Cantus Network

libri ordinarii of the Salzburg metropolitan province

Feedback

(1r) [H]ic incipit prima pars huius [operis] videlicet ordo seu breviarum de horis canonicis, quid legendum et canendum sit per circulum anni de tempore secundum modum freisingensem. Et primo de adventu domini sabbato ad vesperas super psalmos dominica prima sic incipiendo.

1. DOMINICA PRIMA IN ADVENTU DOMINI

1.1. Sabbato ad vesperas

super psalmos Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. Nota in sabbatinis vesperis finis in antiphonis supertrahitur exceptis maioribus festivitatibus et suis octavis. Ubi sciendum quod finalis qui trahitur sic vocatur neuma seu iubileus et significat ineffabile gaudium de rebus terrenis, quae nec oculus videt, nec auris audit, nec in cor hominis ascendit, quia hominum perfectorum est, [ideo] iubilus dicimus in maioribus sollemnitatibus, quando tam maiores quam minores conveniunt finis omittitur. CP Deus pacis. Ecce dies veniunt. Veni redemptor. Sciendum quod ille versus [HV] Praesepe iam et cetera est omittendus usque in vigiliam nativitatis. Rorate caeli. Ecce nomen domini. OR Excita domine potentiam. Nota hac nocte tam *in vesperis quam in matutinis et in secundis vesperis tantum una collecta videlicet [OR] Excita domine. Sed deinceps in feriis pro suffragium in vesperis erit antiphona de sancta Maria Ne timeas Maria praemissis istis versiculis Ave Maria, Rorate caeli, Egredietur virga. Sequitur ORC Deus qui de beatae. Ad matutinas dicitur Spiritus sanctus cum uno versiculo de supradictis. Sequitur ORC Deus qui de beatae. Sequitur antiphona de omnibus sanctis Ecce dominus veniet. Ex Sion species. ORC Conscentias nostras et cetera ut supra.

[...] domine. Sed [...] et in vesperis erit antiphona de [...] Ne timeas Maria. Praemissis istis versiculis Ave Maria. Rorate. Egredietur. Sequitur OR Deus qui de beatae Mariae et cetera. Dicitur antiphona Spiritus sanctus super Benedictus cum uno versiculo de praedictis et OR Deus qui de beatae Mariae. Sequatur antiphona de omnibus sanctis Ecce dominus veniet. Ex Sion species decoris eius vel Egredietur dominus de loco. ORC Conscientias nostras. Missus est Gabriel differatur dum idem evangelium legatur.

1.2. Ad completorium

AN Alleluia. PS Cum invocarem cum reliquis. Et non variatur exceptis septuagesima et quadragesima. CP Patientes estote. Quod non variatur usque in vigiliam nativitatis Christi dum de tempore canitur. HY Iesu redemptor. Custodi nos domine, qui per circulum anni tam de tempore quam de sanctis non variatur. Bethlehem non es minima, quae sabbatinis noctibus non mutatur ante vigiliam nativitatis Christi. [LT] Kyrie eleison. Christe. [PN] Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. PE Benedicamus patrem cum PS Domine quid multiplicati sunt et [PV] Gloria (1v) [...] vel [...] in fine sequitur [...] cum [PV] Gloria patri. * Ex Sion species vel alius consimilis. OR Excita domine vel [OR] Prope esto. Sequitur PS Deus misereatur. VS Propitius esto. PS Domine exaudi et cetera ut supra. VS Propitius esto domine. Postea PS Domine exaudi orationem meam II cum Requiem aeternam.

Nota ab adventu Christi usque ad nativitatem [TD] Te deum laudamus, [GL] Gloria in excelsis, [IM] Ite missa est omittimus quia maior est gloria novi testamenti quam veteris testamenti, cuius typum infra adventum domini observamus. In nataliciis apostolorum et sancti Nicolai, conceptionis gloriosae virginis Mariae et Thomae apostoli et in plenis officiis sanctorum, si occurrent, praedicta non omittimus. Ab hinc usque ad octavas pentecostes commemorationem sanctae crucis, similiter et de patrono, ad vesperas et ad matutinas solemus reticere. Quidam etiam in isto spatio infra octavam epiphaniae et septuagesimam mentionem sanctae crucis faciunt, quod non videtur fore congruum. Ideo nec crux portari debet cum eo tempore potius de infantia Christi quam de eius passione sit cantandum et legendum.

2. DOMINICA PRIMA IN ADVENTU DOMINI

2.1. Ad matutinum

Ecce venit. PS Venite exultemus.

In primo nocturno Hora est. PS Beatus vir cum reliquis. Egredietur virga. Nota ab adventu domini usque ad eius nativitatem legitur Isaias propheta videlicet [LE] Visio Isaiae, qui quanto de domino prophetavit urbanius, tanto legitur nativitati eius propinquius. Lectiones de ipso claudantur eo more Haec dicit dominus. Primum Aspiciens. Quod debet incipi super basilicam Mariae Magdalenae et primus versus cantabitur ibi. Secundus in medio monasterii. Tertius ante ianuam chori in dextero latere iuxta sanctam crucem. Facta pulsatione ad ianuam [RV] Gloria patri cantetur ad gradus in loco consueto et post [RV] Gloria patri reiteretur. Aspiciens. Quare autem hac nocte tres versus dicamus ad unum responsorium et [RV] Gloria patri. Illud fit propter hoc quod monstrans Christum esse venturum omnium salvatorem et eorum qui in naturali lege fuerunt, quos et terrigenas vocat et notat primus versus Quique terrigenae. Similiter er repetitio [REP] Ite obviam. Et ad hoc tales erant, quales eos terra genuerat, nec lege informati, nec plena fide. Unde et nationes nominantur, quae manent, nati sunt, et gentes sicut sunt geniti, qui cum aliquid credebant de Christo et optabant semper adventum domini sicut Moyses qui dixit [CIT] Mitte quem missurus es. Et eorum qui erant sub lege, quos significat versus secundus Qui regis Israel et repetitio [REP] Nuntia nobis. Et eorum sanctorum qui discesserant, qui eum etiam expectabant apud inferos, quos significat versus tertius Tollite portas et repetitio [REP] Qui regnaturus es. Deinde [RV] Gloria patri ut gratias (2r) agamus pro eis qui sub gratia iam sunt. Est etiam alia ratio propter quam dominicae adventum Christi scilicet in carne, in mente, in morte et ad iudicium. Quod autem post [RV] Gloria patri responsorium reiteratur, denotat quod post vitam praesentem omnia opera consumantur, et tunc deus erit omnia in omnibus, id est conservatio ad sufficentiam omnium. Secundum Aspiciebam. Ecce dominator. Tertium Missus est. Ave Maria. [RV] Gloria patri.

In secundo nocturno Nox praecessit. PS Conserva me cum reliquis. Egredietur dominus de loco. Ave Maria. Salvatorem. Audite verbum.

In tertio nocturno Scientes. PS Caeli enarrant cum reliquis. Ex Sion species. EV Cum appropinquaret dominus cum sua homilia. Ecce virgo. Obsecro. Laetentur. [TD] Te deum laudamus non canitur ut praedictum est.

Praemittatur laudibus Ostende nobis domine.

2.2. [Ad laudes]

Laudum antiphonae In illa die. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis ut in aliis diebus dominicis. Iucundare filia. Ecce dominus. Omnes sitientes. Ecce veniet propheta. [EVI] Fratres. CP Scientes quia hora est, sicut officiali continetur. Nota ad omnes horas, excepta prima, de epistula dominicali capitula potes sumere. Vox clamantis. Spiritus sanctus. OR Deus qui de beatae Mariae. Nota si antiphona super Benedictus vel Magnificat fuerit de beata virgine, tunc etiam dicatur collecta *de beata virgine. Si vero antiphona fuerit de adventu domini sequitur oratio dominicalis de adventu domini. Deinde dicatur antiphona de beata virgine cum oratione. Et hoc intelligas quod fiat in privatis diebus et addatur antiphona de omnibus sanctis Ecce dominus veniet cum Egredietur dominus vel Ex Sion. ORC Conscientias nostras et cetera ut supra. de beata virgine [...] de adventu domini [...] dicatur de eodem d[...] Maria cum versiculo et oratione [...] de omnibus sanctis Ecce dominus veniet. Egredietur dominus vel Ex Sion species. ORC Conscientias nostras. Et hoc intelligas si fuerit in privatis diebus quia in sabbatinis noctibus non consuevimus habere suffragium.

2.3. Ad horas

dicuntur hymni sub dominicali melodia.

2.4. Ad primam

HY Iam lucis. Veni [et] libera. PS Deus deus meus respice cum PS Confitemini. Et hoc ordina sic, ut semper duo psalmi concludantur cum uno [PV] Gloria patri, ut in aliis diebus dominicis. CP Domine miserere nostri, quod non mutatur usque ad nativitatem Christi, nisi in festivitatibus sanctorum, de quibus sit plenum officium et de his proprium capitulum et collecta dicetur. Christe fili dei. Qui sedes ad dexteram. Exurge domine. [LT] Kyrie. Christe. Kyrie. [PN] Pater noster. Et ne nos inducas. Vivit anima. Erravi sicut ovis. Carnis resurrectionem. [CD] Credo in deum. PE Repleatur os meum laude usque ad illum locum Sacerdotes et cetera. Praemittatur Egredietur dominus vel alius consimilis de adventu domini. Deinde dicamus OR Excita domine.

2.5. Ad tertiam

HY Nunc sancte. Dicite filiae Sion. CP Nox praecessit. Veni ad liberandum. Et ostende faciem. Timebunt gentes. Collecta ut supra.

2.6. Ad sextam

(2v) [HY] [Rector pot]ens. Tuam domine [...] ei. Ostende [nobis domine]. [Et] salutare. Memento [nostri]. Collecta ut supra.

2.7. Ad nonam

HY Rerum deus. In tuo adventu. CP Patientes estote usque ad nativitatem domini, vel de epistula dominicali. Super te Hierusalem. Et gloria. Domine deus virtutum. Collecta ut supra.Haec circa horas per omnia serva tam dominicis diebus quam feriatis. Sed circa antiphonas, responsoria et versiculos per duas ebdomadas.

2.8. [Ad aspersionem]

Et nota quod post sextam nunc ex nova complacentia et ordinatione capituli fiat aspersio fontis, hodie et aliis diebus dominicis et per totum annum tali modo quod cantor quem tangit ordo ebdomadae incipiat Asperges me domine. Et sequitur PS Miserere mei et post [PV] Gloria patri repetatur Asperges me et reliqua. Et medio tempore quo ista cantantur, ipse qui missam inofficiare debet vadat cum aspersorio ad dominum praepositum seu decanum ipsos aspergendo aqua benedicta et hoc faciat ad singulos existentes in choro tantum. Quibus finitis ipse inofficiator pramittat VS Quoniam apud te est fons vitae. Et sequatur OR Praesta quaesumus domine. Istam ordinationem invenies infra in notabilibus in tertia parte huius libri. Finita collecta praedicta cantor incipiat missam.

Et nota quod dalmaticis et subtilibus utimur tantum in quattuor temporibus, quia omnes antiphonae sollemniter alleluia habentur. Tamen aliqui volunt quod praescribitur et ministri utantur casulis ab hac die usque ad nativitatem domini, nisi festa apostolorum vel aliorum sanctorum magis celebria inveniant, tunc omnia sollemniter agamus.

2.9. Ad missam

Ad te levavi. IV Vias tuas domine. [IV] Gloria patri. [KY] Kyrie dominicale absque [GL] Gloria in excelsis. CL Excita domine. Et addatur collecta de beata virgine [CLC] Deus qui de beatae Mariae. Quae addatur cottidie ad omnes missas usque ad vigiliam nativitatis Christi. [EVI] Fratres. EP Scientes quia hora est. Universi qui te. Ostende nobis domine. EV Cum appropinquasset dominus. [CR] Credo in unum dicitur. Ad te [domine] levavi. Praefatio cottidiana dominicaliter. Similiter [SA] Sanctus et [AG] Agnus dei. Dominus dabit. Missa cum [BD] Benedicamus domino clauditur.

2.10. In secundis vesperis

Veni et libera. PS Dixit dominus cum reliquis. [EVI] Fratres. CP Scientes quia. Istud capitulum et alia capitula dominicalia, ut supra scriptum est, dicuntur per totam ebdomadam tam ad matutinas quam ad alias horas. Hymnus non canitur. Rorate caeli. Ne timeas. OR Deus qui de beatae.

2.11. Ad completorium

capitulum et hymnus ut supra. Qui venturus. Quae in feriis usque ad vigiliam nativitatis Christi non mutatur. Reliqua omnia ut supra dictum est et cetera.

3. (3r) FERIA SECUNDA

3.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Quod in singulis feriis usque ad inceptionem historiae Clama non mutatur cum de tempore agitur. Nocturnus ferialis cum antiphonis ferialibus habeatur. Egredietur virga. Et legentur hodie et in qualibet feria tres lectiones de Isaia usque ad nativitatem Christi. Et semper incipiatur ubi praecedenti die dimissum est. Aspiciebam. Missus est. Ave Maria. Et hoc cottidie deinceps tria responsoria de historia dominicali sunt recipienda.

Praemittatur Ostende nobis domine.

3.2. Laudes

cottidianae et feriales cum antiphonis ferialibus. Capitulum dominicale ut supra. Vox clamantis. Angelus domini. OR Deus qui de beatae Mariae. Quae sicut loco dominicalis orationis ponatur ergo sibi, eam ut aliqui faciunt, sub una conclusione non sub nectu seu coniugi debet, nec in vesperis nec in matutinis quotiescumque occurrerit sibi aliquod dominicale seu feriale. Capitulum proponimus omnia enim quae iam recitantur ad adventum domini proprie videantur pertinere. Sequatur antiphona de omnibus sanctis Ecce dominus. Egredietur dominus. ORC Conscentias nostras.

Nota. Preces in matutinis et ad primam et in vesperis et ad completorium cum genuflexione dicantur. In matutinis et in vesperis PE Ego dixi domine breviores. PS Miserere. [PV] Gloria patri. Sequitur Exurge domine vel Domine deus virtutum. Et post collectam legantur illi psalmi: [PS] Exaudiat te. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. Et iste psalmus est pro salute vivorum. Sequitur PS Te decet absque [PV] Gloria patri. A porta inferi. Et iste erit pro salute defunctorum. PS Domine ne in furore. Requiem aeternam.

3.3. Ad primam

HY Iam lucis sub melodia feriali. Veni et libera. CP Domine miserere. Preces cottidianae scilicet [PE] Repleatur os meum non [PE] Verba mea. PS Ad te domine levavi. [PV] Gloria patri. Egredietur virga, vel Egredietur dominus, vel Ex Sion species, vel Ostende nobis domine, vel Domine deus virtutum. Quia isti versus ad adventum domini se habent et eorumdem collectae ad primam et ad omnes horas de adventu. Et addatur collecta de sancta Maria.

3.4. [Ad cursus]

Ad tertiam, ad sextam, ad nonam capitula, responsoria, versiculi ut supra in dominica, nisi quod ad primam canunt sub melodia feriali. Nec preces dicuntur.

Post tertiam PS Levavi oculos. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS De profundis. Requiem aeternam. Et similiter idem PS De profundis dicitur ad sextam et ad nonam.

3.5. In vesperis

et in aliis vesperis ferialibus, exceptis sabbatinis noctibus et dominicis diebus, cantantur antiphonae cottidianae seu feriales cum psalmis ferialibus. Capitulum dominicale. Veni redemptor. Qui per totam (3v) ebdomadam canitur, cum agitur de tempore. Preces maiores [PE] Ego dixi domine ut supra. Hierusalem respice. Collecta dominicalis. Sequitur antiphona cum collecta de beata virgine. Postea antiphona et collecta de omnibus sanctis ut supra. Post vesperas dicuntur isti psalmi [PS] Levavi oculos. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. [PS] De profundis. Requiem aeternam.

3.6. Completorium

ut supra. Et preces suas more solito.

Et dicantur isti psalmi post completorium qui et per circulum anni dicantur PS Deus misereatur. VS Propitius esto. PS Domine exaudi II. Requiem aeternam.

4. [COMMENTARIUS]

Nota si occurrunt festa minus celebria, id est trium lectionum, ut Barbarae, Damasi, Luciae et consimilia, tunc ad vesperas fiant antiphonae feriales cum psalmis ferialibus. Capitula et versiculi fiant de sanctis absque hymno. Similiter antiphona super Magnificat et collecta fiant de sanctis. Quibus dictis sequatur antiphona cum versiculo et collecta de adventu domini. Deinde de sancta Maria et de omnibus sanctis. Horae fiant de sanctis cum suis antiphonis et responsoriis, praeter completorium et primam, quae modo et per totum annum tempus respiciunt, nisi festa magna et celebria peragantur.

5. FERIA TERTIA

5.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Nocturnus eiusdem diei. Cetera omnia ut supra scriptum est in secunda feria.

5.2. [Ad laudes]

Antequam conveniret. Oratio de beata virgine.

5.3. Ad vesperas

Quarite dominum. Collecta de dominica. Suffragia et alia omnia ut supra.

6. FERIA QUARTA

6.1. [Ad laudes]

De Sion exibit lex.

6.2. Ad vesperas

Veniet fortior me. Collecta dominicalis.

7. FERIA QUINTA

7.1. [Ad laudes]

Benedicta tu. Oratio de beata virgine.

7.2. Ad vesperas

Expectabo dominum. Collecta dominicalis.

8. FERIA SEXTA

8.1. [Ad laudes]

Ecce veniet.

8.2. Ad vesperas

Ex Aegypto vocavi te. Oratio dominicalis. Salvo officio pleno de beata virgine,

nunc feria sexta ad vesperas et die sabbati similiter et subsequentibus feriis sextis et sabbatis.

9. SABBATO

9.1. [Ad laudes]

Sion noli. Collecta dominicalis. Cetera ut supra.

10. INFRA EBDOMADAM

10.1. Feria quarta Ad missam

EP Patientes estote. EV Venit Ioannes Baptista.

10.2. Feria sexta [ad missam]

epistula ut supra in dominica [EVI] Fratres. [EP] Scientes. EV Dicebat Ioannes ad turbas.

11. DOMINICA SECUNDA

11.1. Sabbato ad vesperas

antiphona super psalmos Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. [EVI] Fratres. CP Quaecumque scripta sunt. Sicut mater. HY Verbum supernum. Rorate caeli. Veni domine. OR Excita domine. Sequitur antiphona cum versiculo et collecta de beata virgine tantum, et non de sanctis.

11.2. Completorium

ut supra in die sabbati adventus domini.

11.3. Ad matutinum

Dominum qui (4r) venturus est.

In primo nocturno antiphona et in aliis duobus ut supra in prima dominica legatur. Sermo Maximi episcopi videlicet Igitur quoniam post tempus spiritualibus epulis. Hierusalem cito. Ecce dominus. Hierusalem surge. Civitas Hierusalem. Ecce veniet. Sicut mater. EV Erunt signa cum sua homilia. Hierusalem plantabis. Egredietur dominus. Rex noster. [TD] Te deum laudamus non dicitur.

Praemittatur Ostende nobis domine.

11.4. [Ad laudes]

laudum antiphonae Ecce in nubibus. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Urbs fortitudinis. Ecce dominus noster. Ecce apparebit. Montes et colles. [EVI] Fratres.CP Quaecumque scripta sunt vel aliud de epistula dominicali. Vox clamantis. Super solium David. OR Excita domine corda. Sequitur antiphona cum versiculo et collecta de beata virgine et non de sanctis.

11.5. Ad primam et ad alias horas

ut supra in priori dominica, praeter capitula et collecta quae erunt de praesenti dominica. Capitula sunt talia [CP] Deus autem patientiae. Aliud [CP] Deus autem spei, et plura alia quae in speciali habentur.

11.6. [Ad missam]

Introitus missae Populus Sion. [KY] Kyrie eleison dominicale sine [GL] Gloria in excelsis. CL Excita domine corda. Et addatur collecta de sancta Maria. [EVI] Fratres. EP Quaecumque scripta sunt. Ex Sion species. Laetatus sum. Stantes erant. Hac die ambo versus cantantur ad alleluia, sed per totam ebdomadam alternantur vicissim. EV Erunt signa in sole. [CR] Credo in unum dicitur. Deus tu qui convertens. Praefatio cotidiana dominicaliter. Similiter [SA] Sanctus et [AG] Agnus dei. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino.

11.7. In secundis vesperis

Veni et libera. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica quodcumque volueris. Hymnus hac nocte non canitur. Sed in feriis per totam ebdomadam ad vesperas cantatur HY Verbum supernum. Rorate caeli. Beata es Maria. Collecta de sancta Maria.

11.8. Completorium

ut supra ferialiter.

12. FERIA SECUNDA

12.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Nocturnus ferialis eiusdem diei cum antiphonis ferialibus. Legatur capitulum dominicale. Vox clamantis.

12.2. [Ad laudes]

De caelo veniet.

12.3. In vesperis

Ecce rex veniet. Preces breviores ut supra. Collecta dominicalis. Cetera omnia fiant ut supra.

13. FERIA TERTIA

13.1. [Ad laudes]

Leva Hierusalem.

13.2. Ad vesperas

Super te Hierusalem.

14. FERIA QUARTA

14.1. [Ad laudes]

Qui post me. Ad vesperas. Dicite pusillanimis. Vox clamantis.

14.2. Ad vesperas

Ecce mitto.

15. FERIA QUINTA

15.1. [Ad laudes]

Tu [es] qui venturus.

15.2. Ad vesperas

Sion renovaberis.

16. FERIA SEXTA

16.1. [Ad laudes]

Qui post (4v) me.

16.2. Ad vesperas

Dicite pusillanimis. Salvo officio pleno de beata virgine ut supra.

17. SABBATO

17.1. [Ad laudes]

Levabit dominus.

18. INFRA EBDOMADAM

18.1. [Ad missam]

EP Ecce ego. EV Amen dico vobis.

18.2. Feria sexta [ad missam]

epistula ut supra in dominica vel de feria. EV Ecce ego.

19. DOMINICA TERTIA

19.1. Sabbato ad vesperas

Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. CP Sic nos existimet homo. Festina ne tardaveris. HY Conditor alme. Rorate caeli. Ante me non vel [AM] O quod occurrit si fuerit post festum Luciae. OR Aurem tuam quaesumus domine. Sequatur antiphona cum collecta et versiculo de beata virgine tantum et non de sanctis.

19.2. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

19.3. Ad matutinum

Rex noster.

In primo nocturno et in aliis duobus ut supra antiphonae et versiculi. Legatur sermo Maximi episcopi qui inceptus est in superiori dominica. Ecce apparebit. Bethlehem civitas. Qui venturus est. Suscipe verbum. Aegypte. Prope est. EV Cum audisset Ioannes cum sua homilia. Descendet dominus. Docebit nos. Ecce radix vel istud Veni domine. [TD] Te deum laudamus non canitur.

Praemittatur Ostende nobis.

19.4. In laudibus

Veniet dominus. PS Dominus regnavit cum reliquis. Hierusalem. Dabo in Sion. Montes et omnes. Iuste et pie. CP Mihi autem pro minimo. Vox clamantis. Ioannes autem. OR Aurem tuam. Addatur antiphona et collecta de beata virgine tantum et non de sanctis.

19.5. Ad primam

Veni et libera. Cetera ut supra in priori dominica.

19.6. Ad tertiam

Tu es qui venturus est. CP Nihil enim mihi. Festina ne tardaveris. RV Relaxa facinora. Timebunt gentes.

19.7. Ad sextam

Ite dicite. CP Nolite ante tempus. Emitte agnum. De petra deserti. Memento nostri.

19.8. Ad nonam

Dicit dominus. Capitulum unum de suprascriptis. Tu exurgens. Quia tempus miserendi. Domine deus virtutum. OR Aurem tuam ut supra.

19.9. Ad missam

Gaudete in domino semper. [KY] Kyrie eleison dominicale absque [GL] Gloria in excelsis. CL Aurem tuam. Addatur collecta de sancta Maria. EP Sic nos existimet homo. Qui sedes. Excita domine. EV Cum audisset Ioannes. [CR] Credo in unum canitur. Benedixisti domine. Dicite pusillanimis. [BD] Benedicamus domino.

19.10. In secundis vesperis

Veni et libera. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Hymnus non dicitur, sed in aliis vesperis ferialibus per totam ebdomadam. Rorate caeli. Beatam me dicent. OR Deus qui de beatae. Si vero fuerit post festum Luciae tunc [AM] O quod occurrit et collecta dominicalis [OR] Aurem tuam et Beatam me dicent habetur in suffragium de (5r) sancta Maria.

20. FERIA SECUNDA

20.1. [Ad laudes]

Consurge consurge.

20.2. Ad vesperas

Elevare vel [AM] O quod occurrit, si sit post festum Luciae.

21. FERIA TERTIA

21.1. [Ad laudes]

Ponam in Sion.

21.2. Ad vesperas

Ponent domino, vel [AM] O quod occurrit.

22. FERIA QUARTA

22.1. [Ad laudes]

Consolamini, nisi fuerit dies quattuor temporum, tunc observetur Missus est Gabriel.

22.2. Ad vesperas

Laetamini cum Hierusalem si non, tunc [AM] O quod occurrit.

23. FERIA QUINTA

23.1. [Ad laudes]

Dies domini sicut fur.

23.2. Ad vesperas

Hoc est testimonium, vel [AM] O quod occurrit.

24. FERIA SEXTA

24.1. [Ad laudes]

Quomodo fiet istud, nisi sit quattuor temporum, tunc antiphona de evangelio videlicet Ex quo facta.

24.2. Ad vesperas

Dies domini si sit ante festum Luciae, si non tunc [AM] O quod occurrit.

