Narravit quod nec. Te deum laudamus.

Ad laudes Beatus Corbinianus. Crevit decus. Sanctus dei. Benedictus rerum. Precibus intentis. Capitulum de confessore et pontifice. Magna est gloria. Beatissime praesul. Oratio ut supra et de sancto Gorgonio sub una conclusione. Additur Nativitatem hodernam et oratio de sancta Maria.

Prima fiat de nativitate beatae virginis. Et additur oratio de sancto Corbiniano.

Ad tertiam Crevit decus.

Ad sextam Sanctus dei famulus.

Ad nonam Precibus intentis. Capitulum, responsoria et versiculi ut de confessoribus et pontificibus. Oratio ut supra. Additur de sancto Gorgonio et de sancta Maria.

Ad missam Statuit ei per totum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis et cetera celebriter ut in plenis officiis. Ecce sacerdos. Iuravit dominus. Congaudentes iubilemus. ~~Homo quidam~~. Credo in unum non dicitur. Praefatio cottidiana celebriter et istum modum a priori tempore tenuit ecclesia Frisingensis.

COMMENTARIUS

Ubi sciendum infra octavam assumptionis cum de sanctis canitur, ut est in octava sancti Laurentii, tam Credo in unum, quam praefatio de assumptione nobiscum olim canebantur. Est enim assumptio festum sollemnius et magis quam festum nativitatis privilegiatum. Etiam octavas obtinuit tempore antiquiori festum vero nativitatis beatae virginis de novo ab Innocentio quarto et ab Eberhardo Iuvavensi archiepiscopo in suis octavis legitur institutum.

INFRA OCTAVAM NATIVITATIS SANCTAE MARIAE VIRGINIS

Ad vesperas Nativitas est hodie. Dixit dominus cum reliquis de beata virgine. Capitulum ut supra de epistula Dominus possedit me. Gaude visceribus. Ave Maria. Nativitas tua dei genitrix. Oratio ut supra. Et additur antiphona et oratio de sancto Corbiniano. Et si occurrunt festa sanctorum additur de ipsis oratio. Hic modus servatur ad vesperas per totam illam ebdomadam praeter in exaltatione sanctae crucis.

Completorium de sancta Maria ut supra.

Ad matutinum per totam ebdomadam Ave Maria. Antiphonae Benedicta tu cum reliquis et cum suis psalmis et versibus ut in die sancto. Et cottidie legatur tres lectiones de homilia evangelii Liber generationis et incipiatur ubi prima nocte est dimissum cum tribus responsoriis de historia Hodie nata est.

Cottidiead laudes sola Nativitas gloriosae virginis. Capitulum ut supra. Nativitatem hodiernam. Oratio ut supra. Additur cottidie antiphona et oratio de sancto Corbiniano. Si dominica infra hanc octavam occurrit ad matutinum legantur sex lectiones de homilia evangelii Liber generationis et evangelium dominicale. Ad laudes sola antiphona. Post orationem de sancta Maria additur antiphona de evangelio dominicali et oratio dominicalis. Inde antiphona et oratio de sancto Corbiniano. Cetera ut supra.

Ad horas per totam ebdomadam ut in die sancto.

Ad missam per totam ebdomadam Gaudeamus ut supra. Kyrie eleison, Gloria in excelsis ut in minori commemoratione de beata virgine seu dominicaliter. Sequentia potest omitti. Credo in unum et Et te in nativitate per totam ebdomadam cum de sancta Maria canitur.

IN EXALTATIONE SANCTAE CRUCIS

Ad vesperas sola antiphona et psalmi de sancta Maria ut supra. Capitulum de martyribus. Laetamini in domino. Absterget deus. Oratio de sanctis martyribus Cornelio et Cypriano. Ad processionem Deinde imponitur Hoc signum crucis cum itur ad altare sanctae crucis. Et ibi statione facta cantores cantent Dum sederit. Dicite in nationibus. O crux gloriosa. Deus qui nos hodierna die exaltationis. Deinde antiphona et oratio de sancta Maria, et antiphona et oratione de sancto Corbiniano. Quibus finitis reditur ad chorum cum antiphona Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Completorium de sancta Maria ut supra. Additur oratio de sancta cruce et de sancto Corbiniano.

Ad matutinum Regem martyrum celebriter. Antiphonae et psalmi de martyribus. Finis antiphonarum non trahitur propter octavam beatae virginis. Laetamini in domino. Legatur legenda de sancta cruce, scilicet Tempore illo postquam Constantino ad tres lectiones. Dulce lignum cum reliquis ut in inventione, ~~sed omittuntur~~ alleluia. Te deum laudamus.

Ad laudes Dicite in nationibus. O magnum pietatis. Salva nos. O crux admirabilis. Nos autem gloriari. Crux benedicta. Mihi autem absit. Dicite in nationibus. Super omnia ligna. Oratio ut supra de sancta cruce. Additur oratio de martyribus sub una conclusione. Deinde antiphona et oratio de sancta Maria et antiphona et oratio de sancto Corbiniano.

Prima fiat de sancta Maria ut supra. Et additur oratio de sancta cruce.

Ad alias horas antiphona, capitulum et oratio, responsoria et versiculi de martyribus. Adduntur orationes de sancta cruce, de sancta Maria et de sancto Corbiniano.

Ad missam Nos autem. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Deus qui nos hodierna die exaltationis. Hoc enim sentite. Christus factus est. Propter quod deus. Dulce lignum. Laudes crucis attollamus. Ego si exaltatus fuero. Credo in unum dicitur. Protege domine. Praefatio de sancta cruce. Nos autem. Ite missa est.

IN OCTAVA BEATAE VIRGINIS

Ad vesperas et cetera omnia ut supra in die sancto. Et additur oratio de sancto Nicomede.

COMMENTARIUS

Si octava beatae virginis in diem quattuor temporum evenerit ad matutinum legatur evangelium de quattuor temporibus. Cetera omnia de sancta Maria. Et additur antiphona et oratio de quattuor temporibus. Post tertiam missa cantetur de beata virgine, post nonam vero cantetur missa de quattuor temporibus.

COMMENTARIUS

Nota post exaltationem sanctae crucis finita octava beatae virginis amodo in singulis feriis ebdomadae usque ad pascha sub pulsu vesperarum cum sex scholaribus habentur vigiliae mortuorum, si non habeantur vigiliae in medio monasterio. Et tribus feriis in ebdomada, videlicet secunda, quarta et sexta feria etiam per totum annum habentur missae defunctorum, etiam si nullus anniversarius in kalendario ponatur, pro omnibus nobis benefacientibus et pro his qui se nostris orationibus commendaverunt, nisi plena officia, seu maiora festa in suis diebus et sollemnes octavae interceperint. Tunc vigiliae mortuorum sub pulsu et missae defunctorum in praedictis feriis omittuntur, anniversariis tamen quibus Placebo, seu vigiliae, in medio monasterio debentur, semper salvis et exceptis.

COMMENTARIUS

Item de ieiunio quattuor temporum septembris quod proxima feria quarta post diem exaltationis sanctae crucis agitur require supra infra ebdomadam dominicae decimae septimae post octavam pentecostes.

EUPHEMIAE VIRGINIS

Omnia ut de una virgine.

Ad missam Vultum tuum. De virginibus praeceptum. Diffusa est. Propter veritatem. Specie tua. Simile est regnum caelorum thesauro. Offerentur maius. Simile est regnum.

LAMBERTI EPISCOPI ET MARTYRIS

Ad vesperas Magna vox. Cetera omnia ut de uno martyre cum tribus lectionibus.

Ad missam officium Laetabitur per totum.

LAMBERTI EPISCOPI FREISINGENSIS

Omnia ut de uno confessore et pontifice.

IN VIGILIA SANCTI MATTHAEI APOSTOLI

Nihil praeter missam dicimus.

Ad missam Ego autem per totum. Beatus homo qui invenit sapientiam. Vidit Iesus publicanum nomine Levi.

COMMENTARIUS

Si vigilia huius festi venerit in aliquam diem ieiunii quattuor temporum post tertiam dicatur missa de vigilia, post sextam, vel post nonam, de quattuor temporibus. Alii dicunt post sextam de ieiunio et post nonam de vigilia, et hic modus est convenientior, licet in his aliquando consuetudo ecclesiarum observetur. Similiter observandum est de festo sancti Matthaei, si venerit in aliquam diem ieiunii ut post tertiam de festo, post sextam, vel post nonam, de quattuor temporibus.

MATTHAEI APOSTOLI ET EVANGELISTAE

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de evangelistis. Qui sunt hi. Dorsa eorum. Exultet caelum laudibus. In omnem terram. Ecce ego Ioannes. Da nobis omnipotens deus ut beati Matthaei.

Completorium ut de apostolis.

Ad matutinum Regem evangelistarum. Legatur eius passio ad sex lectiones, et Vidit Iesus hominem cum sua homilia. Historia communis de apostolis. Ultimum Qui sunt hi. Dorsa eorum. Te deum laudamus. Si dies sancti Matthaei in aliquam diem ieiunii venerit, per totum habeatur de apostolo et pro nona lectione secundum nostram consuetudinem legatur evangelium de ieiunio.

Ad laudes Hoc est praeceptum sola. Capitulum de apostolis, seu de epistula diei. In medio et in circuitu. Beati evangelistae.

Ad horas ut de apostolis. Oratio ut supra.

Ad missam Os iusti. Noli aemulari. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut de apostolis. Beati evangelistae. Fratres. Unicuique nostrum. Beatus vir. Potens in terra. Plausu chorus. Vidit Iesus hominem. Credo in unum. Inveni David. Praefatio de apostolis. Magna est gloria. Ite missa.

In secundis vesperis Iuravit ut de apostolis. Conspicit in caelum. Oratio ut supra. Sequitur de sancto Mauritio et sociis eius O vere milites. Oratio propria. Et additur oratio de sancto Emmeramo sub una conclusione.

Completorium de tempore ut in diebus dominicis solet haberi.

DE SANCTO MAURITIO ET DE SANCTO EMMERAMO

Ad matutinum Regem martyrum. Primae sex antiphonae Secus decursus cum reliquis et cum suis psalmis. Quibus adduntur tres propriae scilicet Quanta excolendus. Conserva me domine. Si qui dei. Domini est terra. His sunt viri. Beati quorum. Laetamini in domino. Legatur passio eorum ad ters lectiones, vel liber qui pro tempore solet legi. Sanctus Mauritius. Hi sunt viri. Isti sunt invicti. Pretiosa sunt. Deus innocentiae. Quae ideo dominus.

Ad laudes Sanctus Mauritius. Sancta legio. Ecce factus. Pretiosa sunt. Sanctorum corpora. Flagrabat in beatissimis. Oratio propria. Additur de sancto Emmeramo.

Prima de tempore ferialiter.

Ad tertiam Sancta legio.

Ad sextam Pretiosa sunt.

Ad nonam Triumphabant. Capitulum, responsoria et versiculi de martyribus. Oratio propria ut supra.

Ad missam Multae tribulationes. Oratio propria. Additur de sancto Emmeramo. Iustorum animae. Clamverunt iusti. Iuxta est dominus. Fulgebunt. Cum audieritis proelia. Laetamini in domino. Posuerunt mortalia.

COMMENTARIUS

Si in aliquam diem quattuor temporum evenerit post tertiam habeatur missa de sanctis, post nonam vero de ieiunio.

IN DIE QUADRAGESIMO ASSUMPTIONIS SANCTAE MARIAE VIRGINIS

In die Teclae virginis peragitur nobiscum quadragesimus dies assumptionis beatae virginis Mariae in pleno officio per omnia ut in die assumptionis. Capitula et orationes sumantur de die et non de vigilia.

Ad matutinum Et legitur in passionario novo, ubi agitur de assumptione in illo loco In revelationibus beatae Elisabeth legitur et cetera.

Etad missam habeatur Affluens deliciis. Additur oratio de sancta Tecla.

IN TRANSLATIONE RUPERTI EPISCOPI

Ad vesperas Sacerdos et pontifex. Oratio sumatur de sancto Corbiniano. Cetera omnia ut de uno confessore et pontifice.

COSMAE ET DAMIANI

Ad vesperas Cosmas et Damianus. Praesta quaesumus omnipotens deus ut qui sanctorum. Cetera omnia ut de martyribus cum tribus lectionibus.

Ad missam Sapientiam sanctorum. Qui timent dominum. Clamaverunt iusti. Iuxta est. Iusti autem. Sedente Iesu. Gloriabuntur. Posuerunt mortalia.

WENCESLAI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

MICHAELIS ARCHANGELI

Ad vesperas Michael archangelus. Laudate pueri cum reliquis. Factum est proelium in caelum. Te sanctum dominum. Cherubin quoque. Tibi Christe splendor patris. Stetit angelus iuxta aram templi. Dum sacrum mysterium. Deus qui miro ordine angelorum.

Ad completorium Proiectus est ille. Christe sanctorum decus. Custodi nos. Michael archangele. Oratio ut supra. Praemisso versu In conspectu angelorum, aut alio quocumque volueris de angelis.

Ad matutinum Angelorum regi deo. In primo nocturno Omnes fideles Christi. Beatus vir. Data est potestas. Cum invocarem. Introibo in domum. Verba mea. Stetit angelus. Legantur sex lectiones de homilia beati Gregorii ubi loquitur de decem dragmis, et incipiatur ibi Novem vero ordines angelorum diximus. Require in tertia dominica post octavam pentecostes. Factum est silentium. Milia milium. In conspectu gentium. Stetit angelus. In conspectu angelorum. Super misericordiam tuam. In secundo nocturno Stetit angelus. Domine dominus noster. Data sunt ei. In domino confido. Ascendit fumus. Domine quis habitabit. In conspectu angelorum psallam. Stetit angelus. Factum est. Hic est Michael. Angeli archangeli. Venit Michael. Emitte domine. In tertio nocturno Michael praepositus. Domini est terra. Gloriosus apparuisti. Dominus regnavit exultet. Concussum est mare. Benedic anima mea i. Adorate dominum omnes angeli. Accesserunt ad Iesum discipuli dicentes. Quis putas est maior cum sua homilia. Fidelis sermo. Gaudeant angeli. In tempore illo. In tempore illo. Numquid scis. Daniel vir desideriorum. Te deum laudamus.