25. DE IEIUNIO HIEMALI

Quod in ebdomada tertia adventus domini semper celebrandum est. Sciendum secundum omnes apostolicos a beato Petro usque ad Simplicium papam ordinationes tantum in ieiunio decembris celebrasse. Unde et illud ieiunium non immerito plenius quam reliqua suum habet officium. Nam reliqua nunc aliunde, nunc ex toto, nunc ex magna parte per suas ferias inofficiantur. Similiter sciendum est quod in omni ieiunio quattuor temporum, nisi infra pentecosten, tam ad horas quam ad missas genua flectimus. In quarta quidem feria ad priorem orationem in missa sine salutatione, id est sine Dominus vobiscum, et sine versione ad populum dicendo Oremus. Flectamus genua. Nota secunda oratio sine genuflexione et cum salutatione profertur. Oratio autem in sexta feria cum salutatione et genuflexione recitatur. In sabbato autem omnes orationes genuflexionem sine salutione praecedant, praeter illam de camino. Ibi praemittitur salutatio absque flexione genuum more trium puerorum, qui statuam noluerunt adorare. Ordo etiam praecipit ut infra hymnum trium puerorum non sedeamus, ne illis in camino laborantibus, nos inertiae sessionibus dediti, esse videamur contrarii. Observandum est etiam in hoc ieiunio evangelia legantur. Item nota secundum magistrum Rationalem, quod feria quarta quattuor temporum eadem die examinatorum debet ordinandos examinare, an sint digni vel idonei ad suscipiendos ordines, vel non, ut habetur 24 distinctio. Unde: Et inde quod duae lectiones feria quarta quattuor temporum *leguntur ad missam, quarum prima quae legitur sub tono nocturnali, scilicet *declinante, et significat vetus testamentum. Et secunda quae legitur sub communi tono, scilicet ascendente ad significandum ordinandos in utroque testamento debere esse instructos. Monendi enim sunt qui ad ordinem sacrum accedunt, quod habent notitiam legis et prophetarum, quibus possint alios erudire, ut in supradicto canone habetur. In sexta feria tantum una lectio legitur ad missam *quia auctor novi et veteris testamenti, de quibus praemissum est unus solus deus est et quia ex utroque testamento unum evangelium factum est. Et quia lex et prophetae, quae fuerunt in quarta aetate, in uno *recipiantur evangelio in sexta aetate. Sed die sabbati quattuor lectiones de veteri testamento ante lectionem [EPP] Angelus domini descendens et cetera, quae sumuntur de lege et prophetiis et in quibusdam ecclesiis primam [EPP] Clamabunt cum reliquis ut in plenariis habetur.

Nota quod in diebus quattuor temporum dicuntur preces ad omnes horas flexibus genibus praeter in festis pentecostes. Preces ad matutinas [PE] Ego dixi domine. Ad primam PE Repleatur os meum laude cum PS Ad te domine levavi. Ad tertiam PE Ego dixi domine. PS Miserere mei deus miserere mei. Ad sextam PS Inclina domine. Ad nonam PS Domine refugium.

26. FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM

26.1. [Ad matutinum]

secundum aliquos INV Populus Sion legatur. Nocturnus eiusdem diei cum antiphonis suis. Egredietur virga vel alius consimilis. EV Missus est angelus com sua homilia.

26.2. [Ad laudes]

capitulum scilicet [CP] Erit in novissimis. Missus est angelus. OR Deus qui de beate. Addatur collecta de ieiunio sub una conclusione secundum quosdam. Sed quo ad nos orationem dicimus ad horas et ad matutinas de beata virgine sola. Deinde dicatur antiphona cum oratione de sanctis. Tria responsoria de historia Clama in secundum quod infra de impositione huius historiae per speciales regulas fueris informatus.

26.3. Ad omnes cursus

preces cum psalmo dicimus per tres dies quattuor temporum ut supra scriptum est.

26.4. Ad missam

feria quarta quattuor temporum. IN Rorate caeli. [KY] Kyrie feriale. Sine salutatione cum genuflexione [CL] Praesta quaesumus omnipotens deus. Legatur prophetia sub tono nocturnali [EVI] Dixit Isaias propheta. [EPP] Erit in novissimis. Tollite portas. Quis ascendet. Secunda oratio cum salutatione et sine genuflexione [CL] Festina quaesumus domine. [EVI] In diebus illis. EPP Locutus est dominus ad Achaz dicens. Prope est dominus. Laudem domini. EV Missus est angelus. Confortamini. Praefatio cottidiana ferialiter. Ecce virgo. [BD] Benedicamus domino.

26.5. In secundis vesperis

capitulum et oratio de die. Preces dicimus com genuflexione.

27. FERIA QUINTA

27.1. [Ad matutinum]

Regem venturum.

27.2. [Ad laudes]

laudum De Sion. Quomodo fiet istud vel Dies domini. Capitulum et oratio de dominica.

28. FERIA SEXTA

28.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. EV Anno quinto decimo [EV] Exurgens Maria cum sua homilia. Tria responsoria de historia dominicali, si incepta est, ut infra patebit, per vesperas.

28.2. [Ad laudes]

capitulum (6r) de feria. Egredietur virga. Laudum antiphonae Constantes estote. Ex quo facta est. Collecta de sancta Maria.

28.3. Ad alias horas

dicantur collectae de die.

28.4. Ad missam

Prope esto domine. [KY] Kyrie eleison feriale. CL Excita domine dicatur cum salutatione et genuflexione. [EPP] Egredietur virga. Ostende nobis. Benedixisti domine. EV Exurgens autem Maria. Deus tu convertens. Ecce dominus. [BD] Benedicamus domino.

28.5. In vesperis

antiphonae, capitulum et collecta de die seu de dominica. Preces cum genuflexione dicimus.

29. SABBATO

29.1. Ad matutinum

INV Populus Sion. EV Anno quinto decimo. Tria responsoria de historia dominicali, vel de historia Clama, nisi tunc impediatur per transpositionem feriae in hanc feriam, ut infra patebit. Capitulum de feria [CP] Dicite pusillaminis.

29.2. [Ad laudes]

laudum antiphonae Consurge. Omnis vallis. OR Deus qui conspicis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et postea de sanctis.

29.3. Ad missam

Veni et ostende. [KY] Kyrie eleison feriale. Sine salutatione [ORI] Oremus. Flectamus genua. Levate. [CL] Deus qui conspicis. EPP Clamabunt. A summo caelo. Caeli enarrant. Secunda oratio etiam sine salutatione et cum genuflexione [CL] Concede quaesumus. EPP Laetabitur deserta. In sole posuit. A summo caelo. Tertia collecta cum genuflexione et sine salutatione [CL] Indignos nos. [EVI] Haec dicit dominus. EPP Supra montem. Domine deus. Excita domine. Quarta CL Praesta quaesumus sine salutatione ut supra. [EVI] Haec dicit dominus. EPP Christo meo. Excita domine. Qui regis Israel. Quinta CL Preces popoli sine salutatione ut supra. EPP Angelus domini. Hymnus trium puerorum [HY] Benedictus es domine et cantetur per tres pueros. Quo finito dicatur [ORI] Dominus vobiscum. Oremus. Sequitur CL Deus qui tribus pueris. [EVI] Fratres. EP Rogamus vos. Qui regis. EV Anno quinto decimo. Exulta satis. Exultavit. [BD] Benedicamus domino.

30. [DE HISTORIA CLAMA IN FORTITUDINE]

Nota doctrinam breviarii nostri antiqui de imponendo et observando historiam Clama in fortitudine quae talis est: de historia Clama id observandum censeo, ut ita incipiatur quodusque ad vigiliam nativitatis Christi responsoria eius possint pertingere sine intervallo assumptis interdum his responsoriis quae ex aliis historiis superfuerunt. Nota autem omnino necesse est secundum quosdam in quarta feria quattuor temporum eam inchoare cum potius in antecedentis antiphonis in feria secunda scripta inveniantur. Si autem vigilia domini in sabbato occurrat tunc rectissime in secunda feria proxima (6v) praecedenti incipiatur et inchoatur.

Historia vero quo a dicto responsorio sic incipitur et tot sunt in numero: Clama in fortitudine. Orietur stella. Modo veniet. Egredietur dominus. Praecursor pro nobis. Videbunt gentes. Germinaverunt campi. Emitte agnum. Rorate caeli. Egredietur virga. Annuntiatum est. Nascetur nobis. Intuemini. Montes Israel. Ecce [dominus] veniet.

31. DE LAUDIBUS OBSERVANDIS

Denuntio quod sive anticipent quandoque sine servato ordine feriarum canticales antiphonae suis canticis aptentur, feriales antiphonae quae solent evenire in festo Thomae anticipantur, nisi in dominica occurrant, tunc anticipandae non erunt, sed in feriis suis permaneant. Cum autem anticipantur saepissime fit ut pro continuatione feriarum laudum antiphonae Consolamini proxima die congrue ante vigiliam Christi cantentur. Quarta autem antiphona in his laudibus non continetur, de cantico eiusdem diei fiat.

32. FERIA SECUNDA

32.1. Laudes

Ecce veniet. Dum venerit. Ecce iam. Haurietis. Egredietur dominus. Egredietur virga.

33. FERIA TERTIA

33.1. Laudes

Rorate caeli. Emitte agnum. Ut cognoscamus. Da mercedem. Lex per Moysen. Tu Bethlehem.

34. FERIA QUARTA

34.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion.

34.2. Laudes

Propter Sion. Prophetae. Spiritus domini. Ecce veniet. Annuntiate. Missus est.

35. FERIA QUINTA

35.1. Laudes

De Sion veniet. Convertere. De Sion. Ecce deus. Dominus legifer. Quomodo fiet istud, vel illa Dies domini.

36. FERIA SEXTA

36.1. Laudes

Constantes estote. Ad te domine. Veni domine. Deus a Libano. Ego autem. Ex quo facta est.

37. SABBATO

37.1. Laudes

Consurge. Elevare. Ponam in Sion. Expectetur. Ponent domino. Omnis vallis.

38. ITEM ALIA FERIA

38.1. [Ad laudes]

Consolamini. Laetamini. Ecce deus noster. Cantate. Cantate. Hoc est testimonium.

39. [COMMENTARIUS]

Item quod laudes feriales in festo sancti Thomae occurrentes in feriam transponantur, verbi gratia: festum sancti Thomae si sit in secunda vel tertia feria proxima ebdomada matutinale officium illarum feriarum in priori septimana in feriam secundam vel tertiam transponantur. Hoc etiam notandum est quod illa antiphona ferialis Nolite timere numquam debet cantari, nisi in die sancti Thomae. Et si festum sancti Thomae die dominica fuerit illa (7r) Nolite timere dicenda est super Benedictus loco ilius Ave Maria. Et ipsa Ave Maria dicenda est eodem die, vel praecedenti die, ad suffragium de sancta Maria cum oratione. Item si vigilia sancti Thomae in die ieiunii venerit, cantetur prima missa post tertiam de vigilia sancti Thomae, secunda vero post sextam de tempore. Et totum officium sancti Thomae in secundam feriam transponatur. Si autem festum sancti Thomae in sabbatum inciderit secundas vesperas non habebit, sed per totum dicere de adventu domini et addatur antiphona et oratio de eo.

40. [DE ANTIPHONIS MAIORIBUS]

Item nota quod in secundis vesperis sanctae Luciae incipiatur antiphona super psalmos Veni et libera. Quae non mutatur usque in vigiliam domini tam in feriis quam in sabbatinis noctibus. Et tunc incipitur ordo aliarum antiphonarum, videlicet O sapientia quae ex ore altissimi prodisti, quae sunt duodecim in numero: antiphona prima O sapientia. Veni ad docendum nos viam prudentiae. O adonai. Veni ad redimendum nos. O radix. Veni ad liberandum nos iam noli tardare. O clavis David. Veni et educ vinctos de domo carceris. O oriens. Veni et illumina sedentes. O rex gentium. O Emmanuel. O virgo virginum. Filiae Hierusalem. O Gabriel nuntius. O rex pacifice. O Hierusalem civitas. O mundi domina.

Quaedam ecclesiae cantant septem [AM] O et distinguuntur ab aliis antiphonis, quia in illis ponitur [CIT] Veni et ideo sunt septem quae dirigunt ad duodecim, in quo requievit spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis et cetera. Quaedam ecclesiae addunt duas antiphonas, unam in honore beatae Mariae quae concepit O mundi domina, aliam pro angelo quod ad beatam virginem intravit O Gabriel, ut perficiatur novenarius numerus, ad designandum quod per septem dona spiritus sancti perveniemus ad novem ordines angelorum, quorum quilibet desideravit Christi nativitatem, ut impleretur numerus illorum qui de caelo ceciderunt. Quaedam ecclesiae habent duodecim [AM] O quae duodecim prophetas, qui Christi adventum praedixerunt, qui etiam duodena apostolorum testimonia roboraverunt. Ex quo duodecim tribus et duodecim *signantur [et] salvantur. Sed non sunt nisi septem habentes Veni. Haec omnes antiphonae sunt secundi toni per quod innuitur quod patres antiqui eius adventum cupiebant, quem deum et homines futurum sciebant. Unde canitur [CIT] Geminae gygas substantiae et cetera. Ecclesia vero nostra duodecim antiphonae [AN] O consuevit cantare.

41. [DE HISTORIA CLAMA IN FORTITUDINE]

Modum et formam incipiendi et decantandi historiam Clama in fortitudine cum suis laudibus supravenies positum iuxta breviarium antiquum breviter et plane expressum. Nunc vero (7v) ex abundanti et simpliciores plenius intelligant incipiendi et cantandi praedictam historiam Clama in fortitudine cum suis laudibus, ut expedire scire valeant, ponantur regulae tales speciales. Et diligentius est notandum quod in quemcumque diem vigilia nativitatis evenerit in tali die praecedenti in octava proxima laudes cum historia Clama incipiuntur, nisi quando dies nativitatis in secundam feriam venerit tunc enim [in] proxima die praecedenti incipiuntur. Subsequentes vero recollectae sunt de aliis et assumptae breviores.

42. REGULA PRIMA

Si vigilia nativitatis domini in dominica evenerit, tunc in antecedenti dominica proxima leguntur sermones Qui sunt in illa nocte et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit ut supra habetur in rubrica de dominica tertia. Et tunc adventus domini tantum tres sunt septimanae, diem vigiliae domini non computando, quae secundum quod scribit Ioannes Belethus non de adventu domini, sed de natali et ad tempus gaudii pertinet. Laudes feriales De Sion feria quinta propter festum sancti Thomae transponantur in feriam quintam praecedentis ebdomadae in eiusdem feriam quintam. Responsorium septimum, octavum, nonum de historia Clama. Et quod laudes de festo sancti Thomae transponantur, hoc omni anno est generale ex principio huiusmodi, secundum quod responsorium transponitur. Hoc solo anno est speciale cum vigilia domini in diem dominicam evenerit. Non tunc ultima responsoria de dominica quarta propter vigiliam domini in praecedentem feriam tertiam transposita, historiam Clama interrumpunt, ut infra patebit.

43. [FERIA SECUNDA]

Deinde feria secunda proxima post dominicam tertiam.

43.1. Ad matutinum

Ecce venit plenitudo. Et legatur Vos inquam cum historia Clama quo ad prima tria responsoria scilicet Clama. Orietur. Modo veniet.

43.2. Laudes

Ecce veniet dominus. PS Miserere mei deus. Cum venerit filius. PS Verba mea. Ecce iam. PS Deus deus meus. Haurietis. Canticum PS Confitebor. Egredietur dominus. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. Vox clamantis. Egredietur virga. Collecta de beata virgine.

43.3. Ad vesperas

O rex gentium. Collecta dominicalis.

44. [COMMENTARIUS]

Etiam memento ut singulis annis feriales antiphonae cuiuslibet diei, quando superfuerint, ad horas dicantur et antiphonae quae incurrunt in die sancti Thomae, quia non possunt dici eadem die festo impediente praecedenti, dicantur ad horas cum aliis (8r) antiphonis eiusdem diei. Etiam de his ad considerandum recurretur ad notabile infrascriptum in festo sanctae Luciae.

45. FERIA TERTIA

Propter vigiliam domini quae in dominica evenerit anticipantur aliqua de quarta dominica.

45.1. Ad matutinum

Surgite vigilemus. Antiphonae feriales cottidianae cum nocturno. Egredietur virga. EV Miserunt Iudaei. De historia eiusdem dominicae recipiantur tria ultima responsoria scilicet Iuravi, Non discedimus, Intuemini.

45.2. Laudes

Rorate caeli. PS Miserere. Emitte agnum. PS Iudica me deus. Ut cognoscamus. PS Deus deus meus. Da mercedem. PS Ego dixi. Lex per Moysen. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. Vox clamantis. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis scilicet [OR] Excita domine. Addatur antiphona in suffragium de sancta Maria Ave Maria. ORC Deus qui de beatae Mariae. Postea antiphona cum collecta de omnibus sanctis.

45.3. Ad horas

ut supra, sed dicantur hac die capitula et oratio de quarta dominica.

45.4. Ad missam

cantetur quarta dominica, scilicet Memento nostri ferialiter per totum.

45.5. Ad vesperas

O Emmanuel. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

46. FERIA QUARTA

46.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. Legatur nocturnus eiusdem diei. EV Missus est angelus. Responsoria de historia Clama: quartum, quintum, sextum scilicet Egredietur dominus, Praecursor [pro] nobis, Videbunt gentes.

46.2. [Ad laudes]

Laudum antiphonae Propter Sion. PS Miserere mei. Prophetae praedicaverunt. PS Te decet hymnus. Annuntiate populis. PS Deus deus meus. Ecce veniet. Canticum [PS] Exultavit cor. Spiritus domini. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum de feria [CP] Erit in novissimis. Vox clamantis. Missus est angelus. Oratio de sancta Maria.

46.3. Ad horas et ad missam

ut supra in rubrica de quarta feria quattuor temporum, sed hodie duae missae celebrantur: prima de vigilia apostoli, secunda de tempore.

47. [DE SANCTO THOMA APOSTOLO]

47.1. Ad vesperas

de sancto Thoma apostolo. In suffragium addatur antiphona de sancta Maria O virgo virginum. Oratio de beata virgine.

47.2. Ad matutinum

legatur passio ipsius apostoli.

47.3. [Ad laudes]

post Benedictus in suffragium Nolite timere. Oratio dominicalis. Cetera omnia ut in feria de sancto Thoma apostolo in propria rubrica.

47.4. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis. In suffragium O Gabriel nuntius. Oratio de sancta Maria.

48. FERIA SEXTA

48.1. Ad matutinum

INV Populus Sion. Legatur (8v) nocturnus ferialis cum antiphonis ferialibus. EV Exurgens Maria. Ecce radix. Radix Iesse. Annuntiatum est. Responsorium septimum, octavum, nonum sunt propter diem sancti sancti Thomae ante in proxima feria quinta praecedentis ebdomadae decantata.

48.2. Laudes

Constantes. PS Miserere. Ad te domine. PS Domine exaudi orationem II. Veni domine. PS Deus deus meus. Deus a Libano. PS Domine audivi. Ego autem. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum de quattuor temporibus scilicet [CP] Egredietur virga. Ex quo facta est. Collecta de sancta Maria.

48.3. Ad horas et ad missam

ut supra in propria rubrica de feria sexta quattuor temporum.

48.4. Ad vesperas

O rex pacifice. Addatur antiphona cum collecta de sancta Maria.

49. SABBATO QUATTUOR TEMPORUM

49.1. [Ad matutinum]

Ecce venit plenitudo. Legatur nocturnus ferialis eiusdem diei cum antiphonis ferialibus. EV Anno quinto decimo. Responsoria de historia Clama: tertium decimum, quartum decimum, quintum decimum scilicet Nascetur nobis, Egredietur virga, Ecce dominus veniet. Et sic omnia responsoria de historia Clama sunt enumerata et inter illa non computatur Montes Israel, quod ad primas vesperas sancti Thomae nobiscum solet decantari.

49.2. Laudes

hoc loco anticipentur de sequenti dominica. Canite tuba. PS Miserere. Ecce veniet. PS Bonum est confiteri. Erunt prava. PS Deus deus meus. Expectetur sicut. PS Audite caeli quae. Dominus veniet debet reservari in crastinam diem dominicam ad laudes vigiliae super canticum [PS] Benedicite omnia opera. Omnipotens sermo. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum de quattuor temporibus [CP] Ecce deus noster. Vox clamantis. Omnis vallis. Oratio de feria. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

49.3. Ad horas et ad missam

ut supra de sabbato quattuor temporum in propria rubrica.

49.4. Laudes

secundum Salisburgenses Ponam in Sion. Ponent domino. Consolamini. Expectetur. Laetamini cum Hierusalem.

49.5. Ad vesperas

omnia ut infra in rubrica de vigilia vigiliae domini.

50. [SECUNDA REGULA]

Ponitur secunda regula et est talis. Si vigilia nativitatis domini in secundam feriam evenerit, in praecedenti vero proxima dominica sermones Qui sunt in illa nocte et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit ut supra habentur de dominica tertia in rubrica. Tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et unus dies.

Laudes feriales scilicet Constantes estote de sexta feria propter festum sancti Thomae ad feriam sextam praecedentis ebdomadae transferantur.

51. [FERIA SECUNDA]

Deinde feria secunda proxima (9r) post eandem tertiam dominicam.

51.1. Ad matutinum

Ecce venit plenitudo et habentur feriales antiphonae cum nocturno feriali. Legatur Vos inquam ad duos dies. Hoc * die prima *tria * responsoria de historia Clama in fortitudine.

51.2. Laudes

Ecce veniet cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum dominicale. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

51.3. Ad vesperas

O oriens. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

52. [COMMENTARIUS]

Nota de antiphonis superfluis, tene rubricas infrascriptas in secundis vesperis sanctae Luciae.

53. FERIA TERTIA

53.1. [Ad matutinum]

Regem venturum dominum. Nocturnus ferialis cum antiphonis ferialibus. Legatur pars sermonis Vos ut supra, ubi heri dimissum fuit. Responsorium quartum, quintum, sextum tantum de historia Clama.

53.2. Laudes

Rorate caeli cum reliquis ut supra in prima regula. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria et de omnibus sanctis.

53.3. Ad vesperas

O rex gentium. Oratio dominicalis. Suffragium de sancta Maria et de omnibus sanctis.

53.4. Completorium

ferialiter ut supra.

54. FERIA QUARTA

54.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. Habeatur nocturnus cum antiphonis ferialibus. EV Missus est angelus. Responsorium septimum, octavum, nonum de historia Clama.

54.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de feria quarta quattuor temporum. Vox clamantis qui non variatur in laudibus. Missus est. Oratio de sancta Maria.

54.3. Ad cursus et ad missam

ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

54.4. Ad vesperas

O Emmanuel. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

55. FERIA QUINTA

55.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legantur tres lectiones scilicet de homilia [EV] Missus est et incipiatur ibi [EV] Dixit autem Maria ad angelum secundum quod quidam consueverant facere. Alii vero EV Exurgens Maria cum sua homilia de crastina feria sexta, in qua est dies sancti Thomae, in hodiernum diem anticipant. Utrumque consonum est rationi, sed primum stat cum priori modo et consuetudine. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

55.2. Laudes

De Sion cum reliquis ut supra habetur in prima rubrica. Intuemini. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria et de omnibus sanctis. Qui vero EV Exurgens legent, haberent Ex quo facta est cum oratione de sancta Maria, vel ponent eam in suffragio de sancta Maria.

55.3. Ad horas

ut supra in feriis. Nihil de quattuor temporibus, quia quattuor tempora quintam feriam non recipiunt.

56. [DE SANCTO THOMA APOSTOLO]

56.1. Ad vesperas

omnia fiant de sancto Thoma (9v) ut habetur in ipsius festo propria rubrica. Et addatur in suffragio O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

56.2. Ad completorium [et] ad matutinum

omnia fiant de sancto Thoma. In suffragium addatur Nolite timere. Oratio de feria. Deinde antiphona et oratio de sancta Maria. Quidam evangelium de apostolo legunt pro alia lectione et uni EV Exurgens Maria quinto die legunt pro nona lectione. Quod a priori tempore consuevimus et qualitercumque fiat tunc hoc die Ex quo facta est addimus in suffragium de sancta Maria convenienter.

56.3. Ad horas

de apostolo. Addatur oratio de feria et de sancta Maria.

56.4. Prima missa

post tertiam de apostolo.

56.5. Secunda missa

de tempore hora debita.

56.6. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis ut infra habetur in communi de apostolis. In suffragium addatur O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

57. SABBATO

57.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. EV Anno quinto decimo. [Responsorium] tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

57.2. [Ad laudes]

Laudis antiphonae colligantur ex praecedentibus antiphonis et sunt hae antiphonae: Consurge, Elevare, Ponam in Sion, Expectetur, Ponent domino. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de feria. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

57.3. Ad horas et ad missam

de quattuor temporibus ut habetur in ipsa regula.

57.4. Ad vesperas

Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. CP Gaudete in domino. Iuravi. Conditor alme. Rorate caeli. O rex pacifice. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

57.5. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

57.6. Ad matutinum

per totum ut habetur infra in rubrica de quarta dominica.

58. [TERTIA REGULA]

Sequitur tertia regula. Si vigilia domini in tertiam feriam evenerit in dominica non proxima, [sed] praecedenti, sermones Qui sunt in illa nocte, et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit et imponatur ut habetur supra in rubrica de tertia dominica. Tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et duo dies.

Laudes feriales Consurge de sabbato propter festum sancti Thomae in sabbatum praecedentis ebdomadae transferatur, ne Expectetur omittatur, alias facere non esset. Necesse laudes antiphonae de sabbato transferre, cum sabbatum laudes habeat non proprias, sed collectas et accomodatas.

59. [FERIA SECUNDA]

In feria secunda post eandem dominicam tertiam.

59.1. Ad matutinum

Regem venturum. Legantur tres lectiones de Isaia cum tribus responsoriis de historia dominicali Ecce apparebit.

59.2. Laudes

Ecce veniet cum reliquis ut in octava. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

60. FERIA TERTIA

60.1. [Ad matutinum]

Ecce venit. Legatur (10r) Vos inquam cum historia Clama quo ad prima tria responsoria.

60.2. Laudes

Rorate caeli cum reliquis. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria.

60.3. Ad vesperas

O oriens. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria.

61. [COMMENTARIUS]

Nota de antiphonis superfluis quae superfuerint, tene regulas infrascriptas in secundis vesperis sanctae Luciae.

62. FERIA QUARTA

62.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. Legatur EV Missus est angelus Gabriel cum sua homilia ad tres lectiones. Responsorium quartum, quintum, sextum de Clama.

62.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis ut supra. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de sancta Maria.

62.3. Ad horas et ad missam

ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

62.4. Ad vesperas

O rex gentium. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria.

63. FERIA QUINTA

63.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legantur tres lectiones de homilia evangelii [EV] Missus est et incipiatur ibi [EV] Dixit autem Maria ad angelum. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

63.2. Laudes

De Sion cum reliquis. Capitulum dominicale. Intuemini. Oratio dominicalis. Addatur Quomodo fiet istud et oratio de sancta Maria.

63.3. Ad horas et ad missam

ut supra in feriis.

63.4. Ad vesperas

O Emmanuel. Oratio dominicalis. Addatur antiphona de beata virgine.

64. FERIA SEXTA

64.1. [Ad matutinum]

Ecce venit. EV Exurgens Maria. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

64.2. Laudes

Constantes estote. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria et oratio de tempore dicatur.

64.3. Ad horas et ad missam

ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

65. [DE SANCTO THOMA APOSTOLO]

65.1. Ad vesperas

omnia fiant de apostolo. In suffragium O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

65.2. Ad completorium et ad matutinum

omnia fiant de apostolo. Legatur passio eius cum historia de apostolis. Et EV Anno quinto decimo legatur ad tres lectiones quia aliter eodem modo legi non posset.

Nota vero hoc EV Anno quinto decimo cum antiphona Omnis vallis transferunt hoc anno in proximam diem, cum festum sancti Thomae in sextam feriam venerit. Et EV Exurgens Maria cum antiphona Ex quo facta est transferunt in quintam feriam. EV Thomas unus cum sua homilia pro septima et octava lectione. Et EV Anno quinto decimo cum sua homilia pro nona lectione secundum antiquam nostrae ecclesiae consuetudinem. In suffragium Omnis vallis. Egredietur dominus. Oratio de feria quattuor temporum. Item Nolite timere. Ex Sion species. Oratio dominicalis. Item antiphona et oratio de sancta Maria. Hac die (10v) duas missas celebrare debemus: primam post tertiam de sancto Thoma, secundam post sextam de ieiunio ut supra in rubrica de quattuor temporibus. Et addimus ad horas de quattuor temporibus orationes et de sancta Maria.

65.3. In secundis vesperis

propter dominicum diem nihil dicimus de apostolo praeter Beati eritis cum versiculo et collecta de sancto Thoma.

66. [DOMINICA QUARTA DE ADVENTU]

66.1. Ad vesperas

Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. CP Gaudete in domino. Non auferetur. Rorate caeli. O Gabriel. Oratio de sancta Maria. In suffragium addatur Beati eritis cum versiculo et collecta de sancto Thoma.

66.2. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

66.3. Ad matutinum

per totum ut infra habetur de quarta dominica.

66.4. In secundis vesperis

Veni et libera. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum de dominica. HY Conditor alme. Rorate caeli. AM O. Oratio de quarta dominica. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

66.5. Completorium

ut supra.

67. [FERIA SECUNDA]

67.1. Ad matutinum

Regem venturum. Legatur pars homiliae de evangelio [EV] Anno quinto decimo. Et incipiatur ibi [EV] Qui recipit prophetam. Tria ultima responsoria de historia Clama.

67.2. Laudes

Ecce veniet cum reliquis ut supra. PS Miserere mei cum reliquis. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria.

67.3. Ad vesperas

omnia ut infra habetur de vigilia vigiliae.

68. [QUARTA REGULA]

Sequitur quarta regula. Si vigilia domini in quartam feriam evenerit in dominica [non] proxima, sed praecedenti, sermones Qui sunt in illa nocte, et Legimus sanctum Moysen cum historia Ecce apparebit imponitur eodem modo, ut habetur supra, in rubrica de dominica tertia. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et tres dies.

Laudes feriales Ecce veniet de secunda feria in feriam secundam praecedentis ebdomadae propter festum sancti Thomae transponantur. Quod festum licet hoc anno in dominicam cadat, tamen in secunda feria celebratur.

69. [FERIA SECUNDA ET TERTIA]

Unde feria secunda et feria tertia proxima post eandem dominicam tertiam.

69.1. Ad matutinum

Regem venturum. Legatur nocturnus ferialis cum antiphonis ferialibus. Et legatur Isaias utraque die ad tres lectiones ut habetur supra in feriis cum tribus responsoriis de historia Ecce apparebit.

70. [FERIA QUARTA]

Deinde feria quarta post tertiam dominicam.

70.1. Ad matutinum

Ecce venit. Legatur EV Missus est cum sua homilia. Prima tria responsoria de historia Clama.

70.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de beata virgine.

70.3. Ad horas et ad missam

ut supra feria quarta quattuor temporum.

70.4. Ad vesperas

O oriens. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

71. [COMMENTARIUS]

Nota de antiphoniis superfluis, tene regulas in secundis vesperis (11r) sanctae Luciae scriptas.

72. FERIA QUINTA

72.1. Ad matutinum

Regem venturum. Legantur tres lectiones de tempore homiliae [EV] Missus est angelus. Et incipiatur ibi [EV] Dixit autem Maria ad angelum. Responsorium quartum, quintum, sextum de Clama.

72.2. Laudes

De Sion veniet cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra habetur in prima regula. Capitulum dominicale. Intuemini quantus. Oratio dominicalis. Addatur Quomodo fiet istud. Oratio de sancta Maria. Postea de omnibus sanctis.

73. FERIA SEXTA QUATTUOR TEMPORUM

73.1. Ad matutinum

INV Populus Sion. Et legatur EV Exurgens Maria. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

73.2. Laudes

Constantes cum reliquis. PS Miserere cum reliquis. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria.

73.3. Ad horas et ad missam

ut supra in prima regula de feria sexta quattuor temporum.

73.4. Ad vesperas

capitulum dominicale. O Emmanuel. Oratio dominicalis. In suffragium de sancta Maria et de omnibus sanctis.

74. SABBATO

74.1. [Ad matutinum]

Ecce venit. Legatur EV Anno quinto decimo. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

74.2. Laudes

Consurge cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de tempore. Addatur de sancta Maria et de omnibus sanctis.

74.3. Ad horas et ad missam

ut supra sabbato quattuor temporum in propria rubrica habetur. De vigilia sancti Thomae oratio in missa.

75. [DOMINICA QUARTA DE ADVENTU]

75.1. Ad vesperas

Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. Capitulum de quarta dominica scilicet [CP] Gaudete in domino. Non auferetur. Rorate caeli. O virgo virginum. Oratio de sancta Maria. Addatur antiphona et oratio de apostolo.

75.2. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

75.3. Ad matutinum, ad horas et ad missam

per totum ut infra habetur in rubrica de quarta dominica. Hoc anno convenienter canitur Nolite timere. Oratio dominicalis [OR] Excita domine. Addatur antiphona et oratio de dominica.

75.4. In secundis vesperis

dominicae omnia habeantur de sancto Thoma apostolo. Et addatur O Gabriel cum collecta de sancta Maria.

76. FERIA SECUNDA

76.1. Ad matutinum, ad horas et ad missam

omnia de apostolo.

76.2. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis. Psalmi ut de apostolis. Cetera ut de apostolo. Addatur O rex pacifice. Oratio dominicalis. Postea sequitur antiphona et oratio de sancta Maria.

76.3. Completorium

de tempore ferialiter ut supra.

77. FERIA TERTIA

77.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Vos inquam. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

77.2. Laudes

Rorate caeli cum reliquis. PS Miserere cum reliquis. Capitulum de tempore. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria (11v) et de omnibus sanctis.

77.3. Ad vesperas

per omnia ut infra de vigilia vigiliae.

78. ITEM QUINTA REGULA

Si vigilia domini in quintam feriam venerit in praecedenti feria quarta praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et quattuor dies.

Tunc laudes feriales Ecce [veniet] dominus de secunda feria propter festum Thomae in secundam feriam praecedentis ebdomadae transponatur.

79. [FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM]

In eadem feria quarta quattuor temporum.

79.1. Ad matutinum

INV Populus Sion. Et legatur EV Missus est cum homilia et tribus responsoriis de historia Ecce apparebit.

79.2. Laudes

cottidianae et feriales.

79.3. Ad horas et ad missam

ut supra in rubrica quattuor temporum.

79.4. [Ad laudes]

Missus est. Oratio de sancta Maria. Addatur antiphona et oratio de omnibus sanctis.

79.5. Ad vesperas

O clavis David. Oratio dominicalis. Suffragia consueta ut supra.

80. [COMMENTARIUS]

De antiphonis superfluis sunt regulae subscriptae in secundis vesperis sanctae Luciae.

81. FERIA QUINTA

81.1. Ad matutinum

Ecce venit. Legatur Vos inquam cum historia Clama quo ad prima tria responsoria.

81.2. Laudes

De Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum dominicale. Intuemini. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

Item non mireris quod haec historia scilicet Clama potius in hac feria quinta hoc anno recipiatur quam in quarta feria quattuor temporum vel secunda feria, quia haec historia non propter ieiunium ut multi opinantur est instituta, sed pro proxima ebdomada ante nativitatem domini ut celebrior in divino officio habeatur.

81.3. Ad horas

ut supra in feriis.

81.4. Ad vesperas

O oriens. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis.

82. FERIA SEXTA

82.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. EV Exurgens Maria. Responsorium quartum, quintum, sextum de historia Clama.

82.2. Laudes

Constantes cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria. Addatur antiphona et oratio de sanctis.

82.3. Ad horas et ad missam

ut supra de sexta feria quattuor temporum.

82.4. Ad vesperas

capitulum dominicale. O rex gentium. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria et de omnibus sanctis ut supra.

83. SABBATO

83.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur EV Anno quinto decimo cum sua homilia. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

83.2. Laudes

Consurge cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima rubrica. Pro quarta antiphona recipiatur illa Expectetur ad suum canticum. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de quattuor temporibus. Suffragia consueta.

83.3. Ad horas et ad missam

ut supra in rubrica propria de quattuor temporibus.

84. [DOMINICA QUARTA DE ADVENTU]

84.1. Ad vesperas

Veni et libera. (12r) PS Benedictus cum reliquis. Capitulum de quarta dominica. Non auferetur. Rorate caeli. O Emmanuel. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

84.2. Completorium

ut in sabbatinis noctibus.

84.3. Ad matutinum, ad horas et ad missam

per omnia ut habetur infra in propria rubrica de quarta dominica.

84.4. In secundis vesperis

per totum ut de apostolo. Pro suffragio O virgo virginum. Oratio de beata virgine.

84.5. Completorium

ut de apostolo.

85. FERIA SECUNDA

85.1. Ad matutinum, ad horas et ad missam

ut de apostolis.

85.2. In matutinis

addatur antiphona pro suffragio Nolite timere. Oratio dominicalis. Postea antiphona et oratio de sancta Maria.

85.3. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis. Cetera omnia ut de apostolis. Addatur O Gabriel. Oratio de sancta Maria.

85.4. Completorium

de tempore ferialiter.

86. FERIA TERTIA

86.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur pars homiliae de EV Anno quinto decimo et incipiatur ibi [EV] Qui recipit. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

86.2. Laudes

Rorate caeli cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum dominicale. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis.

87. FERIA QUARTA

87.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Et legatur pars homiliae [EV] Anno quinto decimo et incipiatur ibi ubi heri dimissum fuit. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de historia Clama.

87.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Missus est, vel sumatur una de antiphonis superfluis. Oratio de sancta Maria.

87.3. Ad horas

per totum ut infra habetur de vigilia vigiliae.

88. SEXTA REGULA

Si vigilia domini in sextam feriam evenerit, in feria quarta praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et quinque dies.

Laudes feriales scilicet Rorate caeli de tertia feria propter festum sancti Thomae in tertiam feriam praecedentis ebdomadae transponatur.

89. [FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM]

In eadem quarta feria quattuor temporum.

89.1. Ad matutinum

Ecce venit. Et legatur EV Missus est angelus cum sua homilia. Tria responsoria recipiantur de historia Ecce apparebit.

89.2. Laudes

antiphonae feriales et cottidianae. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de sancta Maria. Et oratio de tempore dicatur.

89.3. Ad horas et ad missam

ut supra in quattuor temporibus rubrica habetur.

89.4. Ad vesperas

capitulum dominicale. O radix Iesse. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis.

90. [COMMENTARIUS]

Da antiphonis superfluis, vide regulas in secundis vesperis sanctae Luciae scriptas.

91. FERIA QUINTA

91.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Isaias propheta in ea parte ubi proxime fuerit dimissum, (12v) vel secundum quod placet. Legatur de homilia EV Missus est et incipiatur ibi [EV] Dixit autem Maria. Tria responsoria de historia Ecce apparebit.

91.2. Laudes

feriales et cottidianae. Capitulum dominicale. Dies domini. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis.

91.3. Ad vesperas

O clavis David. Oratio de tempore. Suffragia consueta ut supra.

92. FERIA SEXTA

92.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. EV Exurgens Maria. Prima tria responsoria de historia Clama.

92.2. Laudes

Constantes cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria. Et oratio de tempore dicatur.

92.3. Ad horas

addatur antiphona et oratio de sanctis.

92.4. Ad horas et ad missam

ut supra in propria rubrica de quattuor temporibus.

92.5. Ad vesperas

O oriens. Oratio dominicalis. Suffragia consueta.

93. SABBATO

93.1. [Ad matutinum]

Ecce venit. EV Anno quinto decimo. Responsorium quartum, quintum, sextum de Clama.

93.2. Laudes

Consurge cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra. Pro quarta antiphona recipiatur Expectetur ad suum canticum. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de quattuor temporibus. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis.

94. [DOMINICA QUARTA DE ADVENTU]

94.1. Ad vesperas

Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. CP Gaudete in domino. Non auferetur. Conditor alme. Rorate caeli. O rex gentium. Oratio dominicalis. Et addatur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

94.2. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

94.3. Ad matutinum, ad horas et ad missam

ut infra in propria rubrica de quarta dominica.

94.4. In secundis vesperis

O Emmanuel. Oratio dominicalis. Addatur de sancta Maria tantum.

94.5. Completorium

ut supra ferialiter.

95. [FERIA SECUNDA]

Deinde feria secunda.

95.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Vos inquam. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

95.2. Laudes

Ecce veniet cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima rubrica. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria. Addatur antiphona et oratio de omnibus sanctis.

95.3. Ad horas

ut in feriis.

96. [DE SANCTO THOMA APOSTOLO]

96.1. Ad vesperas

per omnia ut de apostolo. In suffragium O virgo virginum. Oratio de sancta Maria.

96.2. Completorium

de apostolo.

96.3. Ad matutinum, ad horas et ad missam

ut de apostolo.

96.4. [Ad laudes]

Et addatur in matutinis Nolite timere cum versiculo et oratione dominicali. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

96.5. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis ut infra habetur in secunda parte huius operis in propria rubrica. In suffragium addatur O Gabriel cum ORC Deus qui de beatae.

96.6. Completorium

de tempore ut supra.

97. FERIA QUARTA

97.1. Ad matutinum

Regem venturum. Et legatur Vos inquam. Et incipiatur ibi ubi (13r) prius dimissum fuit, vel legatur pars homiliae de EV Anno quinto decimo et incipatur ibi [EV] Qui recipit. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

97.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis. Missus est. Oratio de sancta Maria, vel recipiatur una antiphona de superfluis. Et oratio dominicalis. Suffragia consueta ut supra.

97.3. Ad vesperas

O rex pacifice. Oratio dominicalis. Et addatur antiphona cum oratione de sancta Maria. Postea de sanctis ut supra.

98. FERIA QUINTA

98.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur de parte homiliae EV Anno quinto decimo ab alia parte [EV] Qui recipit ubi prius fuerit dimissum, vel si heri illa pars fuit lecta hodie ab eadem legatur. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

98.2. Laudes

De Sion venit cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra. Intuemini. Oratio dominicalis. Suffragia consueta ut supra.

98.3. Ad vesperas

per omnia ut habetur infra de vigilia vigiliae.

99. SEPTIMA REGULA

Si vigilia domini in sabbato venit in quarta feria praecedentis ebdomadae ieiunium quattuor temporum celebratur. Et tunc adventus domini sunt tres ebdomadae et sex dies.

Laudes feriales scilicet Propter Sion de quarta feria propter festum sancti Thomae in quartam feriam praecedentis ebdomadae transferantur.

100. [FERIA QUARTA QUATTUOR TEMPORUM]

In eadem feria quarta quattuor temporum.

100.1. Ad matutinum

Ecce venit. Legatur EV Missus est cum sua homilia. Tria responsoria de historia Ecce apparebit.

100.2. Laudes

Propter Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis. Capitulum de quattuor temporibus. Missus est. Oratio de sancta Maria. Oratio de tempore ad horas legatur.

100.3. Ad reliquos cursus et ad missam

ut supra in rubrica de quattuor temporibus.

100.4. Ad vesperas

O adonai. Oratio dominicalis et capitulum dominicale. Suffragia ut supra.

101. [COMMENTARIUS]

De antiphonis superfluis, vide regulas scriptas in secundis vesperis sanctae Luciae.

102. FERIA QUINTA

102.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Isaias propheta in parte prius dimissa. Responsoria de historia Ecce apparebit.

102.2. Laudes

feriales cottidianae. Capitulum dominicale. Dies domini. Oratio de dominica. Suffragia ut supra.

102.3. Ad vesperas

O radix. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

103. FERIA SEXTA

103.1. [Ad matutinum]

INV Populus Sion. EV Exurgens Maria. Tria responsoria de historia Ecce apparebit.

103.2. Laudes

antiphonae feriales et cottidianae. Capitulum de quattuor temporibus. Ex quo facta est. Oratio de sancta Maria. Suffragium de sanctis.

103.3. Ad horas et ad missam

ut supra in sexta feria quattuor temporum.

103.4. Ad vesperas

O clavis David. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

104. (13v) SABBATO

104.1. Ad matutinum

Ecce venit. EV Anno quinto decimo. Prima tria responsoria de historia Clama.

104.2. Laudes

Consurge cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra in prima regula. Pro quarta antiphona recipiatur illa Expectetur ad suum canticum. Capitulum de quattuor temporibus. Omnis vallis. Oratio de quattuor temporibus. Suffragia de sancta Maria et de sanctis.

104.3. Ad horas et ad missam

ut supra sabbato quattuor temporum.

105. [DOMINICA QUARTA DE ADVENTU]

105.1. Ad vesperas

antiphona super psalmos Veni et libera. PS Benedictus cum reliquis. CP Gaudete in domino. Non auferetur. HY Conditor. Rorate caeli. O oriens. Oratio dominicalis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

105.2. Completorium

ut in sabbatinis noctibus.

105.3. Ad matutinum, ad horas et ad missam

ut infra habetur in propria rubrica de quarta dominica. Deinde

105.4. In secundis vesperis

dominicae dominicae O rex gentium. Oratio dominicalis. Cetera ut infra de quarta dominica.

105.5. Completorium

ferialiter ut supra.

106. FERIA SECUNDA

106.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Vos inquam per duos dies. Responsorium quartum, quintum, sextum de Clama.

106.2. Laudes

Ecce veniet. PS Miserere cum reliquis ut supra. Egredietur virga. Oratio de sancta Maria. Suffragia consueta ut supra in feriis.

106.3. Ad vesperas

O Emmanuel. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

107. FERIA TERTIA

107.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur Vos inquam ubi prius dimissum fuit. Responsorium septimum, octavum, nonum de Clama.

107.2. Laudes

Rorate caeli cum reliquis. PS Miserere cum reliquis. Tu Bethlehem. Oratio dominicalis. Suffragia de sancta Maria et de omnibus sanctis ut supra.

108. [DE SANCTO THOMA APOSTOLO]

108.1. Ad vesperas

per omnia ut de apostolo. In suffragium addatur O virgo virginum cum versiculo et oratione de sancta Maria.

108.2. Ad matutinas

addatur Nolite timere cum versiculo et oratione dominicali. Cetera omnia ut habetur in rubrica de sancto Thoma.

108.3. In secundis vesperis

Iuravit dominus cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut habetur de apostolis. Et addatur antiphona post Magnificat O Gabriel cum collecta de sancta Maria.

108.4. Completorium

ferialiter ut supra.

109. [FERIA QUINTA]

Deinde feria quinta.

109.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur pars homiliae evangelii [EV] Anno quinto decimo ab illa parte [EV] Qui recipit. Responsorium decimum, undecimum, duodecimum de Clama.

109.2. Laudes

De Sion cum reliquis. PS Miserere cum reliquis ut supra. Intuemini. Oratio dominicalis. Suffragia ut supra.

109.3. [Ad vesperas]

O rex pacifice. Oratio dominicalis. Suffragia consueta ut supra.

110. FERIA SEXTA

110.1. [Ad matutinum]

Regem venturum. Legatur * Laetitia quanta de parte homiliae evangelii [EV] Anno quinto decimo post illam partem [EV] Qui recipit ubi postquam dimissum fuit. Responsorium tertio decimum, quarto decimum, quinto decimum de Clama.

*Et

110.2. *Laudes

* Constantes cum reliquis. Quomodo fiet istud. Oratio de sancta Maria. (14r) In suffragio de sanctis.

110.3. Ad horas

ut supra in feriis.

110.4. Ad vesperas

ut infra in propria rubrica de vigilia vigiliae.

111. ITEM DOMINICA QUARTA ET PROXIMA ANTE NATIVITATEM DOMINI

111.1. Ad vesperas

super psalmos Veni et libera. PS Benedictus. CP Gaudete in domino. Non auferetur. HY Conditor. Rorate caeli. AM O quod occurrit. OR Excita quaesumus domine. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria tantum.

111.2. Completorium

ut supra in sabbatinis noctibus.

111.3. Ad matutinum

Surgite vigilemus. PS Venite exultemus.

In primo nocturno Hora est. PS Beatus vir cum reliquis ut supra. Egredietur virga. Et legatur sermo beati Augustini qui sic incipit Legimus sanctum Moysen ad sex lectiones. Canite tuba. Vicesima quarta. Non auferetur.

In secundo nocturno Nox praecessit et PS Conserva me cum reliquis. Egredietur dominus. Me oportet. Ecce iam. Virgo Israel.

In tertio nocturno Scientes cum reliquis. PS Caeli enarrant cum reliquis. Ex Sion species. EV Miserunt Iudaei cum sua homilia. Iuravi. Non discedimus. Radix Iesse. [TD] Te deum laudamus non canitur.

111.4. Laudes

Canite tuba. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Ecce veniet. Erunt prava. Dominus veniet. Omnipotens sermo. [EVI] Fratres. CP Nihil solliciti sitis, vel aliud de epistula dominicali, vel quod in officiali continetur. Vox clamantis. Ave Maria. Oratio de sancta Maria. Et oratio de dominica scilicet [OR] Excita domine dicatur ad horas cum ista oratione [ORC] Deus qui de beatae Mariae. Post matutinas sequitur PS Domine ne in furore cum Requiem aeternam. Cetera ut in prioribus dominicis.

111.5. Ad primam

Veni et libera. Cetera ut in priori dominica.

111.6. Ad tertiam

Ex quo facta. Capitulum dominicale. Festina ne tardaveris. Oratio dominicalis.

111.7. Ad sextam

Ecce ancilla domini. Capitulum de dominica. Emitte agnum. Oratio de dominica.

111.8. Ad nonam

Ecce virgo. Capitulum dominicale. Tu exurgens. Oratio dominicalis. Et ita usque ad vigiliam domini fiat.

111.9. Ad missam

Memento nostri domine. [KY] Kyrie eleison dominicale absque [GL] Gloria in excelsis. CL Excita domine. EP Gaudete in domino. Prope est domine. Laudem domini. Veni domine. EV Miserunt Iudaei. [CR] Credo in unum dicitur. Ave Maria. Praefatio cottidiana. Canitur [SA] Sanctus et [AG] Agnus dei dominicaliter. Ecce virgo. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino.

111.10. In secundis vesperis

Veni et libera. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Hymnus (14v) non canitur. Rorate caeli. AM O quod occurrit. Oratio dominicalis. Addatur antiphona cum collecta de sancta Maria.

111.11. Completorium

ferialiter ut supra.

112. [COMMENTARIUS]

Et nota quod ista dominica scilicet quarta secundum Rationalem et alios historiographos intitulantur dominica vacans, quod apostolicus olim haec dominica elemosinis vacabat, et tam ipse quam sui circa hoc intenti nullam stationem faciebant, propter quod dicta est vacans, scilicet a statione et indulgentia. Alias rationes quoniam vacans vocatur invenies et in Rationali. Item de vigilia domini in quamcumque feriam evenerit, ipsa vigilia antiphona de cantico mutetur in proximam feriam ante vigiliam.

112.1. Ad matutinum

Ecce venit. Et legatur sermo Maximi videlicet Laetitia quanta ad tres lectiones. Egredietur virga. Egredietur. Montes Israel. Ecce dominus.

113. IN VIGILIA VIGILIAE DOMINI

113.1. Ad vesperas

Veni et libera. Psalmi feriales legantur ab hinc usque ad octavas epiphaniae. Finalis antiphonarum omittitur. CP Paratus esto vel aliud ut in officiali continetur. De illa occulta. Hymnus non canitur. Rorate caeli. O Hierusalem. Preces amodo non dicantur. OR Praesta quaesumus omnipotens deus, vel illa secundum aliquos libros [OR] Deus qui nos redemptionis. Sequitur antiphona et oratio de sancta Maria tantum et non de sanctis.