Ad laudes Factum est silentium. Dum committeret bellum. Dum proeliaretur. Angelus domini. Angeli archangeli. Audivi vocem magna. Benedicite domino omnes angeli eius. Michael Gabriel cherubin. Oratio ut supra.

Ad primam Archangele Christi per gratiam.

Ad tertiam Angelus archangelus. Et vidi et audivi. Stetit angelus. In conspectu angelorum. Oratio ut supra.

Ad sextam Archangele Michael. leer. In conspectu angelorum. Adorate dominum omnes angeli. Oratio ut supra.

Ad nonam Angeli domini. Sancti vicerunt. Adorate dominum omnes angeli. Benedicite domino omnes angeli eius. Oratio de die.

Ad missam Benedicite domino. Benedic animam. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter. Deus qui miro. Factum est proelium. Benedicite domino. Benedic anima mea. Concussum est. Summi regis. Accesserunt ad Iesum discipuli dicentes. Quis putas maior. Credo in unum dicitur, quia dedicatio est, licet sic fieri non debeat dum celebratur de angelis. Hoc enim festum angelorum adscribitur dedicationi. Nam omnibus angelis hoc tempore basilica dedicata est in monte Gargano. Ideo merito tam in eo, quam in omnibus dedicationibus ecclesiarum, Gloria in excelsis et Credo in unum festive debet decantari. Stetit angelis. Praefatio cottidiana sollemniter. Sanctus et Agnus dei. Ite missa est.

In secundis vesperis Factum est silentium. Laetatus sum. Dum commiteret. Qui confidunt. Dum proeliaretur. Nisi dominus aedificaverit. Laudabimus dominum. Confitebor tibi domino in toto corde meo. Michael Gabriel chrubin. ~~Versiculus~~ Lauda Hierusalem. Et ideo ponuntur isti psalmi in secunda vesperam, quia hoc festum dedicatio est. Capitulum ut supra. Docebo te. Ex die qua. Stetit angelis. Archangeli Michaelis. Oratio ut supra. Deinde ad plenum officium de sancto Hieronymo additur Similabo eum. Sequitur oratio propria.

Ad completorium Iste confessor, quia in vesperis non fuit cantatus. Custodi. Iustus germinabit.

HIERONYMI PRESBYTERI

Ad matutinum legantur sex lectiones de ipsius vita in novo passionali. Ecce nos reliquimus omnia cum sua homilia. Require in commemoratione sancti Pauli. Cetera omnia et ad horas ut de uno confessore non pontifice celebriter et in pleno officio.

Ad missam Os iusti. Noli aemulari. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Oratio propria. Optavi et datus est mihi sensus, vel Dedit dominus confessionem. Os iusti. Lex dei. Iste est qui ante deum. Dilectus deo et hominibus. Ecce nos reliquimus omnia. Veritas mea. Beatus servus. Ite missa est.

In secundis vesperis Iucundus homo cum reliquis et cum suis psalmis. Iste est qui ante deum. Iste est qui contempsit. Gloria et honore. Iste homo ab adolescentia. Oratio ut supra. Additur Isti sunt viri sancti quos elegit. Sequitur sanctoum Remigii, Germani et Vedasti Exaudi domine populum tuum et.

Completorium ferialiter de tempore.

REMIGII GERMANI ET VEDASTI

Ad matutinum Regem confessorum. Secus decursus cum reliquis. Legenda eorum legatur ad tres lectiones, vel liber qui pro tempore solet legi. Fulgebunt iusti. Plantati. Exultabunt. Epulentur. In circuitu tuo. Magnus dominus.

Ad laudes sola Corpora sanctorum. Fratres. Plures facti sunt sacerdotes. Laetamini in domino. Sint lumbi. Oratio ut supra.

Prima fiat de tempore ferialiter.

Ad alias horas antiphonae, responsoria et versiculi ut de martyribus. Capitulum similiter de pluribus ut supra.

Ad missam Sacerdotes dei. Benedicite omnia. Exaudi domine populum. Qui timent dominum. Gloriosus deus. Dextera tua. Fulgebunt iusti. Sint lumbi. Laetamini in domino. Ego vos elegi.

LEODEGARII MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

FRANCISCI CONFESSORIS

Ad vesperas Iste homo. Oratio propria seu communis. Cetera ut de uno confessore non pontifice.

Ad missam Os iusti. Dedit dominus confessionem. Os iusti. Lex dei. Amavit eum. Confiteor tibi domine. Veritas mea. Fidelis servus.

IN OCTAVA SANCTI MICHAELIS

Habeatur plenum officium et cantatur historia ut in die. Legantur sex lectiones de legenda

MARCI PAPAE

Omnia ut de uno confessore pontifice.

Ad missam Sacerdotes dei. Dedit dominus. Inveni David. Nihil proficiet. Elegit. Nemo lucernam. Veritas mea. Beatus servus.

DIONYSII ET SOCIORUM EIUS

Ad vesperas Adest namque. Deus qui hodierna die beatum Dionysium.

Completorium ferialiter.

Ad matutinum Regem martyrum minus. Ad nocturnos si dominica non fuerit, continuatim novem antiphonae cum psalmis de martyribus, videlicet Sanctus Dionysius. Quo amplius. Non virtus. Tunc memorata civitas. Hunc ergo locum. Ecclesia illisque. Cinctus ergo. Tantas per illum. Miroque modo. Legatur passio eorum, vel liber qui pro tempore solet legi, ad tres lectiones cum tribus responsoriis de historia martyrum.

Ad laudes Hi sunt viri. Tali namque. In hac ergo. Beata nimium. Eligunt tetris. Iustorum autem animaeanimae. In hoc ergo loco. Oratio ut supra.

Prima de tempore ferialiter.

Ad tertiam Beata nimium.

Ad sextam Eligunt tetris.

Ad nonam Et facta est. Capitulum, responsoria et versiculi de martyribus. Oratio ut supra.

Ad missam Salus autem. Noli aemulari. Deus qui hodierna. Rememoramini. Vindica domine. Posuerunt. Iusti autem. Cum audieritis proelia. Mirabilis. Ego vos elegi.

GEREONIS ET SOCIORUM EIUS

Omnia ut de martyribus.

IN TRANSLATIONE SANCTI AUGUSTINI

ut de confessore et pontifice.

MAXIMILIANI MARTYRIS ET PONTIFICIS

ut de martyre et pontifice.

COLOMANNI MARTYRIS

Per omnia ut de uno martyre.

CALLISTI PAPAE

Omnia ut de confessore et pontifice.

GALLI CONFESSORIS

Ad vesperas Venerabilis Gallus. Da nobis aeternae consolationis.

Completorium de tempore.

Ad matutinum Regem confessorum minus. Ad nocturnos novem antiphonae continuatim cum psalmis de confessoribus. Parentes vero. Cumque bonae. Cum proficiscendi. Pedibus vero. O febrem. Pro nobis. Inter prandendum. Videntibus. Coeperunt omnes. Gloria et honore. Legatur vita ipsius, vel liber qui pro tempore solet legi, ad tres lectiones cum tribus responsoriis de historia Parentes vero. Erant enim. Pater sanctus. Expletis nonaginta. Iste sanctus. Vinculis namque. Si in dominicam venerit et si historiam non habeas, tuncprima sex responsoria cantantur de historia Euge serve.

Ad laudes Habuit vir dei. Huius ipse. De hac vero. Corpus vero. De vulneribus. Capitulum de uno confessore. Magna est gloria. Superposito. Oratio ut supra.

Prima fiat de tempore.

Ad tertiam Aperiens Ioannes.

Ad sextam Iste sanctus.

Ad nonam De vulneribus. Capitulum, responsoria, versiculi de confessore. Oratio ut supra.

Ad missam Iustus ut palma. Oratio propria vel communis. Testificor. Domine praevenisti. Vitam petiit. Amavit. Homo quidam peregre. Posuisti domine. Fidelis servus. Cetera omnia ferialiter.

LUCAE EVANGELISTAE

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Salutat vos Lucas. Qui sunt hi. Dorsa eorum. Exultet caleum. In omnem terram. Ecce ego Ioannes. Interveniat pro nobis.

Ad completorium ut de apostolis.

Ad matutinum Regem evangelistarum. Legatur legenda ipsius ad sex lectiones et Designavit dominus.

Ad laudes In medio et in circuitu. Cetera omnia et ad horas ut de apostolis in pleno offico. Capitulum et oratio de die.

Ad missam Os iusti. Kyrie eleison et Gloria in excelsis de apostolis. Interveniat pro nobis. Testificor coram deo. Os iusti. Lex dei. Dorsa eorum. Plausu chorus. Designavit dominus. Credo in unum dicitur. Inveni David. Praefatio de apostolis. Magna est. Ite missa est.

In secundis vesperis Iuravit cum reliquis per totum ut de apostolis. Oratio propria ut supra. Additur Absterget deus. Sequitur oratio sanctorum Ianuarii et sociorum eius, de quibus per omnia ut de martyribus.

IANUARII ET SOCIORUM EIUS

Per omnia ut de martyribus

UNDECIM MILIUM VIRGINUM

Plenum.

Ad vesperas Simile est regnum. Deus qui digne sacris virginibus.

Ad matutinum Regem martyrum. Secus decursus cum suis psalmis. Legatur passio earum ad tres lectiones cum tribus responsoriis de martyribus.

Ad laudes De palma. Tunc surrexerunt.

Ad horas ut de martyribus.

Ad missam Gaudeamus. Deus qui digne sacris virginibus. Sancti per fidem. Gloriosus deus. Dextera tua. Adducentur. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Offerentur maius. Quinque prudentes.

COMMENTARIUS

Si quis vero pleno officio sollemnizare voluerit propriam historiam cantet. Quam si non habeat, vel nesciat, cantet ut de martyribus. Et quia dedicatio nostrae ecclesiae sancti Castuli Mosburgae in die undecim mulium virginum annuatim invenitur, expedit ut festum undecim milium virginum anticipetur cum tribus lectionibus, seu in pleno officio peragatur.

IN DEDICATIONE ECCLESIAE MOSBURGENSIS

Ad vesperas Sancticavit dominus. Laudate pueri cum reliquis. Vidi civitatem sanctam Hierusalem. Terribilis. Vidit Iacob. Urbs beata Hierusalem. Beati qui habitant. O quam metuendus est. Deus qui nobis per singulos annos.

Ad completorium Audivi vocem, vel quodcumque consimile. Hoc in templo. Custodi nos. Benedictus es in throno. Oratio ut supra.

Ad matutinum Templum hoc, vel illud Fidei sanctae, vel illud Exultemus domino. In primo nocturno Tollite portas. Domini est terra. Erit mihi dominus. Deus noster refugium. Aedificavit Moyses. Magnus dominus. Beati qui habitant. Legatur Recte festa ecclesiae colunt. In dedicatione templi. Obtulerunt. Fundata est domus. Benedic domine. Vidi civitatem. Et ait qui sedebat. In secundo nocturno Non est hic aliud. Quam dilecta. Vidit Iacob. Fundamenta. Erexit Iacob. Domine deus salutis. Domum tuam domine. Benedic domine. Audi domine preces. Adduxisti sanctos tuos. Altaria tua. Terribilis est. Cumque evigilasset. In tertio nocturno Qui habitas. Psalmum ipsum. Templum domini. Cantate. Benedicta gloria. Dominus regnavit irascantur. Haec est domus domini. Ingressus Iesus perambulabat Iericho. Exaudisti domine. Domine qui custodis. Audi domine hymnum. Respice domine. Mane surgens. Cum evigilasset. Te deum laudamus.

Ad laudes Domum tuam. Domus mea. Haec est domus. Bene fundata. Lapides pretiosi. Capitulum de lectione Vidi civitatem. Domus mea. Mane surgens Iacob. Oratio ut supra.

Ad horas per totam ebdomadam hymnos omittimus.

Ad primam Bene fundata est.

Ad tertiam Fundamenta templi. Beati qui habitant. Domum tuam domine.

Ad sextam Haec est domus. Domum tuam domine. Haec est domus.

Ad nonam Lapides pretiosi. Haec est domus. Domus mea. Capitula et oratio de die.

Ad missam Terribilis est. Quam dilecta. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter. Deus qui nobis per singulos annos. Vidi civitatem sanctam Hierusalem. Locus iste. Deus cui adstantadstat. Vox exultationis. Psallat ecclesia. Ingressus Iesus perambulabat Iericho. Credo in unum dicitur. Domine deus in simplicitate. Praefatio cottidiana sollemniter. Sanctus et Agnus dei sollemniter. Domus mea. Ite missa est.

In secundis vesperis Vota mea. Credidi propter. In domum domini. Laetatus sum. Qui habitas in caelis. Ad te levavi. In conpectu angelorum. Confitebor tibi. Quoniam confortabit. Lauda Hierusalem. Capitulum ut supra. Visita quaesumus. Benedic domine. Beati qui habitant. Zachaee festinans descende. Oratio ut supra. Qua finita fiat processio ad sanctum Leonardum cum responsorio Benedic domine. Et ibi statione facta cantores cantent Conserva cum Gloria patri. Hoc in templo. Beati qui habitant. O quam metuendus est. Deus qui nobis, vel Quaesumus domine ut in hoc loco. Deinde in reditu Beatissimo Castulo. Sequitur oratio de sancto Castulo.