113.2. Ad completorium

CP Paravit dominus. Hymnus ut supra. Custodi nos. Paratus esto. OR Vincula quaesumus domine, vel ista [OR] Deus qui nos redemptionis.

113.3. Ad matutinum

Hodie scietis. Habetur nocturnus cum antiphonis cottidianis et ferialibus. Hodie scietis. Legatur EV Cum esset desponsata cum sua homilia ad tres lectiones. Sanctificamini. Constantes. Sanctificamini. [TD] Te deum laudamus non canitur, sed praemittatur Constantes, vel alius consimilis.

113.4. Laudes

Iudaea. PS Dominus regnavit cum reliquis. Hodie scietis. Crastina die. Intuemini. Crastina erit vobis absque finali in omnibus antiphonis. CP Paratus esto vel aliud ut in officiali habetur de vigilia vigiliae. Constantes. Ioseph fili David. Oratio sola de sancta Maria [OR] Deus qui de beatae Mariae. Si autem fuerit dies dominicus, tunc addatur collecta dominicalis sub una conclusione.

Ad primam nec ad alias horas hymnus canitur, quia omnes horae festive et sollemniter dicuntur.

113.5. Ad primam

antiphona de laudibus Hodie scietis. CP Propter Sion vel aliud. (15r) OR Deus qui nos.

113.6. Ad tertiam

Levate. CP Videbunt gentes. Hodie scietis. Crastina die. Collecta ut supra.

113.7. Ad sextam

Rex pacifice. CP Salus erit vel aliud. Crastina. Crastina erit. Oratio ut supra.

113.8. Ad nonam

Magnificatus. CP Et eris corona. RP Crastina. Hodie scietis. Oratio ut supra.

114. [COMMENTARIUS]

Notandum quod ergo cum vigilia domini venit in die feriatum, tunc praescripta sic observari debent.

115. [DE VIGILIA DOMINI SI IN DOMINICA VENERIT]

Sed si vigilia domini in dominicam venerit, tunc in primis vesperis vigilia vigiliae modus suprascriptus servetur quo ad vesperas et ad completorium. Sed quo

115.1. Ad matutinum

erit Hodie scietis.

In primo nocturno Hora est. Et habeatur nocturnus dominicalis. PS Beatus vir cum reliquis. Egredietur virga. Sermo Augustini qui sic incipit Legimus sanctum Moysen, vel Isaiam prophetam, vel alium qui tempori congruit ad sex lectiones. Et canuntur sex responsoria de historia quartae dominicae scililcet Canite tuba cum reliquis.

In secundo nocturno Nox praecessit. PS Conserva me cum reliquis. Egredietur dominus.

In tertio nocturno Scientes. PS Caeli enarrant cum reliquis. Hodie scietis. EV Cum esset desponsata. Sanctificamini cum reliquis duobus ut supra. [TD] Te deum laudamus non canitur, sed praemittatur Constantes.

115.2. Laudes

Iudaea et Hierusalem cum reliquis. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Cetera ut supra.

115.3. Ad primam et ad omnes alias horas

ut supra festive et sollemniter.

115.4. Ad primam

PS Deus in nomine tuo et psalmi isti [PS] Deus deus meus respice omnes omittantur.

115.5. [Ad missam]

Item si vigilia domini in dominicam evenerit vel in aliam feriam officium eius est Hodie scietis. [KY] Kyrie eleison feriale absque [GL] Gloria in excelsis, etiam si esset dies dominicus. Collecta sola [CL] Deus qui nos redemptionis, nisi fuerit dies dominicus, tunc ambae collectae sub una conclusione dicantur. EPP Propter Sion. Deinde continuatim legatur EP Paulus servus. Hodie scietis. Alleluia non canitur, nisi fuerit dominica, tunc Veni domine. EV Cum esset desponsata. [CR] Credo in unum non canitur, nisi fuerit dominica. Tollite. Praefatio cottidiana. [SA] Sanctus et [AG] Agnus ferialiter. Revelabitur. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino. Et si fuerit dominica et tunc officium dominicale cantetur in praecedenti septimana.

116. IN VIGILIA NATIVITATIS CHRISTI

116.1. Ad vesperas

antiphona super psalmos Scitote quia prope. PS Laudate pueri. Orietur. PS Laudate dominum omnes gentes. Dum (15v) ortus. PS Lauda anima. Gaude et laetare. PS Laudate dominum quoniam bonus. Ave spes nostra. PS Lauda Hierusalem. CP Paulus servus. Iudaea et Hierusalem. Constantes. [RV] Gloria patri. Quo finito responsorium reiteratur [REP] Iudaea et Hierusalem et reliqua. Hymnus non canitur. Constantes estote. Cum esset desponsata. Oratio sola dicatur de sancta Maria videlicet [OR] Deus qui de beatae Mariae. Et hoc secundum antiquum nostrum breviarium. Sed aliae ecclesiae habent orationem de vigilia [OR] Deus qui nos redemptionis secundum Ioannem Belethum, qui dicit quandocumque aliqua vigilia habet propriam collectam, ad vesperas ista debet recipi.

116.2. Ad completorium

super psalmos AN Alleluia. CP Populus gentium. HY Veni redemptor gentium cum HV Praesepe iam fulget. Custodi nos. Vigilate animo. [LT] Kyrie eleison. Constantes estote. OR Deus qui hanc et cetera.

116.3. Ad matutinum

Christus natus est nobis venite adoremus. PS Venite exultemus.

In primo nocturno Dominus dixit ad me. PS Quare fremuerunt. Tamquam sponsus. PS Caeli enarrant. Diffusa est. PS Eructavit. Speciosus forma. Nota quod lectiones omnes leguntur in cappis praeter septimam lectionem, quae in dalmatica cum duabus candelis et thuribolo adiunctis pronuntiatur, et reliqua omnia in dalmatica perficiantur. Item legantur tres lectiones de Isaia scilicet [LE] Primo tempore. Et finiuntur sic Haec dicit dominus deus. Hodie nobis. Gloria in excelsis cum [RV] Gloria patri, quod ad tria prima responsoria canitur. Secunda LE Consolamini consolamini. Hodie nobis. Gloria in excelsis cum [RV] Gloria patri. Tertia LE Consurge consurge. Descedit de caelis. Tamquam sponsus cum prosa [TP] Missus ab arce et [RV] Gloria patri cum prosa [TP] Gloria piae trinitati et cum illa prosa [TP] Facturae plasmator. TPV Cunctorum. TPV Qui caelos. TPV Cum sancto. TPV Quique tunc. TPV Nunc iunge[n]s. [REP] Fabricae mundi. Choro mediante propter neuma ad quemlibet versum. Et est notandum secundum magistrum Rationalem quod in primo nocturno post quemlibet versum cuiuslibet responsorii dicitur [RV] Gloria. Ex eo quod tria significat: scilicet restaurationem angelorum, cum dicitur [CIT] Gaudet exercitus angelorum in primo responsorio. Secundo reparationem hominum cum in eodem responsorio dicitur [CIT] Pax vera descendit. Item tertius modus quo haec facta sunt cum dicitur [CIT] Descendit de caelis et cetera. Et facta sunt per trinitatem. Idcirco post quodlibet istorum trium responsoriorum [RV] Gloria patri cantatur ad laudem trinitatis. Item in primis duobus responsoriis Gloria in excelsis pro duobus versibus canitur et per hoc duo praecepta novi testamenti videlicet [dilectionem] (16r) dei et proximi designamus et salutem duorum popolorum scilicet iudaici et gentiles vel redemptionem corporis et animae, pro quibus digne canimus cum angelis [CIT] Gloria in excelsis.

In secundo nocturno Suscepimus deus. PS Magnus dominus. Orietur. PS Deus iudicium. Veritas de terra. PS Benedixisti. Notum fecit dominus. Legatur sermo Fulgenti Natalis domini ad tres lectiones et concluduntur cum Tu autem domine. Quem vidistis. O magnum mysterium. Beata dei.

In tertio nocturno Homo natus est. PS Fundamenta. Laetentur caeli. PS Cantate i. Notum fecit dominus. PS Cantate II. Benedictus qui venit. Legantur tria evangelia cum suis homiliis: EV Exiit edictum a Caesare. Sancta et immaculata. Secundum [EV] Pastores loquebantur. In principio erat. Tertium EV In principio erat. Verbum caro factum est. In principio vel Puer natus est. Et prosa [TP] Quem aethera cum sequentibus versibus choro mediante propter neuma ad quemlibet versum. Deinde incipiatur missa in galli cantu.

116.4. Ad missam

Dominus dixit ad me. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter, quod secundum consuetudinem nostrae ecclesiae solum hodie canitur in ista missa et numquam alias canitur. CL Deus qui hanc sacratissimam. EPP Populus gentium. Deinde continuatim legatur EP Apparuit gratia. Tecum principium. Dominus dixit. SE Grates nunc omnes. EV Exiit edictum. [CR] Credo in unum dicitur. Laetentur caeli cum suis versibus. Praefatio de nativitate Christi [PF] Quia per incarnati verbi, quae non mutatur usque ad epiphaniam domini, praeterquam in die et in octava sancti Ioannis evangelistae. [VAR] Communicantes per totam septimanam, quotiens cantatur de nativitatem Christi. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dei sub melodia dominicali. In splendoribus sanctorum. Missa cum [BD] Benedicamus domino clauditur. Sacerdos non benedicat populum seu dat benedictionem tam in prima missa quam in secunda, ne populo quasi licentiam abeundi infra matutinas dedisse videatur. Finita missa statim legatur EV Liber generationis cum sua melodia. Et est ratio talis quia generatio divinitatis de qua facta est mentio in missa Dominus dixit ad me quod processit generationem humanitatis, de qua legitur EV Liber generationis, quia illarum generationum notitia, sint nobis laudis materia. Ideo lecto evangelio cantores incipiant [TD] Te deum laudamus. Quo finito (16v) praemittatur Ipse invocavit me et sic incipiantur laudum antiphonae.

116.5. [Ad laudes]

Quem vidistis. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Genuit puerpera. Ecce advenit. Angelus ad pastores. AN Facta est. Capitulum nec versiculus dicitur post ultimam antiphonam. Sed incipiatur Gloria in excelsis. Post Benedictus finita antiphona sequitur collecta de die [OR] Concede quaesumus omnipotens deus sine conclusione, et statim sequitur O mundi domina et Completi sunt dies. Post partum virgo. Sequitur [ORC] Deus qui per beatae Mariae. Finitis his omnibus celebretur secunda Missa.

116.6. Ad secundam missam

Lux fulgebit. [KY] Kyrie eleison dominicale, non sicut in prima missa, sed sicut canitur in dominica per totum annum, cum [GL] Gloria in excelsis. CL Da quaesumus omnipotens deus. Et addatur collecta de sancta Anastasia sub una conclusione. EPP Spiritus domini super me. Et EP Apparuit benignitas legatur continuatim. Benedictus. Dominus regnavit. SE Eia recolamus. EV Pastores loquebantur. [CR] Credo in unum canitur. OF Deus enim. PF Quia per incarnati. [VAR] Communicantes dicitur. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. Exulta filia. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino secundum antiquum breviarium nostrum, sed secundum antiquos cantatur [IM] Ite missa est et secundum eosdem benedictio datur. Super quod talem reddunt rationem: indecens enim esset populum continuare diem cum nocte expectando tertiam missam, et hoc teneat quisque secundum quod sibi placuerit in hoc.

Sciendum enim est quod illi sacerdotes qui in die natalis Christi iuxta ordinationem sanctae ecclesiae volunt plures quam unam missam celebrare necesse est quod debent corde et ore habere, secundum Hostiensem, quod non sumant vinum superfusionis, hoc est primam superfusionem, nec secundam factam super digitos. Si secus fecerint non sunt ieiuni ut habetur in decretali De missarum celebrando. Certum est enim quod tales sacerdotes cauti debent esse et diligentes, ita quod totum sacramentum de calice bibant et evacuant, deinde superfundant vinum, et tunc tam eadem superfusio calicis quam ablutio digitorum ministro altaris vel alteri devoto homini propter reverentiam ad sumendum porrigant. Nec est advertendum opinio quorumdam simplicium, qui huiusmodi opinionis sunt, non vere quia quidquid admiscetur, sanguini sanguis efficitur, quod tamen falsum est iuxta decreta Cum in arte, ut habetur in glossa capitulo decretalis, quod in dubiis de consecratione ecclesiae super verbo consecrato: Cum enim multum differt sacratum seu sacramentum et sanctificatum (17r) seu benedictum, quia minus dignum non trahit ad se magis dignum.

Ad primam nec ad alias horas hymnus canitur.

116.7. [Ad primam]

In principio. CP Apparuit benignitas. Christe Iesu fili dei. RV Qui natus est de virgine. Exurge domine. [LT] Kyrie eleison. Et ne nos. Verbum caro factum est. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. Sequitur Speciosus forma. OR Concede quaesumus omnipotens deus. Et nota antiphonam ad primam et capitulum illa duo per singulos dies canuntur seu dicuntur usque ad epiphaniam domini.

116.8. Ad tertiam

Hodie Christus natus est. Privatis vero diebus erit Hodie intacta. CP Apparuit gratia. Speciosus forma. Notum fecit dominus. Oratio ut supra.

116.9. Ad sextam

Natus est nobis hodie. Sed privatis diebus Natus est nobis. CP Multifariam. Notum fecit dominus. RV Benedictus qui venit. Ipse invocavit me. Oratio ut supra.

116.10. Ad tertiam missam

seu ad publicam introitus missae sollemniter incipiatur Puer natus. [KY] Kyrie eleison sollemne cum [GL] Gloria in excelsis. CL Concede quaesumus. EPP Propter hoc scietis [et] EP Multifariam legantur continuatim. Viderunt omnes. Dies sanctificatus. SE Natus ante saecula. EV In principio erat verbum. [CR] Credo canitur. Tui sunt caeli. Praefatio et [VAR] Communicantes ut supra. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. Viderunt. [IM] Ite missa est.

Item nota quod hac die nativitatis domini tres missae celebrentur ut magister Rationalis ponit propter has causas, quia per eas repraesentatur triplex status scilicet ante legem status, sub lege status, sub gratia. Quod potest intelligi in his versibus: tres in natali missae debent celebrari, quarum prima sacram Christi signat genituram, altera vetera designat gaudia Christi, tertia iam factum, quod lex fore sacra designat. Nam per primam missam quae canitur in nocte intelligas statum, qui fuit ante legem, scilicet quando homines erant in tenebris, unde canitur in prophetia missae hodiernae [CIT] Populus qui ambulabat in tenebris. Secunda missa quae canitur in aurora repraesentat tempus sub lege, in quo iam recipiebant ex parte cognoscere Christum, sed non plene propter dicta legis et prophetarum et ideo canitur inter diem et noctem et dicitur [CIT] Lux fulgebit. Tertia missa dicitur in die per quam designatur tempus gratiae scilicet praesens unde dicitur [CIT] Puer natus.

116.11. In secundis vesperis

Tecum (17v) principium. PS Dixit dominus. Redemptionem. PS Confitebor. Exortum. PS Beatus vir. Apud dominum. PS De profundis. De fructu. PS Memento. CP Multifariam vel aliud ut in officiali continetur. Verbum caro. In principio cum prosa [TP] Quem aethera. Tecum principium. Lux orta. CL Concede nos quaesumus omnipotens deus. Qua finita fiat processio ad sanctum Stephanum cum Sancte dei pretiose. Ut tuo interventu. Sequitur Gloria et honore. Stephanus autem. CL Da nobis quaesumus domine. Deinde redeatur ad chorum cum O mundi domina et Completi sunt. Sequitur Post partum. ORC Deus qui per beatae Mariae. Deinde [BD] Benedicamus domino.

116.12. Ad completorium

CP Populus gentium. Quod non mutatur usque ad epiphaniam domini. HY A solis ortus. Custodi nos. Ecce de quo. Collecta de nativitate. Et nota: hymnus et antiphona super Nunc dimittis non mutatur ante octavam nativitatis Christi.

117. DE SANCTO STEPHANO

117.1. Ad matutinum

Regem protomartyris Stephani.

In primo nocturno Beatus Stephanus. PS Beatus vir. Constitutus. PS Quare fremuerunt. In tribulatione. PS Domine quid multiplicati. Gloria et honore. Legatur sermo beati Fulgentii episcopi qui sic incipit Heri celebravimus ad sex lectiones. Lapidabant. Videbant. Stephanus autem.

In secundo nocturno Lumine vultus. PS Cum invocarem. Benedictionis. PS Verba mea. O quam admirabile. PS Domine dominus noster. Posuisti domine. Stephanus servus. Hesterna die. Impii super.

In tertio nocturno [In domino deo suo confisus]. PS In domino confido. Psalmum ipsum. Sine macula. PS Domine quis habitabit. Domine virtus. PS Domine in virtute. Magna est gloria. [EVI] Dicebat Iesus turbis cum sua homilia. Intuens. Impetum. Patefactae. [TD] Te deum laudamus.

117.2. Laudes

Cum [autem] esset. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Lapidabant. Adhaesit. Stephanus vidit. Positis autem. Stephanus plenus gratia. Captabant in animam. Patefactae sunt. OR Da nobis quaesumus domine. Addantur antiphonae et collectae de nativitate Christi et de beata virgine. Antiphonae de nativitate Christi sunt haec: Parvulus filius. Verbum caro. Pastores. O regem caeli. Pastores loquebantur. Notum fecit dominus. Ipse invocavit, vel alius consimilis. Sequitur una collecta de nativitate Christi. Antiphonae de sancta Maria sunt haec: Virgo verbo. (18r) Nesciens mater. Sancta et immaculata. Virgo hodie. Gaudeamus. Beatus venter. Hodie intacta. Virgo dei. Continet in gremio. Post partum virgo. ORC Deus qui per beatae Mariae.

Ad primam nec ad alios cursus hymnus canitur. Sed antiphona

117.3. Ad primam

In principio. CP Tu autem domine, vel illud [CP] Apparuit benignitas. Quae duo non mutantur usque ad epiphaniam domini. Cetera ut supra de nativitate domini quo ad primam.

117.4. Ad tertiam

Lapidabant Iudaei. CP Elegerunt. Gloria et honore. Posuisti domine. OR Da nobis domine imitari, vel [OR] Omnipotens sempiterne.

117.5. Ad sextam

Stephanus servus. CP Cum autem esset. RB Posuisti. Amavit eum. Oratio ut supra.

117.6. Ad nonam

Saule quid me. CP Lapidabant. Amavit eum. Magna est gloria. Oratio ut supra.

117.7. Ad missam

Etenim sederunt. [KY] Kyrie eleison sollemne cum [GL] Gloria in excelsis. CL Da nobis domine. Addatur collecta de nativitate domini et de sancta Maria sub una conclusione. EP Stephanus plenus. EV Ecce ego mitto. [CR] Credo non dicitur, nisi sit dominica. PF Quia per incarnati. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. [IM] Ite missa est. Cetera ut habentur in missali.

117.8. In secundis vesperis

Tecum principium ut supra. CP Stephanus autem vel [CP] Positis autem. Verbum caro cum prosa [TP] Quem aethera. Gloria et honore. Sepelierunt Stephanum. Oratio ut supra. Sequitur antiphona cum collecta de nativitate. Deinde fiat processio ad altare sancti Ioannis evangelistae cantando Vox tonitrui. Victo senatu. Quo finito dicatur In omnem terram. Valde honorandus est. ORC Ecclesiam tuam. In reditu O mundi domina, et Completi sunt. Post partum. ORC Deus qui per beatae. [BD] Benedicamus domino.

117.9. Completorium

de nativitate domini ut supra in die sancto.

118. DE SANCTO IOANNE EVANGELISTA

118.1. Ad matutinum

Regem apostolorum.

In primo nocturno Ioannes apostolus. PS Caeli enarrant cum reliquis ut de apostolis. Supra pectus. Quasi unus. In omnem terram. Legatur sermo qui sic incipit Ioannes apostolus et evangelista, vel alius qui habetur in libro, ad sex lectiones. Valde honorandus est. In illo die. Qui vicerit.

In secundo nocturno In ferventis olei. Propter insuperabilem. Occurrit beato. Constitues eos. Hic est discipulus. Iste est Ioannes. Famulo meo.

In tertio nocturno (18v) Apparuit. Expandens manus. Domine suscipe. Nimis honorati. EV Dixit Iesus Petro sequere me cum sua homilia. Ecce puer. Diligebat. In medio ecclesiae. [TD] Te deum laudamus.

118.2. Laudes

Hic est discipulus. Hic est discipulus. Ecce puer. Misit dominus. Sic eum volo. CP Qui timet deum. Iusti confitebuntur nomini. Iste est Ioannes. OR Ecclesiam tuam. Suffragia de nativitate domini, de sancta Maria, de sancto Stephano cum antiphonis et collectis.

118.3. Ad primam

de nativitate domini ut supra in die sancto.

118.4. Ad tertiam

Ecce puer. CP Cibavit illum. In omnem terram. Constitues. Oratio ut supra.

118.5. Ad sextam

Sic eum volo. CP In medio ecclesiae. Constitues. Nimis honorati.

118.6. Ad nonam

Sunt de hic stantibus. CP Ecce servus. Nimis honorati. Oratio ut supra.

118.7. Ad missam

In medio ecclesiae. [KY] Kyrie eleison sollemne cum [GL] Gloria in excelsis. CL Ecclesiam tuam cum collecta de nativitate. Et si placet dicatur collecta de sancta Maria et de sancto Stephano. EP Qui timet deum. Exiit sermo. Hic est discipulus. SE Ioannes Iesu. EV Dixit Iesus Petro. [CR] Credo in unum. Praefatio de apostolis. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. [IM] Ite missa est.

118.8. In secundis vesperis

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut supra in die sancto. Capitulum de sancto Ioanne. Verbum caro factum est cum prosa [TP] Quem aethera. In omnem terram. In medio ecclesiae. Collecta de sancto Ioanne. Antiphona et collecta de nativitate domini et de sancto Stephano. Sequitur deinde ad processionem Isti sunt sancti. Finito responsorio sequitur Laetamini in domino. Istorum est enim. ORC Deus cuius praeconium. In reditu sequitur O mundi domina cum Completi sunt. Post partum. ORC Deus qui per beatae Mariae. [BD] Benedicamus domino.

118.9. Completorium

de nativitate domini ut supra.

119. DE INNOCENTIBUS

119.1. Ad matutinum

INV Regem regum dominum.

In primo nocturno Secus decursus cum reliquis. PS Beatus vir cum reliquis ut de pluribus martyribus require in communi. Legatur Dedicatur novus ad sex lectiones. Sub altare. Effuderunt. Adoraverunt.

In secundo nocturno Scuto cum reliquis. Isti sunt sancti. Cantabant sancti. Isti sunt sancti qui non.

In tertio nocturno Sanctis qui sunt cum reliquis. PS Conserva me cum reliquis. *Sed antiphona nona est Vindica domine. PS Deus venerunt. EV Angelus domini cum sua homilia. (19r) Coronavit. Ecce vidi. Centum quadraginta. [TD] Te deum laudamus non canitur, nisi fuerit dominica.

119.2. Laudes

Herodes. A bimatu et infra. Vox in Rama. Sub throno dei. Cantabant sancti. CP Vidi supra montem. Iustorum animae. Hi sunt. Collecta ut supra. Sequitur antiphona et collecta de nativitate domini, de sancta Maria, de sancto Stephano et de sancto Ioanne evangelista.

119.3. Ad primam

de nativitate domini ut supra in die sancto. Nec hymnus canitur sicut priusquam.

119.4. Ad tertiam

Ambulabunt mecum. CP Hi sunt. Laetamini in domino cum reliquis ut de pluribus martyribus. OR Deus cuius praeconium.

119.5. Ad sextam

Laverunt stolas. CP Hi empti sunt.

119.6. Ad nonam

Angelus eorum. CP Vidi subtus vel aliud ut habetur. Collecta ut supra.

119.7. Ad missam

Ex ore infantium. Secundum aliquos [IV] Gloria patri non dicitur, sed secundum modus huius nostrae ecclesiae canitur. [KY] Kyrie eleison dominicale absque [GL] Gloria in excelsis, nisi sit dies dominicus. CL Deus cuius praeconium. Sequuntur collecta de nativitate domini, de sancta Maria, de sancto Stephano et de sancto Ioanne evangelista secundum quod volueris. EP Vidi supra montem. Anima nostra. Pro alleluia dicitur [AL] Laus tibi Christe. Sed si fuerit dominica tunc [AL] Alleluia canitur. SE Laus tibi Christe. EV Angelus domini. [CR] Credo non canitur, nisi fuerit dominica. Anima nostra. Prafatio de nativitate. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino, nisi sit dominica, tunc [IM] Ite missa est.

Item nota quod passio sanctorum Innocentum minus festive quam aliorum sanctorum celebratur, ex ea ratione quia licet martyrio coronati fuerint, nondum tamen ad gloriam, sed ad infernalem poenam descenderunt, sicut plures alii sancti cum resurrectione Christi, qui moriebantur. Sed quia in resurrectione dominica cum reliquis sanctis liberari et sanctificari meruerunt gratia et cetera.

119.8. In secundis vesperis

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. CP Vidi supra montem. Verbum caro. In principio cum suis versibus [TP] Quem aethera. Laetamini. Isti sunt qui venerunt. Collecta ut supra. Suffragia de nativitate domini, de sancta Maria, de sancto Stephano et de sancto Ioanne evangelista ut supra.

119.9. Completorium

ut supra de nativitate domini.

120. [ALTERA DIE POST FESTUM INNOCENTUM]

Nota infra octavam nativitatis Christi tantum sunt tres dies profesti, ideo feriati, in quibus canitur

120.1. [ad vesperas]

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut supra in die sancto. Capitulum unum de nativitate domini. Tecum principium. In evangelio (19v) una antiphona de suprascriptis antiphonis de nativitate domini, quamcumque volueris. Collecta de nativitate domini. Suffragia de sancta Maria, de sancto Stephano, de sancto Ioanne, de Innocentibus cum antiphona et collecta.

120.2. Completorium

de nativitate domini ut supra. Et sic in crastina die Innocentum.

Si non est dominica dies.

120.3. Ad matutinum

Christus natus est, sed minus. Antiphonae cum suis psalmis recipiantur de sancta nocte scilicet Dominus dixit cum reliquis. Et legantur coniunctim. Et evangelium dominicale [EV] Erat [pater et] mater Iesu vel tres lectiones de sermone Cupientes. Ecce agnus dei. Beata viscera. Confirmatum est cor. Sed si dominica fuerit legantur sex lectiones de sermone Cupientes et praedictum EV Erat [pater et] mater. Ecce agnus dei cum reliquis.

Et quandocumque fuerit dies dominica infra octavam nativitatis domini tunc ad matutinum Christus natus minus cantetur. [TD] Te deum laudamus sive sit dies dominica sive feriata.

120.4. Ad laudes

Verbum caro sola tantum. Capitulum de nativitate. Ipse invocavit. Super Benedictus antiphona quamcumque volueris de nativitate cum illa antiphona Dum medium silentium et tunc capitulum et collecta erunt de dominica et tantum ad matutinas, scilicet quando evangelium dominicale legitur. In matutinis addatur antiphona et collecta de sancta Maria, de sancto Stephano, de sancto Ioanne et de Innocentibus.

120.5. Ad primam

In principio. Hymnus non canitur, nec ad alios cursus. CP Apparuit benignitas vel aliud de nativitate. Collecta de nativitate domini.

120.6. Ad tertiam

Natus est nobis salvator. Capitulum de nativitate. Speciosus forma. Oratio de nativitate.

120.7. Ad sextam

Natus est nobis deus. Capitulum de nativitate. Notum fecit. Oratio de nativitate.

120.8. Ad nonam

Nato domino. Capitulum de nativitate domini. Benedictus qui venit. Oratio patet.

Nota quod eadem die quo evangelium dominicale scilicet [EV] Erat [pater et] mater Iesu legitur, cantandum est officium dominicale pro missa.

120.9. [Ad missam]

IN Dum medium silentium. [KY] Kyrie eleison dominicale cum [GL] Gloria in excelsis. CL Omnipotens sempiterne deus dirige actus et collecta de sancta Maria. EP Quanto tempore heres. Speciosus forma. Dominus regnavit. EV Erat pater et mater. [CR] Credo in unum dicitur. Deus enim firmavit. PF Quia per incarnati. Quidam tenent [VAR] Communicantes iuxta scriptam regulam antiqui breviarii, videlicet ubi legitur: [VAR] Communicantes per totam ebdomadam dici [potest] quotiescumque cantatur de nativitate domini. Idcirco dum (20r) dominicale officium huius temporis sit per totum de nativitate domini, ex eo [VAR] Communicantes dici debet. Et licet breviarium nostrum antiquum hoc dicat, tamen ecclesia nostra quando cantatur dominica non consuevit habere [VAR] Communicantes, nisi quando Puer natus canitur in feriis. Tolle puerum. [IM] Ite missa.

Nota quando infra octavam nativitatis Christi celebratur officium dominicale in die dominica, tunc dominicaliter celebratur officium.

120.10. Ad vesperas

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut supra in die sancto. Capitulum de nativitate domini. Nec responsorium nec hymnus Benedictus qui venit dicitur. Tecum principium. Ecce advenit, si in hoc continetur, sed si non habetur, tunc una de nativitate suprascripta. *Sequuntur suffragia de sanctis.

121. [DE SECUNDO DIE POST FESTUM INNOCENTUM]

Item secundo die profesto.

121.1. [Ad matutinum]

Christus natus est minus. Antiphonae cum suis psalmis replicantur de sancta nocte et versiculi, ut supra scriptum est. Tres lectiones de sermone Cupientes, ubi prius dimissum est, vel de alio sermone scilicet Natalis domini. Tria responsoria de historia Ecce agnus. [TD] Te deum laudamus canitur.

121.2. Laudes

Verbum caro sola tantum. Capitulum de nativitate Christi. Ipse invocavit. Parvulus filius vel alia de nativitate Christi. Collecta de nativitate. Suffragia de sancta Maria et de aliis sanctis.

121.3. Ad primam

et ad omnes alios cursus fiat ut supra de primo profesto die.

121.4. Ad missam

Puer natus per totum. [GL] Gloria in excelsis. [CR] Credo dicitur. [VAR] Communicantes dicitur iuxta regulam suprascriptam.

122. DE SANCTO SILVESTRE

122.1. [Ad vesperas]

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut supra. Capitulum de uno confessore et pontifice. Responsorium, nec hymnus canitur. Gloria et honore. Sacerdos et pontifex. OR Da quaesumus omnipotens deus. Addantur antiphonae et orationes de nativitate, de sancta Maria, de sancto Stephano, de sancto Ioanne, et de Innocentibus.

122.2. Completorium

de nativitate Christi ut supra.

122.3. Ad matutinum

Regem confessorum. Novem antiphonae et novem psalmi coniunctim ut de uno pontifice. Legenda eius legatur ad tres lectiones et tria responsoria de historia Euge serve. [TD] Te deum laudamus dicitur.

122.4. Laudes

Ecce sacerdos *sola. Capitulum de uno confessore et pontifice. Magna est gloria. Qui dum esset. Collecta de ipso ut supra. Suffragia de nativitate, de sancta Maria et de reliquis sanctis.

122.5. Ad primam

de nativitate domini ut supra.

122.6. Ad tertiam

Non est inventus.

122.7. Ad sextam

Ideo iureiurando.

122.8. Ad nonam

Benedictionem omnium gentium. Capitula, responsoria et versiculi ut de (20v) uno confessore et pontifice. Collecta propria ut supra.

122.9. Ad missam

Sacerdotes tui. Hierusalem [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter. Collecta propria vel communis cum addictione de nativitate, de sancta Maria et de ceteris sanctis ut supra. EP Plures facti sacerdotes vel illa [EP] Ecce sacerdos. Ecce sacerdos. Non est inventus. ALV Elegit te dominus. EV Homo quidam nobilis. [CR] Credo non dicitur. Inveni David. Praefatio de nativitate. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. Beatus servus. [IM] Ite missa est.

123. IN OCTAVA NATIVITATIS DOMINI

123.1. Ad vesperas

antiphona super psalmos Tecum principium cum reliquis. CP Priusquam veniret. Responsorium non canitur. HY A solis ortus. Tecum principium. Qui de terra est secundum breviarium antiquum, licet secundum plures antiphona sit Magnum hereditatis propter orationem subsequentem de beata virgine. Sequitur collecta post antiphonam Qui de terra [ORC] Deus qui salutis aeternae, quae amodo durat usque ad purificationem. *Suffragia non habentur.

123.2. Ad completorium

capitulum de nativitate ut supra, vel aliud de circumcisione domini de epistula. HY Corde natus, qui non mutatur usque ad epiphaniam domini. Custodi nos domine. Glorificamus te, quae etiam non mutatur ante epiphaniam cum OR Deus qui salutis.

123.3. Ad matutinum

Christus natus est.

In primo nocturno Dominus dixit. PS Quare fremuerunt. In sole posuit. PS Caeli enarrant. Elevamini. PS Domini est terra. Speciosus forma. Legantur sex lectiones de sermone Quamquam non dubitem, vel de alio sermone qui congruit festo ut in libro continetur. Responsoria ut in sancta nocte scilicet Hodie nobis et RV Tamquam sponsus minor.

In secundo nocturno Speciosus forma. PS Eructavit. Ipse invocabit. PS Misericordias domini. Exultabunt. PS Cantate i. Notum fecit dominus. Quem vidistis. O magnum. Beata dei.

In tertio nocturno Homo natus. PS Dominus regnavit exultet. Ante luciferum. PS Cantate II. Nato domino. PS Dominus regnavit irascantur. Benedictus qui venit. EV Cum consummati essent cum sua homilia. Sancta et immaculata. In principio erat. Benedictus qui venit. [TD] Te deum laudamus canitur.

123.4. Laudes

O admirabile commercium. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. (21r) Quando natus est. Rubum quem viderat. Germinavit radix. Ecce Maria. CP Itaque lex vel aliud. Ipse invocavit. Magnum hereditatis. OR Deus qui salutis.

Ad primam et ad alias horas hymnus non canitur, sed antiphona

123.5. Ad primam

In principio. Capitulum de nativitate. OR Deus qui salutis et collecta ad omnes horas fiat.

123.6. Ad tertiam

Natus est nobis salvator. CP Circumcisio. Speciosus forma. Notum fecit dominus. OR Deus qui salutis vel illa [OR] Deus [qui] nobis nati.

123.7. Ad sextam

Natus est nobis deus. CP Nos fratres sumus. Notum fecit dominus. Benedictus qui venit. Collecta de circumcisione ut supra.

123.8. Ad nonam

Nato domino. CP Dico Christum vel aliud consimile de circumcisione. Benedictus qui venit. Ipse invocavit me. Collecta ut supra.

123.9. Ad missam

Vultum tuum per totum et non Puer natus *ut quidam volunt, quia per totam praecedentem ebdomadam dictum est specialiter de partu. Ideo die isto specialiter dicendum est de pariente sicut beato Gregorio placeat. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis sollemniter. CL Deus qui salutis et non illa [CL] Deus qui nobis nati. EP Priusquam veniret. Diffusa est. Post partum. SV Gaude dei genitrix. EV Postquam consummati sunt. [CR] Credo dicitur. Offerentur maius. PF Quia per incarnati. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. Simile est regnum. [IM] Ite missa est.

123.10. In secundis vesperis

Tecum principium ut supra. Capitulum de circumcisione. Verbum caro. Tecum principium. Mirabile mysterium. OR Deus qui salutis. Sequatur Stephanus autem. Gloria et honore. ORC Da nobis quaesumus domine.

123.11. Completorium

ut supra de nativitate domini. HY Corde natus. Glorificamus te. OR Deus qui salutis.

124. IN OCTAVA SANCTI STEPHANI

124.1. Ad matutinum

Regem protomartyris.

In primo nocturno Hesterna die. PS Beatus vir cum reliquis de uno martyre. Qui enim corpori. Praesepis.

In secundo nocturno Stephanus autem. Omnes intendentes. Eicientes eum.

In tertio nocturno Lapidaverunt. Lapides torrentis. Ecce video. Gloria et honore. Supradictae antiphonae cum suis psalmis legantur et cantantur (21v) coniunctum. Legatur sermo qui sic incipitur Lectio actuum apostolorum, vel ille Ad aquas, vel ille [LS] Quotienscumque prout invenies in libro ad tres lectiones, si non est dies dominica. Videbunt omnes. Intuens in caelum. Patefactae sunt, vel illud Lapides torrentis. [RP] Te deum laudamus.

124.2. Laudes

Cum autem esset sola tantum. Capitulum et collecta ut in festo eius. Magna est. Patefactae sunt. Et addatur antiphona et collecta de nativitate videlicet Pastores vel alia consimilis et de sancta Maria. Et nota quod semper una antiphonarum ex his antiphonis O admirabile cum reliquis de sancta Maria usque ad purificationem canitur cum illo Post partum et ORC Deus qui salutis.

124.3. Ad primam

de nativitate ut supra.

124.4. Ceteri cursus

de sancto Stephano ut supra in festo eius sine hymno.

124.5. Ad missam

Etenim sederunt per totum. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria dominicaliter. [CR] Credo non dicitur, nisi fuerit dominica. Praefatio de nativitate. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. [IM] Ite missa est.

125. [COMMENTARIUS]

Nota si octava sancti Stephani vel Ioannis vel Innocentum in dominica venerit novem lectiones habeantur et ad vesperas dicatur responsorium de sancto Stephano. Si in dominicam venerit novem lectiones leguntur de supradictis sermonibus cum antiphonis praedictis et psalmis suis et novem responsoriis et sic ordinabis ut illud Hesterna in aliud transmutaberis si placuerit.

126. IN OCTAVA SANCTI IOANNIS

126.1. Ad vesperas

Tecum principium cum reliquis ut supra. CP Qui timet deum vel aliud de sancto Ioanne. In omnem terram. Valde honorandus. OR Ecclesiam tuam. Sequuntur antiphonae de nativitate et de sancta Maria cum suis collectis.

126.2. Completorium

ut supra.

126.3. Ad matutinum

INV Crucifixum regem.

In primo nocturno Qui vicerit. Psalmi ut de apostolis. Cibavit illum. Spiritu sapientiae.

In secundo nocturno Dedit illi. Psalmi reliqui. Tu es. Ponam te.

In tertio nocturno Ioannes autem. Iste est Ioannes. Dixit dominus. Ut praedictae antiphonae et psalmi cantantur et legantur coniunctim. Legatur Ioannes apostolus vel alius de sancto Ioanne ut inveneras in libro ad tres lectiones. Qui vicerit. Diligebat. In medio ecclesiae vel aliud Cibavit illum. [TD] Te deum laudamus.

126.4. Laudes

Hic est discipulus sola tantum. Capitulum de sancto Ioanne. Iusti confitebuntur. In medio ecclesiae. OR Ecclesiam tuam. Addantur antiphonae et orationes de nativitate domini et de sancta Maria. (22r) Et nota si octava sancti Ioannis in dominicam venerit tunc ad vesperas responsorium et ad matutinas legantur sex lectiones de praedicto sermone. Et evangelium de sancto Ioanne. Et supradictae antiphonae et psalmi ordinatim coniungantur eisdem novem responsoriis.

126.5. Ad primam

de nativitate ut supra. Ceteri cursus de sancto Ioanne ut supra sine hymno.

126.6. Ad missam

In medio ecclesiae per totum. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter. [CR] Credo dicitur. Praefatio de apostolis. [IM] Ite missa.

127. IN OCTAVA INNOCENTUM

127.1. Ad vesperas

Tecum principium cum reliquis ut supra. Capitulum de Innocentibus. Laetamini in domino. Istorum est. OR Deus cuius praeconium. Sequantur antiphonae et collectae de nativitate et de sancta Maria.

127.2. Completorium

de nativitate ut supra.

127.3. Ad matutinum

invitatorium ut supra in die eorum. Antiphonae cum psalmis eorum novem continuando propraeter hanc antiphonam Vindica domine, pro qua cantatur Laetamini in domino cum PS Beati quorum ut supra in festo eorum. Exultent iusti. Legatur Tempore quo dominus ad tres lectiones vel alius de Innocentibus ut in libro continetur. Sub altare dei. Ecce vidi. Centum. [TD] Te deum laudamus hodie dicitur.

127.4. Laudes

Herodes iratus sola tantum. Capitulum de Innocentibus. Iustorum. Hi sunt qui venerunt. OR Deus cuius praeconium. Sequitur antiphona cum collecta de nativitate et de sancta Maria.

127.5. Ad primam

de nativitate ut supra. Ceteri cursus de Innocentibus ut supra sine hymno.

127.6. Ad missam

Ex ore infantium per totum. [GL] Gloria in excelsis et [AL] Alleluia canuntur. [CR] Credo non dicitur, nisi sit dominica. Praefatio de nativitate. [IM] Ite missa est.

127.7. In secundis vesperis

Tecum principium cum reliquis. Ecce advenit. Collecta de nativitate. Sequitur antiphona cum collecta de sancta Maria.

128. [DE VIGILIA EPIPHANIAE SI IN DOMINICAM VENERIT]

Sed si vigilia epiphaniae in dominicam venerit, tunc

128.1. Sabbato ad vesperas

canitur responsorium hymnus Benedictus. HY A solis ortus. In evangelio antiphona et collecta ut supra.

128.2. Ad matutinum

si est feria dominica dicatur Christus natus est minus. Ad nocturnum legantur antiphonae et psalmi novem coniunctim de octava domini. Versiculus unus de nativitate. Et legatur EV Defuncto Herode cum sua homilia. Tria responsoria quae superveniant de historia Ecce agnus dei. [TD] Te deum laudamus dicitur.

128.3. Laudes

Verbum caro sola tantum. Capitulum unum de nativitate quodcumque volueris. Tecum principium. Revertere in terram. Oratio de sancta Maria et de nativitate domini et ad suffragium dic antiphonam cum collecta de sancta Maria.

(22v) Si autem ipsa vigilia epiphaniae fit in dominica, tunc

128.4. Ad matutinum

Christus natus est. Antiphonae, psalmi et versiculi per omnia ut in octava domini. Et lege unum sermonem de nativitate domini ad sex lectiones. Et evangelium suprascriptum scilicet [EV] Defuncto Herode. Et cantetur historia Ecce agnus dei. Cetera omnia fiant ut supra scriptum est de vigilia epiphaniae domini.

128.5. Ad primam

de nativitate Christi ut supra.

128.6. Ad tertiam

Natus est.

128.7. Ad sextam

Natus est.

128.8. Ad nonam

Tolle puerum. Capitula, responsoria, versiculi ut supra de nativitate domini. Similiter et collectae.

128.9. Ad missam

Lux fulgebit per totum. [GL] Gloria in excelsis et [AL] Alleluia dicitur. CL Corda nostra. EP Scimus quoniam quaecumque lex. EV Defuncto Herode. [CR] Credo in unum secundum aliquos dici debet. Praefatio de nativitate domini. Tolle puerum. [IM] Ite missa est.

129. IN VIGILIA EPIPHANIAE

129.1. Ad vesperas

O admirabile commercium. PS Laudate pueri cum reliquis. Quando nata est. Rubum quem viderat. Germinavit. Ecce Maria. CP Scimus quoniam quaecumque lex. In columbae specie. Caeli aperti. HY Gratuletur omnis. Reges Tharsis. Venit lumen tuum. OR Corda nostra. Suffragia non dicuntur.

129.2. Ad completorium

CP Omnes de Saba venient. HV Hostis. Custodi nos. Ecce nomen domini. [LT] Kyrie. Christe. Kyrie. [PN] Pater noster. Et ne nos. [CD] Credo. Versiculus de epiphania. OR Deus qui hodierna, vel illa [OR] Deus illuminator gentium. Nota haec tria non mutantur usque ad octavam epiphaniae.

129.3. [Ad matutinum]

Notandum quod secundum Rationale illa die in quibudam ecclesiis ad matutinas non dicitur [VAR] [Domine] labia mea, nec [VAR] Deus in adiutorium, sed incipitur Afferte domino, tali ratione ut per hoc denotetur promptitudo gentium, qui statim stella visa venerant ex obrupto, ut a dolosa invitatione Herodis discrepemus. Plures causas ponit magister Rationalis super hodiernum diem in libro suo. Item deinde est sciendum quod in aliquibus ecclesiis in principio tertii nocturni huius festi PS Deus noster refugium cum Fluminis impetus ponitur. Cum tamen ipse in ordine psalterii praecedit ultimum psalmum primi nocturni et omnes tres secundi nocturni et quare hoc fit antedictus magister ponit aliquas causas. Et dicit quod tertius nocturnus recolit novum testamentum quod est tempus gratiae. Ex eo hic (23r) tertius nocturnus habet in capite antiphonam Fluminis impetus, quae cum dicto psalmo novum tangit testamentum. Et ideo dictus psalmus tunc et non prius dicitur. Item dicit quod ipsa antiphona habet alleluia et non ponitur in antiphonis primi vel secundi nocturni, quia maior laudatio quam [VAR] Alleluia sonat, sub gratia est, cuius typum tertius nocturnus gerit, quem ante legem vel sub lege, quem praecedentes significant. Unde et omnes historiae quae sibi [VAR] Alleluiavindicant, plus [VAR] Alleluia in tertio nocturno frequentant quam in aliis. Item iste PS Venite exultemus ponitur pro sexto psalmo, quia maior vocatio gentium facta est in sexta aetate. Item sciendum est quod in ecclesia frisingensi iste modus hucusque observatus est. Et hodie observatur quod prima die huius festi cantatur Christus apparuit et PS Venite exultemus sicut solet fieri per circulum anni. Secundum alias [ecclesias] per totam ebdomadam sequentibus diebus, excepta octava die epiphaniae, matutina sine [VAR] Domine labia mea et [VAR] Deus in adiutorium, et absque [VV] Gloria patri similiter, incipitur Afferte domino cum reliquis ut infra patebit hac die.

129.4. Ad matutinum

[VAR] Domine labia mea, [VAR] Deus in adiutorium ista nocte dicitur, sed in aliquibus ecclesiis illa non non dicuntur et sequentibus. Christus apparuit. PS Venite exultemus in hac nocte dicitur solum. Sed in aliis privatis diebus tunc non dicuntur, sed similiter matutina incipiuntur cum illa Afferte.

In primo nocturno Afferte. Psalmum ipsum. Psallite. PS Omnes gentes. Omnis terra. PS Iubilate. Reges Tharsis. Legantur primae tres lectiones de Isaia [LE] Omnes sitientes venite, quae concluduntur cum Haec dicit dominus. Nota omnes legantur in cappis, sed evangelium legitur in dalmatica. Hodie in Iordane. Omnes de Saba. Stella quam viderant.

In secundo nocturno Reges Tharsis. PS Deus iudicium. Omnes gentes. PS Inclina. Venite adoremus. PS Venite exultemus. Omnis terra. Legantur tres lectiones de sermone Leonis papae scilicet Celebrato proxime et concluduntur cum Tu autem domine. Interrogabat. Illuminare. Magi venerunt.

In tertio nocturno Fluminis impetus. PS Deus noster refugium. Adorate dominum. PS Cantate I. Adorate dominum. PS Dominus regnavit exultet. Omnes gentes. EV Cum (23v) natus esset Iesus cum sua homilia. Tria sunt numera. Dies sanctificatus. Hic [est] dies. Videntes stellam. In columbae specie. RP Vox de caelis. [Hodie] caeli aperti. Pastores prae claritate. [TD] Te deum laudamus. Praemisso versiculo uno de epiphania [VS] Deus in adiutorium.

129.5. Laudes

Ante luciferum. Apertis thesauris. Magi videntes. Maria et flumina. Stella quam. CP Surge illuminare. Venient ad te. Hodie caelesti. OR Deus qui hodierna.

Nota in hac collecta haec verba [CIT] Hodierna die, hac sola die solent dici.

Ad primam nec ad alias horas hymnus dicitur hodie et per totam septimanam.

129.6. Ad primam

Stella ista sicut. CP Domine deus meus. Christe Iesu fili et more consueto. Reges Tharsis. Collecta ut supra vel illa [OR] Deus illuminator.

129.7. Ad tertiam

Ab oriente. CP Leva in circuitu. Reges Tharsis. Omnis terra. OR Deus qui hodierna.

129.8. Ad sextam

Magi videntes. Capitulum unum de epiphania.

Etiam ad singulas horas prout invenies in officiali de ipso festo. Omnis terra adoret. Collecta ut supra.

129.9. Ad nonam

Vidimus stellam. CP Ecce isti vel aliud de festo. Omnes gentes. Venient ad te qui. Collecta ut supra.

Antiphonae, capitula, responsoria et versiculi ad cursus per octavam teneas cum de festo celebras cum OR Deus qui unigenitum tuum.

129.10. Ad missam

Ecce advenit. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis sollemniter. CL Deus qui hodierna. EP Surge illuminare. Omnes de Saba. Surge. Vidimus stellam. SE Festa Christi. EV Cum natus esset. [CR] Credo in unum dicitur per totam septimanam cum de epiphania agitur. Reges Tharsis. PF Quia cum unigenitus. [SA] Sanctus et [AG] Agnus sollemniter. [VAR] Communicantes et diem sacratissimum, quod hac sola die dicitur. CO Vidimus stellam. [IM] Ite missa est.

129.11. In secundis vesperis

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum unum de epiphania prout in officiali continetur. Verbum caro cum sua prosa. Pro hymno versus de sequentia scilicet SV Anno hominis cum sequentibus versibus. Reges Tharsis. Tribus miraculis. Collecta ut supra.

129.12. Ad completorium

CP Omnes de Saba, vel aliud de epiphania. HV Hostis Herodes. Ecce nomen domini. OR Deus qui hodierna, vel alia [OR] Deus qui illuminator omnium. Et sic dicas completorium usque ad octavam (24r) epiphaniae.

130. [INFRA OCTAVAM EPIPHANIAE]

130.1. Ad matutinum

[VAR] Domine labia nec [VAR] Deus in adiutorium, nec invitatorium, nec PS Venite exultemus canitur ut supra scriptum est. Sed ad matutinum invitatorium, antiphonae cum psalmis eorum legantur coniunctim. Versiculus unus de festo. Et legantur tres lectiones de sermonibus quae habentur in libro per totam ebdomadam singulis diebus. Et responsoria repetantur semper tria quae continentur in die sancto, primo tamen responsorio scilicet Hodie in Iordane, et etiam illo Hic est dies praeclarus praetermisso, quae in die cantata sunt. Loco quorum assumantur responsoria superflua, quae supra nominantur. [TD] Te deum laudamus, [GL] Gloria in excelsis et [CR] Credo in unum dicitur per totam ebdomadam.

130.2. Ad laudes

per totam ebdomadam antiphona sola Videntes stellam magi. Capitulum unum de festo. Venient ad te qui. Super Benedictus antiphona et super Magnificat secundum ordinem antiphonarii sumantur. Quae repetantur si opus fuerit. In suffragium de sancta Maria una antiphona de illis O admirabile cum reliquis. Post partum. ORC De qui salutis usque ad purificationem sanctae Mariae.

130.3. Ad omnes horas

seu cursus ut supra in die sancto.