Completorium ut supra per totam ebdomadam. Ad completorium Hoc in templo.

INFRA OCTAVAM DEDICATIONIS ECCLESIAE

Ad matutinum invitatorium, novem antiphonae cum suis psalmis continuatim ut in die sancto. Beati qui habitant, vel Haec est domus domini. Legatur primo die Non potest arbor bona cum sua homilia ad tres lectiones cum tribus responsoriis de historia In dedicatione. Et cottidie sit per ebdomadam tres lectiones de illa homilia et tria responsoria de praedicta historia habeantur. Te deum laudamus cottidie.

Ad laudes sola Domum tuam. Capitulum ut supra de dedicatione. Domus mea. Mane surgens Iacob. Oratio ut supra.

Ad horas per totam ebdomadam. ut in die sacto.

Ad missam Terribilis per totum. Kyrie eleison, Gloria in excelsis, Credo in unum et cetera dominicaliter. Sequentia potest omitti.

Ad vesperas Vota mea cum reliquis et cum suis psalmis ut supra. Capitulum ut supra. Urbs beata Hierusalem. Beati qui habitant. Zachaee festinans descende. Oratio ut supra. Et hic modus per totam ebdomadam observatur. De sanctis, si qui supervenerint, additur oratio.

IN VIGILIA SIMONIS ET IUDAE

Omnia de dedicatione ut supra.

Missa Terribilis per totum.

Post nonam veromissa de vigilia Intret in conspectu. Deus venerunt. Concede quaesumus omnipotens deus ut sicut apostolorum. Iustorum animae. Vindica domine. Posuerunt. Qui habet mandata. Exultabunt sancti. Iustorum animae. Cetera ferialiter. Si in dominicam venerit habeatur missa de dedicatione et addatur oratio de vigilia sub una conclusione.

IN DIE APOSTOLORUM SIMONIS ET IUDAE APOSTOLORUM

Ad vesperas Isti sunt triumphatores per totum ut de apostolis. Addatut antiphona et oratio de dedicatione.

Ad matutinum legatur passio eorum ad sex lectiones et Haec mando vobis cum sua homilia. Cetera omnia celebriter ut in communibus apostolorum.

Ad missam Mihi autem per totum. Deus qui nos per beatos apostolos, et oratio de dedicatione sub una conclusione. Scimus quoniam diligentibus. Non vos me. Haec mando vobis.

In secundis vesperis Iuravit cum reliquis ut de apostolis. Additur antiphona et oratio de Narcisso pontifice et martyre. Deinde antiphona et oratio de dedicatione.

Completorium de tempore. Ad matutinum et cetera ut de uno martyre.

IN VIGILIA OMNIUM SANCTORUM

est festum sancti Wolfgangi. De eo nihil dicimus, nisi collectam.

Ad matutinum habeatur nocturnus cum suis antiphonis ferialibus. Descendens Iesus de monte cum responsoriis de historia, quae pro tempore currit. Cetera omnia ferialiter.

Ad missam Timete dominum. Benedicam domino. Domine deus noster multiplica. Addatur oratio de sancto Wolfgango. Ecce ego Ioannes vidi in medio throni. Iustorum animae. Visi sunt. Descendens Iesus de monte. Exultabunt. Beati mundo corde. Benedicamus domino. Si in dominicam venerit addatur Iusti autem et cetera dominicalia.

IN FESTIVITATE OMNIUM SANCTORUM

Ad vesperas Gaudete et exultate. Laudate pueri cum reliquis. Ecce ego Ioannes. Beati estis. Gaudete et exultate. Omnes superni ordines. Laetamini in domino. O quam gloriosum est regnum. Domine deus noster multiplica. Addatur de sancto Caesario oratio sub una conclusione.

Ad completorium Clamabunt sancti, vel aliud de die sancto. Christe qui virtus. Custodi nos. Sanctum est verum lumen.

Ad matutinum Regem omnium sanctorum. In primo nocturno Novit dominus. Beatus vir. Mirificavit. Cum invocarem. Admirabile. Domine dominus noster. Laetamini in domino. Lectio prima Legimus in ecclesiasticis historiis. Summae trinitati. Praestet nobis. Lectio secunda Dominus redempturus mundum. Felix namque. Ora pro populo. Lectio tertia Novem angelorum ordines. Te sanctum dominum. Cherubin quoque. In secunndo nocturno Domine qui operati. Domine quis habitabit. Haec est generatio. Domini est terra. Laetamini in domino. Beati quorum. Exultent iusti. Lectio quarta Vos autem dixi amicos. Fuerunt sine querela. Tradiderunt. Lectio quinta Sufficere nobis debent. Isti sunt sancti qui pro testamento. Tradiderunt corpora. Lectio sexta Beati sunt servi illi. Sint lumbi vestri. Vigilate ergo. In tertio nocturno Timete dominum. Benedicam domino. Domine spes. Exaudi deus deprecationem. Beati quos elegisti. Te decet. Iusti autem in perpetuum. Videns Iesus turbas ascendit in montem cum sua homilia. Beati pauperes spiritu. Beati misericordes. Beati qui persecutionem. Beati mundo corde. Beati estis. Gaudete et exultate. Beati eritis. Cum vos oderint. Te deum laudamus.

Ad laudes Scimus quoniam. Reddet deus. Sapientiam sanctorum. Spiritus et animae. Gloria haec est. Cantabunt sancti canticum, vel aliud quodcumque de die sancto. Iustorum autem animaeanimae. In civitate domini. Omnipotens sempiterne deus qui nos omnium sanctorum. Et oratio de sancto Caesario sub una conclusione.

Ad primam et ad alias horas laudes. Responsoria et versiculi ut de martyribus. Capitula et oratio de die sancto.

Ad missam Gaudeamus omnes. Exultate iusti. Kyrie eleison et Gloria in excelsis sollemniter. Omnipotens sempiterne deus qui nos omnium sanctorum. Additur de sancto Caesario sub una conclusione. Ecce ego Ioannes vidi alterum angelum. Timete dominum. Inquirentes. Vox exultationis. Omnes sancti seraphin. ViditVidens Iesus turbas ascendit. Credo in unum dicitur. Laetamini in domino. Praefatio cottidiana sollemniter. Signa eos. Ite missa est. Et cetera omnia sollemniter.

In secundis vesperis Virgam virtutis cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de martyribus. Capitulum de die ut supra. Beati qui persecutionem. Beati pacifici. Laetamini in domino. Laudem dicite. Oratio ut supra. Et addatur oratio de sancto Eustachio et sociis eius. Et cetera omnia ut de martyribus cum tribus lectionibus cuicumque hoc placuerit, sed nos hac nocte in choro memoriam omnium animarum agimus hoc modo:

IN COMMEMORATIONE OMNIUM ANIMARUM

Ad vesperas Finitis secundis vesperis omnium sanctorum fiat compulsatio omnium campanarum pro memoria omnium fidelium defunctorum. Et exeat ad processionem clerus per ambitum circueundo monasterium et parochiam cruce fratrum et candelis praecedentibus aspergendo et turificando sepulchra in coemeteriis cum his responsoriis Absolve. Deus aeterne et cum reliquis, quae sufficiant. Deinde ad introitum monasterii statione facta imedio monasterio legatur vespere defunctorum Placebo domino more solito, et tamen super Magnificat hac nocte habeatur Media vita et sola Fidelium deus omnium conditor. Requiescant in pace. Fidelium omnium animae.

Ad completorium Postea itur ad chorum et legatur completorium sub silentio simpliciter incipiendo et legendo continuatim sine Gloria patri psalmos Cum invocarem cum reliquis et Nunc dimittis et Domine quid multiplicati. Quibus sic finitis dicatur flexis genubus Pater noster. Sequitur Requiem aeternam dona eis, et Fidelium deus. Et sic est finis. Ubi sciendum est quod officium mortuorum imitatur triduanam Christi sepulturam et illius omnino vestigia sequitur. Unde sicut in illis tribus diebus ita et in hoc officio omnia cantica laetitiae subticemus. Domine labia mea aperies ad matutinum seu in vigiliis mortuorum omittimus. Deus in adiutorum in principiis horarum non dicimus, nec Venite exultemus, nec Gloria patri ad responsoria, nec in fine psalmorum. Similiter nec ad lectionem benedictionem pertimus vel damus, nec Tu autem, nec Deo gratias dicimus, nec etiam ad missam. Cum enim mortuorum exequias celebramus, vel commemorationem facimus, ad plangendum venimus et lacrimandum, non ad sollemnizandum. Non enim bene concordat huic officio Venite exultemus, nec Domine labia mea aperies, sed potius repugnare videtur. Non enim bene conveniunt, nec in una sede morantur gaudium et luctus, laetitia et tristitia. Licet tamen Rationalis invitatorium, si corpus sit praesens et nonnisi in vigiliis, videtur admittere. Quod tamen Circumdederunt me et Venite exultemus a multis antecessoribus nostris in maioribus commemorationibus mortuorum cantari et audivimus et cottidie audimus, hoc potius ad devotionem consuetudinis debe reducere, quam alicui necessitati, seu regularitati, adscribere. Imitatur enim officium mortuorum, ut supra diximus, triduanam Christi sepulturam praeter pulsum campanarum, quo sollemniter utimur, ut ad memoriam Christi fidelium defunctorum fideles Christi adhuc in carne positi ex sonitu provocentur.

Ad matutinum Dirige cum reliquis et cum suis psalmis et versiculis. Legatur Tempus quod inter hominis mortem cum ceteris sermonibus sancti Augustini et sancti Gregorii ad novem lectiones, quantum sufficiunt et finiuntur illae lectiones in seipsis sicut prophetiae. Putasne mortuus cum reliquis. Versus tamen responsoriorum a singulis singulariter cantantur. Cetera omnia ut in maioribus vigiliis mortuorum continetur. Sola oratio dicitur generalis Fidelium deus omnium conditor.

Ad primam simpliciter voce subpressa incipiantur et legantur psalmi Deus in nomine tuo cum reliquis. Addatur Ad te levavi et legantur omnes isti psalmi continuatim sine Gloria patri. Quibus finitis flexis genubus dicatur Pater noster. Sequitur Requiem aeternam cum oratione Fidelium deus omnium.

Ad cursus Simili modo legantur psalmi ad alias horas, psalmis de precibus, videlicet Miserere mei deus ~~quoniam conculcavit~~, Inclina domine, Domine refugium, adiunctis cum Pater noster et Requiem aeternam cum oratione Fidelium deus. Eo more quo leguntur horae sub silentio tribus diebus proximis ante pascha.

Ad processionem Deinde finitis horis fiat processio cum candelis, ture et aspersorio ut supra priori nocte per circuitum monasterii, statione in monasterio omissa.

Ad missam Si enim credimus. Sola Fidelium deus. Orietur in tenebris, vel Audivi vocem, vel alia quaecumque de mortuis. Si ambulem. Virga tua. Commovisti. Omne quod dat mihi pater, vel Sicut enim pater suscitat, seu Amen amen dico vobis quia venit hora. Domine Iesu Christe. Hostias et preces cum reliquis. Absolve domine. Requiescant in pace. Et cetera omnia ferialiter voce lugubri.

COMMENTARIUS

Mortuorum officium, quamvis incipiat a vesperis, non tamen secundas habet vesperas ad notandum quod hoc officium finem habebit, quando animae salvandorum ab omni poena liberatae aeterna beatitudine perfruentur.

LEONARDI CONFESSORIS

Plenum officium habetur de sancto Leonardo et itur processionaliter cum responsorio Sint lumbi ad capellam ipsius.

Ad vesperas Iste homo. Oratio propria vel communis.

Ad matutinum et ad horas ut de uno confessore non pontifice.

Ad missam Os iusti. Noli aemulari. Dilectus deo. Domine praevenisti. Vitam petiit. Beatus vir qui timet. Hic oculis. Homo quidam nobilis. Gloria et honore. Magna est gloria.

OCTAVA OMNIUM SANCTORUM

In die quattuor Coronatorum peragimus octavam omnium sanctorum in pleno officio.

Ad vesperas et ad completorium ut in die sancto, sed capitulum et oratio sumuntur non ut supra de vigilia, sed de die sancto.

Ad matutinum Regem omnium sanctorum. Secus decursus cum reliquis et cum suis psalmis et versibus. Legantur sex lectiones in novo passionali de omnibus sanctis et incipiatur in illo pragrapho Tempore igitur Focae FocaeFocae imperatoris. Absterget deus cum reliquis. Ultimum Bene estis. Gaudete. Evangelium ut in die sancto.

Ad laudes sola Scimus quoniam. In civitate domini. Cetera omnia et ad horas et ad missam ut in die sancto. Et addatur oratio de quattuor Coronatis.

Ad missam Officium quattuor Coronatorum sic habetur Intret in conspectu. Iusti autem in perpetuum. Vindica domine. Posuerunt mortalia. Fulgebunt iusti. Descendens Iesus de monte. Anima nostra. Posuerunt mortalia.

THEODORI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

Ad missam In virtute tua. Magna est. Iustum deduxit dominus. Domine praevenisti. Vitam petiit. Gloria et honore. Nihil opertum. Gloria et honore. Posuisti domine.

MARTINI PAPAE ET MARTYRIS

Omnia ut de pontifice.

MARTINI EPISCOPI

Ad vesperas Martinus episcopus. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de pontifice. Martinus sacerdos dei. Corpore quidem. Martine confessor. Gloria et honore. O beatum virum. Deus qui conspicis. Addatur oratio de sancto Menna martyre.