130.4. Ad vesperas

per totam ebdomadam sola Apertis thesauris suis. PS Dixit dominus. PS Confitebor. PS Beatus vir. PS De profundis. PS Memento. Capitulum de festo unum. HY Gratuletur. Reges Tharsis. In evangelio antiphona una de infrascriptis. Cetera ut supra.

Nota antiphonas quae super Benedictus et Magnificat cantantur: Tria sunt munera. Ioannes quidem. Venient ad te. Vox de caelis. Pater de caelis. Baptizatur Christus. Super ripam. Baptizat miles. Salutis nostrae auctorem. In columbae specie. Lux de luce. Caeli aperti sunt.

Nota quod ad matutinas feria quarta infra octavam epiphaniae pro tribus lectionibus legendum est evangelium dominicale [EV] Venit Iesus cum sua homilia. Et similiter ad missam cum EP Scimus quoniam.

130.5. Officium

Ecce advenit per totum. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis, et [CR] Credo ut supra scriptum est dominicaliter cotidie cantamus. Notandum est quod cum epiphania domini in dominica fuerit, vel in ea die, de officio dominicae est faciendum. Simili modo si dominica post diem epiphaniae usque ad octavas intervenerit secundum consuetudinem huius ecclesiae officium in omnibus horis tam in vesperis quam in matutinis et in ceteris horis per omnia celebramus de epiphania. Et solam missam de dominica celebramus. Et in matutinis antiphona et oratio de dominica (24v) suffragatur. Cum evangelium dominicale ad matutinum legitur, missa dominicae quae est infra octavam epiphaniae videlicet In excelso throno cantanda est infra octavam et non ultra debet differiri. Et si infra octavam ipsa dominica non venerit in aliqua debet decantari.

130.6. [Ad missam]

Introitus missae infra octavam epiphaniae domini In excelso throno. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter. CL Vota quaesumus domine. EP Obsecro vos. Benedictus. Iubilate. EV Cum factus esset Iesus annorum duodecim. [CR] Credo canitur. Iubilate deo. Praefatio de epiphania, nisi vero post octavam epiphaniae ipsa dominica scilicet In excelso throno repetentur, tunc haberetur praefatio cotidiana dominicaliter. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. Fili quid fecisti. [IM] Ite missa.

131. [COMMENTARIUS]

Nota haec dominica dicitur dominica infra octavam epiphaniae seu prima dominica post diem epiphaniae. Nota quod dies sanctorum videlicet sancti Erhardi, sancti Pauli primi heremitae et aliorum sanctorum, quae infra octavam epiphaniae veniunt, de his nihil dicatur, nisi quod collecta addatur de ipsis.

132. IN OCTAVA EPIPHANIAE

132.1. Ad vesperas

O admirabile cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. CP Domine deus meus. RP Tribus miraculis cum prosa [TP] Natus sine semine et cetera cum reliquis [versibus]. HY Gratuletur. Reges Tharsis. Fontes aquarum. OR Deus cuius unigenitus.

Nota si octava epiphaniae in dominicam venerit de octava dicetur et de dominica tantum dicetur Quid est quod me cum collecta. Et si dominica In excelso fuerit repetita, tunc collecta erit [OR] Vota quaesumus domine. Si vero non fuerit repetita, tunc collecta erit [OR] Omnipotens sempiterne deus.

132.2. Ad completorium

de epiphania ut supra.

132.3. Ad matutinum

Christus apparuit et cantatur hac die invitatorium seu PS Venite exultemus ut dicit auctor Rationalis, quia praedicantibus apostolis ad baptismum homines sunt invitati. Ad nocturnos antiphonae, psalmi et versiculi et responsoria ut in die epiphaniae, nisi quod ultimum responsorium erit [RP] Tribus miraculis. Et legatur Hodiernam festivitatem vel alius de festo epiphaniae ad sex lectiones. Et EV Vidit Ioannes Iesum cum sua homilia. [TD] Te deum laudamus.

132.4. Laudes

Veterem hominem. Te qui in spiritu. Baptista. Caput draconis. Magnum mysterium declaratur. Domine excelsum est. Venient ad te. Praecursor Ioannes. OR Deus cuius unigenitus. (25r) Sequatur antiphona cum collecta de sancta Maria.

Ad primam nec ad alias horas hymnus canitur.

132.5. Ad primam

Stella ista. Cetera ut in die festo.

132.6. Ad tertiam

Aqua comburit.

132.7. Ad sextam

Pater de caelis.

132.8. Ad nonam

Baptizatur Christus. Responsoria et versiculi ut supra in die sancto. Sed pueri propter solacium eorum habent ad tertiam RB Nato genitore. Ad sextam RB Verbum quod erat. Ad nonam RB Iam antiquum. Capitulum vero et collecta de octava epiphaniae.

132.9. Ad missam

[IN] Ecce advenit per totum ut supra in die sancto. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis sollemniter. CL Deus cuius unigenitus. EP Dicit Isaias. EV Vidit Ioannes Iesum. [CR] Credo canitur. Praefatio de Epiphania. [IM] Ite missa est.

132.10. In secundis vesperis

Tecum principium cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. CP Ecce puer vel aliud de epiphania huius diei. Verbum caro. Pro hymno versus de sequentia [SV] Anno hominis cum reliquis [versibus]. Reges Tharsis. Christo datus est. Collecta ut supra. Addatur antiphona et collecta de sancto Felice. Postea de sancta Maria.

132.11. Ad completorium

de tempore ferialiter.

133. [COMMENTARIUS]

Nota. Deinceps redimus ad cotidianum cantum quale habuimus ante adventum domini, et versuum et hymnorum, nisi quod ad matutinas et ad vesperas dicimus de sancta Maria de illis antiphonis O admirabile cum reliquis. Post partum et ORC Deus qui salutis usque ad purificationem, subiunctis antiphonis quibus per totum annum utimur in suffragio. Nullam vero in suffragiis mentionem de sancta cruce usque post octavam pentecostes facimus ob reverentiam infantiae salvatoris, quasi ne noviter natus crucem pertimescat. Scriptum est enim [CIT] Non coquas edum in lacte matris suae. Post purificationem autem primam antiphonam in suffragiis dicimus de sancta Maria, quam per totum annum solemus dicere, ceteris subsequentibus consuetis.

134. [DE OFFICIIS MISSARUM POST OCTAVAM EPIPHANIAE]

Nota. Antequam fiat descriptio quae sint legenda vel canenda dominicis diebus et feriatis post octavam epiphaniae, tales sunt regulae adnotandae seu sciendae de officio trium ebdomadarum post epiphaniam, quibus ut doctores volunt, insinuantur tres anni praedicationis Christi post baptismum suum. Si prolixius aut brevius fuerit tempus usque ad septuagesimam et qualiter ipsae ebdomadae sint celebrandae, ut praemissum est, diversi diversimode agunt.

Quidam enim has ponunt regulas: primae igitur dominicae officium videlicet In excelso throno infra octavam epiphaniae omni anno rite observatur, etiam si propter ebdomadarum pluralitatem usque ad septuagesimam repetendum videatur, sicut et (25v) alia duo officia scilicet Omnis terra et Adorate deum.

Cum multotiens sex occurrunt ebdomadae de his officiis inofficiandae, unde sic ordinabis: si sex ebdomadae infra epiphaniam et septuagesimam occurrunt quodlibet trium officiorum praedictorum per duas ebdomadas cantatur.

Si autem quinque ebdomadae fuerint In excelso throno cantetur per unam ebdomadam, Omnis terra per duas, et Adorate deum per duas.

Si vero quattuor fuerint In excelso per unam, Omnis terra per unam, Adorate deum per duas.

Si tres ebdomadae tantum fuerint tunc quaelibet per unam ebdomadam.

Si autem duae et f fuerit littera dominicalis proxima die post octavam epiphaniae cantetur officium Omnis terra, vel sequenti die. Et in aliis sequentibus cantetur officium Adorate deum. Eo anno historia Domine ne in ira supererit, id est in dominica propter festum sanctorum novem lectionum convenienter cantari non poterit nisi infra octavam cantetur.

Si g fuerit littera dominicalis proxima die post octavam epiphaniae cantetur Omnis terra cum historia Domine ne in ira. Eodem die erit Nuptiae factae sunt. Et ad nonam Quid mihi et tibi. In secundis vesperis Deficiente vino. Aliis sequentibus diebus cantetur Adorate deum propter plures collectas dominicales quae sunt dicendae sub officio Adorate cum suis epistulis et evangeliis et capitulis et antiphonis.

Si vero a fuerit littera dominicalis proxima die post diem sancti Felicis dicatur Omnis terra cum historia Domine ne in ira. Aliis sequentibus diebus Adorate ut praedictum est. Si una fuerit inter omnes, tres cantandae sunt in una septimana: In excelso infra proxima die post octavam, Omnis terra vel sequenti die, aliis diebus Adorate deum ut praedictum est. Eo anno historia Domine ne in ira supererit et feria tertia.

Si autem d fuerit littera dominicalis historia Domine ne in ira iterum supererit nisi infra cantetur.

Si e fuerit littera dominicalis iterum historia Domine ne in ira supererit et feria secunda nisi infra cantetur.

Nota. Item memento si quando praedicta officia sunt repetenda ut et antiphonae dominicales ipsis officiis ex aliqua parte coherentes in eadem ebdomada repetantur. Verbi gratia: si officium In excelso throno repetatur, dominicales antiphonae scilicet Fili quid fecisti, Quid est quod me quaerebatis, ipsi officio in evangelio et in communione concordantes, etiam sunt repetendae, sic quolibet fit de officio Adorate. Item secundum aliquos datur alia regula: officium In excelso (26r) throno neque ante epiphaniam est cantandum, neque post octavam eiusdem festi differendum. Quod si temporis particulata longinquitas exposcit per duas ebdomadas, sicut et sequentia officia, cantari potuerit, repetita epistula et evangelica lectione propter communionem Fili quid fecisti, suppressis tunc in sequenti ebdomada eiusdem officiis ac ferialibus evangeliis. Si tamen in praecedenti legere non potuerit Omnis terra, eadem praedicti temporis prolixitate cogente, si quando altera vice canitur officium recepitur EV Nuptiae factae sunt cum suis antiphonis et oratione [OR] Omnipotens sempiterne deus. Simili modo cum bis cantandum erit officium Adorate, primo assumat EV Ascendente Iesu cum sequentibus antiphonis et oratione [OR] Deus qui nos in tantis, secundo recipitur EV Confiteor tibi pater licet antiphonas non habeat, sed tamen illae repetendae sunt quas prior dominica habuit adiunctis missarum collectis [OR] Familiam tuam, et illa [OR] Conserva domine.

De his regulis est sciendum quod eis utentibus accidit aliquotiens officium missae cum evangeliis et suis antiphonis minime concordare. Unde ipsis, licet pulchre, modo obstantibus ecclesia nostra frisingensis consuevit sic observare, quod ultima dominica Adorate solummodo saepius si necesse fuerit repetitur omnia evangelia, collecta et antiphonae sub ea perficientes.

135. ITEM DOMINICA PROXIMA POST OCTAVAM EPIPHANIAE

135.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus. Psalmum ipsum. In aeternum. PS Exaltabo. Laudabo. PS Lauda anima. Deo nostro. PS Laudate dominum quoniam. Benedixit. PS Lauda Hierusalem. [EVI] Fratres. CP Habentes donationes. Deus qui sedes. Vespertina oratio. Fili quid fecisti vel illa Quid est quod me quaerebatis. OR Omnipotens sempiterne deus. Suffragium de sancta Maria.

135.2. Ad completorium

CP Pacem et veritatem. HY Te lucis. Custodi nos. Vigila super nos quae dicatur usque ad septuagesimam. [LT] Kyrie. Christe. Kyrie. [PN] Pater noster. Et ne nos. In pace in idipsum. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. *Preces more solito dicantur. [PE] Benedicamus patrem cum psalmo [PS] Domine quid multiplicati et [PV] Gloria patri. Exurge domine. Domine deus virtutum. OR Deus qui diem discernis. Deinde sequatur [PS] Deus misereatur. [PV] Gloria patri. VS Deus propitius esto. [PS] Domine exaudi II. Requiem aeternam. Et [VAR] Animae omnium fidelium.

135.3. Ad matutinum

Praeoccupemus. (26v)

In primo nocturno Servite domino. PS Beatus vir cum reliquis. Memor fui in nocte. Legantur sex lectiones de epistulis sancti Pauli, quae etiam legantur usque ad septuagesimam. Historia dominicalis: Domine ne in ira. Deus qui sedes. A dextris.

In secundo nocturno Bonorum meorum cum reliquis. PS Conserva me cum reliquis. Quoniam tu illuminas lucernam. Notas mihi cum reliquis ut in historia habentur.

In tertio nocturno AN Opera manuum cum reliquis. PS Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. EV Nuptiae factae sunt cum sua homilia. Domini est terra cum reliquis. [TD] Te deum laudamus. VS Benedicamus patrem.

135.4. Ad laudes

Indutus est dominus. PS Dominus regnavit decorem cum reliquis. Gloria et honore. Deus misereatur. Benedictio. Sanctus. [His] antiphonis in laudibus praedictis ille die dominica more seu consuetudine utimur, sed reliquis diebus dominicis usque ad septuagesimam erit Alleluia secundum illam antiphonam Tulit ergo lectum. Capitulum de epistula dominicali vel aliud. Domine refugium. Erexit nobis vel una de infrascriptis antiphonis de evangelio dominicale videlicet Nuptiae factae sunt. Quod ecclesia nostra solum observat. OR Omnipotens sempiterne deus. Suffragia non dicantur diebus dominicis nisi de beata virgine prout supra scriptum est. Sed post matutinas sequatur PS Domine ne in furore submissa voce cum Requiem aeternam.

135.5. Ad primam

HY Iam lucis. PS Deus deus meus respice cum reliquis, qui singulis diebus dominicis leguntur, adiungendo PS Confitemini domino cum psalmis [PS] Beati immaculati et PS Retribue et [SY] Quicumque vult more consueto usque ad septuagesimam dicantur et semper post duos psalmos [PV] Gloria patri dicatur.

135.6. Ad primam

Adesto deus, quae non mutatur usque ad septuagesimam dominicis diebus. CP Regi saeculorum. Christe Iesu fili. VS Exurge. Preces more solito [PE] Repleatur os meum usque ad Sacerdotes tui. Deinde sequatur Benedicamus patrem, vel alius consimilis. OR Omnipotens sempiterne deus qui dedisti.

135.7. Ad tertiam

HY Nunc sancte nobis. AN Alleluia secundum melodiam illius antiphonae Nonne cor nostrum, quae sunt septem in numero. Simili modo ad alios cursus AN Alleluia. Capitulum de epistula dominicali huius diei prout in officiali continetur. Inclina cor meum. Dominus regit me. (27r) Collecta dominicalis ut supra.

135.8. Ad sextam

HY Rector potens. AN Alleluia secundum illam antiphonam Ite dicite, quae etiam septem sunt in numero. Capitulum dominicale. In aeternum domine. Ego dixi domine. Collecta dominicalis ut supra.

135.9. Ad nonam

HY Rerum deus tenax. AN Alleluia secundum illam antiphonam Animae impiorum, quae sunt septem in numero ut prius. Capitulum dominicale. Clamavi in toto corde. Ab occultis meis.

Nota hodie fiat aspersio sicut aliis diebus dominicis.

135.10. Ad missam

Omnis terra. [KY] Kyrie cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter. CL Omnipotens sempiterne deus. [EVI] Fratres. EP Habentes donationes. Misit dominus. Laudate deum. EV Nuptiae factae sunt. [CR] Credo in unum. Iubilate deo. Praefatio cottidiana dominicaliter. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. Dicit dominus implete. [IM] Ite missa est canitur omnibus diebus dominicis exceptis infra septuagesimam et quadragesimam.

135.11. In secundis vesperis

Sede a dextris cum reliquis. PS Dixit dominus. Fidelia. PS Confitebor. AN Misericors. PS Beatus vir. Sit nomen. PS Laudate pueri. AN Nomini tuo. PS In exitu. Capitulum dominicale. Hymnus non canitur. Dirigatur ad te. In evangelio una de infrascriptis antiphonis et habentur per totam ebdomadam super Magnificat et super Benedictus. Et sunt tales antiphonae Nuptiae factae sunt. Deficiente vino. Quid mihi et tibi. Collecta dominicalis ut supra.

135.12. Ad completorium

capitulum, hymnus et versiculi ut supra. AD Salva nos. [LT] Kyrie eleison. Preces more solito [PE] Benedicamus patrem. PS Domine quid multiplicati. Exurge domine. Domine deus virtutum. OR Deus qui diem discernis. Sequatur PS Deus misereatur. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS Domine exaudi II. Requiem aeternam. Ista non mutantur per totum annum quando ferialiter canitur, si autem de sanctis trium lectionum agatur.

136. FERIA SECUNDA

136.1. [Ad matutinum]

Venite exultemus. Ad nocturnum Dominus defensor. PS Dominus illuminatio cum reliquis et semper duo psalmi cum uno [PV] Gloria patri dicantur. Adorate deum. In tua iustitia. Rectos decet. Expugna. Revela. Domine in caelo. [PN] Pater noster. Et legantur tres lectiones de epistulis Pauli, ubi supra dimissum est. Adiutor. Quoniam magna. Benedicam. VS Fiat misericordia tua domine vel Ostende nobis domine.

136.2. In laudibus

Miserere. Psalmum ipsum. Intellige. PS Verba mea. (27v) Deus deus meus. Psalmum ipsum. Conversus est. PS Confitebor. In excelsis. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. In matutinis vel ille Repleti sumus. Benedictus dominus deus Israel. Secundum ecclesiam nostram utimur antiphonis de evangelio usque ad quadragesimam. Collecta dominicalis. Suffragium de sancta cruce non dicimus ut supra scriptum est, sed de sancta Maria antiphona cum collecta et de patrono et de omnibus sanctis. Finita matutina sequatur PS Exaudiat te dominus cum [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS Te decet absque [PV] Gloria patri. A porta inferi. PS Domine ne in furore I etiam sine [PV] Gloria patri. Requiem aeternam.

136.3. Ad primam

HY Iam lucis. AN Domine exaudi preces. PS Deus in nomine tuo cum reliquis. CP Omnis enim homo. Christe Iesu. PE Repleatur os meum. Quibus finitis cum psalmo [PS] Ad te domine levavi sequatur Exurge domine vel Domine deus virtutum. Sequitur OR Domine sancte pater omnipotens. OR Omnipotens sempiterne. VS O domine respice in servos. OR Dirigere et sanctificare.

136.4. Ad tertiam

HY Nunc sancte. Deduc me domine. Capitulum dominicale, vel illud secundum aliquos [CP] Sana me domine. RB Sana me domine. Adiutor meus. Collecta dominicalis. [BD] Benedicamus domino. Sit nomen. Sequitur PS Levavi oculos. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS De profundis. Requiem aeternam.

136.5. Ad sextam

HY Rector potens. Adiuva me. Capitulum dominicale, [vel] illud [CP] Alter alterius. Benedicam domino. Dominus regit. Collecta dominicalis. Sequitur PS De profundis. Requiem aeternam.

136.6. Ad nonam

HY Rerum deus tenax. Faciem meam. Capitulum dominicale vel illud [CP] Empti enim estis. Redime me domine. Ab occultis meis. Collecta dominicalis. Sequitur PS De profundis. Requiem aeternam ut supra.

136.7. Ad vesperas

Inclinavit dominus cum reliquis. PS Dilexi cum reliquis. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te domine. Nuptiae factae sunt. Collecta dominicalis. Suffragia ut supra scripta sunt. Deinde sequitur PS Levavi oculos. [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS De profundis. Requiem aeternam.

136.8. Completorium

ut supra scriptum est.

137. FERIA TERTIA

137.1. [Ad matutinum]

Iubilemus deo. Ad nocturnum Ut non delinquam. PS Dixi custodiam cum reliquis. Adiutor. Magnus dominus. Deus deorum. Immola deo. Tres lectiones legantur de epistulis Pauli. Auribus percipe. Statuit dominus. Ego dixi.

137.2. Laudes

Secundum (28r) magnam. PS Miserere. Salutare. PS Iudica me deus. Ad te de luce. PS Deus deus meus. Cunctis diebus. PS Ego dixi. Omnes angeli. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. In matutinis domine. Erexit nobis. Collecta dominicalis. Cetera omnia ut supra feria secunda proxima.

137.3. Ad vesperas

In domum domini. PS Laetatus sum cum reliquis. Capitulum dominicale. Dirigatur ad te domine. Quid mihi et tibi. Collecta dominicalis. Suffragia et cetera omnia ut supra feria secunda.

138. FERIA QUARTA

138.1. [Ad matutinum]

In manu tua domine. Antiphonae ad nocturnum Avertit dominus. PS Dixit insipiens cum reliquis. Quoniam in aeternum. Iuste iudicate. Da nobis. A timore. In ecclesiis benedicite. Deus vitam meam. Tres lectiones legantur de epistulis Pauli, ubi supra dimissum est. Ne perdideris. Paratum cor. Adiutor meus.

138.2. Laudes

AN Amplius lava. PS Miserere. Te decet hymnus. Psalmum ipsum. Labia mea. PS Deus deus meus. Dominus iudicabit. PS Exultavit cor. Caeli caelorum. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. Repleti sumus. Salutem ex inimicis. Collecta dominicalis. Suffragia et cetera omnia ut supra feria secunda proxima.

138.3. Feria quarta Ad missam

EP Audistis. EV Regressus.

138.4. In secundis vesperis

Nisi tu domine. Psalmum ipsum cum reliquis. Capitulum dominicale. Versiculus ut supra. In evangelio antiphona de dominica ut supra. Collecta dominicalis. Cetera omnia ut supra feria secunda.

139. FERIA QUINTA

139.1. [Ad matutinum]

Adoremus dominum. Ad nocturnum Domine deus meus. PS Salvum me fac cum reliquis. Esto mihi. Liberasti virga. Et invocabimus. Tu es deus. Propitius esto. Gaudebunt labia. Et legantur tres lectiones Pauli, ubi prius dimissum fuerit. Deus in te. Repleatur os. Gaudebunt labia.

139.2. Laudes

Tibi soli. PS Miserere. Domine refugium. Psalmum ipsum. In matutinis domine. PS Deus deus meus. In aeternum dominus. PS Cantemus domino. In sanctis eius. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. In matutinis. In sanctitate serviamus. Collecta dominicalis. Cetera omnia ut supra feria secunda.

139.3. Ad vesperas

Et omnis cum reliquis. PS Memento domine cum reliquis. Capitulum dominicale ut supra per totum. In evangelio antiphona de dominica. Collecta dominicalis. Suffragia et cetera omnia ut supra feria secunda.

140. FERIA SEXTA

140.1. [Ad matutinum]

Dominum qui fecit nos. Ad nocturnum (28v) Exultate. Psalmum ipsum cum reliquis. Tu solus. Benedixisti. Fundamenta. Benedictus. Cantate. VS Intret oratio. Legantur tres lectiones de epistulis Pauli, ubi prius fuit dimissum. Confitebor. Misericordia. Factus.

140.2. Laudes

Spiritu principali. PS Miserere. In veritate tua. PS Domine exaudi II. Illumina. PS Deus deus meus. Domine audivi. Psalmum ipsum. In tympano. PS Laudate dominum de caelis. Capitulum dominicale. In matutinis domine. Per viscera misericordiae. Collecta dominicalis. Cetera omnia ut supra feria secunda.

140.3. Ad vesperas

In conspectu. PS Confitebor cum reliquis. Capitulum et oratio de dominica. Dirigatur ad te domine. Quid mihi et tibi. Cetera omnia ut supra feria secunda.

Item feria sexta ad vesperas et sabbato ad matutinas et ad alias horas celebretur plenum officium de beata virgine. Et ideo de tempore fac mentionem solummodo cum antiphona et oratione.

141. SABBATO

141.1. [Ad matutinum]

Dominum deum. Ad nocturnum Quia mirabilia. PS Cantate II cum reliquis. Iubilate. Clamor meus. Benedic. Visita. Confitebor. Domine exaudi orationem meam. Legantur tres lectiones de epistulis Pauli. Misericordiam. Domine exaudi. Velociter.

141.2. In laudibus

Benigne fac. PS Miserere. Bonum est confiteri domino. Psalmum ipsum. Metuant. PS Deus deus meus. [Et] in servis suis. PS Audite caeli. AN In cymbalis. PS Laudate dominum. Capitulum et oratio de dominica. Repleti sumus. Illuminare. Cetera omnia ut supra feria secunda, salvo tamen officio in sabbato de beata virgine Maria. Et hoc simili modo in sequentibus feriis sextis et sabbatis.

142. DOMINICA SECUNDA POST OCTAVAM EPIPHANIAE

142.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus cum reliquis. Psalmum ipsum cum reliquis. CP Nolite esse prudentes. Deus qui sedes. Vespertina oratio. Quid mihi et tibi. OR Omnipotens sempiterne deus. Addatur et collecta de sancta Maria.

142.2. Completorium

ut supra.

142.3. Ad matutinum

Praeoccupemus. Ad nocturnum Servite domino cum reliquis. PS Beatus vir cum reliquis et semper quattuor psalmi dicantur cum uno [PV] Gloria patri. VS Memor fui. Legantur sex lectiones de epistulis Pauli. Cetera omnia fiant tam in antiphonis quam in responsoriis ut supra in praecedenti dominica. Excepto eo quod laudum antiphonae cantentur AN Alleluia secundum illam antiphonam Tulit [ergo] (29r) lectum et sunt octum in numero. EV Cum descendisset Iesus cum sua homilia.

142.4. [Ad laudes]

capitulum et collecta de dominica instanti. Domine refugium. Cum autem descendisset.

142.5. Ad horas

ut supra in prima dominica post octavam epiphaniae, exceptis capitulis et collectis quae erunt de praesenti dominica.