Ad completorium Haec plebs fide. Custodi nos. Dum sacramenta offerret. Oratio ut supra.

Ad matutinum Laudemus deum. In primo nocturno Martinus adhuc. Beatus vir cum reliquis ut de confessoribus. Sanctae trinitatis. Ego signo crucis. Gloria et honore. Legatur vita ipsius ad sex lectiones. Hic est Martinus. Sanctae trinitatis. Domine si adhuc. Oculis ac manibus. Dum sacramenta. In secundo nocturno Confido in domino. Tetradius. O ineffabilem virum. Posuisti domine. Beatus Martinus obitum. Viribus coepit. Dixerunt discipuli. Scimus quidem. O beatum virum. Ecclesia. In tertio nocturno Dominus Iesus. Sacerdos dei. Sacerdos dei. Amavit eum. Homo quidam nobilis cum sua homilia. Martinus Abrahae. Martinus episcopus. O quantus luctus. Beati viri. Martinus sacerdos dei. Corpore quidem. Te deum laudamus.

Ad laudes Dixerunt discipuli. Domine si adhuc. O virum. Oculis ac manibus. Martinus Abrahae. Capitulum de pontifice. Magna est gloria. O quantus luctus omnium. Oratio ut supra. Addatur de sancto Menna.

Ad horas laudes. Capitulum, responsoria et versiculi de confessore pontifice. Oratio ut supra.

Ad missam Statuit ei dominus. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Deus qui conspicis. Ecce sacerdos magnus. Ecce sacerdos. Non est inventus. Martinus episcopus. Sacerdotem Christi Martinum. Homo quidam nobilis. Veritas mea. Domine quinque talenta. Cetera omnia celebriter.

In secundis vesperis Dixerunt discipuli cum reliquis. Dixit dominus. Confitebor. Beatus vir. Laudate pueri. Credidit propter ut de confessoribus. Capitulum ut supra. Ora pro nobis. Tu autem. Gloria et honore. O beatum pontificem. Oratio ut supra.

ARSACII CONFESSORIS

Omnia ut de uno confessore et pontifice.

BRICTII EPISCOPI

Ad vesperas Sanctus Brictius.

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, responsoria, versiculi de uno pontifice. Legantur tres lectiones de vita eius, vel de libro qui pro tempore solet legi.

Ad laudes Post discessum. Trigesimo. Illo quoque. Respondens autem. Sanctus Brictius. Populis autem non credentibus.

Prima fiat de tempore.

Ad tertiam Trigesimo.

Ad sextam Illo quoque.

Ad nonam Respondens autem. Cetera de uno pontifice.

Ad missam Iustus ut palma. Bonum est confiteri. Deus qui nos annua. Omnis pontifex. Posuisti domine. Desiderium. Elegit. Vigilate. Inveni David. Domine quinque.

OTHMARI ABBATIS

Ad vesperas Mendaces ostendit.

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, responsoria, versiculi de uno confessore.

Ad laudes Beatus Othmarus. Sepultus ergo. Post decem. Cumque navi. Fratribus autem. Beati ergo corpus.

Prima fiat de tempore.

Ad tertiam Beatus Othmarus.

Ad sextam ~~In vinculis~~.

Ad nonam .

Ad missam Officium Os iusti. Iustus si morte. Inveni David. Nihil proficiet. Gloria et honore. Ecce nos reliquimus. Desiderium. Beatus servus.

OCTAVA SANCTI MARTINI

Plenum.

Ad vesperas Domine deus noster.

~~Ad matutinum~~ ~~invitatorium, antiphonae, psalmi ut de uno confessore. Legantur tres lectiones de vita ipsius scilicet ibi~~ Martinus igitur longe obitum suum ante scivit. Martinus Abrahae. O quantus luctus. Martinus sacerdos dei.

Ad laudes sola Dixerunt discipuli. O quantus luctus.

Ad horas et ad missam ut in festo eius ferialiter.

ELISABETH VIDUAE

Ad vesperas Laetare Germania. Laudate pueri. Quae nexu. Laudate dominum omnes gentes. Apta tandem. Lauda anima. Sic fulgebat. Laudate dominum quoniam bonus. Quanto sese. Lauda Hierusalem. Mulierem fortem. Benedictus sit dominus. Mulieres. Novum sidus. Specie tua. Gaude caelum. Tuorum corda fidelium.

Ad completorium Gratia mulieris. Dies sollemnis agitur. Custodi nos. Deo cum laetitia. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regi deo. In primo nocturno Ex ore lactentium. Domine dominus noster. A calore. Caeli enarrant. Inquinari manus. Domini est terra. Specie tua. Legatur vita ipsius ad sex lectiones. De paupertatis palea. Aures surdis. Ista regis filia. Spiritum ieiunio. O mirandam. Hoc pugnatura. In secundo nocturno Ab intus regis. Eructavit cor. Omni refugio. Deus noster. Habens caelo. Fundamenta eius. Adiuvabit eam. Aspernata saeculum. In gazophylacium. Egens egenis. Fide grandi. Caeco nato. Novum hoc. In tertio nocturno Deo decantent. Cantate. Iustae lux. Dominus regnavit exultet. Deus palam. Cantate. Diffusa est. Simile est regnum caelorum thesauro. Famulis se. Sic sedula. Aman in patibulo. Manum mittens. O lampas ecclesiae. Tu dei saturitas. Te deum laudamus.

Ad laudes Elisabeth. Deo cum laetitia. Domo rebus. In tantis virtutibus. Capitulum de lectione Mulierem fortem. Audi filia. Cornu salutis. Oratio ut supra.

Ad horas laudes. Responsoria et versiculi ut de virginibus. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam Gaudeamus omnes. Eructavit. Kyrie eleison et Gloria in excelsis celebriter. Tuorum corda fidelium. Mulierem fortem. Audi filia. Specie tua. O pia regum. Gaude Sion. Simile est regnum caelorum. Filiae regum. Praefatio cottidiana celebriter. Simile est regnum. Ite missa est.

In secundis vesperis nihil de ea propter festum translationis sancti Corbiani.

IN TRANSLATIONE SANCTI CORBINIANI

Ad vesperas Sancte Corbiniane. Ecce sacerdos. Pontificis. Narravit. Ave pastor. Gloria et honore. O beatum et gloriosum. Deus qui nos devota. Et mutatur nomen sollemnitatis in nomine translationis. Deinde de sancta Elisabeth Exultet vox. Tuorum corda ut supra.

Ad completorium Ad cenam vocatus. Custodi nos. Crevit decus. Oratio ut supra.

Ad matutinum Iubilemus deo. Ad primos duos nocturnos quam diu propria historia non sciatur, seu instituta non fuerit, habeantur antiphonae de uno pontifice. Legatur vita ipsius ad sex lectiones. In tertio nocturno Ex viri dei. Domine quis habitabit. Quidam latro. Domine in virtute. Triduo suspensus. Domini est terra. Amavit eum. Homo quidam peregre. Beati Corbiniani cum reliquis.

Ad horas et ad missam ~~ut in festo eius, sed secundas vesperas omittimus propter festum praesentationis.~~

~~DE PRAESENTATIONE BEATAE VIRGINIS~~ MARIAE

canimus more Frisingensium.

RIn secundis vesperis ~~laudes. Psalmi de virginibus. Anna ergo. Stella maris. Deinde de sancta Caecilia addimus~~ Virgo gloriosa. Deus qui nos annua.

Ad completorium capitulum de una virgine et martyre. ~~Iesu corona virginum~~. Custodi nos. Cilicio Caecilia.

CAECILIAE VIRGINIS ET MARTYRIS

Ad matutinum Regem virginum celebriter. In primo nocturno Caecilia virgo. Domine dominus noster. Expansis manibus. Caeli enarrant. Cilicio Caecilia. Domini est terra. Cilicio Caecilia. Specie tua. Legenda eius legatur ad sex lectiones. Cantantibus organis. Biduanis. O beata Caecila. Caecilia me. Virgo gloriosa. Est secretum. In secundo nocturno Domine Iesu Christe. Eructavit. Beata Caecilia. Deus noster refugium. Fiat domine. Fundamenta. Adiuvabit eam. Cilicio. Non diebus. Caecilia intra. Angelus domini. Domine Iesu Christe. Nam quasi sponsum. In tertio nocturno Credimus Christum. Cantate i. Nos scientes. Dominus regnavit exultet. Tunc Valerianus. Cantate ii. Diffusa est. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Beata Caecilia. Suscipe domine. Caecilia me misit. Tunc Valerianus. Dum aurora. Caecilia valedicens. Te deum laudamus.

Ad laudes Cantantibus organis. Est secretum. Valerianus. Benedico te. Caecilia famula. Capitulum de una virgine et martyre. Audi filia. Dum aurora. Oratio ut supra.

Ad primam Cantantibus organis.

Ad tertiam Est secretum.

Ad sextam Valerianus.

Ad nonam Caecilia famula. Capitulum, responsoria, versiculi de virginibus. Oratio ut supra.

Ad missam Loquebar. Beati immaculati. Kyrie eleison et Gloria in excelsis ut in plenis officiis. Deus cuius beata Caecilia. Domine deus meus. Audivi filia. Specie tua. Adducentur. Exultent filiae Sion. Simile est regnum caelorum decem virginibus. Offerentur minus. Confundantur superbi. Ite missa est.

In secundis vesperis Cantantibus organis cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de virginibus. Capitulum de una virgine et martyre. Dum aurora. Caecilia valedicens. Specie tua. O beata Caecilia. Oratio ut supra. Deinde de sancto Clemente Dedisti domine. Deus qui nos annua beati Clementis. Additur oratio de sancta Felicitate.

Completorium de tempore.

CLEMENTIS PAPAE

Ad matutinum invitatorium, antiphonae, psalmi, et versiculi ut de uno pontifice. Legatur vita eius ad tres lectiones. Orante sancto. Vidi supra. Dedisti domine. Hoc domine. Phoebus et Cornelius. Invenerunt.

Ad laudes Orante sancto. Non meis meritis. Vidi supra. De sub cuius. Invenerunt. Capitulum de pontifice. Magna est gloria. Dum iter per mare. Oratio ut supra. Additur de sancta Felicitate oratio.

Prima fit de tempore.

Ad tertiam Oremus omnes.

Ad sextam Qui dum esset.

Ad nonam Omnes gentes per gyrum. Capitulum, responsoria et versiculi de pontifice.

Ad missam Dicit dominus sermones. Misericordias domini. Oratio propria ut supra. Additur de sancta Felicitate. Omnis pontifex. Iuravit dominus. Dixit dominus. Elegit te. Homo quidam nobilis. Veritas mea. Beatus servus. Cetera ferialiter, nisi in dominicam venerit.

CHRYSOGONI MARTYRIS

Omnia ut de uno martyre.

Ad missam Iustus non conturbabitur. Noli aemulari. Memor esto. Gloria et honore. Quoniam elevata. Laetabitur. Nisi granum. Desiderium. Posuisti domine.

CATHARINAE VIRGINIS ET MARTYRIS

Ad vesperas Inclyta sanctae. Laudate pueri cum reliquis. Capitulum de una virgine et martyre. Virgo sancta dei Catharinae. Quae oculus. Ave Catharina. Specie tua. Ave gemma. Deus qui dedisti.

Ad completorium capitulum de virginibus. Victrix sapientium. Custodi nos. Oratio ut supra.

Ad matutinum Adoremus virginum regem. In primo nocturno Virgo sancta. Domine dominus noster. Haec dominum. Caeli enarrant. Traditur ergo. Domini est terra. Specie tua. Passio eius legatur ad sex lectiones. Nobilis et pulchra. Cui rex. Martyrium sitiens. Daemoniis plena. Haec quinquagenos. Efficiens testes. In secundo nocturno Cum esset. Eructavit. Maxentius instat. Deus noster. Caesar electos. Fundamenta. Adiuvabit eam. Christus sanctam. Salve virgo. Angelus interea. Confortans. O quam felices. Cum duce. In tertio nocturno Cum coetu virgineo. Cantate i. Machina poenalis. Dominus regnavit exultet. Martyr ut oravit. Cantate ii. Simile est regnum caelorum thesauro. Corpus virgineum. Purus in aetherea. O mater nostra. Iam Christo. Surge virgo. Pulchra Sion. Te deum laudamus.

Ad laudes Passionem gloriosae. Post plurima. Expecto pro te gladium. Vox de caelo. Decollata martyre. Capitulum de virgine et martyre. Audi filia. Prudens et vigilans. Oratio ut supra.

Ad horas laudes. Capitulum, responsoria et versiculi de virginibus. Oratio ut supra.

Ad missam Gaudeamus omnes. Eructavit. Kyrie eleison et Gloria in excelsis celebriter. Deus qui dedisti. Domine deus meus. Audi filia. Beata virgo Katharina. Sanctissimae. Simile est regnum caelorum thesauro. Filiae regum. Simile est regnum caelorum. Ite missa. Et cetera celebriter.

In secundis vesperis laudes Passionem cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de virginibus. Capitulum de virgine et martyre. O mater nostra. Iam Christo cum prosa Aeternae virgo. Audi filia. Negotiator versus. Oratio ut supra. Additur de sancto Lino Sacerdos et pontifex. Sequitur oratio.

Completorium de tempore.

LINI PAPAE

Ad matutinum et cetera omnia ut de uno pontifice.

IN TRANSLATIONE SANCTI VIRGILII ARCHIEPISCOPI

Omnia ut de uno pontifice in pleno officio.

IN VIGILIA SANCTI ANDREAE APOSTOLI

Ad matutinum habeatur nocturnus et legatur Stabat Ioannes. Cetera omnia ut in feriis, et nulla fit alia mentio de vigilia praeterquam in missa.

Ad missam Dominus secus mare. Caeli enarrant. Quaesumus omnipotens deus. Additur oratio de martyribus Saturnino, Chrysantho, Mauro et Daria. Benedictio domini super caput. Nimis honorati. Dinumerabo eos. Stabat Ioannes. Gloria et honore. Praefatio cottidiana. Dicit Andrea s. Cetera ferialiter.

COMMENTARIUS

Si vigilia Andreae in dominicam evenerit praecedenti sabbato ad matutinum legendum est Stabat Ioannes et totum officium missae de vigilia agendum est in sabbato, quia in dominica est adventus domini celebrandus. Si festum sancti Andreae in dominicam adventus domini evenerit ipso die sabbati omnia de vigilia sunt agenda. Alia omnia de sancto Andrea differantur usque in dominicam noctem et feriam secundam. Et in nocte sabbati et in ipsa die dominica per totum cantetur de adventu domini, et addatur ad vesperas et ad matutinas antiphona et oratio de sancto Andrea et ad missam oratio de sancto Andrea et tertia collecta de sancta Maria. Nam si in dominica die adventus domini de hoc festo tacueris et a secunda die ipsum festum acceperis quomodo octavam osbervare poteris? Congruum ergo videtur ut non a secundo die, sed a primo festum incipias, ut ad eius octavam rite pervenias.

ANDREAE APOSTOLI

Ad vesperas Dilexit Andream brevior. Laudate pueri cum reliquis. Benedictio domini super caput. Homo dei. Cumque carnifices. Exorta a Bethsaida. In omnem terram. Mox ut vocem. Quaesumus omnipotens deus ut beatus Andreas. Si fuerit infra adventum domini addatur de feria et de sancta Maria antiphona et oratio.

Ad completorium Dedit dominus confessionem, vel aliud de crastina epistula. Astrictus cruci funibus. Custodi nos. Maximilla Christo. Oratio de die sancto Maiestatem tuam. Addatur de adventu domini et de sancta Maria, si infra adventum advenerit.

Ad matutinum Adoremus victoriosissimum. In primo nocturno Vidit dominus. Caeli enarrant. Venite post me. Benedicam domino. Relictis retibus. Eructavit. In omnem terram. Legatur vita et passio eius ad sex lectiones. Dum deambularet dominus. Erant enim. Mox ut vocem. Ad unius iussionis. Homo dei. Cumque carnifices. In secundo nocturno Unus ex duobus. Omnes gentes. Dignum sibi dominus. Exaudi deus deprecationem. Christus me misit. Exaudi deus orationem. Constitues eos. Doctor bonus. Cum vero. O bona crux. Salve crux. O bona crux. In tertio nocturno Ego si patibulum. Confitebimur. Recipe me. Dominus regnavit exultet. Dilexit Andream brevior. Dominus regnavit irascantur. Nimis honorati. Ambulans Iesus iuxta mare. Expandi. Accedentes. Oravit sanctus. Tu es magister. Vir iste. Pro eo ut me. Te deum laudamus.

Ad laudes Biduo vivens. Beatus Andreas. Non me permittas. Andreas Christi. Corde enim creditur. Iusti confitebuntur. Videns Andreas crucem. Maiestatem tuam domine suppliciter. Additur de adventu et de sancta Maria si infra adventum evenerit antiphona et oratio.

Ad primam Dilexit Andream longior.

Ad tertiam Biduo vivens.

Ad sextam Non me permittas.

Ad nonam Andreas Christi famulus. Capitulum et oratio de die sancto. Responsoria et versiculi de apostolis.

Ad missam Mihi autem. Domine probasti. Kyrie eleison et Gloria in excelsis de apostolis. Maiestatem tuam domine suppliciter. Fratres. Corde enim creditur. Constitues eos. Pro patribus. Dilexit Andream. Deus in tua virtute. Ambulans Iesus. Credo in unum. Mihi autem. Praefatio de apostolis. Venite post me. Ite missa est.

In secundis vesperis Salve crux cum reliquis. Dixit dominus cum reliquis ut de apostolis. Capitulum de die sancto. Dilexit Andream. Tu es magister. Iusti confitebuntur. Cum pervenisset. Oratio ut supra.

COMMENTARIUS

Si vero in sabbato venerit sola antiphona et oratio de sancto Andrea. Cetera omnia de adventu domini.

IN OCTAVA SANCTAE KATHARINAE

Plenum officium agimus per omnia ut in die sancto. Et si legenda eius tunc non sit finita incipiatur hac nocte ubi supra est dimissum.

DE VIGILIIS SANTORUM SCIENDUM

Vigiliae ideo dicuntur quoniam antiquitus in praecipuis festivitatibus duo nocturnalia agebantur officia et populus qui ad festum venerat tota nocte in dei laudibus in ecclesia vigilabat. Quod adhuc Romae et in plurisque locis in magnis festivitatibus sanctorum patronorum ecclesiarum observatur. Sed quia lusores et cantores coveniebant et turpis cantilenis et saltationibus, potationibus et fornicationibus intendere coeperunt, propter hoc et multa alia inconvenientia, quae fiebant, et quibus nox facultatem praebet, huismodo vigiliae sunt interdictae, et institutum est, ut loco earum fiant ieiunia. Quae ieiunia adhuc retinent nomen officii. Nam communiter non ieiunia, sed vigiliae nuncupantur.

IN VIGILIA APOSTOLORUM ET ALIORUM SANCTORUM

Non legiturad matutinum evangelium, nisi de quibus aliquid singulare habetur, ut in vigilia Petri et Pauli, Andreae, Ioannis Baptistae, assumptionis Mariae. Nec ad horas aliquam mentionem de vigilia facere debemus, nisi tantum ad missam et ad matutinum per evangelium, de quibus hoc, ut diximus, habetur.

Missa vero post nonam agitur. Et commune officium de vigilia apostolorum erit illud: Ego autem sicut oliva. Quid gloriaris. Kyrie eleison feriale. Concede nobis quaesumus omnipotens deus venturam beati N. Beatus vir qui inventus est sine macula. Iustus ut palma. Ad annuntiandum. Alleluia non dicitur. Ego sum vitis. Gloria et honore. Praefatio cottidiana. Magna est gloria. Si in dominicam venerit vigilia, dominica dicetur, nisi tunc habeat proprium officium. Secunda collecta dicatur de vigilia. Tertia collecta dicatur de sancta trinitate, vel alia quaecumque generalis.

IN DIE APOSTOLORUM

Ad vesperas Isti sunt triumphatores. Laudate pueri cum reliquis. Beatus vir qui inventus est sine macula. De pluribus Hi sunt viri misericordiae, vel aliud quodcumque de lectione quae lecta est ad missam de virginibus. Fuerunt sine querela. Tradiderunt corpora. Exultet caelum laudibus. In omnem terram. Ecce ego mitto vos. Concede nobis quaesumus omnipotens deus venturam, vel alia quaecumque de vigilia fuerit. De evangelistis ad vesperas Qui sunt hi. Dorsa eorum. Ecce ego Ioannes. Capitulum de lectione quae legitur de evangelistis. Cetera ut de apostolis.

Ad completorium sumitur capitulum de lectione, seu de epistula, quae legitur ad missam in die sancto, scilicet Iam non estis hospites, vel Ibant apostoli gaudentes, et sic de similibus. Custodi nos. Vos autem dixi, vel illa Estote fortes. Oratio de die sancto. Nos enim consuevimus ad vesperas capitulum et orationem habere de vigiliis, sed ad completorium capitulum et orationem de die sancto.

Ad matutinum Regem apostolorum, vel Regem evangelistarum. In primo nocturno In omnem terram. Caeli enarrant. Clamaverunt iusti. Benedicam domino. Constitues eos. Eructavit cor. In omnem terram. Legatur sermo sancti Augustini Si omnium sanctorum martyrum, vel ille Spiritu sancto desuper veniente, vel passio seu legenda ipsorum ad sex lectiones. Ecce ego mitto. Dum lucem. Tollite iugum. Et invenietis. Dum steteritis. Non enim vos. In secundo nocturno Principes popolorum. Omnes gentes. Dedisti hereditatem. Exaudi deus deprecationem. Annuntiaverunt. Exaudi deus orationem. Constitues eos. Vidi coniunctos. Vidi angelum. Isti sunt triumphatores. Isti sunt qui venerunt. Isti sunt qui viventes. In omnem terram. In tertio nocturno Exaltabuntur cornua. Confitebimur. Lux orta. Dominus regnavit exultet. Custodiebant. Dominus regnavit irascantur. Nimis honorati. Legitur Haec mando vobis, vel Ecce ego mitto vos, vel Hoc est praeceptum cum suis homiliis. Isti sunt viri. Sancti per fidem. Cives apostolorum. In omnem terram. Fuerunt sine querela. Tradiderunt corpora. De evangelistis nonum Qui sunt hi. Dorsa eorum. Te deum laudamus.

Ad laudes Hoc est praeceptum. Maiorem caritatem. Vos amici. Vos autem dixi. Non vos me. Fratres. Iam non estis, vel quodcumque aliud de epistula, seu de lectione, quae ad missam legitur. Iusti confitebuntur. Vos qui secuti. Oratio de uno vel pluribus ut in officio continetur. De evangelistis In medio et in circuitu.

Ad primam Isti sunt triumphatores, vel In patientia vestra.

Ad tertiam Maiorem caritatem. In omnem terram. Et in fines. Constitues eos.

Ad sextam Vos autem dixi. Constitues eos. Memores erunt. Nimis honorati sunt.

Ad nonam Non vos me. Nimis honorati sunt. Nimis confortatus. Iusti confitebuntur. Capitulum et oratio ut supra de uno vel de pluribus.

Ad missam Mihi autem. Domine probasti. Kyrie eleison de apostolis cum Gloria in excelsis. Beatus apostolus tuus, vel de pluribus Exaudi nos deus, vel illa Deus qui nos annua. Fratres. Unicuique nostrum, vel illa Iam non estis hospites, vel illa Scimus quoniam diligentibus, vel Benedictus deus et pater. Nimis honorati. Dinumerabo eos. In omnem terram. Clare sanctorum. Haec mando vobis, vel Ecce ego mitto vos, vel Hoc est praeceptum meum. Credo in unum deum. In omnem terram. Vos qui secuti. Ite missa est.

In secundis vesperis Iuravit dominus. Dixit dominus. Collocet eum. Laudate pueri. Dirupisti. Credidi propter. Euntes ibant. In convertendo. Confortatus est. Domine probasti me. Capitulum ut supra. Tollite iugum. Et invenietis. In omnem terram. Beati eritis. Oratio ut supra.

Completorium de tempore solito.

DE MARTYRIBUS

Ad vesperas Dabo sanctis meis. Laudate pueri cum reliquis. Sancti per fidem. Isti sunt sancti. Tradiderunt, vel In circuitu tuo. Magnus dominus. Rex gloriose martyrum. Laetamini in domino. Absterget deus. Deus qui per gloriosa bella.

Ad completorium capitulum de sanctis martyribus qualemcumque. Tu vincis in martyribus. Custodi nos. Sanctum est. Kyrie. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. Credo in deum. Carnis resurrectionem. Exultent iusti, vel alius de sanctis. Et consimili modo habet de uno sancto suo more. Preces enim in plenis officiis omittuntur.

Ad matutinum Regem martyrum. Venite exultemus. In primo nocturno Secus decursus. Beatus vir. Praedicantes. Quare fremuerunt. Filii hominum scitote. Cum invocarem. Laetamini in domino. Legatur passio eorum, vel Psalmus qui cantatur ad sex lectiones. Absterget deus. Iustorum autem animae. Viri sancti. Unus spiritus. Tradiderunt. Isti sunt. In secundo nocturno Scuto bonae. Verba mea. In universa terra. Domine dominus noster. Habitabunt. Exultent iusti. Verbera carnificum. Tradiderunt corpora. Haec est. Ecce quam bonum. Sancti tui domine mirabile. Quoniam percussit. In tertio nocturno Sanctis qui in terra. Conserva me. Haec est generatio. Domini est terra. Laetamini in domino. Beati quorum. Iusti autem in perpetuum. Descendens Iesus de monte, vel Videns Iesus turbas ascendit, vel Cum audieritis proelia et cetera de martyribus cum suis homiliis. Propter testamentum. Ecce quam bonum. Certamen magnum. Isti sunt sancti. In circuitu tuo. Magnus dominus. Te deum laudamus.

Ad laudes De palma. Omnes sancti. Corpora sanctorum. Spiritus et animae. Martyrum chorus. Reddet deus mercedem, vel aliud quodcumque de lectione quae ad missam legitur. Iustorum autem animaeanimae. Tradiderunt corpora. Oratio ut supra in vesperis.

Ad primam Dabo sanctis meis. Consuevimus enim frequenter antiphonam cantatam in primis vesperis super psalmos etiam cantare ad primam.

Ad tertiam Iusti autem. Laetamini in domino. Et gloriamini. Exultent iusti.

Ad sextam Iustorum autem animae. Exultent iusti. Et delectentur. Iusti autem.

Ad nonam Tamquam aurum. Iusti autem in perpetuum. Et apud dominum. Iustorum autem animaeanimae. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam Officium Sapientia sanctorum per totum ut supra in die Primi et Feliciani annotatur, vel officium Salus autem iustorum ut supra in die Marci et Marcelliani habetur. Et sic de aliis officiis martyrum, quae supra per circulum anni de sanctis annotata inveniuntur. Kyrie eleison et Gloria in excelsis et cetera ut in plenis officiis cum sequentia Agone triumphali, vel O beata beatorum, et Ite missa est.