142.6. [Ad secundas vesperas]

Antiphonae dominicales de evangelio huius dominicae sunt tales: Cum autem descendisset, quae cantari debet super Magnificat ad vesperas. Domine [si tu vis]. [Domine] puer. [Domine] non sum. Nam et ego.

142.7. Ad missam

Adorate deum. [KY] Kyrie eleison cum [GL] Gloria in excelsis dominicaliter. CL Omnipotens sempiterne deus. EP Nolite esse prudentes. Timebunt. Dominus regnavit. EV Cum descendisset. [CR] Credo canitur. Dextera domini. Praefatio cottidiana dominicaliter. Mirabantur. [IM] Ite missa est.

143. ITEM FERIA QUARTA

143.1. [Ad missam]

cum de tempore agitur epistula erit ad missam [EP] Fidelis sermo. EV Circuibat Iesus.

144. DOMINICA TERTIA POST OCTAVAM EPIPHANIAE

144.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus cum reliquis. Psalmum ipsum cum reliquis ut supra. CP Nemini quicquam. Deus qui sedes. Vespertina oratio. Nam et ego. OR Deus qui nos in tantis. Addatur antiphona et oratio de sancta Maria.

144.2. Completorium

ut supra.

144.3. Ad matutinum

Praeoccupemus. Cetera omnia tam in matutinis quam in aliis [horis] ut supra in prima dominica, excepto evangelio quod legitur ad matutinum [EV] Ascendente Iesu cum sua homilia.

144.4. [Ad secundas vesperas]

Dominicales antiphonae super Magnificat sunt tales: AM Ascendente Iesu. Domine salva. Surgens Iesus. Capitulum dominicale et OR Deus qui nos in tantis.

144.5. Ad missam

Adorate deum per totum ut supra. CL Deus qui nos in tantis periculis. EP Nemini quicquam. EV Ascendente Iesu.

145. [FERIA QUARTA]

145.1. [Ad missam]

Infra ebdomadam feria quarta cum de tempore agitur epistula erit ad missam [EP] Sicut per unius. EV Factum est euntibus.

146. DOMINICA QUARTA POST OCTAVAM EPIPHANIAE

146.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus cum reliquis. Psalmum ipsum cum reliquis. CP Induite vos. Deus qui sedes. Vespertina oratio. Surgens Iesus. OR Familiam tuam. Addatur antiphona et collecta de sancta Maria.

146.2. Completorium

ut supra.

146.3. Ad matutinum et ad alias horas

ut supra in prima dominica. Et legantur sex lectiones de epistulis Pauli. [EVI] Respondens Iesus. EV Confiteor tibi cum sua homilia. Cetera ut supra. Capitula et versiculi erunt (29v) de EP Induite vos cum OR Familiam tuam.

146.4. [Ad secundas vesperas]

Dominicales antiphonae quae cantari debent per totam ebdomadam super Magnificat sunt tales: AM Venite ad me. AM [Tollite] iugum enim. Licet huiusmodi antiphonae in pluribus ecclesiis non habentur ut supra scriptum est.

146.5. Ad missam

Adorate deum. CL Familiam tuam. EP Induite vos. [EVI] Respondens Iesus. EV Confiteor tibi pater.

147. INFRA EBDOMADAM

Cum de tempore celebratur

147.1. feria quarta epistula Ad missam

[EP] Videte enim. EV Surgens Iesus, vel illum [EV] Dixit Iesus principibus dicatur. Feria sexta iuxta continentiam libri plenarii.

148. [COMMENTARIUS]

Notandum quod praedicta omnia sunt tenenda seu observanda ut supra scriptum est secundum regulas et prout tempus requiritur.

149. [DE DOMINICA SEPTUAGESIMAE]

Septuagesima ideo vocata est quia ab ea dominica qua cantatur ad missam Circumdederunt me et cetera usque ad sabbatum proximum post resurrectionem, in quo baptizati vestes deponunt numerantur septuaginta dies. [Hic numerus] in ecclesia est memorabilis nobis quia per tot annos in Babylonie capti fuerunt filii Israel. Sed quoniam adhuc, ut ait apostolus: [CIT] Hoc in figura contigebat illis scripta ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt, hoc temporis spatio significatur omne praesentis vitae tempus, quo peregrinamur ad caelestem Hierusalem, quae est mater nostra. Depositio vestium significat hoc quod etiam apostolus explanat: [CIT] Quoniam oportet hoc corpus corruptibile induere in corruptionem et mortale hoc induere immortalitatem, quod completur in secunda resurrectione. Ideo et in eodem sabbato duo [VAR] Alleluia canuntur quia geminanda laetitia corporis et animae sic figuratur: prior quidem resurrectio, quae fit per fidem in baptismate, habet aliquid tribulationis in variis mundi huius defectibus, immo etiam in vigilia paschae post alleluia sequitur tractus. Cum venerit quod perfectum est evacuabitur quod ex parte est. Tunc enim sancti corpore resurgentes exultatione vera exultabunt. Sicut autem filii Israel in terra aliena suspenderunt organa sua in salicibus, ita et nos vocem exultationis, id est [VAR] Alleluia, in tempore afflictionis nostrae, quae de paenitentia procedit in amaritudinem spontaneam, oblivisci debemus. Salicis enim flos ut physici perhibent, degeneratur in harenas, sic et omnis carnis gloria resolvitur, vel in tineas volverat. Et licet alleluia quae ad laudem dei sonat, amodo usque (30r) ad pascha omittitur, tamen non ab ore ecclesiae vel cuiuslibet hominis fidelis his diebus usque ad pascha tolli debet laus dei, sed pro ipso aliis verbi idem sonantibus ad laudandum deum exhortamur dicendo [VAR] Laus tibi domine rex aeternae gloriae. Tractum qui significat proprie cantum seu gemitum laborantium ab hinc ad pascha sabbatum sanctum pro alleluia recitamus. Item sciendum quod septuagesima est unum festum de mobilibus, ideo eius festum omni anno scire poteris per hos versus: [CIT] Post domini lavacrum nova luna decemque dierum inde sequens fabulum sabbatum decet alleluia cantare. Hos versus sic intelligas, quod aureum numerum qui eodem anno currit et ubi invenies in calendario post festum lavacri id est epiphaniae, ibidem in die respiciente eundem aurem numerum novam lunam habebit, et ab eodem die numera decem dies, et post illos decem dies ad proximum diem sabbatum erit septuagesima de mane in dominica sequente ipsum sabbatum immediate. Verbi gratia: anno domini millesimo octuagesimo secundo aureus numerus erit XVIII et tunc tertia dies post [festum] Felicis presbyteri luna innovatur et decem diebus numeratur dictae sabbatum septuagesimae erit recte in octava Agnetis. Et sic fiat calculus semper in sequentibus annis [ad] memoriam.

150. DOMINICA IN SEPTUAGESIMA

150.1. Sabbato ad vesperas

sola AN Alleluia secundum melodiam primae antiphonae scilicet Benedictus cum reliquis. Finita antiphona [AN] Alleluia statim incipiatur HY Cantemus cuncti absque responsorio. Finito hymno dicatur [EVI] Fratres. CP Nescitis quod hi. Vespertina oratio. Hymnum cantate. OR Preces populi tui. [BD] Benedicamus domino. Et hoc sic intelligas quod cum septuagesima post purificationem venerit, tunc nihil dicitur ad suffragium, sed immediate post collectam sequitur [BD] Benedicamus domino. Si autem septuagesima ante purificationem venerit, tunc dicatur ad suffragium antiphona de sancta Maria Rubum quem viderat. Post partum. ORC Deus qui salutis. Et post hoc sequitur [BD] Benedicamus domino.

150.2. Ad completorium

sequitur pro AN Alleluia. [VAR] Laus tibi domine. Capitulum ut supra in feriis praescriptis. HY Te lucis. Custodi nos. Pacem tuam quaesumus domine. Cetera omnia ut supra in feriis in dominica prima post octavas epiphaniae usque ad septuquadragesimam.

150.3. Ad matutinum

Adoremus dominum.

In primo nocturno Quid hic statis. PS Beatus vir cum reliquis. Memor fui. Legatur liber Genesis ad sex lectiones. Et idem *liber legatur usque ad mediam quadragesimam. (30v) Et in media quadragesima legitur Exodus usque ad passionem domini. Qui scilicet libri intitulantur seu nominantur Pentateucus, id est quinque libri Moysi, qui leguntur usque in sabbatum proximum ante dominicam passionem domini. Et horum librorum inceptio tibi certa regula non datur. Ideo incipias et finias ut occurrat. Historia seu In principio fecit. In principio deus. Formavit igitur.

In secundo nocturno Ite et vos. PS Conserva me domine cum reliquis. Quoniam tu illuminas lucernam. Tulit ergo. Dixit dominus. Immisit dominus.

In tertio nocturno Voca operarios. PS Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. Legatur EV Simile est regnum cum sua homilia. Dum deambularet. In sudore. Ecce Adam vel illud Ubi est Abel. [TD] Te deum laudamus non canitur usque ad pascha, nisi in plenis officiis quorumdam sanctorum. VS Fiat misericordia tua vel ille Domine refugium.

150.4. Ad laudes

Miserere. Psalmum ipsum. Confitebor. PS Confitemini. Hos duos psalmos in matutinis laudibus cum propriis antiphonis in dominicis diebus ab hinc usque ad pascha dicimus. Et est ratio quia propter misericordiam quam PS Miserere significat venitur ad laudis confessionem, quae importatur per psalmum [PS] Confitemini et per timorem venitur ad spem. Quisque enim in peregrinationem, quam septuagesima significat, positus, timori et spei est subditus. Psalmus enim [PS] Miserere mei timorem quem oportet fragiles peccatores in praesenti peregrinatione de vindicta dei habere, designat, informans eos, ut peccata sua deplangent. Quia vero post dolorem cordis et confessionem reatus fiducia accedendi ad deum habenda est, ideo deum laudantes dicimus alterutrum PS Confitemini et PS Deus deus meus respice et sequens psalmus, ne aliquid de psalterio praetermittatur. Tres antiphonae in laudibus Deus deus meus. Psalmum ipsum. Benedictus. PS Benedicite. Laudate dominum de caelis. Psalmum ipsum. [EVI] Fratres. CP Nescitis quod hi, vel illud [CP] Omnis enim qui in agone. Domine refugium. Simile est. OR Preces populi [tui] quaesumus. Suffragia non dicantur nisi fuerit ante purificationem, tunc adderetur antiphona cum collecta de sancta Maria. Post matutinas sequitur PS Domine ne in furore I cum Requiem aeternam.

150.5. Ad primam

HY Iam lucis. Benedicat nos deus. PS Deus deus meus respice cum reliquis ut supra praeter PS Confitemini, loco cuius recipimus PS Dominus (31r) regnavit decorem. CP Regi saeculorum. Christe Iesu fili. PE Repleatur os meum usque Sacerdotes tui. Et tunc praemittatur Benedicamus patrem. Collecta de sancta trinitate [OR] Omnipotens sempiterne.

150.6. Ad tertiam

et ad alios cursus hymni ut supra. Quid hic statis. CP Ego igitur. Inclina cor meum cum reliquis ut supra. OR Preces populi.

150.7. Ad sextam

Ite et vos. Capitulum unum de suprascriptis. In aeternum domine. Collecta ut supra.

150.8. Ad nonam

Voca operarios. Capitulum ut supra. Clamavi in toto. Collecta ut supra.

150.9. Ad missam

Circumdederunt me. [KY] Kyrie eleison dominicale. [GL] Gloria in excelsis non canitur usque ad pascha quotiescumque de tempore canitur. CL Preces populi. EP Nescitis. GR Adiutor. De profundis. EV Simile est regnum. [CR] Credo canitur omnibus diebus dominicis per totum annum sive de tempore sive de sanctis. Bonum est. Praefatio cottidiana dominicaliter. [SA] Sanctus et [AG] Agnus dominicaliter. Illumina. Missa clauditur cum [BD] Benedicamus domino usque ad pascha quotiescumque de tempore vel de sanctis trium lectionum canitur.

150.10. In secundis vesperis

Sede a dextris cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Hymnum non canitur neque in dominicis diebus neque in ferialibus Dirigatur ad te. Conventione facta. Collecta dominicalis quae per totam ebdomadam dicitur ad horas cum capitulis dominicalibus et responsoriis ferialibus scilicet [OR] Salva domine animam, praeterquam completorium et prima quae non mutantur usque ad quadragesimam.

151. [INFRA EBDOMADAM]

Nota. Hae antiphonae infrascriptae per totam ebdomadam sunt cantandae ad matutinas et ad vesperas: Dixit paterfamilias. Cum autem. Dixit autem. Hi novissimi. Amice non. Tolle quod tuum. Non licet. Sic erunt. Erunt primi. Multi enim.

152. IN FERIIS

152.1. Ad matutinum

invitatorium feriale cum antiphonis et psalmis nocturnalibus et legantur tres lectiones de Genesi cum tribus responsoria de historia In principio.

152.2. Officium

dominicale cantetur per totam ebdomadam si necesse fuerit absque tractu.

153. FERIA QUARTA

153.1. [Ad missam]

EP Festinemus. EV Egressus Iesus ibat.

154. [COMMENTARIUS]

Nota quod ad vesperas et ad matutinas suffragia, quibus utimur per annum, non omittantur usque in capite ieiunii. De sancta vero cruce usque ad octavam pentecostes nullam mentionem facimus ut supra scriptum est. Item [TD] Te deum laudamus, [GL] Gloria in excelsis, [VAR] Alleluia, sequentia, [IM] Ite missa est omittitur, nisi in plenis officiis (31v) sanctorum.

Item sciendum est quod si festum dedicationis alicuius ecclesiae vel altaris infra septuagesimam usque in cena domini evenerit sollemnissime celebratur cum omni cantu ad idem pertinentem, excepta sequentia et alleluia, pro quibus canendum erit Qui confidunt in domino. [TD] Te deum laudamus, [GL] Gloria in excelsis, [CR] Credo in unum, [IM] Ite missa est non omittimus.

Est etiam notandum quod a septuagesima usque in cena domini canitur nocturnus in dominicis diebus cottidie. Item in feriis eorumdem cottidie canitur, nisi impediant festa sanctorum quae specialia habent officia. Item nota quod si aliquod festum in termino praescripto in diem dominicam evenerit, anticipatur sive postponatur ita tamen quod nocturnus de die cantetur dominica.

Item feria secunda et aliis diebus ferialibus per totam septimanam ad matutinas et ad alias horas, cum de tempore agitur, serves modum celebrandi ut supra scriptum est in dominica proxima post octavam epiphaniae per omnia, exceptis his quod pro lectionibus Genesis legetur et responsoria de historia In principio, quae per istam septimanam in feriis repetantur secundum ordinem, nisi impediat festum alicuius sancti. Et quod capitulum et collecta de dominica septuagesimae dicantur ad horas.

155. [DE DOMINICA SEXAGESIMAE]

Sexagesima ideo vocata est quod ab ea dominica qua cantatur Exurge quare obdormis usque in quartam feriam paschalis ebdomadae qua canitur Venite benedicti sexaginta dies computantur. In hac autem feria secundum consuetudinem primitivae ecclesiae [baptizati] vocabantur in monasterium principale, ut plenitudinem et confirmationem christianitatis acciperent ab episcopis, si quid neglectum esset a simplicioribus presbyteris. Significat autem hoc tempus vacationis dominicae laetitiam, quia signa dei habent in frontibus suis et veram fidem bonis actibus confirmaverunt. Ideo dicitur in novissimo die [CIT] Venite benedicti patris mei.

156. IN SEXAGESIMA

156.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus cum reliquis. Psalmum ipsum cum reliquis. [EVI] Fratres. CP Libenter suffertis. Formavit igitur. HY Dies absoluti. Vespertina oratio. Multi enim, vel illa Plantaverat autem. OR Deus qui conspicis. Nota quod prior vespera cuiuslibet dominicae crastinam exigit orationem, quia capitulum et antiphona super Magnificat sequenti ascribitur dominicae, sicut in dominica adventus domini, quadragesimae sive passionis dominicae. Et comprobatur quod in aliis sollemnitatibus pene seu fere usquequaque frequentatur, hoc utique antiphonae et responsoria indicant quae de crastina historia ad priorem vesperam solent anticipari. Aliquando etiam ultima antiphona prioris dominicae ad vesperam praedictam servatur, ut in dominicis post epiphaniam et pascha, quoniam cum adeo discordant, ut antiphonae praecedentis dominicae orationem subsequentis optime conveniant. Suffragia non dicantur.

156.2. Ad completorium

capitulum et hymnus ut supra. Pacem tuam [quaesumus] domine. Cetera ut supra in dominica septuagesimae.

156.3. Ad matutinum

invitatorium, responsoria ut supra in priori dominica septuagesimae. Ultimum Ubi est Abel. [TD] Te deum laudamus non canitur.

In primo nocturno Si vere fratres. PS Beatus vir cum reliquis. VS Memor fui. Legatur sermo beati Ioannis Nemo est qui nesciat ad sex lectiones.

In secundo nocturno Si culmen. PS Conserva me cum reliquis. Quoniam tu illuminas.

In tertio nocturno Si gloriam dignitatum. PS Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. EV Exiit qui seminat cum sua homilia.

156.4. Laudes

antiphonae Miserere mei. Psalmum ipsum cum reliquis ut supra in praecedenti dominica. [EVI] Fratres. CP Rogamus vel aliud consimile dominicale. Domine refugium. Cum turba plurima. OR Deus qui conspicis. Cetera omnia ut supra in priori dominica.

156.5. Ad primam

Benedicat nos.

156.6. Ad tertiam

Si vere fratres. Capitulum dominicale. Responsorium ut supra.

156.7. Ad sextam

Si culmen. Capitulum ut supra.

156.8. Ad nonam

Si gloriam dignitatum. Hoc et per totam ebdomadam. Capitulum et collecta de instanti dominica. Cetera omnia ut in dominica septuagesimae.

156.9. Ad missam

Exurge quare. [KY] Kyrie eleison dominicale absque [GL] Gloria in excelsis. CL Deus qui conspicis. In fine huius collectae fit mentio de sancto Paulo, cum dicitur in fine doctorum gentium, ex eo quod eodem die Romae fit statio ad sanctum Paulum. Saepe enim secundum stationes officia ordinantur. [EVI] Fratres. EP Libenter suffertis. Sciant gentes. Commovisti. EV Cum turba plurima. [CR] Credo. Perfice gressus. Praefatio cottidiana dominicaliter. Introibo. [BD] Benedicamus.

156.10. In secundis vesperis

Sede a dextris cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis ut supra in praecedenti dominica. Capitulum et collecta dominicalis ut de instanti dominica. Dirigatur. Exiit qui seminat. Cetera omnia ut supra in priori dominica.

157. [INFRA EBDOMADAM]

Infrascriptae antiphonae per totam ebdomadam dicuntur ad matutinas et ad vesperas: Cum turba. Exiit qui seminat. AE Semen cecidit. Iesus (32v) haec. Vobis datum. Qui verbum. Quod autem. Et si necesse est per totam ebdomadam cantetur officium dominicale scilicet Exurge quare.

158. [FERIA QUARTA]

158.1. [Ad missam]

Infra ebdomadam feria quarta EP Recogitate. EV Exiens Iesus. Capitulum ut supra de tempore prioris dominicae.

159. [DE DOMINICA QUINQUAGESIMAE]

Quinquagesima ideo vocata est quod ab ea dominica in qua vocatur cantatur Esto mihi usque ad resurrectionem domini quinquaginta dies numerantur, ita quod ipsa dominica sancta quinquagesima sit dies. Praefiguratus est in lege anno quinquagesimo, qui vocatur iubileus, id est remissionis, quia tunc omnes servi captivi libertati donabantur et agrorum fructus peregrinis et advenis in usum dabantur. Hoc mystice impletum est in resurrectione domini. Nam cum omnes captivi a diabolo tenebantur resurgens dominus victo mundi principe fideles servos suos fecit liberos et qui peregrini ad caelestia regna fuerant bonorum operum fructus mancipavit. Significant vero hi quinquaginta dies quinque mundi aetates qui praecesserunt adventum Christi, in quibus tam iusti quam iniusti descenderunt ad inferni tenebras. Quod etiam psalmista praecinit dicens: [CIT] Demorabitur ad vesperum fletus et ad matutinum laetitia, id est [usque] ad occasum veri solis, qui est mors Christi, perdurabit gemitus sanctorum et ad matutinum laetitia, quando ill resurrectio illuxerit expectata.

160. IN QUINQUAGESIMA

160.1. Sabbato ad vesperas

Benedictus cum reliquis. Psalmum ipsum cum reliquis. CP Si linguis hominum. Angelus domini. HY Dies absoluti. Vespertina oratio. Quod autem cecidit. OR Preces nostras.

160.2. Completorium

ut supra in dominica septuagesimae.

160.3. Ad matutinum

Quoniam deus magnus.

In primo nocturno Caecus sedebat. PS Beatus vir cum reliquis. VS Memor fui. Legatur sermo beati Ioannis episcopi de fide Abraham et immolationes Isaac qui sic incipit Fides est religionis et cetera. Quadraginta. Ponam. Per memetipsum.

In secundo nocturno Miserere mei. PS Conserva me cum reliquis. Quoniam tu illuminas. Aedificavit. Locutus est. Dum stabat.

In tertio nocturno Caecus magis. PS Caeli enarrant cum reliquis. Exaltare domine. EV Assumpsit Iesus cum sua homilia. Tentavit dominus. Angelus domini. Caecus sedebat. Deus domini. Veni hodie.

160.4. Ad laudes

Secundum multitudinem. PS Miserere. Deus (33r) meus. PS Confitemini. Ad te de luce. PS Deus deus meus. Hymnum dicite. PS Benedicite. Omnes angeli. PS Laudate dominum de caelis. CP Caritas vel aliud dominicale. Domine refugium. Cum appropinquaret. OR Preces nostras. Cetera videas ut supra in septuagesima.

160.5. Ad primam

Benedicat nos ut supra in septuagesima.

160.6. Ad tertiam

Caecus sedebat.

160.7. Ad sextam

Miserere mei.

160.8. Ad nonam

Caecus magis. Haec tres antiphonae durant per totam ebdomadam ad horas. Capitula et collecta de dominica praesenti. Cetera ut in septuagesima. Responsoria et versiculi dominicales, sed in feriis ferialia.

160.9. Ad missam

Esto mihi in deum. [KY] Kyrie eleison dominicale absque [GL] Gloria in excelsis. CL Preces nostras. [EVI] Fratres. EP Si linguis hominum. Tu es deus. Iubilate deo. EV Assumpsit Iesus. [CR] Credo in unum. Benedictus es. Praefatio cottidiana dominicaliter. Manducaverunt. [BD] Benedicamus domino.

160.10. In secundis vesperis

Sede a dextris cum reliquis. PS Dixit dominus cum reliquis. CP Si linguis hominum vel aliud dominicale. Dirigatur ad te. Iter faciente Iesu. OR Preces nostras.

160.11. Completorium

ut supra.

161. [COMMENTARIUS]

Nota si festum aliquid novem lectionum in dominicam quinquagesimae inciditur in secundam feriam, differatur, quia laudes eius historiae nulla sequentium feriarum recipi potest, licet responsoria repetantur.

162. FERIA SECUNDA

162.1. Ad matutinas

Transeunte.

162.2. Ad vesperas

Omnis plebs. Cetera omnia ut in feriis.

163. FERIA TERTIA

163.1. Ad matutinas et ad vesperas

antiphonae suprascriptae de dominica repetantur. Cetera ut in feriis.

164. [COMMENTARIUS]

Volendo officium dominicale per has duas dies etiam potest decantari.

165. IN CAPITE IEIUNII SEU FERIA QUARTA SCILICET IN DIE CINERUM

Nota quod a capite ieiunii usque ad cenam domini exclusive, exceptis dominicis et festivis diebus, ad matutinas et ad omnes cursus debent fieri genuflexiones quando dicitur vel [VAR] Domine labia mea, vel [VAR] Deus in adiutorium, vel [VAR] Converte nos.

Hoc die

165.1. Ad matutinum

In manu tua cum psalmis, antiphonis et versiculis cottidianis seu ferialibus. EV Cum ieiunatis cum sua homilia. Paradisi. Emendemus. Tribularer si nescirem.

165.2. Laudes

feriales cum antiphonis ferialibus. CP Convertimini ad me. In matutinis domine. Cum ieiunatis. (33v) Sequuntur genuflectiones cum novem [LT] Kyrie eleison. [PN] Pater noster. Et ne nos. Dicantur preces maiores scilicet [PE] Oremus pro omni gradu ecclesiae cum PS Miserere mei deus. [PV] Gloria patri. Sequitur Exurge domine. Domine deus virtutum. Sequitur OR Praesta domine. Deinde addatur antiphona de paenitentia Quis scit si convertatur. VS Domine non secundum peccata. Sequatur collecta quaecumque hoc die fuerit super populum et haec antiphona de paenitentia cum versiculo in privatis diebus ad matutinas non mutatur usque in passionem domini. Ab hinc usque ad pascha omittimus suffragia sanctorum post matutinas. Subscripti psalmi leguntur privatis diebus usque in cena domini, et dicitur pro salute vivorum: PS Domine ne in furore I. PS Exaudiat te dominus. PS Dominus regit. PS Ad te domine levavi. Et post quemlibet psalmum sequitur [PV] Gloria patri. Finitis his psalmis presbyter dicat VS Memento congregationis nostrae. Deinde pro salute defunctorum PS Te decet hymnus absque [PV] Gloria patri, sed immediate subiungitur A porta inferi. Post hoc sequitur PS Beati quorum cum Requiem aeternam.