In secundis vesperis Virgam virtutis. Dixit dominus. Generatio rectorum. Beatus vir. Venientes autem. In convertendo. Iusti confitebuntur. Eripe me domine. Lauda Hierusalem. Psalmum ipsum. Capitulum ut supra. Sancti tui domine mirabile. Quoniam percussit. Aliae ecclesiae in secundis vesperis habent hymnum et non responsorium, nos vero ex antiquo e converso in secundis vesperis utimur responsoriis ut frequenter, et non hymnis. Laetamini in domino. Isti sunt viri sancti. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito.

DE UNO MARTYRE

Ad vesperas Amavit eum dominus. Require in prima vespera de sancto Castulo. Laudate pueri cum reliquis. Iustus si morte, vel Iustus cor suum et sic de consimilibus. Iustum deduxit. Immortalis est enim, vel Amavit eum. Induit eum dominus. Deus tuorum militum. Gloria et honore. Beatus vir qui suffert. Oratio propria, vel generalis, quam in officiali invenies.

Ad completorium Poenas cucurrit fortiter. Custodi nos. Iustus germinabit. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regem martyrum. In primo nocturno. In lege domini. Beatus vir. Praedicans praeceptum. Quare fremuerunt. Voce mea. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur passio sancti martyris, vel Quia beati martyris. Iste sanctus. Iste est qui contempsit. Iustus germinabit. Planctatus in domo. Iste cognovit. Iste est qui contempsit. In secundo nocturno Filii hominum. Cum invocarem. Scuto bonae. Verba mea. In universa. Domine dominus noster. Posuisti domine. Stola iucunditatis. Cibavit eum. Coronam auream. Quoniam praevenisti. Hic est vere. Iustum deduxit. In tertio nocturno Iustus dominus. In domino confido. Habitabit in tabernaculo. Domine quis habitabit. Posuisti domine. Domine in virtute. Amavit eum dominus. Si quis vult post me venire et cetera de uno martyre cum suis homiliis. Gloria et honore. Quoniam praevenisti. Desiderium animae. Quoniam praevenisti. Amavit eum. Induit eum. Te deum laudamus.

Ad laudes Qui me confessus. Qui sequitur me. Si quis mihi ministraverit. Qui mihi ministrat. Volo pater. Capitulum de lectione, seu epistula missae. Magna est gloria. Qui vult venire. Oratio propria vel communis.

Ad primam Amavit eum dominus super de vesperis.

Ad tertiam Qui sequitur. Gloria et honore. Et constituisti. Posuisti domine.

Ad sextam Si quis mihi ministraverit. Posuisti domine. Coronam de lapide. Amavit eum dominus.

Ad nonam Volo pater. Amavit eum dominus. Stola gloriae. Magna est gloria. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam officium Laetabitur iustus per totum ut de sancto Vincentio, vel de sancto Castulo. Et sic de aliis officiis de uno martyre per circulum anni supra annotatis. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis. Spe mercedis. Sanctus et Agnus dei, Ite missa est et cetera ut in plenis officiis.

In secundis vesperis Iucundus homo. Beatus vir qui timenttimet. Quid retribuam. Credidi propter. Domine libera. Ad dominum cum tribularer. Miserere mihi. Ad te levavi. Sustinuit anima mea. De profundis. Capitulum de uno martyre ut supra. Hic est vere martyr. Iustum deduxit. Gloria et honore. Hic vir despiciens. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito.

DE UNO CONFESSORE ET PONTIFICE

Ad vesperas Sancte N confessor domini pretiose. Laudate pueri cum reliquis. Ecce sacerdos magnus, vel Omnis pontifex. Sint lumbi. Vigilate ergo. Iste confessor. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. Oratio propria, vel communis, ut in officiali invenies.

Ad completorium capitulum de confessore et pontifice. Ad sacrum cuius tumulum. Custodi nos. Domine quinque talenta. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regem confessorum dominum. In primo nocturno Beatus vir. Beatus vir qui non. Beatus iste. Quare fremuerunt. Tu es. Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur legenda de vita ipsius, vel Ad sancti et beatissimi patris. Item Dominicus sermo. Ad sex lectiones. Euge serve. Domine quinque. Ecce sacerdos. Benedictionem. Iuravit dominus. Dixit dominus. Gloria. In secundo nocturno Invocantem. Cum invocarem. Laetentur omnes. Verba mea. Domine dominus noster. Psalmum ipsum. Posuisti domine. Posui adiutorium. Inveni David. Iste est qui ante deum. Iste est qui contempsit. Iste homo ab adolescentia. Ecce homo. In tertio nocturno Domine iste sanctus. Domine quis habitabit. Vitam petiit. Domine in virtute. Hic accipiet. Domini est terra. Amavit eum dominus. Sint lumbi vestri, vel Vigilate, vel Homo quidam nobilis, vel Homo quidam peregre cum suis homiliis. Iste homo perfecit. Iustum deduxit. Inveni David. Nihil proficiet. Amavit eum dominus. Induit eum dominus. Te deum laudamus.

Ad laudes Ecce sacerdos. Non est inventus. Ideo iure. Benedictionem. Statuit illi. Capitulum de confessore et pontifice. Magna est gloria. Euge serve, vel Serve bone et fidelis. Oratio ut supra propria vel communis.

Ad primam Sancte N confessor. Supra de vesperis.

Ad tertiam Non est inventus.

Ad sextam Ideo iure.

Ad nonam Benedictionem. Capitulum et oratio ut supra. Responsoria AGloria et honoreA et Gloria et honore cum reliquis ut supra de uno martyre. Ad missam officium Statuit per totum, vel officium Sacerdotes per totum ut supra in die Silvestri et Marcelli habetur. Et sic de aliis officiis de uno confessore et pontifice annotatis. Kyrie eleison cum Gloria in excelsis. Ave gemma confessorum, vel Rex regum, vel Hic oculis. Sanctus et Agnus dei cum Ite missa est et cetera ut in plenis officiis.

In secundis vesperis antiphona laudes Ecce sacerdos sola. Nam reliquae antiphonae ad horas sunt cantatae. Dixit dominus. Confitebor. Beatus vir. Laudate pueri. Credidi. Omnis pontifex. Iste homo perfecit omnia. Iustum deduxit. Gloria et honore. Sint lumbi vestri. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito.

COMMENTARIUS

Nota si festum papae et martyris agitur, omnia de pontificio sunt dicenda. Summum enim pontificium martyrium praecellit. Cum autem sollemnitas alicuius sancti qui est episcopus et martyr agitur, nihil de pontificio, sed tantum de martyrio ad primas vesperas, ad matutinas et ad reliquas horas et ad missam cantetur. Item notandum si festum alicuius martyris et confessoris concurrat: si confessor sit illustris et habeat plenum officium collecta eius praeponenda est et alterius solummodo facienda est memoria.

DE UNO CONFESSORE NON PONTIFICE

Ad vesperas Similabo eum. Laudate pueri cum reliquis. Dilectus deo. Amavit eum. Induit eum. Iste confessor. Gloria et honore. Iste homo. Oratio propria vel communis.

Ad completorium Iustus cor suum, vel consimile. Ad sacrum cuius. Custodi nos. Iustus germinabit. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regem confessorum. Nocturnales antiphonas dicimus cum psalmis per ordinem ut in praecedenti historia continentur, scilicet Beatus vir cum reliquis. Gloria et honore. Legatur vita ipsius, vel unus sermo de confessore. Responsoria sic ordinabis: Euge serve bone. Iustus germinabit. Desiderium. Deinde Posui adiutorium cum reliquis ut supra de confessore et pontifice secundum ordinem habentur. Tamen si simplex confessor sacerdotio non fuerit praeditus, ut sanctus Heinricus, sanctus Alexius, sanctus Richardus ~~tunc~~ in antiphonis et responsoriis ordinem, qui supra est notatus, in festo sancti Heinrici imperatoris. Nemo lucernam, et si qua sunt similia, cum suis homiliis. Te deum laudamus.

Ad laudes Quinque mihi domine. Quinque talenta. Fidelis servus. Euge serve. Amavit eum. Item aliae laudes Iustum deduxit dominus. Amavit eum dominus. Coronavit eum. Magnificavit eum. Iustus autem in perpetuum. Dilectus deo. Magna est. Serve bone, vel Amavit eum dominus. Oratio ut supra.

Ad primam Similabo eum.

Ad alias horas Non est inventus cum reliquis ut supra de confessore et pontifice cum responsoriis et versibus. Capitulum et oratio ut supra, vel sumantur antiphonae ad horas de laudibus Iustum deduxit dominus, si confessor fuerit omnino simplex, videlicet non pontifice, neque sacerdos.

Ad missam officium Os iusti. Beatus vir qui in sapientia, vel Dilectus deo. Os iusti. Lex dei. Gloria et honore. Dilectus deo et hominibus, vel Confessor Christi, vel Hic oculis. Nemo lucernam, vel Vigilate, vel Ecce nos reliquimus. Desiderium. Posuisti domine, vel Magna est gloria. Ite missa est et cetera ut in plenis officiis, si plenum officium habeatur.

In secundis vesperis Iustum deduxit dominus sola. Nam reliquae antiphonae ad horas sunt cantatae. Psalmi ut supra de confessore pontifice. Dilectus deo. Iste homo perfecit omnia. Iustum deduxit. Gloria et honore. Amavit eum. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito.

DE PLURIBUS CONFESSORIBUS

Ad vesperas Dabo sanctis. Laudate puericum reliquis. Plures facti sunt sacerdotes. Sint lumbi vestri. Vigilate ergo. Laetamini in domino. Isti sunt viri sancti quos elegit. Oratio propria vel communis.

Ad completorium Lingua sapientium. Custodi nos. Sapientiam sanctorum. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regem confessorum. Nocturnales antiphonas Secus decursus cum reliquis. Non enim potest haberi proprius cantus. Ergo colligitur de apostolis, martyribus et confessoribus, ut infra patebit. Laetamini in domino. Legatur communis legenda, seu sermo de confessoribus ad sex lectiones. Fulgebunt iusti. Plantati in domo. Exultabunt sancti. Epulentur. Tollite iugum. Dum lucem. Vidi coniunctos. Vidi angelum. Isti sunt viri sancti. Sancti per fidem. Sancti tui domine mirabile. Quoniam percussit. Homo quidam pergre, vel Vigilate cum suis homiliis. Propter testamentum. Ecce quam bonum. In circuitu tuo. Magnus dominus. Sint lumbi. Vigilate. Te deum laudamus.

Ad laudes sola Corpora sanctorum. Capitulum ut supra. Iustorum autem animaeanimae. Sint lumbi. Oratio propria vel communis.

Ad primam Dabo sanctis meis.

Ad tertiam Iusti autem.

Ad sextam Iustorum autem animae.

Ad nonam Tamquam aurum. Responsoria Laetamini in domino et Exultent iusti et versus Laetamini in domino et Exultent iusti. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam Sacerdotes per totum ut in die sanctorum Sixti, Felicissimi et Agapiti annotantur.

In secundis vesperis Corpora sanctorum sola. Dixit dominus cum reliquis ut de confessoribus. Capitulum ut supra. Exultabunt sancti. Epulentur. Laetamini in domino. Fulgebunt iusti. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito.

COMMENTARIUS

Et est sciendum quod officium plurimorum confessorum raro simul in communi cantu peragitur, sed quando uno die festa plurimorum confessorum occurrunt, quicumque nominatior inter eos fuerit, officium obtinebit. Alterius vero vel aliorum mentio fit cum collecta.

DE VIRGINIBUS

Ad vesperas Vidi speciosam. Laudate pueri cum reliquis. Fratres. Qui gloriatur, vel Virgo cogitat. De una martyre Domine deus meus, vel Liberasti, vel Confitebor. Regnum mundi. Eructavit cor. Iesu corona virginum. Specie tua. Simile est regnum. Oratio propria vel communis.

Ad completorium capitulum ut supra. Quocumque pergis virgines. Custodi nos. Tota pulchra es brevior. Oratio ut supra.

Ad matutinum Regem virginum. In primo nocturno Veni sponsa Christi. Domine dominus noster. O quam pulchra. Caeli enarrant. Ante thorum. Domini est terra. Specie tua. Legatur passio, vel vita virginum, vel sermo de virginibus quicumque placuerit. Veni sponsa Christi. Veni electa mea. Hoc tamen responsorium cantatur de virgine quae martyr fuerit, sed de virgine quae martyr non fuerit, primum responsorium erit Veni electa. Specie tua. Deinde Audivi vocem. Media autem. Dilexisti. Propter veritatem. In secundo nocturno Specie tua. Eructavit cor. Adiuvabit eam. Deus noster refugium. Sicut laetantium. Fundamenta. Adiuvabit eam deus. Media autem. Prudentes virgines aptate. Haec est virgo. Media autem. Specie tua. Diffusa est. In tertio nocturno Induit me dominus. Cantate i. Sicut myrra. Dominus regnavit exultet. Prudentes virgines aptate. Cantate ii. Diffusa est. Simile est regnum caelorum decem virginibus, vel Simile est regnum caelorum thesauro. Propter veritatem. Dilexisti iustitiam. Diffusa est gratia. Specie tua. Ultimum Regnum mundi. Eructavit. Si necesse fuerit interponantur et assumantur responsoria Veni electa. Require in assumptione beatae virginis Item Induit me dominus et Pulchra facie. Require de sancta Agnete. Te deum laudamus.

Ad laudes Haec est virgo sapiens et una. Haec est virgo sapiens quam dominus. Media nocte clamor. Prudentes virgines acceperunt. Virginum chorum. Capitulum ut supra in vesperis. Audi filia et vide. Tunc surrexerunt. Oratio ut supra.

Ad primam Vidi speciosam.

Ad tertiam Haec est virgo sapiens quam. Specie tua. Intende prospere. Adiuvabit eam.

Ad sextam Media nocte. Adiuvabit eam deus. Diffusa est gratia.

Ad nonam Prudentes virgines acceperunt. Diffusa est gratia. Propterea benedixit. Audi filia et vide. Capitulum et oratio ut supra.

Ad missam officium Dilexisti per totum, vel Loquebar per totum ut supra de sancta Lucia, et de aliis sanctis virginibus per circulum anni est annotatum. Kyrie eleison et Gloria in excelsis. Oratio propria vel communis. Fratres. Qui gloriatur, vel Sapientia vincit malitiam, vel Sapientia laudabit animam suam, vel Domine deus meus. Item Confitebor tibi. Item De virginibus praeceptum. Exultent filiae Sion. Sanctus et Agnus dei, Ite missa est et cetera ut in plenis officiis.

In secundis vesperis Haec est virgo sapiens et una sola, quia reliquae sunt ad horas cantatae. Dixit dominus. Laudate pueri. Laetatus sum. Nisi dominus aedificaverit. Lauda Hierusalem ut de beata virgine. Capitulum ut supra in vesperis. Diffusa est gratia. Specie tua. Simile est regnu caelorum sagenae. Item alia Simile est regnum caelorum homini negotiatori. Oratio ut supra.

Completorium de tempore more solito. leer

COMMENTARIUS

Nota. Regulae de communibus sanctorum suprascriptae, ut sic tenentur de sanctis quorum festa in pleno officio peraguntur. Sed de sanctis quorum festa cum tribus lectionibus aguntur talis habetur ordo: Ad vesperas feriales antiphonae cum ferialibus psalmis. Capitulum, versus et antiphona super Magnificat de sanctis cum oratione propria, vel communi quodlibet tamen suo more ut, si festum est unius apostoli haec omnia sumantur ut supra annotantur de apostolis. Si vero unius martyris sumantur ut de uno martyre et sic de aliis suo modo et adduntur suffragia cottidiana. Completorium ferialiter de tempore. Ad matutinum invitatorium de sanctis cum novem antiphonis de sanctis et suis psalmis continuatim, et versus de sanctis. Deinde legantur tres lectiones de libro qui pro tempore solet legi, vel de vita sanctorum, quorum festum agitur. Sequuntur tria responsoria de sanctis. Te deum laudamus non dicitur. Ad laudes sola antiphona de sanctis. Similiter capitulum, versiculus et super Benedictus antiphona de sanctis cum oratione propria vel communi. Sequuntur suffragia cottidiana. Prima fiat de tempore ferialiter. Ad alias horas hymnus sub melodia feriali et cetera omnia de sanctis. Ad missam officium de sanctis commune vel proprium secundum quod supra de sanctis generaliter et specialiter de sanctis est annotatum. Kyrie eleyson feriale absque Gloria in excelsis. Et cetera omnia ferialiter. Si vero festum trium lectionum in dominicam evenerit, quidam fugientes nocturnum contra romanam auctoritatem in dominica tale festum peragunt. In vesperis addentes responsorium pro hymno, vel hymnum pro responsorio, quorum utrumque sufficit pro altero, si plenum officium non fuerit. Cetera de sanctis. Completorium de tempore ut in sabbatinis noctibus. Ad matutinum leguntur sex lectiones de libro qui pro tempore solet legi, vel de vita sanctorum si habeatur et evangelium dominicale cum historia de sanctis. Prima ut in dominicis diebus. Ad alias horas hymni sub melodia dominicali. Cetera ut supra de sanctis. Additur oratio de dominica. Ad missam officium commune, vel proprium, de sanctis ut supra est positum. Kyrie eleyson dominicale cum Gloria in excelsis. Credo in unum dicitur. Praefatio cottidiana dominicaliter. Sanctus et Agnus dei et Ite missa est et cetera dominicaliter. In secundis vesperis nulla fit mentio de festo trium lectionum, de quo plenum officium non habetur. Talem enim festum ad nonam terminatur.

QUALITER COLLECTAE SUNT DICENDAE

Prius est notandum quod in eis quandoque dirigitur sermo ad patrem, quandoque ad filium, quandoque ad spiritum sanctum, quandoque ad totam trinitatem. Sed quando ad patrem sermo dirigitur iterum considerandum utrum fiat mentio de filio vel de spirito sancto vel non. Et si in oratione quae ad patrem dirigitur mentio fiat de filio, refert an fiat ante finalem partem, an in ipso fine. Si ergo oratio dirigatur ad patrem absque mentione filii et spiritus sancti finietur sic Per dominum nostrum Iesum Christum filium tuum qui tecum vivit et regnat in unitate spiritus sancti deus per omnia saecula saeculorum. Si de spiritu sancto mentio fiat dicetur In unitate eiusdem spiritus sancti deus ceteris remanentibus. Si vero mentio fiat de filio ante finalem partem dicetur Per eundem dominum nostrum et cetera, ut in hac collecta Deus qui de beatae Mariae virginis utero. Si vero mentio mentio filii fiat in fine, ad patrem dicitur tantum Qui tecum vivit et regnat et cetera, ut in illa collecta Deus qui nos redemptionis, quae dicitur in vigilia nativitatis domini. Item eidem clausulae Qui tecum aliquando propter constructionem praemittuntur illae dictiones Dominum nostrum Iesum Christim filium tuum qui tecum et cetera. Ut in illa Deus qui nos salutis aeternae. Aliquando vero praemittuntur illae duae dictiones Iesus Christus dominus noster filius tuus qui tecum et cetera. Ut in illa secreta Ipse tibi quaesumus domine, quae dicitur in cena domini. Si autem ad filium dirigatur oratio, ut hic Excita domine potentiam tuam et veni et similiter in aliis collectis de adventu domini, dicetur Qui vivis et regnas cum deo patre in unitate spiritus sancti deus per omnia saecula saeculorum. Amen. Et si fiat ibi mentio de patre, tunc dicitur Qui cum eodem patre et cetera, ut in illa oratione canonis Domine Iesu Christe fili dei vivi qui ex voluntate patris et cetera. Si vero sermo dirigitur ad spiritum sanctum dicunt quidam, cum quibus concordat Ioannes Belethus, quod tunc sic debet dici Qui cum patre et filio vivis et regnas deus per omnia saecula saeculorum. Amen. Verumtamen, auctor libri Rationalis sic scribit: Omnis oratio dirigitur ad patrem, vel ad filium, et nulla ad spiritum sanctum, quia spiritus sanctus est donum et a dono non petitur donum, sed potius a largitore doni. Petitur ergo a patre et filio et ad eos sermo dirigitur tamquam ad donatorem, et non a spiritu qui est donum et pariter ab utroque procedit. Si autem ad totam trinitatem sermo dirigitur, tunc dicitur in fine Per dominum sive Per eundem dominum nostrum et eiusdem, ut in oratione illa canonis Suscipe sancta trinitas, et in illa quae dicitur in fine missae Placeat tibi sancta trinitas. In quibus dicitur Per Iesum Christum dominum nostrum. Quod succedit in orationibus in locum Per dominum nostrum causa brevitatis. Idemque est si in oratione quae ad deum patrem dirigitur de ea mentio fiat, ut in illa Omnipotens sempiterne deus qui dedisti famulis tuis, tamen tunc quidam dicunt Qui vivis ac regnas deus per omnia saecula saeculorum. Amen, sine aliqua personarum distinctione. Alii vero intelligentes quod oratio ipsa ad deum filium dirigatur, dicunt tunc Qui vivis et regnas cum deo patre in unitate spiritus sancti deus per omnia saecula saeculorum, et in illa oratione Fidelium deus omnium conditor. Tota namque trinitas conditor et redemptor est, licet Christus proprie sit redemptor. Sed in praedicta oratione de sancta trinitate primi duo modi concludendi videntur esse convenentiores. Etiam aliquando orans sacerdos convertit sermonem ad se vel ad populum dicens Quod ipse praestare dignetur. Et sic etiam concluditur in orationibus benedictionalibus, ut in exorcismis qui fiunt in cathechizando pueros et fontes consecrando et quando fit aqua benedicta, et in multis aliis dicetur Per eum qui venturus est et cetera. Hoc autem ideo fit quia nulla vox ita terret diabolum ut haec Qui venturus est iudicare vivos et mortuos et saeculum per ignem. Et statim fugit quando hanc vocem audit super omnia timens iudicium ignis. Scit enim post diem iudicii aeterno igne se viriendumpremendum. Per eandem causam voluit magister GilibertusGilbertus quod simili modo finientur orationes in obsequiis mortuorum, sed collectarium contradicit affirmans debere dici Per dominum nostrum et cetera.

DE SECUNDIS VESPERIS SANCTORUM

Sciendum est quod sancti de quorum glorificatione in anima iam certa est ecclesia, primas et secundas vesperas habent, si in festo eorum novem lectiones dicantur. Primas enim vesperas habent pro glorificatione animae iam percepta, secundas pro glorificatione corporis quam habebunt, quae numquam finem habebit. Si vero habebunt tantum tres lectiones primas vesperas habent tantum, non quia ipsi duplicem stolam habituri non sint, cum hoc omnibus electis conveniat, sed etiam ad ostendendum differentiam praemiorum illis et istis debitorum magis sollemnizat pro illis de quorum maioribus meritis sibi per miracula, vel alia documenta, constat, quamvis ad plenum certa esse non possit. Nam et stella differt in claritate a stella. Sed mortuorum officium incipit a vesperis non tamen habet secundas vesperas, ad notandum quod hoc officium finem hebithabebit, quando animae salvandorum ab omni poena libertateliberatae aeterna beatitudine perfruentur. Item sciendum. Si simplex festum novem lectionum in sabbato occurrerit dominica suam vesperam obtinebit, et de festo tantum antiphona et collecta est dicenda. Si autem maius festum fuerit, seu celebrius, ut est festum apostolorum et consimile, aut secundum aliquos quod propriam habet historiam, ipsum festum secundas vesperas obtinebit, de dominica vero antiphona et collecta dicatur. Item si duo festa cum pleno officio sibi per duos dies continuata fuerint antecedens secundam vesperam obtinebit et de sequenti festo dicetur tantum antiphona et collecta. Si vero celebrius est sequens antecedentis festi secundam sibi vesperam usurpabit. Sin autem minime. Celebrius, dico, ut festum apostolorum et consimile aut quod propriam habet historiam. Est etiam notandum quod aliae ecclesiae in secundis vesperis habent hymnum aut sequentiam, seu partem sequentiae, in quibusdam festivitatibus pro responsorio. Nostra vero ecclesia in secundis vesperis ex antiqua consuetudine frequenter ponit responsorium et non hymnum. Dicit enim auctor libri Rationalis quod hymnus ponitur pro responsorio et aliquando responsorium ponitur pro hymno.

DE FESTIS QUAE VENERINT IN DOMINICAM

Iuxta romanam consuetudinem in omnibus festis quae in dominica occurrerint dominicae semper in priori vespera est deferendum, ut psalmi dominicales dicantur, nisi tunc aliqua celebris sit festivitas, ut est festum sanctae Mariae, Ioannis Baptistae, apostolorum Petri et Pauli, Laurentii, Martini, vel aliorum sanctorum pro quibus sollemniter festivare solemus, et pro quibus non minus quam pro dominica solet congregari. Tunc de dominica antiphona tantum et collecta est dicenda. Item nos facimus de festivitatibus sanctorum quae ex devotione sub pleno officio noviter fuerint instituta, si in dominica venerint, nisi cadant in aliquam ex dominicis privilegiatis, ut sunt dominicae adventus domini, septuagesimae, quadragesimae et consimiles. Tunc enim tales festivitates transponendae sunt in feriam secundam subsequentem. Si vero festum trium lectionum venerit in dominica secundum romanam auctoritatem plenarie erit de dominica cantandum, de festo vero in priori vespera et ad matutinas dicatur tantum antiphona et collecta, et ad missam secunda collecta est de festo dicenda. In secunda autem vespera nil dicetur de festo. Quidam autem si festum trium lectionum in dominicam venerit adeo taedio affecti psalmos legere nocturnales, quia sunt longiores et plures in tantum dominicae et auctorictati sanctorum patrum derogant, ut in festo trium lectionum, quod sancti patres cum novem lectionibus instituere noluerunt, novem sibi lectiones usurpent, et de dominica, pro qua etiam populus feriare solet, antiphonam et collectam dicunt, aut omnino, quod peius est, omittunt. Quod nullatenus fieri debet.