165.3. Ad primam

Frange esurienti, quae non mutatur in privatis diebus usque ad passionem domini. CP Cum videris, quod etiam non mutatur usque ad passionem domini. Christe Iesu. Exurge domine. Sequuntur novem [LT] Kyrie in genuflectione. [PN] Pater noster. Et ne nos. Vivit anima. Erravi sicut ovis. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. Subiungantur preces maiores quadragesimales scilicet [PE] Verba mea ut in officiali continentur. Finitis precibus legantur septem psalmi paenitentiales scilicet [PS] Domine ne in furore tuo cum reliquis et post quemlibet psalmum sequitur [PV] Gloria patri. Omittitur PS Ad te domine levavi ad primam. Et finitis psalmis paenitantialibus statim subiungitur Exurge domine. Domine deus virtutum vel alius consimilis, qui de tempore congruit. Et post dominicam quadragesimae Scapulis suis. Scuto circumdabit. Post dominicam de passione domini Eripe me domine vel De ore leonis. Erue a framea. Sequatur collecta de feria praesentis diei.

165.4. Ad tertiam

sicut ad primam hymnus consuetus. Caecus sedebat. Capitulum et collecta de instanti feria. Responsorium et versiculi ut in feriis ante quadragesimam et dicuntur novem [LT] Kyrie cum genuflectione et [PN] Pater noster. Sequuntur preces minores [PE] Ego dixi domine cum PS Miserere mei et cum [PV] Gloria patri. Domine deus virtutum vel alius qui tempori congruit et oratio de feria instanti. (34r) Post tertiam vero immediate legantur quindecim gradus videlicet [PS] Ad dominum cum tribularer cum reliquis. Et statim post quinto psalmo sequitur [PV] Gloria patri. Et statim subiungitur laetania flexis genibus cum OR Pietate tua.

165.5. Ad sextam

hymnus consuetus. Miserere mei. Capitulum de feria praesenti. Responsorium et versiculi ut supra. Sequuntur novem [LT] Kyrie flexis genibus, et [PN] Pater noster. Preces minores [PE] Ego dixi cum PS Inclina domine et cum [PV] Gloria patri. Sequitur Exurge domine, vel Domine deus virtutum vel alter qui tempori congruit. Collecta de instanti feria. Deinde sequitur PS Levavi oculos cum [PV] Gloria patri. Sequitur VS Propitius esto. PS De profundis. Requiem aeternam.

165.6. Ad nonam

hymnus consuetus. Caecus magis. Capitulum de instanti feria. Responsorium et versiculi ut supra in feriis. Novem [LT] Kyrie flexis genibus et [PN] Pater noster. Preces minores [PE] Ego dixi domine cum PS Domine refugium et [PV] Gloria patri. Sequitur VS Exurge domine vel alter qui congruus est. Collecta de feria praesenti. Post nonam dicatur PS De profundis. Requiem aeternam.

165.7. [Ordo in feria quarta cinerum]

Et nota quod sub nona vel ante sacerdos qui celebraturus est missam vel alter benedicat cineres dicens OR Omnipotens sempiterne deus. OR Deus qui nosn mortem. OR Deus [qui] humiliatione.

Qua finita cantetur Exaudi nos domine. PS Salvum me fac absque [PV] Gloria patri. Et reiteratur Exaudi nos, quae hac sola die canitur. Qua finita sacerdos dicat [ORI] Oremus. Flectamus genua. Levate. OR Concede. Qua finita imponat sacerdos cineres clericis super capita et singulis laicis, incipiendo a dignori incipiendo dicendo [VAR] Memento homo et cetera. Et hic qui suscipit cineres dicat humili corde [VAR] Cor contritum et humiliatum deus non despicies. Et interim cantentur antiphonae Immutemur. Iuxta vestibulum. Deinde dicat sacerdos [ORI] Oremus. Flectamus genua. Levate. OR Omnipotens sempiterne deus. Deinde vadit cum cruce cantando Paradisi cum letania exeundo et redeundo. Post hoc missa cantetur.

165.8. [Ad missam]

Misereris omnium cum genuflectione, quae ad omnes introitus fiat in feriis per quadragesimam. IV Miserere mei. [IV] Gloria patri. Et ante orationem praemissa salutatione cum dicitur [ORI] Dominus vobiscum dicatur [ORI] Oremus. Flectamus (34v) genua. Levate. Sequatur CL Praesta domine et sequitur CL Pietate tua sub una conclusione. EP Convertimini ad me. Miserere. Domine non secundum peccata. Et ille tractus omni secunda feria et quarta et sexta usque ad feriam quartam post palmas in feriatis diebus canitur, excepta feria quarta Reminiscere. EV Cum ieiunatis. Exaltabo te. PF Qui corporali ieiunio, quae tam privatis diebus quam dominicis est dicenda usque in dominicam Iudica me. Qui meditabitur. [BD] Benedicamus domino.

Notandum etiam quod cottidie in privatis diebus ad ultimum Per dominum nostrum Iesum Christum filium tuum dicitur [ORI] Oremus per sacerdotem. Et diaconus imponat [VAR] Inclinate capita vestra deo. Deinde sacerdos dicat collecta super populum ut in officiali libro continetur exceptis diebus dominicis.

Item nota quod feriatis diebus tempore quadragesimali secunda collecta in missa amodo feria secunda, quarta et sexta erit [CL] Pietate tua sub una conclusione, nisi intercidat festum alicuius sancti, tunc non minus illa [CL] Pietate tua erit tertia. Et hoc secundum consuetudinem huius nostrae ecclesiae frisingensis. Sed secundum alium modum aliarum ecclesiarum erit una istarum [CL] Exaudi quaesumus domine pro omni gradu ecclesiae, vel [CL] Omnipotens sempiterme deus cuius spiritu totum corpus ecclesiae, vel aliqua alia pro peccatis usque in cena domini. Tertia [CL] Pietate tua quaesumus domine. Et hoc tantum secunda feria et quarta et sexta feria. Aliis diebus privatis tertia collecta erit [CL] Omnipotens sempiterne deus qui vivorum dominaris simul etiam mortuorum, vel generalis de sanctis, vel illa de cunctis, vel similis.

Item nota quo pro tempore quadragesimali cum de tempore missa agitur diaconus et subdiaconus casulis seu planetis utuntur. Subdiaconus cum epistula lecturus est illam deponit. Qua lecta eam resumit. Diaconus vero evangelium lecturus illam exuit et eam decenter plicatam super sinistrum humerum deponit et sub brachio dextro ligat. Ita quod ab humero sinistro ad latus dextrum in modum stolae descendat sicut circumcinctus, eam tenet donec dicatur ultima oratio post communionem. Tunc enim illam induit sicut prius. Missa vero finita tam subdiaconus quam diaconus illas deponunt. Hoc ponit magister Rationalis in secunda parte in titulo de diacono. Rationes seu significationes huius idem magister scribit.

Item nota quod amodo omnibus diebus feriatis missa defunctorum post tertiam canitur.

Deinde sexta et nona. Postea missa de tempore.

Finita missa statim cantantur vesperae, exceptis diebus dominicis.

Item sciendum quod orationes super populum, exceptis aliis rationibus, ideo orationes super populum frequentantur in quadragesima quia dum maiorem conflictum ieiuniis et orationibus contra spiritales nequitias sumimus, necesse est ut nos populum instantius deo commendemus.

Illo tempore suspenduntur vela in ecclesia scilicet velum quod sacra operit et quod sanctuarium a clero dividitur, et quod populus a clero secrevit. Et significant haec litteram legis, id est eius carnalem observantiam, sive quod in veteri testamento ante Christi passionem intelligentia sacrarum scripturarum velata, id est operta et obscura erat, et qui tempore illo fuerunt velata, id est obscurata, scientiam ante oculos habuerunt. Significat etiam rampheam illam quae fuit ante ianuam paradisi et quoniam huiusmodi carnalis observantia et obscuritas et ramphea in Christi passione sublata sunt, ideo cortinae et velamina huiusmodi in parasceve removentur. Tunc enim etiam altaria denudantur. In vesperis vero sabbati cuiuslibet dominicae quadragesimae retrahuntur, sive elevantur in festivitatibus sanctorum novem lectionum, quia dominica recolit resurrectionem, et festa sanctorum ad resurrectionem pertinent.

Item nota quod si festum novem lectionum in hanc diem cinerum inciderit, videtur potius quod ipsum festum praeponatur vel postponatur. Si vero festum trium lectionum fuerit per antiphonam et orationem isto die et aliis diebus tantum memoretur secundum consuetudinem huius ecclesiae.

165.9. In vesperis

in die cinerum antiphonae et psalmi feriales per illos quattuor dies. CP Ecce ego mittam vel aliud de die ut in officiali habetur. Dirigatur. Thesaurizate vobis. Dicantur novem [LT] Kyrie. [PN] Pater noster. Et preces maiores [PE] Ego dixi domine. PS Miserere mei deus. Versiculus qui tempori congruit. Oratio de die. Deinde cottidie in feriis usque in dominicam de passione antiphona erit de paenitentia Vivo ego. VS Domine non secundum, qui non mutatur usque ad passionem. Sequitur oratio super populum. Post vesperas in feriis dicuntur hi psalmi: PS Beatus qui intelligit. PS Deus in adiutorium. PS Levavi oculos. PS Ad te levavi oculos. Et post quemlibet psalmum [PV] Gloria patri. VS Propitius esto. PS De profundis. Requiem aeternam.

165.10. Ad completorium

[VAR] Converte nos deus. PS Cum invocarem cum reliquis. Finitis psalmis dicatur [VAR] Laus tibi domine. CP Quiescat domine ira tua, quod non mutatur usque ad dominicam Iudica. RB In manus (35v) tuas. HY Christe qui lux et Gregem tuum domine, quae non mutatur per tres ebdomadas. Novem [LT] Kyrie. [PN] Pater noster. In pace in idipsum. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. PE Benedicamus patrem. PS Domine quid multiplicati. Oratio de instanti die. PS Deus misereatur nostri. VS Propitius esto. PS Domine exaudi orationem meam II. Requiem aeternam.

166. [COMMENTARIUS]

Notandum est quod isti quattuor dies post tempus Gregorii a successoribus suis pro sex dominicis sunt assumpti ad explendam quadragesimam cum parasceve et sabbato sancto paschae. Cum enim illi quattuor dies pro *complemento quadragesimale ieiunium, necessario quadragesimalem observationem obtinebant videlicet ut tandem post vesperam ieiunium solvatur sicut in canonibus *praecipitur, quod cum alio tempore statim post nonam solvitur, cum et missa ad sextam celebratur. In hoc autem quadragesimale ieiunium differendum est ab aliis, quod in aliis post nonam in hoc autem post vesperam reficimur. Unde et missa in his diebus non ad sextam, sed ad nonam merito celebratur. Est enim ecclesiastica consuetudo, ut ad nonam reficiamur cum ad sextam missam celebremus, ad vesperam autem cum ad nonam sacrificamus. Ut ergo in his diebus usque ad vesperam ieiunemus, canonicum est, ut et missam usque ad nonam differamus.

167. FERIA QUINTA

167.1. [Ad matutinum]

Adoremus dominum. Nocturnus PS Salvum me fac cum reliquis et cum antiphonis suis ferialibus per omnia ut in feriis. Legantur tres lectiones de Genesi. Tria responsoria de historia Quadraginta.

167.2. Laudes

feriales cum psalmis eorum. CP Aegrotavit Ezechias. Me etenim. Preces et psalmi sicut in priori die. OR Deus qui culpa offenderis. OPC Parce domine.

167.3. Prima, tertia, sexta, nona

cum precibus et psalmis per omnia sicut in priori die. Capitula et orationes de instanti die prout in matutinali libro seu officiali continetur.

167.4. Ad missam

Dum clamarem ad dominum. PS Exaudi deus orationem. [PV] Gloria patri. Post [ORI] Oremus. Flectamus genua. CL Deus qui culpa offenderis. EP Aegrotavit Ezechias. Iacta cogitatum. Cum clamarem. EV Cum enim oratis. Ad te domine levavi. Require in prima dominica de adventu domini. SEC Sacrificiis. Acceptabis sacrificium. PC Caelestis doni. OP Parce domine. [BD] Benedicamus domino.

167.5. Ad vesperas

psalmi feriales cum antiphonis eorum. Capitulum et oratio de die praesenti. Quare ieiunabvimus. Cetera omnia [ut supra].

168. [COMMENTARIUS]

(36r) Nota de antiphonis superfluis quot possent seu debent cantari ad horas sicut in adventu domini.

169. FERIA SEXTA

169.1. [Ad matutinum]

invitatorium, antiphonae et psalmi nocturnales per omnia ut in feriis. Tres lectiones de Genesi. Tria responsoria de priori dominica.

169.2. [Ad laudes]

Cum facis elemosinam. Capitulum ad matutinas [CP] Clama ne cesses. OR Inchoata ieiunia. OPC Tuere populum tuum. Capitula ad alias horas recipe de matutinali seu officiali. Cetera omnia ut supra.

169.3. Ad missam

Audivit dominus. PS Exultabo. CL Inchoata ieiunia. EP Clama ne cesses. Unam petii. Ut videam. EV Audistis quia. Domine vivifica. SEC Sacrificium domine. Servite domino. PC Spiritum nobis. OP Erue domine.

169.4. Ad vesperas

psalmi feriales cum suis antiphonis. Capitulum ut supra de die. Nesciat sinistra. Orationes ut supra.

170. SABBATO

170.1. Ad matutinum

invitatorium, antiphonae, psalmi nocturnales per omnia ut in feriis observantur. Tres lectiones leguntur de Genesi. Tria responsoria de historia priori Quadraginta.

170.2. Laudes

feriales. CP Cum effuderis. Tu autem cum oraveris. OR Adesto domine supplicationibus nostris. OPC Tua nos domine. Capitula ad alias horas recipe sicut in matutinali seu officiali libro invenies.

Hoc attende quod isto tempore et in adventu domini ecclesia nostra in feriis sextis in vesperis et diebus sabbatinis officium beatae virginis non omittatur ex institutione. Et ideo de tempore fiat mentionem solum cum antiphona et oratione de die eiusdem feriae.

170.3. Ad missam

de tempore Esto mihi de dominica quinquagesima per totum absque tractu. CL Adesto domine. EP Si abstuleris. EV Cum sero factum esset. SEC Suscipe domine. PC Caelestis vitae. OP Fideles tui.

171. [DE QUADRAGESIMA]

Quadragesima dicta est quia ab ea dominica qua cantatur Invocavit me quadraginta dies numerantur usque in cenam domini, quando temporalem cenam magister cum discipulis sumpsit eisque exemplum humilitatis in lavatione pedum ostendit. Hoc tempore abstinentiae quod pro peccatis dedicatum est per Moysen, per Heliam, per ipsum quoque dominum, qui licet non peccaverit, medicinam pro peccatis ostendit. Praefiguratum autem est hoc tempus illis annis per quos in deserto populus israeliticus moratus est, quando post esum agni et transitum maris Rubri erraverunt in solitudine et inaquoso. Et licet obruti essent Aegypti, (36v) diversis tamen hostibus et serpentibus memorantur afflicti. Nos ergo per ipsos signati, si ad vitam contemplativam quasi ad terram repromissionis tendimus, propter hostes illos, qui in baptismate obruti sunt, securi sumus, sed astutias et deceptiones Balac regis per abstinentiam teneamus.

172. DOMINICA PRIMA IN QUADRAGESIMA

172.1. Ad vesperas

Advenerunt nobis. PS Benedictus cum reliquis. [EVI] Fratres. CP Hortamur vos. Spes mea. In te confirmatus sum. Et in ecclesia nostra sabbatinis noctibus in vesperis semper vicarii cantant responsorium et versum praedictum. Sed in aliis vesperis per totam ebdomadam, cum de tempore agitur, scholares cantabunt. Ex more docti. Et idem hymnus per totam ebdomadam feriatis diebus dicitur ad vesperas. Angelis suis. Ecce nunc tempus. OR Deus qui ecclesiam tuam. Preces, nec antiphonae in sabbatinis noctibus et dominicis diebus de paenitentia dicantur.

172.2. Ad completorium

CP Quiescat domine ira usque ad passionem domini. RB In manus tuas. HY Christe qui lux. Haec duo, scilicet responsorium et hymnum, durant usque in cenam domini. Custodi nos. Cum videris nudum, quae canitur sabbatinis noctibus per tres ebdomadas. [LT] Kyrie. [PN] Pater noster. Et ne. In pace in idipsum. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. Scapulis suis vel alter qui tempori congruit. Oratio dominicalis ut supra in vesperis. Et cetera omnia ut in prioribus noctibus sabbatinis.

172.3. Ad matutinum

Non sit vobis vanum.

In primo nocturno Advenerunt nobis. PS Beatus vir cum reliquis. Dicet domino. Hic cum sequentibus versiculus durat usque in passionem domini. Legatur sermo, qui sic incipit, beati Ioannis episcopi de Iacob et Esau quos Portabat Rebecca geminos in utero fratres ad sex lectiones. Vel sermo beati Maximi episcopi Ante dies. Ecce nunc tempus. Paradisi portas. Emendemus in melius.

In secundo nocturno Commendemus nosmetipsos. PS Conserva me domine cum reliquis. Scapulis suis. In ieiunio et fletu. In omnibus exhibeamus. Abscondite elemosinam.

In tertio nocturno Per arma iustitiae. PS Caeli enarrant cum reliquis. Scuto circumdabit te. EV Ductus est Iesus cum sua homilia. Tribularer si nescirem. Angelis suis. (37r) Ductus est Iesus. [TD] Te deum laudamus non dicitur. Preamittatur versiculus de his versiculis: Dicet domino, vel Ipse liberabit, vel Scapulis suis usque ad passionem domini.

172.4. Ad laudes

Cor mundum crea. PS Miserere. O domine salvum. PS Confitemini. Sic benedicam. PS Deus deus meus. In spiritu humilitatis. PS Benedicite. Laudate deum. PS Laudate dominum de caelis. CP Ecce nunc tempus acceptabile. Domine refugium, sed in feriis Ipse liberabit me. Ductus est Iesus. OR Deus qui ecclesiam tuam. Sequatur PS Domine ne in furore I. Requiem aeternam.

172.5. Ad primam

Benedicat nos. PS Deus deus meus respice cum reliquis. Pro PS Confitemini per totam quadragesimam utimur PS Dominus regnavit decorem. CP Regi saeculorum. Christe fili dei vivi. Versiculus unus de prioribus qui tempori congruit, vel Exurge domine. [LT] Kyrie. Christe. Kyrie. [PN] Pater noster. Et ne nos. Vivit anima. Erravi sicut ovis. [CD] Credo in deum. Carnis resurrectionem. PE Repleatur os meum usque ad Sacerdotes tui. Sequitur Benedicamus patrem. Oratio de sancta trinitate [ORC] Omnipotens sempiterne deus.

Hoc modus servatur ad primam dominicis diebus usque in passione domini. Et est ratio quia hoc tempore ipsa antiphona diebus dominicis Benedicat nos respicit sanctam trinitatem. Et non mutatur diebus dominicis usque ad passionem. Ideo non incongrue capitulum et oratio de sancta trinitate ad primam solito more usque ad idem tempus permanebunt. Imitemur ergo spiritualiter ad primam quasdam ecclesias de quibus scribit auctor Rationalis dicens quod: ecclesiae numquam variant antiphonam primam, cum enim deus sit invariabilis, qui est alpha et o, id est principium et finis. Idcirco quia semper nobis primitias et decimas exigit, tamquam semper solventes primitias diei numquam variant antiphonam, sed semper dicunt illam de sancta trinitate, nisi aliquod festum accidat. Quia tunc fit de ipso festo. *Aliae tamen ecclesiae variant et hymnum et antiphonam in dominicis et in feriis et in festis *dei [et] sanctorum.

172.6. [Ad processionem]

Et nota quod omni dominica usque ad passionem domini post primam debet fieri processio ad sanctum Ioannem cum cruce velata, et portantur minutae reliquiae per duos canonicos more solito, et cum aspersorio. (37v) Ductus est Iesus hac die canitur. Semper in reditu Sancta Maria. Quae processio in aliis ecclesiis collegiatis, seu ruralibus, fiat vel fieri potest secundum consuetudinem ecclesiarum earumdem.

Dicitur ad tertiam hymnus consuetus cum melodia dominicali et de reliquis horis fiat.

172.7. Ad tertiam

Advenerunt nobis. CP In omnibus exhibeamus nos. Spes mea. In te confirmatus sum. Minor Dicet domino. Oratio de dominica ut supra.

172.8. Ad sextam

Commendemus nosmetipsos. Capitulum de dominica sicut in officiali habetur. Esto nobis. A facie. Scapulis suis. Oratio ut supra.

172.9. Ad nonam

Per arma iustitiae. Capitulum de dominica. Declara. Declaratio. Scuto circumdabit te. Oratio ut supra. Hoc responsorium cum versiculis per quattuor ebdomadas cantantur dominicis diebus.

172.10. Ad missam

Invocavit me. IV Qui habitat. [PV] Gloria patri. CL Deus qui ecclesiam. EP Hortamur vos. Angelis suis. Qui habitat. Qui cantetur in choro alternatim et cantor chori primum versum incipit. Deinde ad quemlibet versum incipiendum in utroque choro uni canonico humiliter annuet, quod versum incipiat sibi cum nota insinuando a seniori incipiendo, et gradatim descendendo. Et ut moris est, quod quando in uno choro unus versus canitur ibidem stando cantetur, et alter chorus medio tempore sedeat. Et hoc alternatim fiat. Eodem modo fit in aliis tractibus. EV Ductus est Iesus in desertum. [CR] Credo in unum dicitur. Scapulis suis. Scapulis suis. [BD] Benedicamus domino. Cetera dominicaliter.

172.11. In secundis vesperis

Advenerunt nobis. PS Dixit dominus cum reliquis. Capitulum dominicale. Esto nobis. Hoc responsorium profestis noctibus per duas ebdomadas in vesperis non mutatur. Hymnus non canitur, sed in feriis [ad] vesperas HY Ex more docti per totam ebdomadam canitur. Angelis suis. Non in solo pane. Oratio dominicalis ut supra.

172.12. Ad completorium

RB In manus. HY Christe qui lux ut supra. Gregem tuum. Haec antiphona per tres ebdomadas profestis noctibus seu feriis non mutatur. Oratio dominicalis ut supra. Si est in feria oratio sumatur pro feria. Nota quod capitulum, responsorium, hymnus et antiphona sunt de instanti tempore. Ergo cottidie oratio erit de illo die sive sit dominica sive feria.

173. FERIA SECUNDA

Iuxta consuetudinem ecclesiae nostrae (38r)

173.1. Ad matutinum

legitur Exodus. INV Non sit vobis vanum minus. Nocturnus cum antiphonis ferialibus tam in matutinum quam in laudibus singulis ferialibus diebus usque in cenam domini legitur. Responsoria de dominicali historia.

173.2. [Ad laudes]

CP Ecce ego ipse. Scuto circumdabit. Quod uni. Preces et psalmi ut supra in capite ieiunii. OR Converte nos deus. Super populum Quis scit et OPC Absolve quaesumus.

173.3. Ad primam

Frange esurienti. CP Cum videris nudum. Haec duo in feriis non mutantur usque in passionem domini. Christe fili. Preces maiores cum letania ut supra in capite ieiunii.

173.4. Ad tertiam

Advenerunt nobis. Capitulum de feria eiusdem diei ut in matutinali vel officiali continetur. Participem me fac. Aspice in me. Dicet domino. Preces et cetera ut supra. Oratio ut supra de feria.

173.5. Ad sextam

Commendemus. Capitulum et oratio de feria. Ab omni via mala. A iudiciis tuis. Scapulis suis. Preces minores ut supra.

173.6. Ad nonam

Per arma iustitiae. Capitulum et oratio semper de feria sicut occurrit. Septies in die. Erravi sicut ovis. Scuto circumdabit. Haec responsoria cantantur in feriis per duas ebdomadas.

173.7. Ad missam

Sicut oculi servorum. IV Ad te levavi. CL Converte nos. EP Ecce ego ipse. Protector noster. GV Domine deus. TR Domine non. EV Cum venerit filius hominis. Revela oculos. SEC Munera domine oblata. Voce mea. PC Salutaris tui. OP Absolve quaesumus domine.

173.8. Ad vesperas

antiphonae et psalmi feriales semper in ferialibus diebus usque in passione domini. Capitulum de feria ut in officiali habetur. Esto nobis per duas ebdomadas. Ex more docti per totam ebdomadam. Angelis suis. Venite benedicti. Preces maiores et psalmi ut supra. Oratio ut supra. Vivo ego de paenitenia et oratio super populum ut supra.

173.9. Ad completorium

ut supra.

174. FERIA TERTIA

174.1. [Ad matutinum]

Promisit enim deus ferialiter.

174.2. [Ad laudes]

CP Quaerite dominum. Sed ad alias horas capitula respice in matutinale seu officiale. Osanna filio David. Cetera ut supra. OR Respice domine familiam tuam. OPC Ascendat ad te domine.

174.3. Ad missam

Domine refugium. IV Priusquam. CL Respice domine. [EVI] Locutus est Isaias propheta dicens. EP Quaerite dominum. Dirigatur oratio mea. Elevatio manuum. (38v) EV Cum intrasset Iesus Hierosolymam. In te speravi domine. SEC Oblatis. Cum invocarem. PC Quaesumus omnipotens deus. OP Ascendant ad te.

174.4. Ad vesperas

psalmi feriales cum antiphonis suis. Capitulum de eadem die. Scriptum est enim. Cetera omnia ut supra.

174.5. Ad completorium

ut supra.

175. FERIA QUARTA

175.1. [Ad matutinum]

Vigilate ergo ferialiter. Haec suprascripta tria invitatoria ferialia per ferias cantantur vicissitutinaliter usque in passione domini. Nocturnus cum antiphonis suis legatur. EV Accesserunt ad Iesum scribae. Responsoria de historia priori.

175.2. Laudes

feriales cum PS