CIRCA OCTAVAS

Notandum est quod octavum diem Leviticus liber insinuat dicens: Dies octavus erit celeberrimus atque sanctissimus. Lev 23,36. Sane octavae sanctorum ideo celebrantur, quia sicut primus dies significat nativitatem eorum, scilicet qualiter nascuntur caelo et in societatem angelorum et sanctorum patrum, quando animae eorum a corporibus separantur, ita in octavis recolentes resurrectionem corporum congratulamur resurrectioni eorum. Et attende quod quorumdam sanctorum celebrantur octavae, ne hoc mysterium lateat; non autem omnium vilescat. Si enim non valemus omnium festa celebrare sanctorum, quanto minus octava eorum? Quia igitur diversae ecclesiae in diversis festivitatibus octavam celebrant, ne illas reprehendere videamur, dicimus, quod duplex est octava, scilicet reverentiae sive venerationis seu institutionis. Octava reverentiae est festivitatum paschae, pentecostes, nativitatis beate Mariae virginis et beati Ioannis. Celebrantur enim octavae eorum pro sola devotione, vel pro alio mysterio. Octava enim devotionis est in sanctis patronis ecclesiarum et in sancto Nicolao et in sancta Maria Magdalena et in similibus, quae octavas non habent, sed quaedam ecclesiae ob devotionem eas faciunt. Octava institutionis quadripartita est, quia est octava significations, suppletionis, alterius negotii significationis et futurae glorificationis. Octava significationis est ut octavae sanctorum, vigilias habentium, et festi dedicationis ecclesiae, quod fit in singnumsignum, quod dedicabitur ecclesiae, id est extrema et plenissima dedicatione dicabitur cum ipsa copulabitur Christo. DicariDedicari enim est copulari. Et octavae martyrum, quia ipsi per ea quae passi sunt, et ex eo quod hanc vitam pro nihilo habuerunt, ostenderunt quod erat vita immortalis. Unde octavae Innocentum dici possunt octavae significationis, quia per eas resurrectio nostra significatur. Et etiam octavae beatorum Petri et Pauli et quorumdam sanctorum, quae significant secundam stolam, scilicet glorificationem, quam in octava aetate habituri sumus. Sed quare ob similem etiam causam non celebratur octava passionis domini? Sicut enim Christus, qui est sol iustitiae, natus est, non propter, sed ut lux nostris mentibus, qui eramus in tenebris appareret, sicut et baptizatus est, non propter se, sed ut nostra peccata lavaret, sic mortuus est non propter se, sed ut nos mereremurmoreremur peccato, per quod nos liberaret a morte. Respondeo ideo, quia superveniens festum laetitiae obumbrat et abolet commemorationem tristitiae. Praeterea licet reddatur ratio, quare praemissae octavae fiant, non tamen usquequaque in similibus exigitur, quod octavae fiant. Nam Christus fuit circumcisus carnaliter, ut circumdamur spiritualiter, ieiunavit, ut ieiunemus, pedes lavit, ut lavemus, nec tamen octava istorum aut similium celebramus. Sed et octavae sanctorum ob causam dissimilem celebrantur, ut preamissum est. Rursus dissimilem habet causam octava paschalis sollemnitatis, cui non fit octavae mysterium. Octava tamen additur propter octo beatitudines, quae in illa sollemni octava percipiuntur. Est autem omnium octavarum ratio generalis, quia scilicet octava redit ad caput. Octava suppletionis est octava nativitatis domini, quia in ea supplemus quod minus factum est in festo nativitatis. Quia enim in nativitate multum actum est de partu et parum de parturiente. Et ob similem causam celebratur octava epiphaniae. Octava alterius rei significationis est similiter octava nativitatis domini. Duplex est enim negotium quod in ea figuratur: unum circumcisio domini, quod in evangelio exprimitur, alterum adventus domini ad deum. Est duplex adventus, scilicet Christi ad homines, de quo in nativitate actum est, et hominum ad Christum, de quo in hac octava agitur, quod notat epiphania laudum O admirabile commercium et cetera. Et octava Agnetis in ea enim representatur quod beata Agnas octava die visa est gloriosa a quibusdam fidelibus. Octava futurae glorificationis est octava obitus cuiuslibet sancti. Item nota quod tantum beatus Stephanus et beatus Laurentius inter martyres habent octavas institutionis, solus vero Martinus inter confessores.

DE OFFICIO PRO DEFUNCTIS

Officium pro mortuis agitur ad similitudinem officiorum quae aguntur in passione domini. Missa sine Gloria patri, absque Alleluia et sine osculo pacis, quae laetitiam mentis inculcant, celebratur, quia mors est vindicta primi peccati. Etiam missa pro defunctis pax non datur, quia fideles animae iam non sunt, nec ulterius erunt, in tribulatione huius mundi, sed quiescunt in domino. Unde non est eis necessarium pacis osculum, quos est pacis et concordiae signum, et ideo in illa missa non dicitur illa Domine Iesu Christe qui dixisti apostolis tuis pacem et cetera, nec sacerdos pacem recipit ab altari. Hinc etiam est quod inter monachos pax non datur, quoniam mundo mortui reputantur. Possumus autem hanc missam cottidie celebrare exceptis tribus diebus ante pascha, in quibus non solemus, et exceptis dominicis diebus et aliis festivis diebus, nisi fuerit corpus praesens. Quidam etiam asserunt in ebdomada paschae hoc officium non esse celebrandum, nisi praesens fuerit funus, sed in die sancto paschae minime. Anniversarium autem, si contigerit in die dominica, vel in aliqua celebri sollemnitate, non debet mutari ad sequentem diem, prout fit in festis sanctorum, sed fiat de praecedenti, ut citius occurratur poenis defunctorum quas in purgatorio sustinent. Defuncti enim nostro egent auxilio et beneficio, sed non sancti. Die quidem festivo anniversarium celebrari non debet, nec missa pro defunctis dici, nisi corpus praesens fuerit. Non enim debet corpus sepeliri absque missa, quamvis contrarium fiat in plerisque locis.

DE MISSA PRO DEFUNCTIS

Intellige de missa defunctorum. Corpus enim mortuorum numquam debet esset in ecclesia quamdiu missa de die celebratur. Et si esset ibi prius debet exportari in vestibulum ecclesiae, etiam si imperator esset. Et postea ad missam de mortuis deportari. Debent autem mortui sepeliri sudariis induti et caligas debent habere circa tibias, et sotulares in pedibus, ut sic parati se indicant ad iudicium, et capite posite versus occidentem et pedibus versus orientem. Clerici vero, si fuerint ordinati, indumentis induantur, quibus ordinati fuerant. Si vero non habent ordines more laicorum sepeliantur, et tondeantur, et radantur. Item quaeritur utrum locus sepulturae confert aliquam gratiam, vel ne. Dicit magister Belethus: Quod non prodest locus mortuo. Quod sic probari prodest: Lucifer a caelo prostratus fuit et Adam a paradiso eiectus et quae loca meliora? Item IobIoab interfectus fuit in tabernaculo, et Iob in sterquilinio triumphavit. Obesse autem potest locus ut si quis sepeliatur in ecclesia et non sit dignus. Praeterea sciendum quod septenarius mortorum et tercenarius a veteri testamento sumpserunt exordium, sicut enim Iacob fleverunt filii eius per septem dies, et Moyses per triginta. Item etiam per septem dies quandoque per triginta suorum celebrat officum mortuorum. Et nota quod quattuor modis subvenitur mortuis: oratione carorum, elemosinis, ieiunio et missarum celebratione. Per septem ergo dies mortuis nostris officia facimus ut ad sabbatum animarum citius valeant pervenire vel propter septenarium animae et corporis. Anima enim tres habet vires: rationalitatem, concupiscibilitatem, irascibilitatem. Corpus vero ex quattuor constat elementis. Ut ergo peccata, quae homo per haec septem commisit, deleantur, septenarium mortuis celebramus. ItemTer decem triginta faciunt. Per tria trinitatem, per decem decalogum intelligimus. Tricenarium ideo mortuis facimus, ut quod in observatione decem praeceptorum contra trinitatem delinquunt, dei misericordia eis condonetur. Etiam sciendum quod in missa defunctorum ministri nec casulis nec dalmaticis uti debent, sed tantum albis induti et stolis amictis incedere, quia idem officium per omnia assimilatur dominicae passioni. Qui tamen mos non observatur usquequaque. Cetera de officio mortuorum require supra in speciali in commemoratione omnium animarum.

DE HYMNIS EST SCIENDUM

Sciendum quod scribit auctor libri Rationalis: Hymni tam ex institutione Gelasii papae, quam ex approbatione conciliorum Toletani et Agathensis in singulis divinis officiis canuntur. Est autem hymnus grece latine laus dei cum cantico vel vox humana in laudem dei metrice composita. Quia vero psalmi sunt hymni, unde et psalterium dicitur liber hymnorum. Ideo in quibusdam ecclesiis hymnos non cantant, quod tamen approbandum non est, quia non sine causa sunt a sanctis patribus instituti. In novo testamento Hilarius PictatataviensisPictaviensis episcopus primus hymnorum carmine floruit, ut post eum Ambrosius. Ideo hymni ambrosiani dicuntur, quia eius tempore plurimum in ecclesia mediolanensi cantari coeperunt. Postea vero in ecclesiis occidentalibus quaecumque carmina in laudem dei dicuntur, hymni vocantur. Augustinus dicit in libro Confessionum quod cum Ambrosius a Iustina imperatrice arriana perfidia damnata, persecutionem pateretur, ut intra ecclesiam cum plebe catholica insidiis urgeretur, instituit hymnos et psalmos secundum morem orientalium decantari, ne populus moeroris taedio contabesceret, quod ad omnes postea fuit derivatum. Et cum hymnorum tanta sit auctorictas pensandum est quanta illorum sit protervitas qui observatoribus hymnorum contradicunt.

DE SEQUENTIIS EST NOTANDUM

NotherusNotkerus abbas sancti Galli in Teutonica, ut scribit auctor libri Rationalis, primo sequentias pro neuma ipsius alleluia composuit et Nicolaus papa ad missam cantari concessit. Sed et Hermannus Contractus Teutonicus inventor astrolabii composuit sequentias illas Rex omnipotens, et Sancti spiritus adsit nobis gratia, et Ave Maria, et Alma redemptoris, et SionSimon Bar Iona. Petrus Compostellanus episcopus fecit illam antiphonam Salve regina. Quidam rex Franciae Robertus nomine composuit sequentiam illam Veni sancte spiritus, et Chorus novae Hierusalem. Antiquitus mos erat ut semper alleluia cantaretur cum neuma, sed postea dictus papa instituit loco illius neumae in praecipuis festivitatibus sequentias dici. Quando ergo non dicitur alleluia, non debet sequentia dici, quoniam loco neuma eius dicitur. Et idem significat quod neuma scilicet aeternae vitae gaudium et delitias quae nullo verbo exprimi possunt. Et ideo per neumam, quae est vox non significativa, intelliguntur. Et inde est quod quaedam sequentiae antiquae solent verba nova incognita et inusitata habere. Tum quia caeli gaudium secretum atque incognitum mortalibus est, tum quia incognitus est nobis modus laudandi deum in patria, tum quia iubilus cordis in praesenti vita incognitus est ad plenum, tum quia omnia nova sunt pulchritudine decorata. Hodie vero sequentiae cum voce significativa dicuntur ad notandum quod illa magna festivitate vitae aeternae iubilus plene scientur.

DE PRAEFATIONIBUS

Notandum. Licet olim innumerae essent praefationes, hodie decem tantum sunt canizataecanonizatae. Unde Pelagius papa inquit: Invenimus has novem praefationes in sacro cathalagocatalogo tantummodo recipiendas: unam in resurrectione et in albis paschalibus, id est in septimana paschali, aliam in die ascensionis, tertiam in die pentecostes, quartam in natali domini, quintam in epiphania domini, sextam de apostolis, septimam de sancta trinitate, octavam de sancta cruce, nonam de ieiunio in quadragesimoquadragesima tantummodo esse dicenda. Urbanus quoque papa addidit decimam de beataebeata virgine Maria Quae et unigenitum tuum.

DE ITE MISSA EST SCIENDUM

Haec tria scilicet Te deum laudamus, Gloria in excelsis et Ite missa est sese concomitantur. Et est ratio. Nam Gloria gloriaGloria in excelsis significat illud ineffabile gaudium quod angelus pastoribus nuntiavit dicentes: Annuntio vobis gaudium magnum quia natus est hodie salvator et cetera. Lc 2,10-11. Ite missa est quod est tantum dictum: Ite ad propria missa est consumata. Designat accessum pastorum ad locum nativitatis dicentium ad invicem post angelicam nuntiationem Transeamus usque in Bethlehem et videamus hoc verbum quod factum est. Lc 2,15. Quia ergo ad annuntiationem angeli secutus est pastorum accessus, ideo merito quando sacerdos dicit Gloria in excelsis, in quo praedictum angelum repraesentat, debet etiam dici Ite missa est. Similiter quando haec duo dicuntur vel omittuntur Te deum laudamus ad nocturnum dicitur vel omittitur, quoniam ibi gaudium et laudes, caeli et terrae, creatoris et creaturae, capitis et membrorum designatur. Sicut et in Gloria in excelsis caelum et terra, creator et creatura, caput et membra cum laude et gaudio nominantur. Immo fere omnia quae ibi implicite continentur, hic explicite ponuntur, merito ergo quando illud dicitur hoc non debet omitti. Verumtamen non semper praemissa se comitantur. Nam in festo cathedrae sancti Petri etiam si occurrat in quadragesima, quaedam ecclesiae, licet hoc nostra ecclesia non faciat, dicunt Te deum laudamus ceteris laudibus tacitis. Quia hoc cantico uti solemus ad inthronizandos episcopos in sedes suas, et beatus Petrus eadem die fuit in cathedra antiochena intronizatus, haec auctor Rationalis. Item ut habetur in ordine romano haec se non comitantur in missa de nativitate domini in nocte, et in cena domini, et in vigilia paschae, et pentecostes. Congrue autem et in festis diebus Ite missa est dicitur, quia tunc generalis conventus solet celebrare, qui per huiusmodi denuntiationem licentiam discedendi accipere solet. Ad cottidiana autem missarum sollemnia non generaliter ab omnibus, sed a religiosis convenitur, qui plus spiritualibus negotiis quam saecularibus invigilant, qui et reliqua officia cottidie frequentant. Ergo convenienter illis post missam, ut non statim discedant, sed ut deum benedicant, denuntiantur. Huic assertioni et ecclesiastica consuetudo videtur astipulari quia cum Ite missa est dicimus, ad populum convertimur, quem discedere iubemus. Cum autem Benedicamus domino dicimus non ad populum, sed ad altare, id est ad dominum convertimur nosque ipsosnosmetipsos non ad discedendum, sed ad benedicendum domino hortamur. Sciendum tamen est quod Ite missa est infra adventum